Малазықтық дақылдардың агробиологиялық ерекшеліктері

Кіріспе
Негізгі бөлім
2.1 Негізгі мал азықтық өсімдіктерге сипаттама
2.2 Малазықтық дақылдарды жіктеу
2.3 Малазықтық дақылдардың күтімі
2.4 Малазықтық дақыл тұқымдастары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қазақстан жер көлемі бойынша әлемде тоғызыншы орын алады. Қазақстанның жеріне таулы, орманды, далалы, шөлді және шөлейтті аймақтар кіреді. Жалпы жер көлемінің 224.5 млн. Га мөлшері ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру үшін пайдаланылады, оның 188,7 млн.га шабындық пен жайылымға жатады. Жыл кезеңіне бөлгенде көктем-күздік табиғи жайылымдарға 36,9%, жаздық 21,4%, қыстық 15% және жыл бойы пайдаланылатын жайылымдар 29,36%. Бұрын жыл бойы қой, жылқы шаруашылықтарын жайылымда кезекпен бағып, оны экономикалық тұрғыда тиімді пайдалану мал саны көбейтіп, оның өнімін ұлғайтатын. Осы жұмысты қолға ала отырып және жайылымды тиімді пайдалану, қазіргі заман талабы. Ал оның негізгі мақсаты малды толыққұнды азықтандыру.
Соңғы жылдары мемлекет тарапынан ауыл шаруашылығының нарықтық қатынасқа көшуіне байланысты өндірістік кәсіпорындардың түрлері көбейді. Оның ішінде жеке ірі, орташа және ұсақ шаруашылықтар. Бұл шаруашылықтарда өнім өндіріп, гның тиімділігін арттырудың негізгі мақсаты азық қорын ғылыми негізде пйдалану. Өйткені мал өнімдерінің өзіндік құнының негізгі бөлігін 60-73% азық құны құрайды.
Қазіргі кезде, белгілі бір аймақтың табиғаты мен ауа райы жағдайларына бейімделген технология негіздерін, мейлінше мол өнім беретін азықтыө дақылдарын пайдалану үшін, оларды қарқынды агротехникалық тәсілдерді қолдана отырып өсіруге көңіл бөлінуі керек. Қысқа уақытқа, негізгі азықтың жұғымдылық қасиеттерін барынша сақтап қалу мақсатында алдыңғы қатарлы әдістерді қолданып мал мен құсты азықтандырудың ұтымды жұйесін жасау және ұйымдастыру ауыл шаруашылығы мамандарының алдында тұрған негізігі мәселелер.
Мал азығын өндіру ауыл шаруашылығының және ғылымның саласы ретінде егістік жерлерде азықтық дақылдарды өсірумен, екпе және табиғи жайылымдар мен шабындықтар жасап пайдаланумен айналысады. Бұл саланың алға қойған мақсаттары – мал азығы өндірісін республикада барынша интенсивтендіру.
1 «Мал азығын өндіру» Қ.Әубәкәров, Т. Атақұлов, А. Ахметов, Алматы 2011ж
2 «Мал азықтандыру мөлшері мен рациондары» Махатов Б.М., Қожалы Б.Қ., Оңғарбаев Т.А., Байбатшанов М.К. Алматы 2012ж
3 Н. Можаев, Н.Серікпаев, Ғ. Стыбаев «Мал азығын өндіру практикумы»
4 Курманбаев С.К «Агроландшафтная система земледелия» , Семей 2015
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ  БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ                                                                ...  ...  ...  ...  ... ... ... агробиологиялық ерекшеліктері
Орындаған: Кенембай Б.
Топ: АГ - 213
Тексерген:Сагандыков ... - ... ... ... мал азықтық өсімдіктерге сипаттама
2.2 Малазықтық дақылдарды жіктеу
2.3 Малазықтық ... ... ... ... тұқымдастары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Қазақстан жер көлемі бойынша әлемде тоғызыншы орын алады. Қазақстанның жеріне таулы, орманды, далалы, шөлді және шөлейтті ... ... ... жер ... 224.5 млн. Га ... ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру үшін пайдаланылады, оның 188,7 млн.га шабындық пен жайылымға жатады. Жыл кезеңіне бөлгенде көктем-күздік табиғи жайылымдарға 36,9%, ... 21,4%, ... 15% және жыл бойы ... жайылымдар 29,36%. Бұрын жыл бойы қой, жылқы шаруашылықтарын жайылымда кезекпен бағып, оны экономикалық тұрғыда тиімді пайдалану мал саны көбейтіп, оның ... ... Осы ... ... ала ... және ... ... пайдалану, қазіргі заман талабы. Ал оның негізгі мақсаты малды толыққұнды азықтандыру.
Соңғы жылдары мемлекет тарапынан ауыл шаруашылығының нарықтық қатынасқа көшуіне байланысты ... ... ... ... Оның ... жеке ірі, ... және ұсақ шаруашылықтар. Бұл шаруашылықтарда өнім өндіріп, гның тиімділігін ... ... ... азық ... ғылыми негізде пйдалану. Өйткені мал өнімдерінің өзіндік құнының негізгі бөлігін 60-73% азық құны ... ... ... бір ... ... мен ауа райы ... ... технология негіздерін, мейлінше мол өнім беретін азықтыө ... ... ... оларды қарқынды агротехникалық тәсілдерді қолдана отырып өсіруге көңіл бөлінуі керек. Қысқа уақытқа, негізгі азықтың жұғымдылық қасиеттерін барынша ... қалу ... ... ... ... қолданып мал мен құсты азықтандырудың ұтымды жұйесін жасау және ұйымдастыру ауыл шаруашылығы мамандарының алдында тұрған негізігі ... ... ... өндіру ауыл шаруашылығының және ғылымның саласы ретінде егістік жерлерде азықтық дақылдарды өсірумен, екпе және табиғи жайылымдар мен шабындықтар ... ... ... Бұл саланың алға қойған мақсаттары - мал азығы өндірісін республикада барынша интенсивтендіру.
2.1 Негізгі мал азықтық ... ... ... шабындықтар мен жайылымдарда әртүрлі ботаникалық тұқымдастарға жататын өсімдіктер өседі. Олардың шаруашылық және басқа да маңыздары бойыншы 4 топқа бөлу ... ... ... (қоңырбас) - астық тұқымдастары; бұрщақ - бұршақтұқымдастары; Қияқ шөптер - қияқ тұқымдастары немесе өлеңшөп ... ... ... - ... шөп ... біріктіретін топ.
Осындай топтарға кіретін өсімдіктердің мал азықтық бағалылығы әртүрлә болып келеді. Өндірістік практикада барлық бқршақ тұқымдастары бағалы мал азығына жатады, ... ... ... ... одан ... ал қияқ ... мен ... шөптердің мал азықтық маңызы орташа немесе төмен. Бірақ соңғы кездегі зерттеу жұмыстарының нәтижелері бойынша қияқ және аралас шөптердің ... мал ... ... ... және ... да жоғары болатын түрлері анықталды. Кейбір топтардың ішінде мал азықтық бағалалығы әртүрлі өсімдік ... бар ... ... зиянды және улы болып келеді.
Қазақстанда табиғи мал азықтық жерлер жалпы жер көлемінің 70% алып жатыр. Негізінен осы ... мал жал ... (95%) және ... бөлігі (5-7%) шабындыққа пайдаланылады. Қазіргі уақытта табиғи жерлерден мал шаруашылығына керекті жылдық мал азығы қорының 50% ғана ... Оның ... ... табиғи жайылымдар мен шабындықтарды тиімді пайдалану және жақсарту жүйелерінің осы кезге дейін өндіріске кеңінен тарамауында. Республика аймақтарында орналасқан миллиондаған гектар ... ... ... ... жақсарту және тиімді пайдалану шараларын енгізу арқылы өнімдерін бірнеше көтеруге болатынын ғалымдардың соңғы зерттеулері көрсетті. Табиғи ... ... ... ... ... 2-3 есе ... ал түбегейлі жақсартқанда - 3-5 есеге және одан да жоғары көтеруге болатыны ... ... ... ... ... және ... ... шаралары жүргізілген жерлерден сапалы мал азығын алуға болатыны белгілі болды.
Мал шаруашылығына қыс мезгілінде керекті мал ... ... ... шабындықтар деп, жазғы мал жайылымына пайдаланылатын жерлерді - жайылымдар деп атайды. Мал азығын ... ауыл ... ... ірі де ... ... бірі ... табылады
2.2 Малазықтық дақылдарды жіктеу
Мал шаруащылығының өркендеп өсуі малды толыққұнды азықтындыру мен ... ... ... ету және азық қорының жеткілікті болуын қажет етеді. Қазіргі қолданылып жүрген азықтардың құрамы, құнарлылығы, технологиялық қасиеттері өте ... Осы ... ... ... шаруашылықтардағы азықтарды топтастыру, ал олардың ұқсас көрсеткіштерін азық дайындаған кездегі қолданған технологияға байланысты, құрамына, қоректілігіне, малдың ағзасына тигізетін әсеріне нгазар ... ... ... ... және басқа қасиеттеріне қарай келесі топтарға бөлінеді: ірі, шырынды және жем азықтары деп.
Ірі азықтарға организмге сіңуі біршама ... ... ... ... ... бұтақты, жапырақты, табиғи және ірі жасанды кептірілген ( жүгері сабаны, мақта ... және ... ... ... азықтар жатады. Табиғи ауамен және жасанды кптірілген өсімдіктер ірі азыққа жатады. Олар: табиғи, екпе шөптің ... ... ... ұн, ұнтақ, пішендеме, ... ... ... жапырақ, сабақтар. Ірі азықтың негізгі көрсеткіші: құрамында шикі жасұнықтың ... өте мол. ... ... -18-32%, сабанда 42%, дейін, топанда -25-35% , ... ... -15-28% , ... шикі ... мөлшері азықтың құнарлығына әсер етеді. Пішендердің 1 кг-да 5,2-8,0 МДж алмасу қуаты, 30-40г қорытылатын протеин, пішендемеде - 3,5-5,0; 45-115, ... ... 5-35, ... ... ... 80-150 г. Ірі азық көмірсуларға, протеинге,дәрмедәрілерге және минералдық заттарға бай, сондықтанда ірі азықтар ауыл шаруашылық маладры үшін маңызды азық ... ... ... ... ... ірі азық ас ... жолдарды толықтырып, малдың тойуына, сонымен қоса ас қорытуына әсер етеді.
Шырынды азықтар құрамында көп мөлшерде су болады. Оларға көк шөп, ... шөп, ... ... ... қант және мал азықты қызылша, сәбіз), тамыр жемістерінің пәлегі, тамыртүйнектілер - картоп, топинамбур жатады. Ірі және ... ... ... азықтарға пішендеме де жатады. Бұларды > деп те ... ... ... малға жұғымды келеді. Жемге: сұлы, қара бидай, арпа, тары, ... ... ... т.б. ... ... ... ... өндірістік өнеркәсіптерден қалған қалдықтар, жануар тектес азықтар, ... және ... ... ... минералдық, дәрмедәрісілі қоспалар, құрама жемдер жатқызылады.
Көк азық: бқл топқа табиғи және қолдан егілген шабындықпен, ... көк ... ... ... өсімдіктерінің сабығы тағы да басқа өнімдер жатады. Көк азықтың құрамында 70-83% су болады. Құрғақ затында протеин, минералды заттар және дәрмедәрісідер ... ... рота ... 13-25% шикі ... 4-5% шикі май, 13-18% ... 45% дейін азотсыз экстрактивтік заттар және 8-11% шикі күл болады. Көк ... ... ... ... өсу ... ауа райына, агротехникалық шараларға, дайындау технологиясына және мерзіміне, пайдалану кезіне байланысты болады.
2.3 Малазықтық дақылдардың күтімі
Көпжылдық шөптер және ... ... ... жылы баяу өсіп - дамиды, нәтижесінде жамылғысыз себілген егістік арамшөптермен ластанып кетеді. ... ... ... ... ... ... ... үшін, бірінші жылы пайда болған арамшөптер шауып тасталынады. Астықтұқымдас көпжылдық шөптердің ( еркек шөп, тарлау т.б.) ... ... ... ( 2,4 Д амин тұзы т.б.) шашу ... да ... ... мен жартылай бұталар себілген жайылымдарға бірінші жылы мал ... ... ... жылы екпе шабындықтар мен жайылымдар ерте көктемде тырмаланады. Далалық аймақта көпжылдық шөптерді, толық (NPK) минерал тыңайтқыштарымен ( гектарына 45-60 кг ә.з.) ... ... ... жылдан бастап, екпе шөптерді ждыл сайын ерте көктемде ауыр тырмалармен тырмалайды және кейбір жерлерде ( ... ... азот ... ( 30-40 ... ә.з.) қоректендіреді. Ескі жоңышқа егістігінде ерте көктемде тереңдете қопсыту арқылы жақсарту жұмыстарын жүргізеді.
Қазақстанның шөлейт және шөл ... ерте ... ... ... тырмалау, қопсыту жүйелі түрде орындаған жағдайда жәңәшке масақты еркекшөптің, тарлаудың, изеннің өнімділігі жоғарылап көп жыл бойы сақталған . Изен ... ... ... тоқталатын болсақ, оны көктемгі қопсыту арқылы өнімін 2-3 есеге көтеруге болады. Яғни жусанды - ... - ... ... бұл ... ... жүргізілетін агроәдіс.Оны құбылмалылардың жаппай өсу кезеңінде жүргізеді. Ол үшін ... ... ( ЛД-10 т.б.) да ... болады. Азықтың өнімі 5-12% дейін көтеріледі.Соңғы жылдары көпжылдық шөптерді ерте көктемде БИГ-3 маркалы инелі-тырмалармен қопсыту жақсв нәтижелер берді.
2.4 Малазықтық ... ... ... ... тұқымдастары ( Poceae,Gramineae Juss) кең тараған малазықтық өсімдіктер. Бұл ... және ... ... ... ... ... ... аймақты алып жатыр. Табиғи шабындықтар мен жайылымдардың негізгі өсімдік топтарына жатады. Астық тұқымдастары солтүстік ... ... көп ... Орталық далалық аймақтарға қарай өсімдік қауымында олардың үлесі азаяды.
Шөлейт аймақта өзен алқаптарында, көлтабандарда және таулы ... ... ... ... ... ... ... өзен алқаптарында кейбір астықтұқымдастары (жатаған бидайық, қылтықсыз арпабас, шалғындық ... ... ... өсіп ... ... ... астық тұқымдастары климат жағдайы орташа жерлерде тараған. Олардың арасында ... ... ... ... көптеп кездеседі. Ең көп тараған мезофильді астық тұқымдастары: шалғындық қоңырбас, қылтықсыз арпабас, жата.ан бидайық, тамырсабақсыз бидайық, шалғындық ... ... ... ... атқонақ, қызыл бетеге, ақ суоты, Лангсдорф айрауығы, қамыс қосбас, кәдімгі бекмания т.б. Осылардың ... бір ... ... ... өзінің атауы да ерекше екен, ол:
Лангсдорф айрауық (Calamagrostis Longsdozfii) - жоғары тамырсабақты астықтұқымдасы. Сабағының биіктігі 150 см дейңн. ... ... ... бірыңғай алаңдарда кездеседі. Ерте өсу кезеңінде шабылған пішенін және жайылымда мал жақсы жейді. Орып алғаннан кейін жақсы алшынкөк береді. Пішенінің ... әр ... 3,0-4,0 т ... ... ... тұқымдастары батпақты, сазды және ылғалды жерлерде, өзен шеттері мен көл маңайларында өседі. Мезофильді астықтұқымдастарына ... кеш ... Осы ... ... ... ... ... 6-7% ғана болады да клетчатка 35-45 %-ға дейін көбейіп ... ... ... ... тек ерте кезеңінде масақтанғанға дейін пайдалану керек. Пішенге және сүрлемге масақтанған кезеңінде жинауға болады.
Сортаң жердің астық тұқымдастары. Бұл ... ... ... ... ... ... және шөл ... сортаң және сортаңдау топырақты жерлерінде өсетін өсімдік түрлері. Олардың көпшілігін масақтану кезеңі ... мал ... ... Содан кейін олар дөрекіленіп кетеді де мал нашар жейді.Бұл тұқымдастарға: ... және ... ... ... ... ... ... тұқымдастарының бұл тобына қоректілігі жағынан әртүрлі болып келетін өсімдік түрлері кіреді. Біржылдық астық тұқымдастарын 2 ... ... ... ... және ... немесе жазғы-күзгі өсіп-дамитын астық тұқымдастары. Эфемерлі астық тұқымдастары ішінен көп ... ... ... ... ... бидайлар. Екінші топқа мәдени астық тұқымдастары біржылдық малазықтық шөптер - судан шөбі, құмай, т.б. және кең ... ... ... шөптер - қара сұлы, көк итқонақ, тауық тары т.б. жатады.
Бұршақ ... ( ... Жер ... көп тараған өсімдік тұқымдасына жатады. Бұршақ тұқымдастары шөптесін, бұталар және ағаштар түрінде ... ... ... ... ... жуық түрі ... Олардың әр аймақта таралуы әртүрлі. Бұршақ тұқымдас шөптердің табиғи ... ... ... ... ... және шықпа танаптардв себуге маңыщы зор. Тек осы ... ғана ... ... ... ... жайылымда, сүрлемде айтарлықтай көтеруге болады. Бұршақ тұқымдастарын жайылымға пайдалануға сақтықпен ... жөн. ... ... ... ірі қара қны көп жеп ... ... ... кеуіп ( тимпания ) кетуі мүмкін.
Қорытынды:
Жұмысымды қорытындылай келетін болсам, мал азығы ретінде тек аталған тұқымдастарды емес, сонымен қатар дала ... яғни ... ... қалдықтарын да пайдалануға болады. Әр шаруашылықта суармалы жайылымдар жасап, жаз маусымында малды толықтай көк азықпен қамтамасыз ету, соңғы кездері мал ... ... ... ... ... жатқан прогрессивті жаңа әдіс. Суармалы жайылымдарда сиырлардың сүттілігі 15-30%, бордақыдағы малдың ет қосуы 25-35% дейін өсетіні көптеген ... ... ... Далалық, шөлейт және шөл аймақтарда табиғи жайылымдарды тиімді пайдалану ондағы ... шөп ... ... және ... көтеруге, нәтижесінде әр гектардан алынатын мал өнімдерін екі есеге дейін көтеруге болатыны анықталды. Қазақстанның кейбір аймақтарында тозып ... ... ... ... ... изень, еркек шөп, тарлау т.б. шөптер сеуіп екпе жайылымдар жасалынса экономикалық жағынан да және экологиялық жағынан да өте тиімді ... еді деп ... ... әдебиеттер тізімі:
1 Қ.Әубәкәров, Т. Атақұлов, А. Ахметов, Алматы 2011ж
2 Махатов Б.М., Қожалы Б.Қ., Оңғарбаев Т.А., Байбатшанов М.К. ... ... Н. ... ... Ғ. ...
4 ... С.К , Семей 2015

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арамшөптер және күресу шаралары7 бет
Жаздық бидайдың биологиялық ерекшеліктері. Жаздық бидайды өсіріп зерттеу орны54 бет
Күздік бидайға жалпы сипаттама8 бет
Күріш дақылының ботаникалық сипаттамасы және агробиологиялық ерекшеліктері36 бет
Жамбыл облысы Байзақ ауданы «Мәдімәр» өндірістік-бірлестік жерлерінде мал шаруашылығына берік мал азығы қорын жасау44 бет
"агрономиялық терминдерді пайдалана отырып ауыспалы егістерді жіктеу"4 бет
"шалғын өсімдіктердің сапасын бағалау"4 бет
Ауыспалы егістерді жоспарлау19 бет
Жүгері өсіру технологиясымен танысу және зерттеу туралы ақпарат12 бет
Малазықтық дақылдар және олардың сипаттамасы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь