"Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының мәртебесі"


Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І. Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының әлеуметтік статусы ... ... ... ... 7
1.1. Жалпы білім саласының әлеуметтік.статистикалық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.2. Кәсіби.тарихшы мамандарының қоғам структурасындағы әлеуметтік орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
ІІ. Шымкент қаласы тарихшы мамандарының кәсіби деңгейі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
2.1. Тарихты оқытудың негізгі проблемалары мен бағыттары ... ... ... ... ... ... .23
2.2. Кәсіби тарихшы мамандарының іс тәжірибелік және ғылыми зерттеулері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38
Сілтемелер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 41
Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...43
Тақырыптың өзектілігі. Ертеңгі келер күннің бүгінгіден гөрі нђрлырақ болуына ықпал етіп, адамзат қоғамын алға апаратын қђдіретті күш тек білімге ғана тән. Қай елдің болсын өсіп-өркендеуі, өркениетті дүниеде өзіндік орын алуы оның ђлттық білім жүйесінің деңгейіне, даму бағытына байланысты. Ел президенті Н.Назарбаевтың “Қазақстан-2030” атты халыққа жолдауында мемлекеттің мерейін өсіріп, іргесін бекітерлік ђзақ мерзімді басымдықтар қатарында ерекше орында білімнің аталуы да сондықтан. Өйткені адамзат тарихы тағылымы осыны дәлелдеп отыр. Мәселен, АҚШ-тың “Америка 2000 білімді дамыту стратегиясы” ђлттық бағдарламасындағы мемлекет дамуының ең басты қђралы экономика да, нарық та, қђқық та, жекеменшік те, әскери күш-қуат та емес, тек қана жаңа сипаттағы білім беру жүйесі болып саналатыны баса айтылған.
Білім қадірін біздің халқымыз ерте түсінген. “Бақыт жолы тек білім мен табылар” дейді Ахмет Игунеки бабамыз. Ал іргелі мемлекет болашағы мен өскелең өркениет өзегі бастау бђлағын мектептен алатындығы даусыз. Себебі – мектеп бђл – қоғамның әлеуметтік институты. Оны қоғамға қажет нәтиже беріп, оның мүддесіне қызмет көрсете алатын кадр даярлау үшін қђрады. Сондықтан қай заманда қандай қоғамда болсын, мектептегі білім, тәрбие беру ең алдымен, осы қоғамның мүддесінен туындайтын әлеуметтік сђранысқа қарай қызмет көрсету бағытын ђстанады. Он жылдан астам уақытта білім беру саласында іске асырылған стратегиялық шаралардың нәтижелері - мђғалімдердің тәжірибелерінен қорытындыланып, тђжырымдалған еді. Жарық көрген ғылыми жђмыстар жалпы педагогикалық және методикалық бағыттар бойынша жүргізілген еді.
Жђмыстың зерттеу объектісі ретінде Шымкент қаласы мектептері алынды. Зерттеу барысында мектептердің дәрежесі ескерілді.
Жђмыстың мақсаты: Шымкент қаласы кәсіби тарихшы мамандарының мәртебесін зерттеу.
1. Агентство Республики Казахстан по статистике. Итоги переписи населения 1999 года по Южно - Казахстанской области (под. ред. Смаилова А. Н.) Алматы, 2001. – І том б. 7-68
2. Агентство Республики Казахстан по статистике. Итоги переписи населения 1999 года по Южно-Казахстанской области (под. ред. Смаилова А. Н.) Алматы, 2001. – І І том б. 34-217
3. Асқарбаева А. Ђстаз ізденістері озат мђғалімдер туралы. – Алматы, 1987. 67 б.
4. Асылбеков М. Тарих оқулығына әділ сын болсын // Қазақ тарихы.- 1995 - №1 -№2 – б. 23-24
5. Ахмет Әділ. Білім бізді бақытқа бастайды // Қазақстан мектебі. – 1998. -№ 9 – б. 20 – 21
6. Әбдіғђлова Б. Оқулықтың ғылыми - әдістемелік негіздері // Қазақ тарихы – 2000. - №3. – б. 65
7. Боспалько В. П. Слагаемые педагогические технологии. Москва, 1989. - 25 б.
8. Берлибаев Е. Қазақстан интеллигенциясының әлеуметтік белсенділігі. – Алматы, 1999 .- 40 – 44 б.
9. Баймолдаев Т. Қазақ мектебі қайтсе көркейеді? // Қазақстан мектебі. – 1995. - № 9 - б. 19
10. Бектенғалиева С. Зор міндетке зәредей үлес қоссақ ...// Қазақстан мектебі.- 1995.- №9 – б. 17 – 18
11. Беркімбаева Ш. Кеңістікке көз тіксек. 3. Оқулықсыз өркендеу жоқ. // Қазақстан мектебі. – 1996. - №9. – б. 7-8
12. Дөкенова Б. Тарих сабағында оқушыладардың іздену ынтасын арттыру. // Қазақ тарихы. – 2005. -№ 4. – б. 103 – 105
13. Исаев С. Оқулық қалай жазылады? // Қазақстан мектебі. – 1998. -№7. – б. 67
14. Кларин М. В. Технология обучения ; идеал и реальность. – Рига.: Эксперимент, 1999. – 180 б.
15. Қараев Ж. А. Деңгейлеп – саралап оқыту технологиясы негіздері.- Алматы, 1997. - 64 б.
16. Қарабаева З. Білім сапасы қайтсе жақсарады? // Қазақ тарихы. – 2006. - №1 . – б. 89 – 90
17. Мемлекеттің білім беру саласындағы саясаттанушының тђжырымдамасы. Білім беру жүйесінің жай күйі // Қазақстан мектебі. – 1996. - № 2. –б. 17 – 18
18. Облыстық статистикалық басқармасының статистикалық жылнамасы. 2000 – 2004 ж. Шымкент, 2005. – 41 б.
19. Оңтүстік Қазақстан облыстық мемлекеттік архив материалдары. Фонд – 176, связка – 6, 7, 14, документ – 52, 72, 90, 60, 85, 159, 162
20. Оңтүстік Қазақстан үздіксіз білім жетілдіру институтының Шымкент қаласы мектептері бойынша мәліметтер. Папка № 2. Шымкен, 2005. – 3 – 31 б.
21. Рауан баспасынан тарих пәні үшін шыққан оқулықтар мен оқу қђралдары. (1995 – 1997 ж.ж) // Қазақ тарихы. – 1998. - № 7. – б. 67
22. Тђрлығђл Т., Қђнапина Қ. Жас тарихшы – жарқын болашаққа // Қазақ тарихы. – 2005. - № 6. – б. 81 – 82
23. Шымкент қалалық білім департаментінің материалдары. Папка – 4. Шымкент, 2005. – б. 7 - 18

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1300 теңге




Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Қ.А.Ясауи атындағы хаықаралық Қазақ-Түрік Университеті
Шымкент институты

Тарих факультеті
Қазақстан тарихы кафедрасы

ДИПЛОМДЫҚ ЖЂМЫС

Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының мәртебесі (Шымкент қаласы мектептері негізінде)

Студенттің аты-жөні: Еркінбекова Бибігүл тобы: -22
Ғылыми жетекшісі: аға оқытушы Марина Ғ.А

Шымкент-2006

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І. Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының әлеуметтік статусы ... ... ... ... 7
.1. Жалпы білім саласының әлеуметтік-статистикалық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
.2. Кәсіби-тарихшы мамандарының қоғам структурасындағы әлеуметтік орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
ІІ. Шымкент қаласы тарихшы мамандарының кәсіби деңгейі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
.1. Тарихты оқытудың негізгі проблемалары мен бағыттары ... ... ... ... ... ... .2 3
.2. Кәсіби тарихшы мамандарының іс тәжірибелік және ғылыми зерттеулері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38
Сілтемелер тізімі ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .41
Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43

Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Ертеңгі келер күннің бүгінгіден гөрі нђрлырақ болуына ықпал етіп, адамзат қоғамын алға апаратын қђдіретті күш тек білімге ғана тән. Қай елдің болсын өсіп-өркендеуі, өркениетті дүниеде өзіндік орын алуы оның ђлттық білім жүйесінің деңгейіне, даму бағытына байланысты. Ел президенті Н.Назарбаевтың “Қазақстан-2030” атты халыққа жолдауында мемлекеттің мерейін өсіріп, іргесін бекітерлік ђзақ мерзімді басымдықтар қатарында ерекше орында білімнің аталуы да сондықтан. Өйткені адамзат тарихы тағылымы осыны дәлелдеп отыр. Мәселен, АҚШ-тың “Америка 2000 білімді дамыту стратегиясы” ђлттық бағдарламасындағы мемлекет дамуының ең басты қђралы экономика да, нарық та, қђқық та, жекеменшік те, әскери күш-қуат та емес, тек қана жаңа сипаттағы білім беру жүйесі болып саналатыны баса айтылған.
Білім қадірін біздің халқымыз ерте түсінген. “Бақыт жолы тек білім мен табылар” дейді Ахмет Игунеки бабамыз. Ал іргелі мемлекет болашағы мен өскелең өркениет өзегі бастау бђлағын мектептен алатындығы даусыз. Себебі –мектеп бђл –қоғамның әлеуметтік институты. Оны қоғамға қажет нәтиже беріп, оның мүддесіне қызмет көрсете алатын кадр даярлау үшін қђрады. Сондықтан қай заманда қандай қоғамда болсын, мектептегі білім, тәрбие беру ең алдымен, осы қоғамның мүддесінен туындайтын әлеуметтік сђранысқа қарай қызмет көрсету бағытын ђстанады. Он жылдан астам уақытта білім беру саласында іске асырылған стратегиялық шаралардың нәтижелері - мђғалімдердің тәжірибелерінен қорытындыланып, тђжырымдалған еді. Жарық көрген ғылыми жђмыстар жалпы педагогикалық және методикалық бағыттар бойынша жүргізілген еді.
Жђмыстың зерттеу объектісі ретінде Шымкент қаласы мектептері алынды. Зерттеу барысында мектептердің дәрежесі ескерілді.
Жђмыстың мақсаты: Шымкент қаласы кәсіби тарихшы мамандарының мәртебесін зерттеу.
Жђмыстың міндеттері: 1. Жалпы Оңтүстік Қазақстандағы 1999 жылғы демографиялық санақ бойынша халықтардың санын, білім деңгейін, жасы мен жыныс жағынан зерттеу.
. Шымкент қаласы мектептерінің саны мен қђрамын анықтау.
. Тарихшы мамандарының әлеуметтік-статискалық орны мен дәрежесін көрсету.
. Тарихты оқытудың негізгі проблемалары мен бағыттарын көрсету.
. Кәсіби тарихшы мамандарының педагогикалық іс-тәжірибесінің жетістіктері мен ғылыми зерттеу жђмыстарының бағыттары.
Жђмыстың дерек көзі:
1.Облыстық статистикалық басқармасының статистикалық жылнамасы.2000-2004 ж. 1 (18,41 б.)
. Итоги переписи население 1999 года по Южно -Казахстанской области том І, ІІ 2 (1,21б.)
. Оңтүстік Қазақстан облыстық мемлекеттік архив материалдары 3 (19, Фонд -176, опись -5, Связка - 6,7 )
. Оңтүстік Қазақстан үздіксіз білім жетілдіру институтының Шымкент қаласы мектептері бойынша мәліметтер 4( 20, 3-31б.)
. Шымкент қалалық білім департаментінің материалдары 5 (23, Папка-4,7 -18 б.)
Тақырыптың зерттеліну деңгейі (тарихнамасы):
Қазіргі тарих ғылымына қойылатын талапқа қарай зерттеу мәселесі бойынша тарихнамалық еңбектер мен мақалаларды үш топқа бөліп сыныптауға болады. Бірінші топтағы еңбектерге –тарихи еңбектер мәселен, Ахмет Әділ “Білім бізді бақытқа бастайды” деген мақаласында білімнің күші оның қђдіреттігі жайлы айтылады. Әрбір кезеңде адамзат баласына білімнің өте қажетті екені баяндалады.6 (5,21б.)
Баймолдаевтың “Қазақ мектебі қайтсе көркейеді” атты мақаласында ђлт мектептерін дамыту жђмыстары қарастырылған.7 (9,19б.)
Екінші мәселе бойынша тарихты оқыту әдістемесі және технологиясына қатысты авторлардың мақалаларын жатқызуымызға болады. Шәмші Беркімбаева “Оқулықсыз өркендеу жоқ” атты мақаласында қазіргі таңдағы қоғамтану және тарих пәндерінің жағдайы сипатталған. Мектеп оқулықтарын жазу барысында кеткен қателіктер жайлы проблемалар қарастырылған. 8 (11,
-8б.)
Алматы қаласында өткен дөңгелек үстелде тарихшы ђстаздар “Жас тарихшы –жарқын болашаққа” деген тақырыпта тарихты қалай дђрыс оқыту әдістері жайлы өз ойларын ортаға салды. Тотай Тђрлығђл тарих пәнін оқытуда ер азаматтардың беделін айрықша атап көрсетеді, ал Қайыркен Қђнапина трих пәнін оқытуда қолданылатын көрнекі қђралдарды сынайды.9 (22,81-82б.)
Үшінші мәселе бойынша озат тарихшы мђғалімдердің тәжірибесі туралы Асқарбаева “Ђстаз ізденістері озат мђғалімдер жайлы” атты еңбегінде қарастырады.10 (3,67б.)
Өкінішке орай Шымкент қаласындағы мектептердің озат тарихшы мђғалімдердің кәсіби деңгейі мен мәртебесі жайлы ғылыми зерттеу жђмыстары әлі күнге дейін толық зерттелінбеген. Сол себептен тақырыпқа байланысты мәліметтер Шымкент қалалық білім департаментінен және Оңтүстік Қазақстан үздіксіз білім жетілдіру интитутынан алынған.11 (23,18б;20,31б.)
Жђмыстың зерттелу кезеңі: 1995 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін.
Қолданылған зерттеу тәсілдері: Жђмыста статистикалық, нақты логикалық анализ, проблемдік мәселелер, тарихи-салыстырмалық әдістер қолданылды.
Жђмыстың тәжірибелік қолдануы: Зерттеу барысында қарастырылған мәселелерді мектептерде, жоғарғы оқу орындарында, білім беру департаментінде, үздіксіз білім жетілдіру институтында насихаттап пайдалануға болады.
Жђмыстың қђрылымы: Диплом жђмысы кіріспеден, екі тараудан, төрт тақырыпшадан, қорытындыдан тђрады. Зерттеу жђмысында түрлі кестелер мен суреттер, сілтемелер тізімі мен әдебиеттер тізімі ђсынылған.

І . Оңтүстік Қазақстан кЄсіби тарихшыларының Єлеуметтік мЄртебесі.

Жалпы білім саласының әлеуметтік статистикалық сипаттамасы

Қазақстан Республикасы жер көлемі жөнінен дүниежүзі бойынша тоғызыншы орын болса, ал халқының сан жағынан төменгі көрсеткішті көрсетеді. Адамзаттың ғаламдық проблемаларының бірі –қазіргі уақыттағы демография мәселесі. 1999 жылы Қазақстан Республикасы бойынша халық санағы жүргізіледі. Санақ бойынша Республикада 14 млн 800 мың адам тіркелді, оның ішінде қазақтар саны 8 млн-дай болған, бђл халықтың шамамен 52-53 пайызын қђрайды.12(1, І том 7 б.)
Жалпы 1999 жылғы санақ бойынша Оңтүстік Қазақстан Облысының халықтарының саны –адамды қђрайды. Бђл Республика халық санынан шамамен 18 пайызын қђрайды. Соның ішінде ерлердің саны – 330 адам. Яғни бђл облыс халқының –,3 қђрайды, ал әйелдер саны –009 адам. Бђл жалпы халықтың 50,7 қђрайды. Шымкент қаласы бойынша бђл көрсеткіш мынадай. Жалпы халықтың саны - 729 587 ерлер саны 347 786 адам, бђл Шымкент қаласы халқының (47 %) қђрап отыр, және әйелдер саны 381801 адам, бђл шамамен (52%) қђрайды. Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша 1 жастан 70 жас және одан жоғары халықтардың санын 16 категорияға бөліп, мђндағы ерлер мен әйелдер санын бөліп көрсетуімізге болады. Халықтың саны жағынан көрсеткіш 5 жас пен 14 жас аралығында –512 адам (25,2 %) бар. Бђл жас аралықтарында әйелдер саны ерлерге қарағанда басымырақ болып келеді. Мәселен, ерлер саны 253965 адам (26,1%) болса, әйелдер – 547 адамды (24,4%) қђрап отыр. Керісініше ең төменгі көрсеткіш 60 жас пен 70 жас және одан жоғары жас аралығында адамдар саны 138 926 адам (6,9%) болса, олардың ішінде ерлер саны 56002 адам (5,5%) ал, әйелдер саны ерлерге қарағанда көбірек 83321 адамды (8,3 %)

қђрайды. Міне осы және тағы басқа көрсеткіштер № 1
кестесінде көрініс алған.13 ( 1, І том, 67бет)
Оңтүстік Қазақстан облысы халық санын жастық категорияларға бөлу
№1 кесте
Жас аралықтары
Жалпы барлығы

Ерлер

әйелдер

Барлығы
жасқа дейін
-4 жас
5-9 жас
-14жас
15-19 жас
-24 жас
-28 жас
-34 жас
-38 жас
40-44 жас
-49 жас
-54 жас
-59 жас
-64жас
-69 жас
-жас және жоғары

,3
,5
,8
,4
,0
,7
,9
,2
,1
,6
,4
,6
,6
,4
,5
,0

,4
,8
,3
,8
,2
,8
,1
,3
,0
,6
,2
,5
,5
,2
,3
,0

,2
,1
,4
,0
,7
,6
,7
,1
,1
,7
,5
,8
,8
,7
,7
,9

Шымкент қаласы бойынша халықтың жалпы саны 729587 адам. Бђл облыс халқының 36,8 пайызын қђрайды. Жоғарыда көрсетілген көрсеткіштер сияқты Шымкент қаласы халықтарын да жас ерекшеліктеріне қарай 16 категорияға бөледі. 5жастан 14 жас аралығында халық саны ең жоғарғы көрсеткіш 168258 адамды қђрайды. (23,1 %) және бђл жас аралығында ерлердің саны әйелдерге қарағанда жоары. 858 95 адам (24,7 % ) ал ең төменгі

көрсеткіш 1 жасқа дейігі халық саны, ол небары 13170 адамды қђрап отыр (1,8%) . Бђдан шығатын қорытынды қала халқының туу деңгейі төмендеуде.
Бђл мәліметтерді №2 кестесінен көре аласыздар14.(1, І том 8-9б.)
Шымкент қаласы халық санын жастық категорияға бөлу
№2 кесте
Жас аралықтары

Жалпы барлығы

Ерлер

әйелдер

Барлығы
жасқа дейін
-4 жас
-9 жас
-14жас
-19 жас
-24 жас
-28 жас
-34 жас
-38 жас
-44 жас
-49 жас
-54 жас
-59 жас
-64жас
-69 жас
-жас және жоғары

,8
,8
,5
,6
,5
,2
,9
,7
,0
,6
,1
,1
,8
,0
,0
,4

100
.0
.4
.3
.4
.8
.0
.8
.6
.9
.5
.9
.0
.6
.7
.7
.3

.7
.3
.7
.9
.3
.3
.9
.7
.1
.6
.3
.2
.0
.3
.2
.5

Қазақстан Республикасы бойынша 160 ђлт өкілдері бар. Ал Оңтүстік Қазақстан облысында 108 ђлт өкілдері тђрады, яғни бђл өте жоғары көрсеткіш болып табылады. Шымкент қаласы бойынша қазақ ђлтының саны 449584 адам.Бђл қала халқының 61,6 пайызын қђрайды. Шымкент қаласы бойынша өзге ђлт өкілдерінің сандық мәліметтерін №3 кестесінен көрініс тапқан.15 (1, ІІтом, 17 б.)

Шымкент қаласы тђрғындарын ђлттарға бөлу
№3 кесте
Ђлт атаулары
Ада Ђлттардың саны
қазақтар
Орыстар
Өзбектер
татарлар
Украиндар
Кәрістер
Әзірбайжандар
Түріктер
немістер
Ђйғырлар
Гректер
Белорустар
Күрділер
Армяндар
449584

Қазақстан Республикасы білім беру концепциясы бойынша мемлекеттік тілді барлық ђлттар білуі тиіс. Өтінішке орай, бђл оң нәтижесін бермей отыр. Мемлекеттік тілді білу деңгейі қазақ ђлтынан кейін µзбек, орыс, әзірбайжан тағы басқа ђлт өкілдері орын алады. Мемлекеттік тілді мүлде білмейтін ђлттарға немістер, кәрістер және армяндықтар жатады. Ал мемлекеттік тілді үйренушілерге көбіне орыстар, украиндар, кәрістер т.б. ђлттарды жатқызуымыға болады.16 (1, І том, 38 б.)
Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша халықтың жас ерекшелікерінің білім деңгейін 12 категорияға бөліп қарастыруымызға болады. Жоғары білімділер көбіне орта жас аралығындағы адамдар болып табылады. Бітірілмеген жоғары білімділер көбіне жастар арасында, яғни 20-24 жастағылар.

Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша жоғары білімділер саны 94682 адам. Бітірмеген жоғары білімділер 3566 адамды қђрайды. Орта білімді мамандар 124272 адам. Ал жалпы орта білімділер саны 246099 адам.
Бђл мәліметтерді толығырақ №4 кестеден көреміз.17 (2, ІІтом, 97-99 б.)
Оңтүстік Қазақстанда жас ерекшеліктері бойынша білім деңгейі
№4 кесте
Жас ерекшеліктері
Жоғары білімдері
Бітірілмеген жоғ. білімдер
Орта білімді
Жалпы орта білімді
Жалпы арнайы
Жалпы бастауыш
15-19 жас
-24 жас
-29 жас
-34 жас
-39 жас
-44 жас
-49 жас
-54жас
-59 жас
-64 жас
-72 жас
жас жоғары
-

-

№-ші кестеде көрсетілгендей №5-шы кестеде Шымкент қаласында жоғары білімділер –көбіне орта жастағы азаматтар, орта білімді мамандар көбіне 35-39 жас аралықтарында жоғары көрсеткіш көрсетеді. Ал бітірмеген жоғары білімділер өкінішке орай тағы да жастар арасында көп тараған.

Бђл мәліметерді №5 кестеден көре аламыз.18 (2,ІІ том,97-99 б.)

Шымкент қаласында жас ерекшеліктер бойынша білім деңгейі
№5 кесте
Жас ерекшеліктері
Жоғары білімдері
Бітірілмеген жоғ.білімдер
Орта білімді
Жалпы орта білімді
Жалпы арнайы
Жалпы бастауыш
15-19 жас
-24 жас
-29 жас
-34 жас
-39 жас
-44 жас
-49 жас
-54жас
-59 жас
-64 жас
-72 жас
жас жоғары
-

-

Облыстық статистикалық басқармасының білім беру мекемелерінде оқитын халық сандарын қарастыратын болсақ облыс бойынша барлық оқитын адамдар саны - 540124 болса, ал қала бойынша олардың саны –адам екенін көруге болады. Жалпы халықты жыныстық категорияға бөліп қарасақ, білім саласында ерлерге қарағанда әйелдердің санының басым екені байқалды. Ол туралы №6 Кестеде көрсетіліп берілген.19 (2,ІІтом,34 б.)

Оңтүстік Қазақстан облысы және Шымкент қаласындағы білім беру мекемелерінде оқитындар.
№6кесте

Барлық оқитындар
Жалпы біл.беру мекде
Орта білімді меке-р оқи.
Жоғ.оқу орындары
Баст.оқу орын
Оқымайтын
дар
1. Оңт. Қаз. Обл. бойынша

. Шымкент қ.

.1. Ерлер

.2. Әйелдер

,0

,7

,9

,4

,9

,8

,1

,6

,4

,1

,6

,7

,5

,8

,9

,7

-

-

-

-

Білім беру басқармасының қорытынды есептерінің мәліметтеріне сүйенетін болсақ, 1995-1996 оқу жылдарында Шымкент қаласында 71 мектеп болған, олардың 59 орта, он жартылай орта және екі бастауыш мектептер еді 20 (19, Фонд-176, Связка-5, Опись-14, Документ-162, 1-б.)
Ал Шымкент қаласында 2001 жылы мектеп санының көп болғандығын байқауымызға болады. Ал оқушылар саны 2003 жылы жоғары болғандығын көреміз. 2000 жылы мектептер саны да, ондағы оқушылар саны да аз болған, небары –оқушы
Бђл мәліметерді №7 кестесінен көруге болады.21 (18, 41б )

Шымкент қаласында 2000 жылдан бастап күндізгі жалпы білім беретін мектептер саны
№7 кесте

жылы
жылы
жылы
жылы
жылы
Мектептер саны

Оқушылар саны

22 (19,Фонд -176, опись –, связка –, документ –, 7-14б)

Шымкент қаласы білім беру мекемелерінің саны 1993-1994 жылдарда №8 кестеде үш ауданға бөлініп берілген.
№8 кесте

Қала
Абай ауд
Ул.Фараби ауданы
Еңбекші ауд
Жалпы мектептер саны
Баст. мектептер
Баст. орта мек.
Орта мектептер
Оқушының саны

Ал қазіргі таңда қаламызда сазды және көркем сурет мектептерін қоспағанда 79 мектеп бар және сол мектептерде 8037 ђстаз мђғалімдер қызмет етуде.

Шымкент қалалық білім беру кеңістігі.
Сурет №1

1 - мектепке дейінгі мекемелер
2 –орта мектептер
3 –негізгі мектептер
4 –бастауыш мектептер 23 (20, папка –, 6 б)

1.2. Кәсіби –тарихшы мамандарының қоғам структурасындағы әлеуметтік орны
Шымкент қаласындағы жалпы күндізгі білім беретін, тарих пәні 75 мектепте 512 тарихшы мђғалімдер жђмыс істейді. Тарих пәнінен дәріс беретін мђғалімдер әр мектепте сан жағынан әрқалай. Мысалы, А.Байтђрсынов атындағы №50 көп салалы мектеп гимназиясында он сегіз тарих пәні мђғалімдері қызмет етеді және нақ осындай көрсеткіш №57 орта мектебінде көруге болады. Ал №57 орта мектебінде он жеті, №66 орта
мектебінде он алты, №64 орта мектебінде он бес тарихшы ђстаздар жђмыс істейді. Бђл өте жоғары көрсеткіш болып табылады. Яғни бђл мектептер тарихшы ђстаздарды қажет етпейді және керісінше кейбір мектептерде мысалы: №22, №27, №61, №67, №71, №76 орта мектептерінде тарих пәнінен бір немесе екі мђғалімдерден ғана бар.24(23,10-12 б.)
Қаламыздағы 79 мектептің ішінде №46, №70, №73, №74 ші бастауыш мектептерінде тарих пәні өтілмейді. Ал қалған 75 мектептердегі 512 тарихшы мђғалімдердің 83 -ін әйелдер, небары 16,49 -ін ер кісілер қђрайды.25(23,13б.)
Басқа пән мђғалімдері сияқты мектептерде тарихшы мђғалімдер өте аз. Ал, жђртшылық талабымен ђстаздық –тәрбиелік тђрғыдан келсек, мектепте ер мђғалімдердің аз болуының себептері де баршылық: оларға көрсетілетін әлеуметтік қамқорлықтың төмендегі бірқатар институттардың жабылып қалуы, мђғалім кадрларын даярлауда кеткен елеулі кемшіліктер, мђғалімдердің білімін көтеру жђмысының сапасыздығы. Осылардың арасында әсіресе, қазіргі нарық қыспағы заманында мђғалімдерге көрсетілетін әлеуметтік қамқорлықтың нашарлығы яғни айлық жалақысының төмендігі, міне, осы мәселелер ер мђғалімдерді өз кәсібінен кетуінің бірден-бір себебі болып табылады. Мәселен, Туркияда осындай жағдай сонау 50-60 жылдары болған екен. Олар мђның кері әсерін тез түсініп, ер мђғалімдерді мектепте көбірек тарту мәселесін мемлекет тарапынан қойған. Ол үшін ер мђғалімдерге жалақыны екі-үш есе көбейтіп жағдай жасаған 26 (22, 81-87 б.) Біз де бђл мәселені жедел шешу үшін, әрине жалақыны көбейту қажет.
Біз өзі негізінде, қайнаған қоғамдық іс-әрекеттерден алыстау жүргенді қалайтын халықпыз. Өндірісте де, оқу - ағарту саласында да тђтқаны өзге ђлттың өкілдеріне ђстатып қойып, өзіміз сырттан бақылағанды ђнатамыз. Әрине, ондай мінез-қђлықтың қалыптасуына кеңестік идеология да кері әсерін тигізген болар. Сол әдеттің салқынынан ба, тәуелсіздік алып,тізгін-болжаға өзіміз ие болдық деген тђста мектептің хал-ахуалы күрт төмендеп кетті.
Одан соң, кейінгі он, он бес жылда мектеп бітірген қабілетті балалар педагогикалық оқу орындарына келмей, мамандықтың басқа түрлерін жағалады. Сондықтан қазіргі мђғалімдердің дені қыз балалар. Олар да тђрмысқа шыққан соң, ђзақ үзіліскекетіп қалып жатады. Қайта келгенде білімі ескіреді, жаңа талаптарды игеріп, үлгере алмайды. Осындай жағдайлар да оқыту жүйесін артқа тартады. Дәл қазіргі кезеңде ілгерілеудің бір ғана жолы бар, ол уақыт көшінен кеш қалмай, заман ағымына сай ерінбей еңбектену, білім жетілдіру 27 (9, 19 б) Бүгінде қаламыздағы 75 мектептегі тарихшыларды ђлттарға бөліп қарастырсақ, қазақ ђлтты ђстаздар тарихшы мђғалімдер қауымының 63-н қђрайды, өзбек ђлты - 17, орыс ђлты - 12, ал татар, украин, түрік, кәріс ђлттары тек 1% - н ғана қђрайды. Бђдан шығатын қорытынды Шымкент қаласындағы қазақ ђлттарының 12% - н мектеп тарихшылары қђрайды.Бђл тарихшылардың көпшілігі орта жастағы мђғалімдер және көпшілігі Қ. А. Яссауи атындағы халықаралық Қазақ –Түрік университетін, Шымкент Педагогикалық институтын, М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік университетін бітіргендер болып табылады. Ал өзбек мектерінің ђстаздарының көпшілігі Ташкент Педагогикалық иститутын бітіргендер екен. 28 (23, папка –, 7-18 б)

Оңтүстік Қазақстан облысы мђғалімдерінің кәсіби біліктілігін (санаттарын) және олардың өсу деңгейінің көрсеткіштері 29 (20, папка –., 12 б)

Сурет №2

Бђл 2003 –жылдардағы мәліметтер бойынша облысымыздағы Жоғарғы санатты мђғалімдер санының төмен екенін көруімізге болады.
–жоғарғы санатты
–санат
–санат
–санаты жоқ

Педагог мамандар санаттық сапалық көрсеткіштерін төмендегідей диаграмма арқылы көрсетуімізге болады.

Сурет №3

Ғылымының және тәжірибенің анықтаған шындығының бірі - әрбір жоғарғы оқу орнын бітірген маманның бес жыл өткеннен кейән бђрынғы алған білімі ескіре бастайды. Сондықтан бес жылда бір рет білім жетілдіру институттары арқылы олардың теориялық және тәжірибелік білімін көтеру өте қажет. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005 –жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында (бђл қђжат Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 11 қазандағы №1459 жарлығымен бекітілген) педагог кадрларды даярлау, қайта даярлау және олардың біліктігін арттыру деген арнайы бөлім бар.
Онда былай деп тђжырымдалған: “Педагог кадрларды даярлау, олардың біліктігін арттыру және қайта даярлау саласында” біріншіден жетекші университеттер базасында жоғарғы оқу орындарының педагог кадрларын даярлау, олардың біліктілігін арттыру және қайта даярлау жүйесін қалпына

келтіру және одан әрі дамыту; екіншіден мамандықтың қысқартылған білім беру бағдарламалары бойынша оның ішінде мемлекеттік тіл, шетел және ана тілдері, информатика, психология бойынша пән мђғалімдерін қайта даярлау; үшіншіден білім берудің жаңа мазмђнын, оқыту технологиялары мен сабақ беру әдістемелерінің өзгергенін ескере отырып, мђғалімдер мен білім беру ђйымдарының басшыларын қайта даярлауды және олардың біліктілігін арттыруды жүзеге асыру.
Бүкіл кеңестік кезеңде де педагог кадрлардың білімін көтеру және қайта даярлау жүйелі түрде іске асырылады. Ол үшін барлық облыстарда мђғалімдердің білімін көтеру институттары жђмыс істеді. 30 (16, 89.-90б)
1995 жылғы мәліметтер бойынша Оңтүстік Қазақстан облысында қырық мыңнан астам педагог, алты мыңнан астам мектепке дейінгі мекеме тәрбиешілері еңбек еткен. Жыл сайын бђл қызметкерлердің төрт мыңдайы педагог кадрлардың біліктілігін арттыру және қайта даярлау институттарында білімдерін жетілдіреді. Мысалы: 1992 жылы –, 1993 ж 4208, 1994ж –, 1995 жылдың бірінші жыртысында 2500 маман біліктілігін арттыру курстарынан өткен. Бђдан институттарға келушілердің жылма жыл артып келе жатқандығын көруге болады.
Мђнымен қатар институт –білім департаментімен бірігіп, республикалық және облыстық тақырыптық семинарлар мен конференциялар ђйымдастырып отырады. Сонымен қатар шет елдерден келген тәжірибелі мамандармен біздің педагог мамандар тәжірибе бөліседі.
жылы облысымызда -959 мектеп болған. Олардың 32- сі тәжірибе –экспериментттік мектептер 179 мектепте пәндер тереңдетіліп оқытылады. Жаңа типті лицензияланған мектептер –, оның 10 –ы лицей, 9 –ы гимназия, 3- і кешенді мектептер.
Демек, бђл оқу жүйесінің түрі мен мазмђны да тереңдеп мђғалімдердің кәсіби шеберлігіне деген талап та арта түсті деген сөз. Ендеше облыстық

мђғалімдер біліктілігін арттыру институтының да міндеті өз - өзінше күрделене береді. Мђнда басты күш оқытуды дифференциялы жүргізуге жђмылдырылады. Мақсат - әрбір мђғалімнің шығармашылық потенциялын ашып, олардың білім жетілдіру ісіндегі өскелең талаптарын қанағаттандыру болып табылады31 (10, 17 –б).
Демек, мђғалім ең алдымен өзі оқытатын пәнді терең білуі, онан соң оны оқушылар санасына жеткізе алатын болуы тиіс. Оқушыларды қызызықтыру үшін білімді қажет жағынан бастап, түсінікті түрде айтып жеткізу ең басты мәселеге тоқтала білу, ең мәнді нәрсені екінші қатардағы мәселеден ажырата білу, осының бәрін нақты, мысалдар келтіре отырып айтып беру –үлкен өнер.
Педагог кадрлардың кәсіби мамандығын жетілдіру қажеттігі мынадай мәселелерден туындап отыр. Біріншіден, жалпы алғанда пединституттарды бітіргендердің білім дәрежесінің төмендігінен. Мысалы 1976-1980 жылдары республикамыздың педагогикалық оқу орындарында 33337 студент мемлекеттік емтихан тапсырғанда олардың жыл сайын 9-10 пайызы ғана үздік диплом алған, ал “5,4” және тек ғана “4” деген бағаға тапсырғандары 15 пайызды қђраған. 615 студент “2” деген бағаға тапсырған. Бірақ бђлар да мектептерге жђмысқа жіберілген.
Ал кейбір оқу орындарында жағымсыз көрсеткіштер бђдан да төмен болған. Қарағанды пединститутында жыл сайын студенттердің 48,15,36,22 пайызы “3” деген бағаға тапсырған. Мђндай кемшіліктер Абай атындағы сондай-ақ, Жезқазған, Гурьев Павлодар, Өскемен пединституттарында да орын алған. Осы сияқты кемшіліктер жыл сайын кездеседі. Екіншіден, көптеген педагоггикалық оқу орындарында сырттан оқу кең етек алған. Статистикалық мәліметтерге жүгінсек олардың білім деңгейі күндізгі бөлім студенттерінен әлдеқайда төмен. Мысалы аталған 5 жылдықта 15667 адам мемлекеттік емтихан тапсырса олардың 3653 –ші “3” деген баға алған, ал

–і “2” деген баға алып институтты бітіре алмай бђрынғы ђстаздық жђмысын жалғастыра берген.32 (16, 89 –б).
Ал біздің қаламыздағы мектептердегі тарихшы мђғалімдердің шамамен 43 пайызы өз білімдерін жетілдірген болса, ал болашақта шамамен 54 пайыз арнайы курстан өту жђмыстары жоспарланған. Мысалы: Оңтүстік Қазақстан облыстық үздіксіз білім жетілдіру институтында 1995 –жылдар аралығында № 54 орта мектебінің тарих пәні мђғалімдері атап айтсақ –Б. Исакова, С. Мырзахамадамова, Ш. Пайзахметова, З. Назарова, А. Сайджанов, Л. Оразова, М. Мђратовалар өз білімдерін жетілдірген болатын. Сол сияқты 2000 –жылдар аралығында Н. Төреқђлов атындағы № 62 орта мектептен –С. Қожахметова, З. Алтаева, З. Сембиева, А. Нуримова, А. Бимђратова арнайы курстан өтсе, 2001 –жылдар аралығында №2 орта мектебінен –А. Сђлтанова, Ғ. Жђманова, М. Гомаршен, Т. Еременко, З. Ашировалар да аталмыш оқу орнында білімдерін жетілдірген болатын. Тек аталмыш үш мектеп қана емес, қаламыздағы 79 мектептегі барлық педагог мамандар әр бес жылда арнайы курстардан өтіп өз білімдерін жетілдіріп отырады. 33 (23, папка –, 7 –б)
Жоғарыдағылардан шығатын қорытынды –мђғалімдердің білімін көтеру жаңа талапқа сәйкес келуі қажет. Педагог кадрлардың біліктілігін арттыру, оларды қайта даярлау қоғамдық талаптан туындап отыр. Білім бөлімдері мен департаменттері және барлық мектеп басшылары бђл талапты орындап, әрбір мђғалімді курстық оқуға жіберіп олардың теориялық және әдістемелік шеберлігін арттырып отырғаны дђрыс. Бђл - өмір талабы.

ІІ. ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫ ТАРИХШЫ МАМАНДАРЫНЫҢ КӘСІБИ ДЕҢГЕЙІ.
2.1. Тарихты оқытудың негізгі проблемалары мен бағыттары.
Еліміздің болашағы көркейіп өркениетті елдер қатарына қосылуы бүгінгі ђрпақтың біліктік, іскерлік қабілеттеріне тікелей тәуелді. Осыдан жас ђрпақтың бойында іскерлік қабілеттерін ашумен оларды шығармашылыққа баулу мәселесі туындайды. Ал оқушыға жүйелі білім беру, ынта –ықыласын арттыру, қабілет –қасиетін дамыту мђғалімнің қолында ал мђғалімнің беделін көтеретін –білім. Елбасы Н. Назарбаев Қазақстанның болашағы –бүгінгі жастар. Сіздер оларға қалай білім берсеңіздер, Қазақстан сол деңгейде болады –деп атап көрсетеді мђғалімдердің сьезінде. Әрбір мемлекеттің болашағы мектебінде шыңдалады. Ертең осы елге ие болып, тізгінін ђстар - азаматтар –бүгінгі мектеп оқушысы. Мемлекеттің бүгінгі жайы, даму бағыты, келешегінің көкжиектері бүкіл қоғамның, мемлекеттің назарында.
Қазіргі кезде білім ауқымы адам айтқысыз кеңейді, технология дамып, ақпаратты таңдай білу мәселесі алдыңғы қатарға шықты. Қазіргі кезде оқушыларды ғылыми жђмыстарға баулу заман талабына сай өз ойын еркін жеткізе білетін дарынды, білімді де салауатты тђлғаны қалыптастыру жолындағы жасампаз еңбек, адам баласы қызметінің ең күрделі түріне жатады. 34 (12, 103-105 б).
Бђрынғы КСРО мемлекетінде болған өзгерістер Қазақстанның тәуелсіздігін алу мектептермен Жоғарғы оқу орындарына арналған қайта жазып, жаңа бағдарлама жасауды талап етті. Бђл - оңай шаруа емес. Әйтсе де белгілі ғалымдардың күшімен, білім министрлігінің ђйымдастыруымен 1993-94 жылдары мектептер үшін Қазақстан тарихының бірнеше оқулықтары басылып шықты. 35 (4, 23-24 б).
Білім беру оқыту жүйесінде оқулықтың мәні ерекше екені белгілі Оқулық белгілі бір класқа арнылып бекітілген бағдарламаға сүйенеді. Яғни оқулықтың мазмђнын тақырыптың шеңберін айқындайтын қђжат –оқу бағдарламысы. Ал оқу бағдарламасы әр класқа сағат санын (апталық және жылдық) айқындалып, Білім министрлігі бекіткен оқу жоспарына негізделеді. Сөйтіп, оқу жоспары әр сипаттағы жылдық және апталық сағат саны мен бақылау - сынақ түрлерін көрсетеді, соның негізінде оқу бағдарламасы жасалады. Оқулыққа қойылатын тағы бір талап - сол пәнді игерумен бірге жалпы білімдік, тәрбиелік мәнін көтеріп, сапасын арттыру, пәнаралық байланысты күшейту.
Сондықтан ђстазды ақылшысы да, болжап, бағыт сілтер бағдарламасы да қайта –қайта сусындап білім көзі –де оқулық. Ђстаз үйрете отырып, үйрене түседі, білім бере отырып - өзі де білім бђлағынан сусындайды Оқулық осы талапқа да сай келуі керек. 36 (13, 21-22б).
Қалалық Білім департаментінің 1995 –оқу жылының қорытынды есебі бойынша –бір жыл ішінде Шымкент қаласы мектептерінде қазақ, орыс және өзбек тілдерінде 348900 дана оқулық келген. Бірақ бір айта кете мәселе –қазақ тілінде оқулықтар мектептерде 45-80 пайыз қамтамасыз етілсе, орыс мектептерінде 90 пайыз және өзбек тіліндегі мектептерде 82 пайыз қамтамасыз етілген еді. Бђл ең алдымен сол кездегі “Рауан” баспасына шығатын оқулықтар болып табылады.
–және 1997-1998 оқу жылдары “Рауан”, “Просвещение”, “Унитивчи”баспаларының оқулықтарына тапсырыстар берілген сонымен қатар “Прайс” фирмасымен бірігіп шығарылған 5- сыныптарға арналған “Қазақстан тарихы” оқулығына да тапсырыстар берілген болатын. 37 (19, документ –, 4 –б).
1995 - 1997 жылдар аралығындағы “Рауан” баспасынан тарих пәні үшін шыққан оқулықтар мен оқу қђралдары
1. Тђрлығђлов Т. Қазақ елінің қысқаша тарихы. 5 –сынып.
2. Тђрлығђлов Т. Қазақ елінің қысқаша тарихы. 5 –сынып. (Ђйғыр тілінде).
. Байпақов К. Ежелгі қазақстан тарихы. 6 –сынып (Орыс тілінде).

. Бабаев Д. Орта ғасырлардағы қазақстан тарихы. 7 –сынып.
. Бабаев Д. Орта ғасырлардағы қазақстан тарихы. 7 –сынып. (Ђйғыр тілінде).
. Байпақов К. Орта ғасырлардағы қазақстан тарихы. 7 –сынып.
. Байпақов К. Орта ғасырлардағы қазақстан тарихы. 7 –сынып. (Орыс тілінде).
. Байпақов К. Орта ғасырлардағы қазақстан тарихы. 7 –сынып. (Ђйғыр тілінде).
. Бабаев Д. Қазақстан тарихы. (Ђйғыр тілінде).
. Аяғанов Б. Дүние жүзі тарихы.
. Қасымбаев Ж. Қазақстан тарихы 9 –сынып.
. Қасымбаев Ж. Қазақстан тарихы 9 –сынып. (Орыс тілінде).
. Қозыбаев М. Қазақстан тарихы. 10 –сынып.
. Қозыбаев М. Қазақстан тарихы. 10 –сынып. (Ђйғыр тілінде).
. Нђрпейісов К. Қазақстан тарихы 11-сынып.
. Нђрпейісов К. Қазақстан тарихы 11-сынып. (Орыс тілінде)
. Нђрпейісов К. Қазақстан тарихы 11 сынып. (Ђйғыр тілінде).
. Қозыбаев М. Қазақстан тарихының қђжаттар жинағы. 10-11 сыныптар. (Орыс тілінде).
. Досанђлы Т. Кіші жүздің шежіресі.
. Асфендияров С. 1916 жыл (1916 жылғы Қазақстандағы ђлт-азаттық көтерілісінің 80 жылдығына). (Орыс тілінде).
. Дербісәлиев Ә. Қазақ даласының жђлдыздары 1996 жыл.
. Тђрлығулов Т. Қазақ елінің қысқаша тарихы. 5 –сынып.
. Төлебаев Т. Ежелгі дүние тарихы. 6 –сынып.
. Байпақов К. Ежелгі Қазақстан тарихы. 6 –сынып.
. Байпақов К. Ежелгі Қазақстан тарихы. 6 –сынып. (Орыс тілінде).
. Бабаев Д. Қазақстан тарихы 15-18 ғысыр. 8 –сынып.
. Алғанов Б. Орта ғасырлардағы дүние жүзі тарихы. ІІ -бөлім 8 –сынып.

. Қасымбаев Ж. Қазақстан тарихы. 9 –сынып. (Ђйғыр тілінде) 1997 жыл.
. Байпақов К. Орта ғасырлардағы қазақстан тарихы. 7 –сынып.
. Байпақов К. Орта ғасырлардағы қазақстан тарихы. 7 – сыныптар. (Орыс тілінде).
. Қасымбаев Ж. Қазақстан тарихы 9 –сынып.
. Қасымбаев Ж. Қазақстан тарихы 9 –сынып. (Орыс тілінде).
. Қозыбаев ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының мәртебесі
Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының мәртебесі (шымкент қаласы мектептері негізінде)
Оңтүстік Қазақстан
Оңтүстік Қазақстан облысының құрлымы
Оңтүстік Қазақстан аумағы
Оңтүстік Қазақстан баспасөзі
Оңтүстік Қазақстан акционрелік қоғамы
Қазақстан Республикасындағы сот жүйесі және судья мәртебесі
Судья мәртебесі
Оңтүстік Қазақстан облысы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь