Еңбекті өлшеу және нормалау

1. Еңбекті өлшеу мен нормалау ұғымы және рөлі.
2. Еңбек нормаларын функционалды бөлу.
3. Еңбекті өлшеу және нормалау әдістері.
4. Қорытынды
5. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Еңбекті нормалау – белгілі бір операцияларды (жұмыстарды) орындауға қажетті уақыт мөлшерін белгілеу. Ол практикалық тұрғыдан уақыт нормасын, өнім нормасын және қызмет нормасын белгілеп, өндіріс орнының экономикалық өмірінде маңызды роль атқарады.
•Уақыт нормасы - өнім өлшемін жасауға немесе өндірістік бір операцияны анықтауға қажетті минутпен немесе сағатпен белгіленген уақыт.
•Өнім нормасы – белгілі бір уақыт өлшемі ішінде өндірілуге немесе өнделуге тиіс өнімнің заттық өлшемдерімен (дана, тонна, метр және т.б.) көрсетілген мөлшері.
Уақыт өлшеміне байланысты өнімнің сағаттық, сменалық, ал кейін тіпті айлық нормалары болады. Қызмет көрсету нормасы жұмысшының смена ішінде қанша жабдыққа немесе жұмыс орнына қызмет етуге тиіс екендігін көрсетеді.
Еңбекті өлшеу деп әр түрлі әдістер мен құралдарды қолдану арқылы еңбекті қарқындандырудың белгілі бір деңгейінде нақты жұмыстарды орындауға жұмыскердің қанша уақытын жұмсаудың қажеттігін белгілеуді ұғынуды айтады. Өлшеу нақты нәтижеге жету үшін нақты және күтілетін еңбек шығындарын анықтау болып табылады.
Сөйтіп еңбекті өлшеу сол тұстағы жағдайларды зерттей алуға сүйенеді және норманы белгілеудің негізі болып табылады.
Еңбекті өлшеу өзара байланыстағы екі мәселені шешеді:
1. Еңбек тиімділігінің анықталған резервтеріне баға береді;
2.Орындалатын жұмыстардың саны мен сапасына қарап жалдамалы жұмысшылардың еңбек ақыларының деңгейін қалыптастыру үшін негізін құрайды.
Еңбекті өлшеу өзіне өзі функционалды-технологиялық және әлеуметтік міндетті қояды. Еңбектің шығындарын және онымен байланысты ресурстарды өлшеу еңбек процестері технологиясының әр түрлі нұсқаларын салыстыру үшін қажет. Еңбекті өлшеудің нәтижесі жұмыстар мен операциялардың функцияларын да оларға кеткен еңбек шығындарын да анықтай түседі.
Еңбекті өлшеу еңбекті нормалаудың бастау негізі болып саналады. Еңбекті нормалау – бұл уақыт бірлігі кезіндегі өнімдер бірлігін зерттеуге кететін еңбек шығындарының нормаларын белгілеу. Бұл сондай-ақ ЕН-ның маңызды бір механизмі болып табылатын еңбекті реттеудің де жолы. Еңбекті нормалауға мемлекеттің қатысуы жұмыс уақыты орындалуының негізгі параметрлерін де реттеу болып табылады.
Кәсіпорында нормалы еңбектің негізгі мазмұны келесіде саяды:
• жұмыс орындарының өндірістік мүмкіндіктерін талдау;
• өндірістік тәжірибені зерттеп оқып үйрену;
• жұмыстың нысандарын экономикалық және психо-физиологиялық бағалау;
Еңбектің нормаларын белгілеу, оларды тексеру, түзету, өндіріске еңгізу, еңбек нормаларын жүйелі түрде жеткізу. Еңбекті нормалаудың басты міндеті еңбектің қажетті шығындарын анықтау, ғылыми негізделген нормаларды белгілеу және оларды өндіріске еңгізу болып табылады.
1. Тойкин С.Қ. Еңбек экономикасы. Оқу құралы. С., 2010.
2. Сәлімбаева Б.К., Досхожаев Д.Т. Еңбекті мөлшерлеу. А., 2001.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Семей қалалық Шәкәрім атындағы ... ... ... ... ... ... ... А.Н.
Семей, 2015
Жоспар
* Еңбекті өлшеу мен нормалау ұғымы және рөлі.
* Еңбек ... ... ... ... ... және ... әдістері.
* Қорытынды
* Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
* 1. Еңбекті ... мен ... ... және ... нормалау - белгілі бір операцияларды (жұмыстарды) орындауға қажетті уақыт мөлшерін белгілеу. Ол практикалық тұрғыдан уақыт ... өнім ... және ... ... ... ... орнының экономикалық өмірінде маңызды роль атқарады.
* Уақыт нормасы - өнім өлшемін ... ... ... бір ... ... қажетті минутпен немесе сағатпен белгіленген уақыт.
* Өнім нормасы - белгілі бір уақыт өлшемі ... ... ... ... тиіс ... ... өлшемдерімен (дана, тонна, метр және т.б.) көрсетілген мөлшері.
Уақыт өлшеміне байланысты өнімнің сағаттық, сменалық, ал ... ... ... ... ... ... көрсету нормасы жұмысшының смена ішінде қанша жабдыққа немесе жұмыс орнына қызмет етуге тиіс екендігін көрсетеді.
Еңбекті өлшеу деп әр ... ... мен ... ... ... ... ... белгілі бір деңгейінде нақты жұмыстарды орындауға жұмыскердің қанша уақытын жұмсаудың ... ... ... ... ... ... нәтижеге жету үшін нақты және күтілетін еңбек шығындарын ... ... ... ... ... ... сол тұстағы жағдайларды зерттей алуға сүйенеді және норманы белгілеудің негізі болып табылады.
Еңбекті өлшеу ... ... екі ... ...
1. Еңбек тиімділігінің анықталған резервтеріне баға береді;
2.Орындалатын жұмыстардың саны мен сапасына қарап жалдамалы ... ... ... деңгейін қалыптастыру үшін негізін құрайды.
Еңбекті өлшеу өзіне өзі функционалды-технологиялық және әлеуметтік міндетті қояды. Еңбектің ... және ... ... ... ... еңбек процестері технологиясының әр түрлі нұсқаларын салыстыру үшін қажет. Еңбекті ... ... ... мен ... функцияларын да оларға кеткен еңбек шығындарын да анықтай түседі.
Еңбекті өлшеу еңбекті нормалаудың бастау негізі болып ... ... ... - бұл уақыт бірлігі кезіндегі өнімдер бірлігін зерттеуге кететін еңбек шығындарының ... ... Бұл ... ... ... бір механизмі болып табылатын еңбекті реттеудің де жолы. Еңбекті нормалауға мемлекеттің қатысуы жұмыс уақыты орындалуының негізгі параметрлерін де ... ... ... ... ... ... негізгі мазмұны келесіде саяды:
* жұмыс орындарының ... ... ...
* ... ... ... оқып ...
* жұмыстың нысандарын экономикалық және психо-физиологиялық бағалау;
Еңбектің нормаларын белгілеу, оларды тексеру, түзету, өндіріске еңгізу, еңбек нормаларын жүйелі түрде ... ... ... басты міндеті еңбектің қажетті шығындарын анықтау, ғылыми негізделген нормаларды белгілеу және оларды өндіріске ... ... ...
Еңбекті нормалаудың қағидалары болып:
I. Жалпы: ғылымилығы, кешенділігі, жоспарлылығы, нормативтілігі, тиімділігі, әр басты жауапкершілігі, материалдық және ... ... ... ...
II. ... қозғалыстарды үнемдеу қағидасы, еңбек нормаларының техникалық, экономикалық және психофизиологиялық негізделуі, нормалардың ұстамды бірегей қағидасы табылады; ... ... ... ақы ... ұйымдастырудың басты құралына айналуы. Еңбекті нақты нормалау жұмысты ... ... мен ... ... ... ... нормалық деңгейін де анықтайды. Берілген еңбек жылдамдылығына қарай еңбек өнімділігінің нормативті деңгейін де, ... ... ... ... жеке ... және ұжымдық жұмыстардың көлемі де көрсетіледі.
2. ... ... ... ... функционалды арнауларына қарай еңбек нормаларының мынадай болады:
1. ... ... ... ... ... ... нормалары;
3. қызмет көрсету нормалары.
Жеке жұмыс уақыты - бұл жұмыстың бір өлшемін берілген техникалық жағдайларда мамандығы сәйкес бір ... ... ... уақыты. Ұжымдық кешенді уақыт нормасы (кешенді операцияларға белгіленген) - бұл жұмыс уақыты жұмыстардың бірлігін ... ... ... ... ... жұмыскерлер топтарының маманданушылық құрылымдарын ескере отырып белгіленеді.
Жұмыс уақыты келесі ... орай ... ...
* ... ... уақыт;
* Шұғыл (оперативті) уақыт;
* Жұмыс орнын баптайтын уақыт;
* Жұмыстағы үзіліс уақыты;
* ... ... ... ... ... - бұл берілген техникалық жағдайларда ... ... сай ... бір ... ... жұмысшылар тобының шығаратын өнімдеріне кеткен жұмыс көлемі.
Жұмыс нормасы уақыт нормасына кері ... шама ... ... Жұмыс нормасының нұсқасы ретінде нормалы тапсырманы түсінуге болады. Нормалы тапсырма - бұл орындау үшін жұмыскерге немесе бригадаға ... ... ... оны өткен уақыттардағы анықтай келе, тек нақты зат күйінде ғана емес, сондай-ақ, адам/сағат немесе ... ... ... де береді.
Қызмет көрсету нормасы еңбек заттарының ... ... ... ... технологиялық өзгеруіне қатысы жоқ процесті сипаттайды. Бұл нақты ұйымдастырушылық-техникалық жағдайларда тиісті мамандануларына сай бір ... ... ... ... ... ... ... өндірістік алаңдардың, жұмыс істеушілердің қажетті саны.
Сандық (численность) нормалары -- бұл берілген ... ... ... саны және жұмыстардың көлемі. Сандық нормалар қондырғыларды, ... ... ... ... ... қолданылады. Cондай-ақ, олар қосымша жұмыскерлер мен басқарушылықтағы қызметкерлердің еңбектерін нормалағанда пайдаланылады. Басқарушылық ... - бұл бір ... ... ... ... ... ... қалыпты саны. Әзірлеу әдістеріне байланысты еңбектің нормалары: техникалық-негізделген және тәжірибелі-статистикалық болып бөлінеді.
Еңбек процессінің ... және ... ... ... мөлшеріне қарай еңбек нормалары: операциялық және ірілендірілген болып ... ... ... ... ... нормалары: сала аралық, салалық; жергілікті нормалар болып бөлінеді.
Қолданылу міндеттері бойынша еңбек нормалары: типті және бірегей ... ... ... ... ... ... байланысты: бір жолғы, уақытша, шартты-тұрақты және маусымдық нормаларға ...
3. ... ... және ... ... ... белгілеудің 2 әдісін байқайды:
1. Талдау (аналитикалық);
2. Қосынды (суммарный). ... ... ... ... ... мен жұмыс уақытының тиімді пайдалануды зерттеуін алдын-ала қарастырады. Бұл әдісте екі түрлі көзқарас қолданылады: талдап-зерттеу және талдап-есептеу. ... ... ... бар ... ... мен ... ... режимдерінің нормалары қолданылады. Бұл талдап-зерттеу әдісіне қарағанда қиындығы аз әдіс, алайда ол одан да дәл нәтиже бере ... ... ... ... ... сай болмауынан немесе базалық нормативтертер болмаған жағдайында қолданылады. Талдау әдістері жұмыс орнын аттестациялаумен үйлестіріле жүргізіледі. ... ... ... ... ... бөлектемей барлық еңбек операциясына тұтас қолдануды ... Олар ... ... ... ... ... және ... Уақыт нормативтерін есептеу үшін келесі тәсілдер қолданылады: хронометраж, жұмыс орнын суретке түсіру, фотохронометраж.
Қорытынды
Еңбекті нормалауға арналған нормативтік материалдарды әзірлеу, бастапқы материалдарды ... және ... ... шамасына әсер ететін факторларды таңдауға әсер ететін және психофизиологиялық, әлеуметтік-экономикалық және басқа да факторларды ескере отырып, нормативтік шамаларды математикалық ... ... ... негізделген ғылыми-зерттеу жұмысы болып табылады.
Нормативтік материалдар нақты ұйымдық-техникалық жағдайлардағы еңбек нормаларын ... үшін ... ... ... және ... ... сапасы белгілі бір дәрежеде негізінде өздері есептелетін, нормативтік материалдардың ... ... ... ... ... ... атап ... операция элементтерін орындау кезінде еңбек шығынына әсер ететін, олардың саралану дәрежесіне, құралдардың сипаты мен еңбек құралдарына, бұйымдардың ... ... ... ... қайталануына және т.б. байланысты болады.
Еңбекті өлшеу деп әр түрлі ... мен ... ... ... еңбекті қарқындандырудың белгілі бір деңгейінде нақты жұмыстарды орындауға жұмыскердің қанша уақытын жұмсаудың қажеттігін белгілеуді ұғынуды айтады. ... ... ... жету үшін ... және ... еңбек шығындарын анықтау болып табылады.
Сөйтіп еңбекті өлшеу сол тұстағы жағдайларды зерттей алуға сүйенеді және норманы белгілеудің ... ... ...
Пайдаланылған әдебиеттер
* Тойкин С.Қ. Еңбек экономикасы. Оқу ... С., 2010.
* ... Б.К., ... Д.Т. ... ... А., 2001.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
2002 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат тұжырымдамасы12 бет
8-сынып оқушыларына сәндік-қолданбалы өнерді оқытуда дәстүрлі мәдениетке баулу77 бет
Аралық станса34 бет
Темір бетон мен қақпа жаппаны шептік жағдайын есептеу және есептік жүктемеде пайда болатын ригельді ішкі күштерді анықтау20 бет
Шет мемлекеттердегі стандарттау және сертификаттау4 бет
Қазақстан Республикасының өлшем бірліктерін қамтамасыз етудің мемлекеттік жүйесі20 бет
Құрылысты бөлудің жалпы принціпі мен қажетті дәлдігі2 бет
Құю цехы68 бет
Өлшеу бірлігін қамтамасыз ету21 бет
Өмірді сақтандыруда компанияның стохастикалық моделін құрудың ерекшеліктері76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь