Велосипед туризмінің теориялық негіздері

КІРІСПЕ 3
1 ВЕЛОСИПЕД ТУРИЗМІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 5
1.1 Велосипед туризмінің мәні және ерекшеліктері 5
1.2 Велосипед туризмінің даму тарихы 12
1.3 Велосипед туризмінің дамуы үшін материалдық.техникалық жабдықтау
17
1.4 Әлемдік велотуризм орталықтары 19
2 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ВЕЛОСИПЕД ТУРИЗМІ 25
2.1 Велосипед туризмі дамуы үшін рекреациялық мүмкіндіктері 25
2.2 Велотур ұйымдастырудың ерекшеліктері 27
2.3 Қазақстанда велосипед туризмінің маңызы 28
3 ҚАЗАҚСТАНДА ВЕЛОСИПЕД ТУРИЗМІНІҢ ДАМУ ДЕҢГЕЙІ 32
3.1 Алматы қаласында велосипед туризмінің дамуы 32
3.2 Қазақстан бойынша велосипед маршруттарын әзірлеу 47
3.3 Қазақстанда велосипед туризмі даму мәселесі мен болашағы 59
Қорытынды 68
Әдебиеттер тізімі 70
Соңғы жылдары велосипед туризмі аса танымал демалыс түріне айналып барады. Қазіргі таңда жалпы әлемде салауатты өмір салтына қызығушылықтың артуымен, рекреациялық туризмге, велотуризмге сұраныс өсуде. Велотуризм тақырыбы түрлі авторлар тарапынан көптеген басылымдарда сарапталғанымен Қазақстанда бұл тақырып толығымен жүйелі қарастырылмаған, сонымен қатар республикамызда, Алматы қаласы ішінде жан-жақты қамтитын велосипед маршруттары құрылмаған. Велотуризм ең экологиялық таза және денсаулыққа пайдалы туризм түрі, ол жылдамдықты, еркіндікті сезіндіруімен катар, қызықты саяхаттарымен және де табиғатта толықтай демалу мүмкіндігімен қызықтырады. Бүгінгі таңда елімізде велотуризм тек қана туризм индустриясы субъектілерімен ғана дамытылып қоймай, сонымен қатар мемлекеттік саясатта бағытты қолдау алып отыр. Қазақстанда велосипед туризмінің дамуына рекреациялық мүмкіндіктер бар, соңғы жылдары елімізде велотурлар, велосайыс пен жарыстар көп өткізілуде. Аумақтың үлкендігі, тұрғындары аз шоғырланған аудандардың көптігі, ландшафт пен климат зонасының сан алуандығы, табиғат және тарихи-мәдени әсем жерлердің көптігі Қазақстанда велосипед туризмінің дамуына ықпал етеді. Жоғарыда аталғанның барлығы - Қазақстандағы велотуризмнің мәселелері мен даму болашығын анықтау тақырыбының өзектілігін көрсетеді.
Зерттеу мақсаты: Қазақстандағы велотуризмінің даму мәселелері мен даму болашағын анықтау.
Зерттеу міндеттері:
1 Қазақстанда велосипед туризмінің дамуы үшін рекреациялық мүмкіндіктерін талдау.
2 Қазақстанда велотур ұйымдастырудың ерекшеліктерін айқындау.
3 Велосипед туризмінің Қазақстандағы маңызын анықтау.
4 Алматы қаласында велосипед туризмінің дамуын қарастыру.
5 Қазақстан бойынша велосипед маршруттарын әзірлеу
6 Қазақстанда велотуризмнің даму мәселесі мен болашағын анықтау
Зерттеу пәні: Қазақстандағы велосипед туризмінің дамуы
Зерттеу нысаны: велосипед туризмі.
Зерттеу кезінде келесі зерттеу әдістері қолданылды:
- қарастырылатын тақырып бойынша дерекнамалық қорды талдау (ғылыми талдау әдісі);
- дерекнамалық қорда келтірілген көзқарастарды жалпылау және жинақтау (ғылыми синтез бен жалпылау әдісі);
- алға қойылған тақырыпты ашу кезінде авторлық көзқарастың негізінде алынған мәліметтерді модельдеу (модельдеу тәсілі).
Велосипед туризмі мәселесінің ғылыми зерттелу деңгейін сипаттай келе, бұл тақырып Булгаков А.А., Лебедев В.И., Антипов В.В., Тарас А.Е. мен Сельченок К.В., Пельцман Л.А., Онучин А. мен Попов Ю., Тим Постон мен Иэн Стюарт, тағы басқа авторлар тарапынан түрлі басылымдарда: оқулықтарда, монографияларда, мерзімді басылымдарда және ғаламторда қарастырылғанын ескере кету керек. Дегенмен, әдебиеттер мен дерекнамаларды зерттей келе аталмыш тақырыпта толық және айқын зертеммелердің жеткілікті жүргізілмегендігі анықталды.
1 Булгаков А.А. Велосипедный туризм /А.А. Булгаков. М.: Ключ, 2008. – 624 б.
2 Алиева, Ж.Н. Туризмология негіздері / оқу құралы. Алматы : Қазақ ун-ті, 2004. - 172 б.
3 Лебедев В.И. Экстремальная психология. М.: Наука, 2008. - 350 б.
4 Вуколов, В.Н. Основы техники и тактики активных видов туризма: Учеб. пособие для вузов по спец. «Туризм» / РК, Каз. Акад. Спорта и туризма. - Изд. 2-е, испр. и доп. Алматы, 2005.- 224 б.
5 Гуляев В.Г. Организация туристической деятельности. М.: Нолидж, 2008. - 312 б.
6 Антипов В.В. Психологическая адаптация к экстремальным ситуациям. М.: ВЛАДОС-ПРЕСС, 2002. - 176 б.
7 Короленко Ц.П. Психофизиология человека в экстремальных условиях. Л.: Красное Знамя, 1978. - 258 б.
8 Пельцман Л.А. Спорт, Стресс, Экстрим. М.: БЕК, 2001. - 287 б.
9 Власов А.А. Велосипедный туризм / А.А. Власов.- М, 1954. - 243 б.
10 http://www.vinmag.info/?id=96&t=p / Классификация современных велосипедов. Как выбрать хороший велосипед.
11 Абуков А.Х. Туризм на новом этапе: социальные аспекты развития туризма в СССР. М.: Профиздат, 1983. - 277 б.
12 Онучин А., Попов Ю. Велосипедные маршруты по Казахстану. А-А.: Казахстан, 1979. – 120 б.
13 http://news.headline.kz/society/v_kazahstane_sozdan_obschestvennyiy _fond_razvitiya_veloturizma.html / В Казахстане создан общественный фонд развития велотуризма.
14 Робертс Т. Велоспорт: базовое руководство по снаряжению и технике езды - Москва, 2007. – 160 б.
15 Вяткин Л.А., Сидорчук Е.В., Немытов Д.Н. Туризм и спортивное ориентирование: Учебное пособие для студ. высш. пед. учеб. заведений. М.: Издательский центр «Академия», 2001. – 208 б.
16 Федотов Ю.Н.., Востоков И.Е. Спортивно-оздоровительный туризм: Учебник/ Под общ. Ред. Ю.Н. Федотова. М: Советский спорт, 2003. – 328 б.
17 Лебедев В.И. Личность в экстремальных ситуациях. М.: Наука, 2008. - 303 б.
18 http://shop.biz365.ru/shop/shossejnye-velosipedy/ Тур-де-Франс
19 http://bnews.kz/kk/news/post/55914/ Жақында «Семей – Алматы -Астана» бағытында қазақстандық-норвегиялық велосипед жарысы өтті.
20 http://velo.kazakh.ru/velo/731.php / Спортивные секции по велоспорту г.Алматы.
21 Тарас А.Е., Сельченок К.В. Психология экстремальных ситуаций. Серия: библиотека практической психологии. М.: ХАРВЕСТ, 2003. - 217 б.
22 Тим Постон, Иэн Стюарт. Секреты выживания в экстремальных ситуациях. - М.: Мир, 2000. - 307 б.
23 http://veloalmaty.kz/?p=316 / Письмо в правительство по поводу поправок в ПДД РК
24 http://veloalmaty.kz/?p=275 / Новые велопарковки.
25 http://today.kz/news/kazakhstan/2013-08-17/92479/ В Алматы состоял-ся приуроченный ко Дню города велопробег.
26 http://yvision.kz/post/489561 / Первый в 2015 году велопробег в Алматы.
27 http://www.kazpravda.kz/news/view/veloalmaty-2015 / Сезон велопро-бегов стартует в выходные в Алматы.
28 http://veloalmaty.kz/?p=357 / Протоколы «Джейран Трофи 2015».
29 http://m.zakon.kz/4654869-tret-almatincev-predpochitajut.html / Треть алматинцев предпочитают автомобилям велосипеды - опрос.
30 http://i-news.kz/news/2015/04/14/7985174-_almaty_nachali_kursirovat_ velorikshi.html / В Алматы начали курсировать велорикши.
31 Медовый В.В. Методические рекомендации по организации пла-новых велосипедных маршрутов - Москва, 1988. - 43 б.
32 http://astanafans.com/velogonka-kubok-astany-2011.html / Велогонка “Кубок Астаны”
33 http://www.turistu.kz/blog/gremsi/tri-ekologicheskikh-velotura-podder-zhku-expo-2017 / Три экологических велотура в поддержку EXPO-2017
34 http://inform.kz/kaz/article/2566966 / ЭКСПО-2017: Саяхатшылар күн көзінен қуат алатын велосипедпен Франциядан Астанаға бет алды.
35 http://tengrinews.kz/tv/blogi/1400 / Туристы из Казахстана объехали Юго-Восточную Азию.
36 .http://radiotochka.kz/3140-.html/ Bike The Earth: 5 тысяч километров позади.
37 http://www.sports.kz/news/bauyirjan-djanseitov-k-2017-godu-v-astane-zaplanirovano-stroitelstvo-60-kilometrov-velodorog / Бауыржан Джансеитов: «К 2017 году в Астане запланировано строительство 60 километров велодорог»
        
        МАЗМҰНЫ
| |Кіріспе |3 |
|1 ... ... ... ... |5 ... ... ... мәні және ерекшеліктері |5 ... ... ... даму ... |12 ... ... туризмінің дамуы үшін материалдық-техникалық | |
| ... |17 ... ... велотуризм орталықтары |19 |
|2 ... ... ... |25 ... |Велосипед туризмі дамуы үшін рекреациялық мүмкіндіктері |25 |
|2.2 |Велотур ұйымдастырудың ерекшеліктері |27 ... ... ... туризмінің маңызы |28 |
|3 ... ... ... даму ... |32 ... ... ... велосипед туризмінің дамуы |32 ... ... ... ... маршруттарын әзірлеу |47 ... ... ... ... даму ... мен болашағы |59 |
| |Қорытынды |68 |
| ... ... |70 ... ... велосипед туризмі аса танымал демалыс түріне ... ... ... ... ... салауатты өмір салтына қызығушылықтың
артуымен, рекреациялық ... ... ... ... ... ... ... тарапынан көптеген басылымдарда сарапталғанымен
Қазақстанда бұл тақырып толығымен ... ... ... ... ... ... ішінде жан-жақты ... ... ... ... ең экологиялық таза және денсаулыққа
пайдалы туризм түрі, ол ... ... ... ... ... және де ... толықтай демалу мүмкіндігімен
қызықтырады. Бүгінгі таңда елімізде велотуризм тек қана туризм индустриясы
субъектілерімен ғана дамытылып ... ... ... ... ... ... алып ... Қазақстанда велосипед туризмінің дамуына
рекреациялық мүмкіндіктер бар, соңғы жылдары елімізде велотурлар, велосайыс
пен ... көп ... ... ... ... аз ... көптігі, ландшафт пен климат зонасының сан алуандығы, табиғат
және тарихи-мәдени әсем жерлердің көптігі Қазақстанда велосипед ... ... ... ... аталғанның барлығы - ... ... мен даму ... анықтау тақырыбының өзектілігін
көрсетеді.
Зерттеу мақсаты: Қазақстандағы велотуризмінің даму ... мен ... ... ... велосипед туризмінің ... үшін ... ... велотур ұйымдастырудың ерекшеліктерін айқындау.
3 Велосипед туризмінің Қазақстандағы маңызын анықтау.
4 ... ... ... ... ... қарастыру.
5 Қазақстан бойынша велосипед маршруттарын әзірлеу
6 Қазақстанда велотуризмнің даму мәселесі мен болашағын ... ... ... ... ... ... нысаны: велосипед туризмі.
Зерттеу кезінде келесі зерттеу әдістері қолданылды:
- қарастырылатын тақырып бойынша дерекнамалық қорды талдау (ғылыми
талдау әдісі);
- дерекнамалық қорда ... ... ... және жинақтау
(ғылыми синтез бен жалпылау әдісі);
- алға қойылған тақырыпты ашу кезінде авторлық көзқарастың негізінде
алынған мәліметтерді модельдеу (модельдеу ... ... ... ... зерттелу деңгейін сипаттай келе,
бұл тақырып Булгаков А.А., Лебедев В.И., Антипов В.В., Тарас А.Е. ... К.В., ... Л.А., ... А. мен ... Ю., Тим ... мен Иэн
Стюарт, тағы басқа авторлар тарапынан түрлі басылымдарда: ... ... ... және ... ... кету керек. Дегенмен, әдебиеттер мен ... ... ... ... ... және ... ... жеткілікті
жүргізілмегендігі анықталды.
Зерттеудің теориялық-әдіснамалық қорын дерекнаманың төрт тобы құрайды.
Алғашқы топқа - зерттеу ... ... ... ... ... - оқу ... ... және оқу құралдары, анықтамалық және
энциклопедиялық әдебиет, заңнамаға берілген түсініктемелер), үшіншісіне -
мерзімді ... ... ... ... ... ... - ғаламтордағы арнайы мамандандырылған сайттары ... ... ... ... ... ғылыми-әдіснамалық қорын
оңтайландыру мен реттеуден ... ... ... ... ... дамытуға қатысты практикалық мәліметтер құрайды.
Тақырыптың практикалық мәні - ... ... ... дамыту
мәселесін сараптау. Қарастырылып отырған тақырып бойынша жасалған жұмыстың
нәтижелері келешектегі зерттеулер үшін ... және ... ... ... біздің Қазақстан ... ... ... ... ... ... қызметінде қолданылуы мүмкін.
Дипломдық жұмыс 3 тараудан, 71 ... 5 ... 2 ... және ... тұрады. Бірінші тарауда велосипед туризмінің теориялық негіздері,
мәні және ерекшеліктері, оның даму тарихы, ... ... ... ... сонымен қатар әлемдік велотуризм
орталықтары қарастырылған. Екінші тарауда Қазақстан туризмі, оның ... ... даму үшін ... ... ... ... мен ... туризмінің маңызы анықталған.
Үшінші тарауда Қазақстанда велосипед туризмінің даму деңгейін анықтау ... ... ... ... ... ... велосипед маршруттарын
әзірлеу, Қазақстанда велосипед ... даму ... мен ... Велосипед туризмінің теориялық негіздері
1. Велосипед туризмінің мәні және ... ... – ұзақ ... көптеген километрге (1100 км
дейін) созылатын, транспорттық құралы велосипед болып табылатын, ... ... ... ... ... өзіндік кедергілері бар (жолсыз
жерлер, орман-тоғайлар, жыралар т.б.), ... ... топ ... спорттық туризмнің бір түрі. ... ... ... ең ... ... оған ... болатын саяхаттар мен жорықтар
жатады [1].
Туризмнің классификациясында ... ... ... ... арқылы сауықтыру – шаршаған адамның хал-күйін ... ... ... ... ... ... ... демалыс түрлерін
(жаяу жорықтар, қайық, велосипед тебу сияқты) ... адам ... ... ... орта әсерлеріне төзімді қылады. ... ... адам ... ... ... келтіреді, еңбек
қабілетін арттырады. Ол үшін ... ... ... ... ... таза ауа, ... күйю, шомылу сияқты шаралар қолданылады. Өсіп
келе жатқан жастар үшін ... және ... ... ... ... жұмыс істейтін адамдардың қоғамдық және еңбек іскерлігін көтеру ... емес ... ... ... ... туризмінің өзіндік
ерекшеліктері мен басқа спорт түрлеріне ұқсас ... бар. ... ... өзге ... ... спорттық разрядтар мен
атақтар беріледі, түрлі дәрежелі ... ... ... ең ... жылдамдық пен физикалық күшті талап ететін экстремалды
спорт түрі бола отырып, сонымен қатар ... ... ... ... яғни, достармен араласу, алау басында кештер ... ... ... бақылау секілді сауықтыру іс-әрекеттерін ... ... ... айтқанда спорттық туризм туризмнің қымбат түріне жатады. Онда
қолданылатын құрал-жабдықтар қаражат қажет етеді. Және де мұндай ... бір ... ... мен ... ... ... ... орай, бір
жағынан спорттық туризмді элита туризміне жатқызуға болады [2]. Күрделілік
деңгейін анықтайтын бағыттың ұзындығы мен ... ... ... ... және тағы ... спецификалық факторларына байланысты велосипед
туризмі міндетті түрде ережеге сай болуы тиіс. Бұл өз ... ... ... ... бағытты жылдам қарқында жүріп ... ... ... ... және ... жеңу ... ұмтылдырады.
Велосипед туризміне - кішігірім серуендер мен ... ... ... ... ... ... туризмінің бағыттары
(маршруттары) түрлі аймақтар арқылы өтеді: соқпақ ... мен ... ... ... мен тау ... ... тіпті онымен құмды жерлерді
де, терең орларды да, өзенді де кесіп өтуге ... ... ... үшін ... құрылғылар (конструкциялар) дайындалады. Күніне
қозғалыс қарқынына, ауа райына, жол жағдайы мен оны жеңіп өтуіне ... ... 120 ... ... ... ... жел кезінде 45-тен 140
км-ге дейін) жолды жүріп өтеді. ... ... ... өзі ... ... жүкті велосипедке тиейді. Экологиялық ... ... ... ... ... ... ... веложорық - түнеуі болмайтын веложорық. Әдетте жолға шығу
таңертең, ... ... сол ... ... болады.
- Демалыс күннің жорығы (ПВД) - бір түнеуі бар веложорық, яғни, жолға
шығу сенбі күні таңертең, ал ... ... ... күні кеште жүзеге
асырылады.
- Көпкүнді веложорық - бірнеше күнге созылған түнеуі бар ... ... ... - ... басқа түрлері сияқты арнайы
органдармен ... ... ... ... ... келе ... ... күнгі веложорықтардың сипаттамасы
|Жорық түрі |Ұзақтығы км |Қозғалыс ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... | |сағ. ... |50 -ге ... |15-ке ... |От жағу ... |0,5 – 1 |
| | | ... | ... |50 - 100 |10 - 20 |От жағу ... |1,5-4 ... | | | | ... |60 - 160 |20 - 30 |От жағу ... |1,5-4 |
|Спорттық |160-тан көп |30-дан көп ... ... |1 - 3 ... | | ... от жағу | ... | ... |Шектеу жоқ (жарыс ұйымдастыруға байланысты) ... ... ... ... ... ... әр адам ... қарай веложорық түрін таңдай алады.
Велосипед туризмін зерттеушілердің айтуынша бұл ... ... ... көп ... ... туризмі сапар кезінде ұзақ қашықтықтарды игеруге
мүмкіндік береді. Тек қана ... ғана аса ... ... ... алайда бұл жағдайда көлік құралының мүмкіндіктері саяхатшыға
жол таңдауда шектеу қояды, әрі табиғатпен байланыста ... ... ... ... ... әр ... метрін, самал желдің әр лебін сезінуге
кедергі келтірмей, әсердің жылдам өзгеруімен тамсануға және кең ... ... ... ... атап өтілгендей, велотуризмнің жоғары жылдамдығы
алған әсердің жылдам өзгеріп отыруын қамтамасыз ... ... ... күні ... ... ... кешіп өтсе, келесі күні жылы ... ... ... ... ... соң ... ... көптеген
өткелдерден, ал екі күннен соң кең далаға дейін еш ағаш кездеспейтін ... ... Жаяу ... мен ... ... ... велотурист-
терді біз көрген жерлерді көре алмайсыңдар деп сөгуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... барып, ал велосипедпен жүре
алмайтын жерді бір-екі күн жаяу жүруге ештеңе кедергі келтірмейді. ... ... да ... ... Сондықтан, велотуристтің кез-келген
бағытта жол таңдауға кең мүмкіншіліктері бар. Жолдың нашарлығынан көлікпен
жүруге, ал қашықтығы ... ... жаяу ... ... ... ... велосаяхатшы жете алады [1].
Үшіншіден, егер туризмнің басқа түрлері ауданды таңдауда шектеулі
болса (тау саяхатына жазық ... ... ... ... ... ... бару мүмкін емес), ал велотуризм үшін барлық аудандар қол жетерлік:
Памир мен Чукотка, Кавказ бен Орта Азия шөлдері, коль ... мен ... ... ... ... ... ... туризм түрі.
Велосипед сапарына қыс пен ... ... де ... де ... ... мен Балтық жағалауы аймағында өте қызықты қысқы маршруттар өтеді.
Көктемде ... ... ... ал ... ... керемет табиғатында
рақаттана аласыз.
Төртіншіден, велосипедті көліктің барлық түрінде алып жүруге жеңіл.
Бұл туристердің ... ... алыс ... ... ... ... ... теміржол, автомобиль, өзен немесе теңіз
көлігін қолдануға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... 1,25 л күштіліктегі Д-5 типті велосипед двигателін
қолдануға мүмкіндік береді. Ол ... ... 35-45 ... ... ... оның жол ... 15-25 км. Жанармайға арналған багы 2,3 л,
бір толтырғанда 150-160 км ... ... (20 ... ... әрі ... байланысты). Велосипед туризмі қазіргі таңда өте ... ... ... түрі ... ... ... ... туризм түрлерімен салыстырғанда бірнеше
ерекшеліктерге ие. Бұл ең бастысы, қозғалыстың ... ... ... ... жаяу ... таудағы жүргіншіге қарағанда көп ... ... ... ... үшін ... қиын техника – велосипедті
қолданады, ал велосипед тобы және оның әр ... жеке ... ... ... болып табылады, және жол қозғалыс ... тиіс ... ауыр ... ... ... емес, олар үшін
велосипед бар. ... ... ... ... ... мұндай маршруттар қауіпсіз болады [1].
Велосипед туристерге аз ғана уақыт аралығында бірнеше ... ... ... мүмкіндік береді. Велотуризмге ең
ыңғайлы спорттық- туристік велосипедтерге ... ... ... және «Спорт» велосипедтері жатады. ... ... ... ... ... ... ... велосипеді кең
тараған. Велосипедті таңдаған кезде оның комплекстілігіне (жүк салғышына,
қоңырауына, ... ... ... ... қажет. Тәжірибе
көрсеткендей ... ... ... асуға болмайды, бұл тез
шаршауға әкеледі. Сондықтанда велосипедтердің жүк салғышы кең және ... ... ... ... тиіс [5].
Жалпы алғанда велотуризмнің келесідей спецификалык ерекшеліктері бар:
Біріншіден, турист үшін ... ... ... кешенді болып табылады,
өйткені танымдық қажеттіліктерін қанағаттандырып қана ... ... ... ... үшін ... ... ... - саяхаттың ең қарапайым, арзан және тиімді
тәсілі, ... ... ... ... ... ... сондай-ақ
мамандандырылған оқуды талап етпейді;
Үшінші ерекшелігі, велотуризм – туризмнің ішіндегі экологиялық ... ... ... зиян ... және көп шу ... ... ... алғанда велосипед айдау - жүріс пен
балансты үйлестіретін вестибулярлық аппаратты жақсы жаттықтырады, сондай-ақ
үлкен ... ... ... ... түрі;
Бесінші ерекшелігі, велотуризм барлық маусымда айналысуға болатын
туризм ... ... ... жазда және көктемде ғана ... ... ... ... болады;
Алтыншыдан, велотуризммен айналысатын адамдар мобильді және кез келген
жерге жету ... ие ... ...... және ... тән ... ... велосипедпен өтуден тұратын спорттық туризмнің бір ... ... ... алты ... ... ... Бірінші
санаты – ең оңайы, алтыншысы – өте ... ... ... ... ... бөлу ... анықталады.
Бірінші қиындық дәрежесіндегі велосипед сапарының минимальды ұзақтығы
300 км құрайды, алтыншы қиындық дәрежелі велосипед сапарының ... ... ... ... ... ... ... қиындық санатын талдау
арқылы келесі кестені құрдық.
2-кесте
Веложорықтардың қиындық дәрежелері
|Дәреже|Ұзақтығы|Жазықтық кедергілері ... ... ... | | ... |ға ... км ... жоқ ... жоқ |Барлық |
| |6 күн | | ... |
| |(+1 күн)| | | ... км -|150 ... кем емес. Тау |75 км-ден кем |1 қ.д. |
| |8 күн ... ... ... ... ... |
| |(+1-2 |дейін | | |
| |күн) | | | ... км -|200 ... кем ... |100 км-ден кем |2 қ.д. |
| |10 күн ... және ... ... ... |
| |(+2 ... Кедергі | | |
| | ... 1000 ... ... | ... км -|300 ... кем емес, |150 км-ден кем |3 қ.д. |
| |13 күн ... және ... ... ... |
| |(+2-3 ... ... | | |
| |күн) ... 1200 км-ге дейін | | ... км -|400 ... кем ... |200 ... кем |4 қ.д. |
| |16 күн ... және батпақ |емес ... |
| |(+3 ... өту, | | |
| | ... арқылы, жол | | |
| | |жоқ ... өту | | ... км -|500 ... кем емес, |250 км-ден кем |5 қ.д. |
| |20 күн ... және ... ... тау ... |
| |(+4 ... өту, ... өту | |
| | ... ... жол | | |
| | |жоқ ... ... | | |
| | ... ... өту | | ... ... үшін тек ... ... ... қажет ететін спорттық туризмнің
ішінде, велосипед туризмі қозғалыс жылдамдығы мен маршрут ұзақтығы бойынша
көшбасшы болып табылады. Алайда велосипед ... ... ... ... Бұл ... жаттығуға көп көңіл бөлген дұрыс.
Велосипед туризмін ұйымдастырудың негізгі ... ... ... ... ... ... ... үнемдеу және
маршрут пен лагерьдегі жұмыстың тәртіппен ұйымдастырылуымен ... ... ... ... ... да ... тиым салынған,
таңғы ас әзірлену кезінде қатысушылардың шатырлары мен заттары жиналады; ас
дайын болған кезде барлық заттар жиналып бітуі ... ... ... ... ... ... 50 ... қозғалыс пен 10 минуттың демалу.
Үшінші өткелден соң ... ас. ... ас ... ... ешқашан ыстық
болмайды, әдетте, ірімшік пен шұжықтан жасалған бутерброд желініп, мөлдір
бұлақ суы ішіледі. Әр аялдау кезінде ... ... ал әр 50 км ... ... ... ... ерекшелігі, маршруттар жаяу жүргінші аумақтарын қамтымайтын
етіп жоспарлануы ... Егер де жаяу ... ... ... ... ... себебі (мысалы, екі қызықты ауданды біріктіреді) болуы керек. Біз
велосипед туризмі велосипедте жасалуы ... деп ... ... жету ... болмаған жерлерді көргің келеді. Сондықтан
велосипед туризмі тактикасының ерекшелігі радиал жаяу ... ... ... ... ... табылады. Бұл аз уақыт жұмсай отырып көрікті
жерлерді қарап шығуға мүмкіндік ... ... - ... ... ... ... ... өтуі
тиіс. Бұл көп жерлерді көруге мүмкіндік береді, ал егер де барлығы ... ... ... ... ... ... ... тамашалауға болады.
Сонымен қатар жылдам қарқын спорт жағынан маршрутты қызықты ете түседі.
Төртінші ерекшелігі ... ... ... болып табылады. Әр
сапарда кезекші эколог ... ол ... ... ... сол ... ... келтіреді. Маршрут тобы қалдырған барлық қоқысты кешке отқа
жағу үшін жинастырады [6].
Сапарға тек жылдың жылы мезгілінде ... ... жыл ... ... ... ... ... бұл шаңғы тебу, конькимен сырғанау,
жеңіл атлетикамен айналысу болуы мүмкін. Жаттығуда азғана үзіліс ... ... ... ... ... да, барлығын басынан бастауға тура
келеді.
Жүкті біртіндеп арттыру, жаттығу сабақтарын ...... ... ... ... ... ... спортшының рационалды күн тәртібі өте маңызды: түнгі
жеткілікті ... ... ... таза ауадағы демалыс пен спорттық ойын-
сауықтар, таңғы жаттығуды жүйелі түрде жасау және т.б. ... ... ... ... ... ... шыға ... болады [7].
Ал үлкен велосипед жарыстарына әлі қатыспаған адамға бірден ұзақ
саяхатқа шықпағаны ... ... ... ... ... ... 9-10 ... балаларға 5 км асатын сапар жолын таңдамаған дұрыс, 11-12
жастағылардың алғашқы сапары 10 ... ... ... 13-14 ... ... ... яғни 25 км дейінгі қашықтыққа, 15-16
жастағылар 35 км, 17-18 жастағылар 40 км ... жол жүре ... Бұл ... күндік сапардың жартысын құрайды. Келесі сапарларда бір күндік жүрістің
алғашында 60, 70 ... соң 80 мен 90% ... етіп ... біртіндеп
көбейтуге болады. Асфальт жолмен сағатына 15 км және сүрлеу жолмен сағатына
10 км аспайтын жылдамдықпен жүруге, және де әр 5 км ... 10 ... ... ... ... ... әр велосипедші көше қозғалысы мен велосипед
айдау ережелерін үйреніп, нақты білуі ... ... ... ... ... ... ... алдыңғы қатарда, ал соңында – тұйықтаушы жүреді, ол әдетте топ
басшысы болып келеді. ... ... ... 3-5 м, ... ... 10 және одан да көп метр ... керек. Демалу кезінде бой
жазып (бірнеше жаттығулар), велосипедті, жүкті тексеріп; отырып не жатып
демалады.
Велосипед ... бір ... ... айналысатын 13-14 жастағы
жасөспірімдер үшін маршрутты күніне 30 км дейін көбейтуге ... ... ... ... ... ... болу керек: алғашқы 10 км ... ... ... ... ... – 3-4 ... ... демалу, осы
демалу кезінде велосипедшілер демалады, тамақтанады, ... ... ... ... ... ... ... келесі
өткелге дайындайды және т.б.
Шаршататын жолдан соң өзенде шомылып сергіп алған ... ... ... тез ... да, ... өзін ... ... Алайда жолдан
соң қызып тұрып суға түсуге болмайтынын есте ... ... ... ... ... ... алған дұрыс [8].
Турист-велосипедшіге белгілі тамақтану тәртібі де заң секілді болуы
керек. Жолға ... ... тоя ... ... Тамақтану мен
қозғалыс басталған аралық 1,5 сағаттан кем болмауы ... Жол ... ... ... ... ... соң жеу ұсынылады (демалуға тоқтағаннан соң
1 сағаттан кейін).
Бағдарлама ... ... ... ... ... өз ... ... және маңызды сынақтарға дайындалуға мүмкіндік беретін
демалыс күндік сапарлардан, 7-10 ... ... ... көп ... ... ... болып келеді. Бағыттың ұзындығы 80-100 км-ден 500 км-
ге дейiн созылады, ал біркүндік арақашықтығы 30 км-ден ... 50 ... ... Әр ... ... 2014 жылғы велотур бағаларын қарастыра
отырып келесі кестені құрдық.
3-кесте
Вело бағыттың салыстырмалы бағасы (7 ... ... ... ... ... |
|1 ... ... Т. |
|2 ... ... Т. |
|3 ... ... Т. |
|4 ... |90 000 Т. |
|5 ... |56 000 Т. ... ... ... әр ... ... ... салыстырғанда, ең төмен баға
Қазақстан мемлекетінде, 7 күнге – 56000 теңге (жабдығы және азығы, сонымен
қатар ... ... ал ең ... баға ... - 173 000 ... қорытындыға келдік.
Жоғарыдағы аталған ережелердің ... ... ... ... ... ... көмектеседі, ал велосипедпен жүретін
туристік сапарлардың ... күш, ... ... ... дене ... ... ... велосипед туризміне түрлі бөгеттерге толы жылдам
серпінді сапарлар, әсердің жиі ... мен ұзақ ... ... ... ... ... ... кез-келген аумақта және жылдың кез-келген
мезгілінде ... ... ... ... ... да көлік түрімен немесе
жаяу жете алмайтын ... ... ... ... береді. Велосипед
туризмімен әдетте қызба мінезді адамдардың айналысады, велосипед ... әрі ... ... ... ... даму ... туризмінің тарихы ғасырлар қойнауында жатыр. Алғашқы
туристтерге ат, ... ... мен ... ... ... ... ... болған
саяхатшыларды жатқызуға болады. Ғасырлар өте, гуманизм мен жануарлар ... ... ... мен ... ... ... адамдар қалыпты екі
дөңгелекті құрылғыға ауысуға мүмкіндік алды. Бұл әуестік жалпы ... және ... ... ... тағы 100 ... ... жыл өтті [1].
Біздің эрамыздың 190 жылы Ежелгі Римде император сарайында өздігінен
жүретін колесница (екі ... ... ... ... ... ... бар, ... арқылы жұмыс істейтін механизм сол жерде жасырылған құлдар арқылы
жүргізілетін, бұлар қазіргі велорикшалардың арғы ... ... ... өзі ... ... ... те ... болатын. Мысалы, 1649 жылы
Германияда палуандар тартып жүретін арба ... ... ... ... ... ... жобасын XIII ғасырда ағылшын ғалымы
әрі философы Р.Бекон мен Леонардо да Винчи ұсынған ... XVI ... әрі ... ... ... ... жүретін колесница
өрнектері сақталған. XVIII ғасырда Ресейде ... ... пен ... ... жүретін жеңіл арба жасады [9].
Ал қазіргі түсініктегі екі дөңгелекті велосипедке ... ... ... ... тапқан адам Төменгі Тагильдің басыбайлы шебері Е.Артамонов деп
есептеледі. Тұтастай ... ... ... ... ... бар, үлкен алдыңғы және кішкентай артқы дөңгелектерден құралған
құрылғысымен ол Төменгі Тагильден ... ал ол ... ... ... ... Тарихи деректер бойынша 1800 жылы ... ... ... ... ... рет велосипед, немесе шебердің өзі
атағандай ... ... 1801 жылы ... ... ... сол кездегі таңқаларлық саяхатын жасады. Ол Александр 1-ге
тәж кигізу салтанатына жол ... өз ... ... ... ... 2500 км. ... өтіп, сосын сол жолмен кейін қайтқан
болатын. ... кей ... ... ... орын алғанына, тіпті
өнертапқыштың өзінің бар болғандығына күмәнмен қарайды, дегенмен қайсар әрі
қажырлы дарын ... және оның ... ... аңыз әлі де ... ... туризмнің атрибуты ретінде қабылдатты, ал бұл біз үшін ... Әрі ... ... ... табу ... ұзақ ... Еуропа
елдерінде қалып қойды, Франция мен Германияда екі ... ... ... болды (1-cурет)
Cурет 1. Алғашқы екі дөңгелекті велосипедтер [10]
Екі дөңгелекті велосипед-самокаттар алғашында меңгеріксіз ... бар ... ... ... алып ... әжептеуір велосипедтің
жылдамдығын арттыра түсетін. 1817 жылы ақпарат өкілдері неміс ... ... ... ... ... 70 км қашықтықты небәрі 4 сағатта жүріп
өткенін хабарлайды.
Өткен ... 50-ші ... ... ... мен ... ағайынды
Мишолардың талпынысы арқасында велосипед алдыңғы дөңгелегінде тепкісі және
тежеуіші бар ... ... ... көлікке айналды. Бірақ ағаш
дөңгелекті және металл бүкпелі бұл ... ... ... ... ... ... деп аталып кетті. 1867 жылы ... ... ... ... ... ... көруге
болады. Алпысыншы жылдары велосипедшілер ... ... ... мен ... ірі қалаларда көріне бастады, бұл халықтың түрлі сезімін
оятты, ал басылымдарда тіпті осындай ... ... ... ... ... ... абыржушылық көп талқыланды [11].
1869 жылы Парижде алғашқы ағаш «сүйек ... 120 ... ... ұйымдастырылды, бұл жарыста жеңімпаздың орташа жылдамдығы
сағатына 11 км жетті.
Ресейде ХХ ғасырдың жетпісінші, сексенінші ... ... ... ... ... икемсіз жеңіл арба иегерлерін»
біріктіретін өз қоғамын құру ойы пайда болды. Сол ... ... деп ... ... ... саны жыл өте ... 1880 жылы ... басқармасы шамамен жүздеген велосипедшіні тіркеуге ... ең ... ... Блок ... атап ... Дәл осы ... ... өкіметке қабылдауға ұсынылды. Сонымен Ресейде ... клуб ... ... ... ... болды, оның жетекші
тобын велосипедпен серуендеуге әуесқой топ құрады.
1882 жылы Ресейде велосипедшілер тобының ең алғашқы үлкен жарысы ... ... жеті ... ... 270 км ... ... ... жол тартты. Осы ... ... ... ... ... деп ... де ... шығар [1].
Ал 1883 жылдың 24 шілдесінде Мәскеуде алғашқы жарыстар болып ... жеті ... ... ... бұл ... ... ... күні болып есептеледі. Ол ... ... ... ... ... 1,5 және 7,5 шақырым қашықтықтың екеуін де
Ұлыбританияның тумасы ... ... ... ... ол ... жолды 3
мин. 38 сек және 22 мин. 34 сек. жүріп ... ... 80-ші ... ... ... танымал болуына көп үлес қосқанын атап өту
керек. Мәскеуде 1882 жылы ... ... ... ... атты ... жүздеген мәскеулік пен петерборлықтарды велосипед тебуге үйреткенін
жазады. Осы кітаптың ... ... ең ... ... ... ... жоқ.
Орыстың әскери ұшқышы, бірінші әлемдік соғыстың батыры ... ... да ... саяхат – велосипедпен жер шарын 1911 жылдың
маусым айынан бастап 1913 ... ... ... ... толығымен айналып өткен.
Екі жылға созылған саяхатта Панкратов 48000 км жол жүріп өтті! Оның сапары
тек қана жол мен ... ... ... ... қатар Альпы тауының қарлы
асулары арқылы да ... – ал бұл ... де ... ... ... ... саяхаттау бұрыннан халық арасында кең
таралған. Көп күндік велосаяхат ... рет 1934 жылы ... ... Қазақстанның ішінде өткен бұл жорыққа 14 адам қатысты. ... 4134 ... ... ... ... ... қалаларында
басталып Ақтөбе қаласында аяқталды. Бұл веложорықтың мақсаты Кеңес одағының
«Пенза» маркасындағы алғашқы велосипедтерін сынақтан ... ... ... ... дене шынықтыру техникумының директоры ... Топ ... ... ... К.Суханов, Г.Каймашников,
К.Гусев, С.Мурсалимов, Ж.Қонақбаев, Д.Николаев, В.Дырдин, Н.Пустовой,
Б.Лобанов, С.Киркин және Н.Бояркин кірді.
1936 жылы жаз ... ... ... ... шахтерлары
велосипедпен Мәскеуге дейін жол жүріп өтті. 1937 жылы 9 мамырда ... ... бір топ ... - ... ... Провоторов, Цицельский – Қарсақпай – Атбасар – Ақмола ...... ... ... ... ... ... Сол жылы
маусымның 25-де Целиноград облысының Балкашино ауылының 9 мұғалімі Алматы
қаласына ... ... ... ... 1937 ... ... ... Пастухов, Симанков, Поцелуев, ... және ... ... - ............
Балхаш маршрутымен веложорық өтті [12].
Кеңес Одағында, Қазақстанда жаңарған туризм түрлері Ұлы Отан ... ... ... ... ... велотуризм соғыстан кейінгі жылдары
қиын әрі ұзақ жанданды.
Велотуризмның жаңа тарихы 1958 жылы Ленинградтық ... ... ... бастау алады, мұнда велосипед туризмімен қатар сол ... ... ... секция бойынша ... ... шыңы 70-ші ... ... ... мен 80-ші жылдарға,
ленинградттық велотуристтердің бір тобы аса қиын саяхаттарды Кавказ, ... ... ... ... ... тура ... ... клубы 60-
шы жылдары КСРО-ның шамамен 150 қаласында өз жұмысын ... ... ... ... ... бола ... жоқ ... жылдары велотуристтік секциялар мен клубтар Ростов-на-Дону,
Горький, Қарағанды, Харьков қалаларында, ал жетпісінші жылдары – Житомир
облысында, Рязаньда, ... ... ... Запорожьеде, Таллинде,
Уфада, Белоруссияда, Латвияда және басқа жерлерде де ... ... ... осы ... мен аймақтар ұйымдасқан велотуризмнің ... ... ... ең көп слёт пен ... ... ... мектептері белсенді жұмыс жасады, ал ең бастысы ... және көп ... ... ... Осы ... ... ... өкілеттілігі өзінің биігіне жетті, олар жоғарғы V
санаттағы қиын маршруттарға ... ... Осы қала мен ... ең ... ... велотуристтер үшін жаңа аумақтарға аяқ басты,
осында сапар шараларының жаңа түрлері ойлап ... ... ... ... ... ... әуесқойлары
Орталық Қазақстан арқылы 5000 километрден астам арақашықтықты велосипедпен
жүріп өтті. Олар атақты адамдар ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырғаны үшін бұл клуб 5 құрмет
дипломдарымен марапатталды. Бір жорықтың желісімен «Ленинград - ... ... ... ... 1975 ... ... ұзақ ... бойы 9
мамырда Қарағандылық велотуристер Ұлы Отан ... қаза ... ... ... жанында жиналып веложарыс өткізетін
болған. Қазақстанның басқа да қалаларынан шыққан ... ... ... ... ... ... - ... - В.Шведов, Гурьевте - В.Афанасьев, Шаханда -
В.Зобнева, Теміртауда - К.Крюченок, Петропавлда - ... ... ... - М.Асанович, Қарағандыда - В.Новиков, В.Трофимов,
И.Пудовкин, А.Ганжула, ... ... - ... ... ... ... ... туралы есеп берілген құжаттар Республикалық туризм
және экскурсия кеңесінде сақталған ... ... ... ... ... түрлері көп шығарылып,
велоспорт пен велотуризммен көптеген жастар айналыса бастады. Көпшілік
қатысатын ... ... ... ... 1978 жылдың маусым айында 7000
адам қатысуымен 150 км қашықтыққа созылған веложарысы өткізілді. 1982 ... ... ... ... ... мен оның ... ... шыққан
қатысушылар веломарафонды бастап, 12 мың км жол ... ... ... ... ... 65 ... ... күні Қазақстанның сол
кездегі астанасы - Алматы қаласында ... ... ... ... ... ... ол ... 150 адамның қатысуымен, қиындығы бойынша екінші
мен бесінші категория болып саналатын 19 этаптан құрылды. Осы ... ... ... ... ... болды. 1979 жылы Краснодар өлкесінде
бірінші рет арнайы жолдамамен көпкүндік веломаршруты жұмыс жасай бастады, ... соң 1981 ... ... ... ... ... ... пайда болды.
Өкінішке орай, Қазақстандағы ұйымдасқан велотуризмнің дамуы «кеңістік»
(облыстар) пен ... ... ... ... Бұл тіптен де облыстар мен
аймақтардың жол және ... ... ... ... ... ... әлеуметтік сипатта, велотжорықтарды көбінесе энтузиаст-
ұйымдастырушылар өткізуіне байланысты, облыс ... ... ... ... ... ... өз ... туризмге қызығушылық танытпауына байланысты болып келеді.
2013 жылы Алматыда Velo-tour.kz пен Veloholiday.com жобалары өкілдері
арасында Қазақстанда велотуризмді ... ... ... құру ... қол ... ... ... дейін Алматы маңында шамамен 10
туристік велосипед маршруттары жасалған және жаңаларын ... ... ... ... ... қолайлы жағдай жасау үшін қаланың
инфрақұрылымы мен көлік коммуникациясын дамытуға атсалысу жоспарланып отыр.
Velo-tour.kz жобасы әуесқой-энтузиасттар ... ... ... ... ... ... қызығушылық, ермек секілді еді. Оларға ... соң ... ... ... мен бейтаныс жандар қосылып,
ақырында осындай сапарлар кәсіби жолға қойылды [13]. Қазіргі таңда, бұл Қор
кез ... ... ... жаңадан үйреніп жүргендерге де велосеруеннің
толық қызметін ұсынады. Мұндай толық циклды қызмет - ... ... ... ... ... бұл ... ... кезінде
велосипедпен жүру қаупін азайту мақсатында жасалады. Сонан соң ... ... ... еріп жүреді, және де шаршаған велосерунге
қатысушылар дем ала алады, өйткені сапарға ... ... ... ал
әркімнің дайындығы әр қилы болып ... ... ... жол бойы ... алып ... ол ... ... велосипедті тексеру мен қандай
да бір ақауды реттеуді қолға ... ... ... ... ... ... энтузиаст топтар елімізде қазір көп емес.
Қазақстанда соңғы жылдары көп велотурлар мен веложарыстар ... ... ... ... ... Туры 2013» ... Tour of Almaty 2013)
бір күндік тас жол веложарысын атап өту ... ... ... 2012 ... тас ... топтық жарыстың Олимпиада чемпионы,
«AstanaProTeam» қазақстандық велокомандасының негізін құраушыларының ... ... ... «Тур ... ... ... ... шабыттандырушысы болды. Александр ... ... ... ... ... ... – бұл менің соңғы
бірнеше жылда ойымда жүрген арманым болатын» - деді.
1.3 Велосипед ... ... үшін ... ... көп күндік саяхаттың қауіпсіз өтуі негізінен велосипедтің
техникалық жай-күйi мен ... оны ... ... ... ... Ұзақ ... жоспарлағанда жорыққа арнайы жабдықтарды
дайындау керек, олар веломаршруттарда жайлылық пен ... ... ... саяхатта және спортпен айналысқанда әр түрлі ... ... ... ... ... Тас ... (шосселік) велосипедтер - жоғары сапалы асфальтпен жоғары
жылдамдықпен ... ... ... түрі. Ең жеңіл экземплярлары
3,5 килограмнан жеңіл болады, ол үшін алдыңғы қатарлы технологиялар мен ... ... ... ... ... ... ... сияқты)
қолданылады. Мұндай велосипедтермен Тур де Франс, Джиро ди Италия, Уэльта
сияқты көп күндік веложарыстарда және ... ... ... ... мұндай велосипед дизайнын әзірлеу ... ... ... ... сипаттамаларын оңтайландырады. Тас жолдық
(шосселік) велосипедтер жоғары класты мамандар үшін арналғандықтан құны өте
жоғары болып табылады, және шамамен 10-20 мың АҚШ ... ... ... ... ... bike), тас ... ... бірақ айырмашылықтары да бар, олардың дөңгелектері аз ... ... ... ... ... ... жасалады, рулі 5-12
сантиметрге алға қарай шығып турады. Гидравликалық тежеу және ... ... ... ... тау ... үшін ... ... өйткені
тау велосипедтері өте қиын жол жағдайларында пайдалану үшін арналған. Бұл
екі ... ... ... әр ... жағдайларда өтетін жарыста
максималды жылдамдыққа жету үшін керек жағдайларды ескере отырып ... ... ... (citybike). Аты айтып отырғандай бұл велосипед
түрі қала ішінде, жазық ... ... ... кең ... Құрылысы бойынша тас жолдық велосипедтерге ... ... ... ... ... ... ... етпейтін көп
жылдамдықты планетарлық төлкелер (втулкалар) қолданылады. Бұл төлкелердің
арқасында тіпті ... ... ... ... ... ... ... велосипедтер - кең шиналы дөңгелектері және қатты жақтауы бар
велосипед түрі. Мұндай ... ... ... жүру және ... ... ... бірақ асфальтті жол жоқ жерлерде, ұсақталған
тас төселген немесе құмды жолдармен, соқпа ... ... ... ... ... ... ... жол профилі өзгерген кезде
жылдамдығын (жүктемесін) реттеуге көмектесетін ... ... ... ... ... ... ... бар. Бұл
велосипедтерді қолдану және күту жеңіл.
5 Спорттық жай велосипедтер - дөңгелектері енсіз, ... ... ... ... (4 және 10 ... өзгертуге көмектесетін қосқышпен
жабдықталған, оңай жылжитын және ... ... ... ... ... ... жабыны бар - асфальт немесе бетон - ... ... ... ... бар жол ... ... маршрут бойынша саяхаттарда
қуаты 1 л.с. болатын Д-4 типті велосипед қозғалтқышын қолдануға болады. Ол
ықшамды, ... ... ... ... 35 – 40 км/сағ жылдамдыққа жете
алады; оның жол жылдамдығы 15 – 25 км/сағ. құрайды. ... ... ... мен ... ... сыйымдылығы 2,3 л., бұл 150-160 км жолға
(20 км/сағ ... ... ... велосипедпен жүру моторсыз велосипедпен жүруден
қиынырақ (май құйылған қозғалтқыштың салмағы – ... 10 кг). Сол ... ... орташа топта қозғалтқышы бар велосипедті қосу пайдасыз. Мұны
15-20 ... ... ... ... ... ... ... қолдануға
болады. Ең жақсысы, арнайы веломоторлы топтарды құрған дұрыс. Дәл сондай
ауа райы жағдайы мен жол шарттарын ... ... ... да тең ... топ ... ... кезінде 1500-200 км жолды еркін игереді.
Веломаршрутпен қозғалу, тек қана дене даярлығын емес, сонымен ... ... ... ... ... ... велосипедшінің киімдері
жорыққа қолайлы, ыңғайлы болу керек, оның маңызды бөлшектері: ашық түсті
«ауа өткізетін» майка, жел мен ... ... ... ... ... ... ... қатты табанды ыңғайлы аяқ киім, саусақтары
«кесілген» ... ... ... ең ... ... арналған арқа
дорбасы. Турист-велосипедшінің киімі жеңіл әрі ыңғайлы болуы тиіс. Бұл
әдетте тығыз ... ... ... ... ... шалбар, сыртқы көйлек,
велосипед бас киімі, міндетті түрде ... ... бар ... аяқ ... ... ... жүк ... тасымалданады [15].
Веломаршрутпен қозғалу, жоғарыда аталғандай ыңғайлы киімнің ... ... Ұзақ ... ... үшін ... арналған арнайы киім
алған дұрыс: ашық ... ... ... және жел мен ... ... олар тек қана жайлылықты ғана ... ... кері ... ... ... ... ... етеді. Велосипед
туры қатысушыларының гардероб таңдауда аса назар аударатын киім бөлшегі,
бұл – велошорты немесе салқын ауа ... ... ... ұзын түрі
велошалбар, ол велосипедтің қатты отырғышында ұзақ ... ... Аяқ киім ... ... ... бар, ... тепкіден сырғымайтын
болуы тиіс [16].
Қолды қорғайтын және жалпы қауіпсіздікті арттыратын веложабдықтар мен
киім-кешектің маңызды бөлшегі қолғап ... ... ... үшін ... ... саусақтары «қырқылған» қолғаптар жарайды. Велосипед шлемін
таңдауда оның басты ... қана ... кең ... де ... ... есте ... керек.
Велосипед турына велосипедтен кейін екінші маңызды зат ол арқа
дорбасы. Көп ... ... ... ... ... ... ... деген есеппен құралады. Алайда маршруттардың барлығында автобус не
автокөлік ... ... ... еріп ... ... ... ... кішкентай затты өзімен алып жүру қажеттілігі болуы ... ... ... ... ... ... арқа ... да,
қарапайым иыққа асылатын арқа дорбалары жарайды, мұның құрылымы артқы шамға
бекітуді, су ішу жүйесіне арналған бөлімді, және де ... ... ... ... Әлемдік велотуризм орталықтары
Қазіргі таңда Еуропада велосипедтің үлкен қолданысқа ие болуы - ... ... ... ... ... жақсы әсер етіп
келеді, бұл - ... ... ... дәріптеу саясатының
нәтижесі. Велосипедтің халық арасында кең таралуы үшін: ... және ... да ... ... қажет, екіншіден
велосипедтің қоғамдық ... ... ... үшін оны ... жүзеге асыру керек (темір жол және ... ... ... ... ... ... велосипеді бар жолаушылар үшін
арнайы вагондармен жабдықтау және т.б).
Нидерландының ... ... ... ... ... ... ... халықтың 40% екі дөңгелекті көлікті айдайды. ... және ... ... ... ... ... ... салауатты, белсенді өмір салтын ұстануына, ал туристерге қаланың
барлық көрікті жерлеріне жылдам және кедергісіз қол ... ... ... қала ... саяхатты мүмкіндігінше жеңілдету үшін
трамвайлар, автобустар мен темiр жол станцияларына жақын орналасқан.
Копенгаген - велосаяхат үшін ... ең ... ... ... тұрғындардың 32% жұмысқа велосипедпен барады. Веложолдары өте көп,
олардың ... ... ... жолақтармен бөлініп қана қоймай,
өзіндік бағдаршамдары бар. Жалпы, қала тұрғындары үшін ... ... түрі ... оны ... да, қарт ... да, бай мен ... ерлері мен әйелдері демей қысы-жазы айдайды. Таяудағы үш жылда, Дания
астанасы қаланың велоинфрақұрылымын дамытуға бюджеттен бөлінетін ... есе ... ... отыр.
Еуропа елдерінің ішінде велосипедті жиі қолданатын ел – ... ... ... орта есеппен жылына 893-шақырымды жүріп өтеді. Одан
кейін Нидерланды - 853 км. ... мен ... ... ... 300-ге жуық
шақырымды велосипедпен өтеді.
Германияда Көлік, құрылыс және ... үй ... ... он ... ... жылдарға арналған Германияда велоқозғалысты
дамыту жоспары» жасалынды. 2007 жылы Үкімет тапсырмасы бойынша Берлинде
веложолдар жасау үшін 2,5 ... евро ... ... ... ... ... ... 80 шақырымдық және тұйық ... 50 ... ... төселген. Соңғы 10 ... саны екі ... ... осы ... ... жолдарымен күн
сайын 40 мың велосипедші жүріп отыр.
Ұлыбританияның Көлік Департаменті елдегі велокөлікті дамыту үшін ... фунт ... ... жоспарлап отыр. Бұл ақшаға орталық пен қала
маңын байланыстыратын веложолдар ... Айта ... ... ... ... Джонсонның өзі күнде жұмысқа велосипедпен барады.
Парижде Велиб (Vélib) деп аталатын велосипедті жалға беретін станция
жүйесі пайда болған ... ... бір ... астам рет қызмет
көрсеткен. Бұл қызметтің құны жылына 29 еуроны құрайды.
Америка ... ... ... ... ... ... жағдайын жақсартуға ұмтылуда. Барлық бизнес ... ... ... ... ... ... барып-келетін
әрбір қызметкері үшін салық несиесі ұсынылады. Ал өз кезегінде, ... ... ... ... ... ... 10 жыл ... Нью-
Йоркте кем дегенде 5000 қалалық велосаябақ ашылған. Мұндай іс-шара Нью-Йорк
Көлік басқармасының 2015 ... ... ... ... ... екі
есеге өсіруге бағытталған стратегиялық ... бір ... ... жылы Мәскеу Орталық әкімшілік округінің префектурасы ... ... қала ... даму ... ... ... ... енгізген. Себебі, қазіргі ... ... саны 3 млн асып ... ... ... ... ... 14
паркінде велосипед жолдарын жобалау және салу туралы шешім қабылдады.
Әлемде велотуризм орталықтары мен ... аз ... жыл ... өту ... ... мен ... ... ауысып отырады. Мысалға -
әлемдегі ең белгiлi және мәртебелi велосипед жарысы - Тур де ... ... ... ... жыл ... ... ... сайыс. Бейресми
атауы – «үлкен топса (бұралаң)». «Тур де Франс» веложарысы басында L’Auto
(осы күнгі L'Équipe) ... ... ... ... ... ... ... осы газеттің редакторы - Анри Дегранжем, Париж-Брест-
Париж (демеушісі Le Petit Journal) және ... ... ... деп ... ... ... идеясының авторлары Анри
Дегранж мен L’Auto журналисті Гео Лефевр (Géo Lefèvre) ... ... ... Madrid ... 1902 жылы қарашаның 20-да түскі аста отырып ойласып
отырып тапқан. Le Tour de France ... ... L’Auto ... ... ... ... деген сөз, газетке жазылушылар 1903 жылы 25 мыңнан ... ... ... 65 ... дейін өседі; ал 1908 жылы бұл сан 250 ... ал «Тур де ... ... 1923 жылы ... 500 мың ... ... ... тиражының рекорды 1933 жылғы «Тур де Франс» кезінде - ... ... ... ... ... ... ... қоғамы» - L'Équipe газеті
ішіне ... Amaury Sport ... (ASO) ... ... де ... әдетте 21 кезеңнен тұрады: әр кезең бiр күнге созылады;
әрбiр жарысушы кезеңді ... оның сол ... ... тiркеліп және
жалпы уақытына қосылады. Әр жылы жаңа ... ... ... ... ... ... ... жарыстың толық ұзындығы - 3000
және 4000 км ... ... 2013 жылы ... ... ... Париж қаласының орталығында аяқталып, жарыстың жалпы
ұзақтығы 3404 км болса, ал 2014 жылы ... ... ... ... ... ... ... аяқталды, жалпы ұзындығы 3656 км (шамамен әр
этапта 174,1км) болды. Әрбір команда 9 адамнан ... – 1 ... және ... Бұл ... 21 ... ... әр күні 7 сағаттан. 2014 жылы Тур ... ... ... ... ... еліміздің командасы Pro Team
Astana жеңіске жеткенін айта кету керек. Ұзақ жолда ... ... ... ... мен ... арқылы, теңіз жағалауының касында, жазықтар
мен таулы жолдар ... ... ... 80-90 км/сағ. жылдамдықпен
қимылдайды (2-сурет)
Сурет 2. Тур де Франс [18]
Турдың жеңімпазы болып барлық кезеңдердің ... ... ең ... ... ... ... ... Еш кезеңді ұтпай жалпы Турды жеңуге
болады (мысалы 1990 жылы Грег Лемонд жеңгендей). ... ... орын ... ... үшін ... бір ... ... жету өте мәртебелі болып
саналады. Уақыттан бөлек тағы басқа да номинациялар бар: мықты ... тау ... ... жас ... ... жеңiмпаздарына арнайы ... ... 2007 ... бастап жарыс жеңімпазына ақшалай ... ... ... ... ... ... мен тау жарысының жеңімпаздары 25000
Euro-дан, ең жас жеңімпазға 20000 Euro, әр этаптан ... 8000 ... ... ... кең ... ... д’Италия (Giro
d'Italia), сонымен қатар жай Giro (Джиро) есімімен белгілі, Италия өңірінде
үш апта бойы мамыр немесе ... ... ... ұзын ... ... Ол Тур де ... кейінгі әлемдегі ең маңызды ... ... ... Джиро 1909 жылы 13 Мамырда Миланда басталып
барлығы 2448 ... 8 ... ... (1,521 ... 2013 жылы осы
жарыста біздің Астана командасы бірінші орынға ие болды.
Келесі ... ... - ... ... (исп. Vuelta a España) ... үш ... тас жол ... әлемдегі ең беделді ... ... ... (Тур де ... және ... д’Италиямен
қатар). Жыл сайын (1995 жылдан бастап қыркүйек айында) Испания елінің
аймағында өткізіледі. ... ... 1935 жылы ... Даун Андер жыл сайын Оңтүстік Австралияның ең ... ... ... ... тас жол ... Бұл ... жыл сайын қаңтар
айының үшінші сейсенбісінде басталады, жалпы 6 кезеңнен тұрады. Бірінші ... жылы ... бұл ... жыл ... өткізіледі. Жалпы жолдың барлығы
тегіс жерлермен өтеді, тек 1 ... ... тауы ... 3 км жол өтіледі.
Оңтүстік Австралияда бұл ... ... + 29 °C ... атап ... ... ... жыл ... өткізілетін
жарыстар аз емес, атап айтсақ Париж-Ницца, Тиррено-Адриатико, Баск
Елдерінің ... ... ... ... ... ... ду ... Польша, Ханчжоу, Пекин турлары.
Қазақстанда осындай үлкен веложарыс 2011 жылы тамыздың 6-сы мен ... ... - ... - Астана» бағытында өтті. Бұл велосипед ... ... ... қолдауымен Норвегиялық «Bike for ... ... ... ... ... Тәуелсіздігі мен Семей ядролық сынақ
полигонының жабылуына 20 жыл толуына арналған [19]. ... ... 6 ... – 1945 жылы осы күні ... ... ... ... атомдық
бомба тасталған болатын. Жарыстың соңғы күні де кездейсоқ белгіленбеген.
Осы жылдың 29 тамызында ... ... ... жабылғанына да 20 ... ... ... бір ... тас жол веложарысы
Алматы Туры 2013 (ағылш. Tour of Almaty 2013) атап өту ... Бұл ... ... ... (UCI) қамқорлығымен 2013 жылдың 6 қазан
күні Алматы қаласында өтті. Бір күндік тас жол веложарысты өткізу ... ... ... ... UCI және ... велоспорты
федерациясы арсында 2013 жылдың ақпанында қол қойылды. Бір ... – 31 ... ... ... қашықтығы – 186 километр (6
айналым). Жарыстың жүлде қоры 39900 Еуроны құрайды, ... 15000 ... ... ... ... ... үшін 20 ... бақ сынасты: үш кәсіби
құрлықтық команда, 12 құрлықтық команда, үш ... ... бір ... және бір клуб. Жалпы ... ... Tour of Almaty ... 16 елдің командалары қатысты, атап айтқанда Украина, Ресей,
Қазақстан, Италия, АҚШ, Польша, ... ... ... Бруней, Ирландия,
Азербайжан, Иран, Өзбекістан, Молдовия мен Нидерланды командалары. Еуропа,
Азия және Американың алдыңғы қатарлы ... ... ... іс-шара Халықаралық ... ... (UCI) ... және ... ... жоғары бағаға ие болды.
Қазақстанда өткізілген тағы бір халықаралық веложарысты атап өту
керек, ол 2014 жылы ... ... ... «Tour de ... Бұл веложарыс Шығыс Қазақстан облысының ... ... ... 100 жылдығына арналып өткізілді және
жыл сайын өткізіп тұру ... ... ... ... ... ... ... Швеция, Ұлыбритания, Түркия, Ямайка, Кения,
Филлипины мен Африка елдерінен 1300 адам ... ... ... ... 4 км қашықтықта өтсе, ... ... 135 ... жарысты. Риддерд қаласының алаңында басталған веложарыс Өскемен
қаласының Орталық алаңында аяқталды. Жарыстың жүлде қоры 5,7 млн ... ... ... таулы жолдар арқылы өтті.
Cоңғы жылдары өткен ең атақты велотурлар мен Қазақстанның велотурларын
салыстыра отырып төмендегі кестені құрдық.
4-кесте
Атақты велотурлар
|Веломаршруттар |Өту уақыты ... ... ... |
|Тур де Франс |Шілде |3656 км ... ...... (Франция)|
|Джиро д’Италия |Мамыр-Маусым|4337 км |Белфаст (Солтүстік ... ... | | ... (Италия) ... ... |3181,5 км ... де ла Фронтера - |
| | | ... ... Даун ... ... |815,5 км ... ... – |
| | | ... ... ... ... |750 км ...... (Қазақстан) |
|Алматы туры ... |186 км ... ... ... ... туры ... |135 км |Риддер – ... ... ... ... ... ... қарастыра отырып - велосипедтің ... ие ... қала ... ... ... ... ... әсер ететіне - көзіміз жетті. Бұл әр ... ... ... ... ... нәтижесі. Велосипедтің
халық арасында кең таралуы үшін: біріншіден, веложолдар және ... ... ... ... екіншіден велосипедтің қоғамдық көлікпен бірге
қолданылуы үшін оны жеңілдетін шараларды жүзеге асыру керек. ... ... ... көп ... ... ... ... ол әдетке
айналса, елімізде велотуризмнің дамуына ықпалын тигізер еді.
2. Қазақстандағы ... ... ... туризмінің дамуы үшін рекреациялық мүмкіндіктер
Велотуризм біздің елде ... ... ... ... барады. Бұл
туризм түрінің дамуы үшін рекреациялық мүмкіндіктері бар көптеген жерлер
бар. ... ... ... ... қорын құру бастамасы
велосипедте белсенді демалудың энтузиасттеріне ... олар ... вело ... пен ... ... артықшылығы демалысты белсенді түрде, әрдайым отбасы
мен достар арасында өткізуге болады. Олармен бірге жаңа ... ... ... ... және ... байлықтарды зерттеп, сонымен бірге
жаяу не автобуспен жүргеннен гөрі көп ... ... ... үшін ... бар әлем ашық. Велотурлар түрлі құрлықтағы елдерді ұсынады. Мысалға
алатын болсақ, ... ең ... ... бірі ... ... дерлігі велосипед жолдары ... ... ... ... ... веложолдарын игеруіне
атсалысуға дайынбыз, және құрылған қор қазақстандық велоқозғалысты жаңа
деңгейге ... ... ... -деп атап өтті ... ... ... өкілі Кукушкин мырза.
Қазақстандағы велотуризмнің географиясы көлемді. Қазақстанның кез-
келген бөлігінде танымдық ... бар, оның дәл осы ... ... ... пен ... ... ұнатушылар арасында велосипед
туризмінің ... ... ... тигізді.
Мәселен Қазақстанның Оңтүстігі мен Орталық аймақтарында әлдеқайда
күрделі бедерлі маршруттар бар. Мұнда күндізгі жол жүру 20 км ... ... ... автобустан көре алмайтын таулардың, өзеннің сұлулығын,
әсем көріністерді, ... өзін ... ... велосипед саяхаты
тамашалауға мүмкіндік береді, себебі велотуристті қоршаған әлемнен ештеңе
шектемейді, ажырата алмайды. ... ... ... ... ... ... түсіруге, немесе жай қызықтауға, ал сонан соң ары қарай
жолды жалғастыруға болады.
Қазақстанда велосипед туризміне ... ... ... тек ... ғана емес, табиғаттың өзі ... ... мен ... ... шақырады, ал қыста қарлы тау баурайларын ұсынады.
Елдің солтүстікте ормандар сұлулығымен, көлдің көптігімен, ... ... және сан ... ... ... көбі
өзен жағасымен, жапырақты орманмен аралас керемет қарағай ... ... ... өтеді. Өзендер құмды мүйісі, ыңғайлы тұрағының ... ... ... ... ... көшпенділер жолы
тосып тұр. Маршруттар түрлі табиғат пен ... ... ... тұр, орман соқпақтары, және тау өткелдері мен өзен ... ... ... ... ... ... ... мен серуендерін
ұйымдастыруды тартымды етеді, жоғары жағалардан өзен мен ... ... ... ... ... ... ... келе жатқанымен, велотуризм
инфрақұрылымы іс жүзінде әлі дами қоймаған. ... ... өзі ... энтузиасты болған Алматының өзінде велосипед жолдары өте аз, тас
жолдар жабдықталмаған, велосипед тұрақтары тіптен жоқ ... ... ... қаласында велоспортпен №1 СДЮШОР мен «Алматы» ... ... №38 орта ... ... ... көшесі 367 үйде, "Мега" сауда
үйіне қарама қарсы орналасқан), №73 орта мектепте (Басенов көшесі, 14 үйде,
Розыбакиева мен ... ... ... №153 орта ... ... ауданында, Садуакасова көшесі, 27 үй, Момышұлы көшесі бойында, Абай
даңғылынан төмен), №44 орта мектебінде ... ... 6 үй, ... маңы, Ақ
Сұңқар аялдамасы), Молдағалиев көшесі 42 үйде (Велобаза ... ... ... ... ... Чернышевский аялдамасы, ДКЖ
клубынан ... [20]. ... ... ... атындағы паркінің
велотрегінде, әскери кафедраның ескі ғимаратында орналасқан, сол жерде
жаттығулар ... ... ... үлкен қалада да велобазалар
аздау.
Қала сыртында велотуризмге арналған инфрақұрылым тіптен төмен дамыған.
Мүлдем жоқ десе де ... ... ... орналасқан көптеген әдемі
жерлерге бару үшін, велотуристер велосипедтерін маршрут басына машинамен
алып келу керек, сонан соң ғана ... ... ... ... шығады.
Веломаршруттарға шығатын тіптен жақсы жолдар жоқ. Басқа нысандар да ... ... ... бірі - ... ... ... мұнда
атақты ән айтататын бархандар мен басқа табиғат сұлулықтары бар. Жүздеген
адамдар сол жерге ... ... еді. ... ... демалып, түнеп, ары
қарай маршрутты жалғастыруға мүмкіндік беретін қонақ үйлер енді ғана пайда
бола бастады. ... ... әлі де ... Көптеген жерлерде тек қан
ұйықтап, бұлақ басында жуынуға болады – ... ... кафе де, ... ... Әрине мұның бәрі велотуризмнің дамуын тежейді.
Мемлекет миллиардтаған ... ... ... ... ... ... ... қызу жүріп жатқанымен, мемлекет те туризмнің
бұл саласына аса назар аудара қойған жоқ. ... ... ... енуіне қол жеткізуге тиіспіз. Бизнесті де осыған
тарту керек. Егер де ... ... ... үй ... мен
мейрамхана иелері осында үлкен пайда бар екенін сезсе, келешек дамуын ... ... ... үшін ... ... ... еді, мысалы қызықты
жерлерге велосипед маршруттарын, тұрақтар, қонақжайлар мен басқалар. Егер
де адамдарға ... ... ... және оның тысында жағдай жасалса,
халық ... ... ... көк ... тазартып әрі өз
денсаулықтарын жақсартар еді.
2.2 Велотур ұйымдастырудың ерекшеліктері
Велотурлар – туристік ... ... ... ... ... ... қарамастан велотурды жасайтын кей ... мен ... ... ... – бұл ... жылдам жарыс емес, өзіндік
ерекшеліктері бар қарапайым туристік сапар. ... ... және ... ... жасалған жағдайда велосипед турист үшін ыңғайлы әрі ұнамды
қатынас көлігі болып табылады ол ұзақ ... аз күш ... ... ... көп ... ... қызықты нысандармен танысуға, қоғамдық пайдалы
жұмысқа, аң және ... ... ... ... ... велотур маусымы мамыр айынан қыркүйек айына дейін
жалғасады. Әдетте велотурдың ... ... тау ... жалдау кіреді,
бірақ сіз өз көлігіңізден бас тартқыңыз ... соны ... ... ... ... велотур басталатын орынға өзіңіз алып
келуге тура келеді.
Велотурлар әдетте 2 күнге ... ... бұл ... қажеттіге салмақ
салып заттарды өзімен тасып жүру керек деген сөз емес. Адам салт жүреді, ал
барлық жүгі ... еріп ... ... ... осы көліктің
қызметін шаршаған кезде пайдалана алады.
Кейде велосипед маршруты рафтингпен ... ... ... кіреді.
Топ тәжірибелі гид-нұсқаушының басшылығымен маршрут бойы ... ... ... ... таныс, сонымен қатар жолда
велосипедті жеңіл түрде жөндей алады.
Велосаяхатқа аттанатын топтың орташа саны – 7-10 ... Олар 18 ... жас ... ... ... әдетте сағатына 18-22 км аспайды.
Велотур ... ... шама ... 40 км жол. Бұл ... ... және айналадағы сұлулықты суретке түсіріп топпен
араласып ... ... ... шатырда ұйықтайды. Көбіне сапардың бір күнінде монша, басқа
өркениет қызықтары бар ... мен ... ... Ас ... ... ... қатысушыларға да ешкім қарсылық білдірмейді.
Маршрут таңдау туристік топтың алдына қойған тапсырманың тиімді шешілу
шешілмеуіне әсер етеді.
Маршрут ... ... әрі ... ... ... шарттары
бойынша сай болуы керек. Шаршататын өткелдер барлық ... ... ... ... Сол ... ... қиындық тудырмайтын жері (шалшықтанған
және құм басқан) бар ауданды таңдау керек., жол мен ... (тас жол, ... мен ... ... ... ... жайлы болуы тиіс, ал жолсыз
аймақ пен таулы асулар маршрут ұзындығының 10-15% аспауы керек.
Алайда ... ... ... ... ... кез-келген
бедерлі жері мен жолы бар маршрутты таңдауға мүмкіндік береді. Велосипедті
қолымен тарта аздаған жолды жаяу жүру ... ... ... жаяу өту ... емес. Жердің бедеріне, ауа-райы мен жол сапасына қарай орташа ... ... ... 400 ден 1000 км ... жол жүре ... ... әрі ыңғайлы, керек кезде оны басқа көлікпен тасып
жүруге болады. Бұл туристердің тұратын ... алыс ... ... және ... кей жерлерінде теміржол, автокөлік, өзен мен
теңіз көліктерін ... ... ... ... ... ... таңдауда үлкен мүмкіншіліктер ашады [22].
Жаңадан шұғылданушы туристер маршрутты дамыған жол желісі бар елді
мекендер мен аз ... ... ... ... ... ... тау мен таулы аймақтардан өтетін ... ... ... ... ... ойлы және ... жерлермен өтуі мүмкін. Асуға көтерілу
(альпинистік жабдықты қажет ... мен ... ... жаяу жүруге тура
келеді, кей жерлерде велосипедтен жүкті алып, екеуін бөлек ... ... тура ... ... әрі ... ... орнатқан жағдайда, онымен 20-
25 кг жүк тасуға болады. Бұл топты ... ... азық ... ... ... ... етуге мүмкіндік береді.
2.3 Қазақстанда велосипед туризмінің маңызы
Велосипед туризмімен айналысу Қазақстан тұрғындарының жалпы ... ... ... ... Статистикаға сай, велосипед спортымен
жүйелі түрде айналысатын қыздар мен ... ... өкпе және ... органдарының дамуында артқа қалушылық сирек кездеседі. Велосипедші
жеткіншектердің үштен бірінің жүрегі өздеріне ... өсу мен дене ... ... ... үлкен болады [7].
Қазақстандағы велосипед туризмі оның ... ... ... кейіпте болуын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар велосипед турлары ... ... ... сұлу ... бару ... ... – бұл
экологиялық таза спорт туризмінің түрі, осының арқасында адам ... ... ... ... ... ... жаяу саяхаттан (треккинг)
гөрі кеңістікте ... ... ... ... ... велосипед
турының маршруты алдын-ала дайындалады.
Велосипед туры, велосипедпен саяхат – туризмнің экологиялық таза ... ... ... ... туры ... ... ... ғана емес, қызықты саяхаттарымен, және де табиғатта толықтай
демалу мүмкіндігімен қызықтырады
Территорияның кеңдігі, тұрғындары өте аз ... ... ... пен климат зоналарының алуан түрлілігі, табиғат пен тарихы-мәдени
көрікті жерлердің молдығы ... ... ... ... ... ... және ... жерлерде велосипедпен саяхат, тау соқпақтарымен
жолдық, спорттық және тау велосипедімен ...... ел ... ... ... ... ... қызықтырып қоймай, сонымен қатар
танымдық экскурсиялар мен ... ... ... ... ... велотуризмнің болашағы зор, бұған соңғы кездердегі велосипедтің
тиімді, жылдам қатынас ... ... ... оның жаппай қолданылу
мүмкіндігі, табиғатқа жолдас осы көліктің қазіргі заманда сәнді ... ... ... қажеттілігі - үлкен септігін тигізуде [13].
Қозғалыстағы демалудың бірнеше артықшылықтары бары шүбәсіз, олардың
ішінде – аздаған ... алыс ... ... ... ... және ауыр ... көтеріп жүруге мәжбүрліктің болмауы.
Қазақстанда велосипед туризмі туристік қызметтің ең басты түріне
айналып, кей ... ... ... ... ... ... ... демалуды тарих, география саласынан білім алуды үйлестіре отырып,
техногенді ортаның әсерінен шаршаған адамдарға ... ... ... ... ... ... қана ... сонымен қатар жалпы
әлемді танудағы ... ... ... ... ... білімдегі, дүниетанымды тәрбиелеу мен қалыптастырудағы
келешегі бар ... ... ... велосипед иелерінің басым бөлігі – бұл кішкентай қала
мен ауылдық ... ... олар ... ... ... бір ... қызметтік сапарларға, жұмысқа, фермаға, дүкенге,
поштаға және т.б. баруға пайдаланады, яғни олар үшін велосипед - ... ... Бұл ... ... ... ... жоқ. Бұл санаттағы
велосипед иелерінің көбі балалар.
Велосипедшілердің келесі үлкен тобы – бұл негізінен қала ... ... ... пайызын велосипедті үйі мен саяжайы маңында серуендеу,
тауға ... ... бару үшін ... ... ... көбі егер біреу жәрдемдесіп тартатын болса велотуризммен
айналысуға дайын. Жыл өте бұл дайындық азаюда. ... ... ... ... ... хабар таратса, былайша айтқанда «еркін айдаушылар»
жақсы ауа-райында және ... ... ... осы хабарландыруға қызығып
бір күндік сапарға шығуы мүмкін. Ары қарай осы ... ... сол күйі ... ... ... ... ... қояды,
басқалары бұған қызығып, осы саяхаттардың тұрақты қатысушысы болады, ал
өзгелері қызығудың келесі кезеңіне өтіп – көп ... ... ... ... ... қатысатын адамдар тұрады, олар демалыстың
қызықты әрі пайдалы өтуін велосипедпен ... және ... ... ... ... ... ... қарсы болмайды, бірақ сапарды
рәсімдеу, маршруттық қағаз бен кітапшаны толтыруды қажетсіз бюрократия ... ... ... ... ... ... саны ең аз категориясы –
өздерінің көп күндік сапарларын маршрут-біліктілік комиссиясында тіркейтін,
велотуризм бойынша чемпионаттар мен ... ... ... ... ... велотуристер. Қазақстандағы ұйымдасқан
велотуризм 2000 ... өз ... ... 90-шы ... ... саны ... азайып кетті, қазір саяхат ережелерімен сапарға
шығатындар - оқушылармен қосқанда шамамен 1-3 мың адам. ... ... ... ... ... ... ... І-ІІІ категориялы
саяхат қатысушылары құрайды, ал V ... ... ... ... яғни ... ... үйі мен саяжайы маңында, орманға, өзенге
баруға ... ... ... ... шаралар
(слеттер, жарыстар, раллилер және т.б.) қатысушылар саны ... ... ... жоқ, ... ... ... ... техникасы
бойынша жарыстар жақсы жаттыққан азаматтар қатысатын таңдаулылардың өзіндік
спорттық кәсібіне айналып барады.
Жарыстың көбіcі дене ... және ... ... ... ... комитеттердің бөлімшелерінің қаржыландыруымен ұйыдастырылады.
Қазақстанда әсіресе жалпыұлттық ... ... ... ... қалаушыларға арналған (ұзақ қашықтыққа жанұялық
велораллилар секілді) көпшілік саяхат шаралары өте аз ... ... мен ... де жайы өте ... ... ең қызықты
жерлері мен велосипед сапарына ... ... ... ... бірде-бір
таңбаланған ұзын велотрасса жоқ. Мәселе неде? Тапқырлық, қиял жетіспей ме,
немесе түрлі ... ... ... мен жеке ... ... кедергі келтіре ме, біздің қоғамның даралануы
әсер етуде ме, ... ... ету мен ... ... ыдыраңқы жағдай
ма; керісінше, адамдардағы бәсекелестік рухы ынтымақтастық рухын ... ме? ... ... тек ... ... алып, басқалар үшін
ұйымдастыруға ықыласымыз жоқ па? Не істеу қажет? Ең ... ... ... ... ... ... ... мекемелерді
пайдалана отырып өздерінің құқығын жол-көше кеңістігінде табандылықпен
білдіруі тиіс.
Жасөспірімдер арасындағы нашақорлық ұлттық ... ... ... ... ... ... басшысы велотуризм тек
қана нашақорлық емес, ішімдік пен ... ... ... ... растайды. Бейімделіп кеткендерді осы батпақтан шығарып
алудан гөрі жастардың ... ... ... әлде ... ... Осы ... сөз ... емес іс жүзінде өскелең ұрпақты құтқаруға
дайын ұйымдар, фирмалар мен республиканың коммерциялық ... ... мен ... ... ... ... клубтарды қаржыландыра
бастауы керек.
Адамдарды өркениетті велотуристер ұйымдына тарту процесін ұйымдастыру
үшін арнайы қор керек, бұл ең ... ... ... ... дайындық семинарларын, көпшілік саяхат шараларын өткізу үшін,
бұл іске ... ... ... тек ... бюджеттің күші жетпейді.
Бұл ретте түрлі қаражат көздерінің біріктірілгені керек [23].
Бірақ велотуризмнің барлық мәселесін ең бастысы – ... және ... ... ... ... ... клубтар көсбасшылары мен
басшылары арасындағы бөлінушілікті жеңбей тұрып шешу мүмкін емес, үлкен
істі ... ... ... ... ... ... табысқа жету мүмкіндігі
жеке ұмтылыстан да кем еместігін ұғындыру керек.
3. Қазақстанда велосипед туризмінің даму деңгейі
1. Алматы қаласында велосипед ... ... ... бар ... – ол туризмді дамыту, бұл ... ... де ... ... Велосипед – көліктің ең экологиялық
таза ... ол ... әрі ... нығайтуға көмектеседі. Демалыс
күндері Алматы көшелерінде ... ... ... ... ... ... ... ұнататындар аз емес, көбі велосипед ... ... тек қана ... ... ... ғана емес,
кейде жол төселмеген, таулы немесе ойлы-қырлы жерлермен жүріп өтуге ... ... ... ... жолдары Абай даңғылы бойында, бірнеше
жол қиылыстарында және Талғар тас жолының кішкене ... ... ... 20 км велосипед жолын төсеу жоспарлануда, велотуризмді
дамытуға қалалық басшылық та өз ынтасын білдіріп отыр. Алматы ... ... биыл ... жаңа ... салу ... ... жабын төселген бiрiншi веложол Орталық демалыс және мәдениет
саябағында пайда ... және оның ... 3 ... ... ... Осыған ұқсас веложолды жергілікті тұрғындардың тағы да басқа
сүйікті жерлерінде салу жоспарлануда.
2010 жылы жазда Бірінші Президент Саябағы ашылды, онда ... кең, ... ... ... ... өте келе ... барлық
аудандарына веложолдар жүргізу жоспарлануда. Шамамен әрбір ... 1 ... ... ал оның ең ... Абай ... ... ... таңда осы көше арқылы 7 шақырымдық веложол жүргізілген, алайда ... ... ... ... - дейді Алматы қаласы Табиғи ресурстар және
қоршаған ... ... ... ... ... Бижанов.
Вело-Алматы мен The Rotary Club of Almaty клубтарының бірлескен
жобасының аясында, сонымен ... АҚШ ... ... ... ... жазында Алматы қаласында 8 велотұрақ орнатылды. Велосипед
тұрақтарының ... ... ... ... ... Шолохов көшесі, 14
- Мобилдік қызмет орталығы «SmartMaster», Мұқанов көшесі, 315а
- Байланыс бөлімі № 57, АФ «Алматылық ... ... ... ... ... ... ... бөлімі № 26, АФ «Алматылық пошта», Төле би ... ... ... ... Байланыс бөлімі № 31, АФ «Алматылық пошта», ... ... ... Төле би ... ... ... № 43, АФ «Алматылық пошта», Орбита-3 ықшам ауданы,
4-үй, Мұстафина көшесі
- Алматы поштасының ғимараты, Бөгенбай батыр көшесі, ... №35 ... ... пен ... көшесінің қиылысында [24].
«Астана» кәсіби велокомандасының халықаралық аренадағы жетістіктері
және Алматы әкімі Ахметжан ... ... ... да ... ықпал етуде. Білетініміздей, қала әкімі қалалық ... рет ... ... ... ... ... бері Қала Күніне орай
Велошерулер өткізіліп келеді. Велошеруді ұйымдастырушылар ... ... ... ынталы қоғамдық тобы, Қазақстандағы велотуризмді
дамыту Қоры мен демеушілер, мысалы 2013 жылы Fuse-tea ... ... ... компаниясы демеушілік көрсетті.
Ұйымдастырушылар спорт ... үшін ... ... ... ... әрі ... да веложарыстарды қолдап, дамытуға сөз берді.
Осы жылы 25 қазанда Алматыда ... ... ... ... ... ... Алаңынан, яғни Сәтбаев пен Желтоқсан көшелерінің
қиылысынан бастама ... ары ... ... ... ... ... жүріп, Тұңғыш Президент Саябағы маңында жарысты аяқтады (3-сурет).
Сурет 3. Алматыдағы велотур [25]
Алматы қаласында 4000-нан астам адам қатысқан алғаш ... ... ... дәстүрлі түрде Әл-Фараби даңғылы мен Тәттімбет
көшесінің қиылысында ... ... ... ... ... ... аяқталды. Жарысқа қала әкімі Ахметжан Есимов пен ... ... ... ... ... ... салауатты өмір салтын
ұстанушылар арасында үлкен қолдауға ие болуда, ... ... әр ... ... энергетика және жақсы көңіл-күй сыйлайды. ... қала ... ... ... таза ... ... үшін
барлық жағдай жасалған. Мәселен, өткен жылы 1 жылдың ішінде ... 13 ... ... ... ... ... Алматы
тұрғындарының арқасында ... ... ... болды, ол
«ВелоАлматы», «Велостан» және т.б.
Алматы қаласында 2009-жылдан бастап велошерулер өткізу жақсы дәстүрге
айналып ... ... ... ... рет, арнайы бір мейрамға немесе
белгілі бір ... ... ... қала ... денсаулық сақтау күні,
қайырымдылық мақсатына) байланысты өткізіледі, әр жылы қатысушылардың саны
әр түрлі, олардың аз-көптігі ... ... ... тағы ... ... жылы ең көп ... ... велошеру Алматы қаласының туған
күнінде болды, оған 600 адам қатысты. 2010 жылы Қазақстан Конституциясы
күніне ... ... 500-ге жуық адам ... 2011 жылы ... ... ... ... 450 адам қатысты. 2012 жылы
велошеруге қатысушылар саны қайтадан көбейді, оған 600 адам ... ... ... ... қала тұрғындары белсенді ... ... саны ... ... ... 2014 жылы ... ... арналған
велошеруге 2300 адам қатысты. 2015 жылы түнгі велошеруге 4000-нан ... ... ... басым көпшілігі жастар, студенттер мен оқушылар
болды. ... ... ... ... өткізілген велошерулерде ең көп
қатысушылары болғандарын талдау жасап диаграмма құрдық (диаграмма 1).
1-диаграмма
Көріп отырғанымыздай велошерулерге, ... ... ... ... ... велосипед саяхаттарының танымалдығы бұрын
болмаған жылдамдықпен артуда. Биыл веломаусымының ашылуы Наурыз мейрамынына
арналған 1-веложорықтан басталды. Мерекелік ... ... аса ... оның ... - ... баспасөз қызметкерлері, блогерлер,
студенттер, қала тұрғындары және қонақтары. Веложорыққа жылдағыдай Алматы
әкімі Ахметжан Есімов те қатысты. ... 4. ... 2015 ... ... ашылуы [26]
Бұл веложорық Орталық Стадионнан басталып, Абай көшесімен жалғаса
отырып, Астана ... ... ... ... Дене ... және
спорт Басқармасының ұйымдастыруымен екінші ... 12 ... ... 9 ... созылған велошеру бағыты Республика ... Мәре ... — ҚР ... ... ... ... ... бұл бағыт әбден таныс және үйреншікті. Ұйымдастырушылар дәстүрлі түрде
ең ... және ... ... ... санаттарда мараппатады.
Республика алаңынан шыққан велосипедшілер Желтоқсан көшесімен жоғары ... ... ... ... ... жалғасып, мәре түзу саябақта
кесіледі (5-сурет).
Сурет 5. Алматыдағы 2015 жылдың веломаусымының ... ... жылы ... ... веломаусымының ашылуы жайлы үлкен көшелердің
бойында келесідей жарнамалар ілінді (6-сурет).
Сурет 6. Достық проспектісі бойындағы жарнама ... ... Дене ... және ... ... бұқаралық спорт
бөлімінің бастығы Алмас Маханбетияровтың айтуынша - «2009 жылдан басталған
велошерулер ... ... ... ... ... ... әр жылы ... байланысты әр түрлі уақытта өткізіледі. Мәселен, өткен жылы велошеру
маусымы кеш, мамыр айының басында басталды. ... ... ... мен ... мәні бар ... ... ... күні, Жеңіс
күні мен Отан қорғаушы ... ... ... ... арналған
велошерулер жылда өткізіледі» [26].
Соңғы жылдар ішінде велосипедпен белсенді ... ... ... ... саны ... бұл ... бір күндік,
екі күндік және үш күндік маршруттарды қосқанда. ... ... ... сұлу жерлерді қамтиды, қарлы таудан бастап жазық дала
мен ... ... ... ... ... ... апта бойына
жігерлендіріп, жағымды әсермен қауаттандырады, жанында жолдастары болса,
алатын жақсы әсер еселене түспек.
Кешенді мәселенің ... бірі - ... ... ... ... ... веложол инфрақұрылымын құрастыру. Велосипед көлік ретінде
экологиялық таза және оның бірқатар артықшылықтары бар: ... жасы мен ... ... ... ... ... ... пайдалануға
қарапайым, ешқандай шу шығармайды, әрі көп орын алмайды. Алматы қолайлы
климаттық аймақта ... ... ... ... ... 9-11 айға ... ... мүмкіндік береді. Қаламызда велосипед
сататын арнайы дүкендер мен велосипед мамандары ... яғни ... алу мен ... ... оңай ... ынталы тобы велосипед ... ... ... әрі ... іске ... маршруттарды ұсынады. Бағдар тізімі
велосипед әуесқойларының барлық деңгейіне, бастаушыдан ... ... ... жасалған. Көбіне бұл бағдар тау ... ... тек қана ... ... ... ... ... қаласы мен оның айналасындағы аудандарда көптеген ... бар, ... ... ... шатқалының бойында өтетін, Кіші Алматы
шатқалы жанындағы, ... ... ... ... қаласы
территориясында өтетін бағдарлар. Үлкен Алматы шатқалы маршрутына келесі
орындар кіреді: Үлкен Алматы терренкуры, ... көл, ... ... ... ... ... жолы», Үлкен Алматы көлі, Космостанция,
Көлді асу, Бөгет (плотина), Қарғалы, Алматы-Алагир асуы, Көкжайлау. ... ... ... - ... Бақшалар, Толкинистер алаңқайы
(тікұшақ алаңқайы), Юннат көлі, Медеу, Медеу ... ... ... ... ... плато – Ремизовка арқылы өтеді. «Широкая щель»
шатқалындағы бағдар Широкая щель ... ... ... жағымен өтеді.
Үлкен Алматы Каналы бойындағы маршрутқа Үлкен Алматы Каналы, Есік ... ... ... Ассы ... ... ... трассасы бойымен
өтетін маршруты ... және ... су ... ... ... арасында кең тараған маршрут Алматы қаласының ішінде
өтеді, соның ішінде Сайран көлі мен Баум ... ... ... көп.
Сонымен қатар Қаскелен шатқалына қарай және ... ... ... ... ... ... ... кейбіреуіне тоқтала кетсек, халық арасында кең
тараған «Үлкен Алматы терренкуры» маршрутын атауға ... ... ... ... және ... ... ... уақыты: Әл-Фараби және Науаи көшелері айналма жолынан 6 км
қашықтықта; 1 ...... 0,5 ... – кері ... Жолдың сипаттамасы:
Қара жол, асфальт. Жыл мезгілі: көктем – күз. ... ... ... даңғылы мен Науаи көшелерінің киылысындағы ... ... ... ... ... ... Үлкен Алматы өзені бойындағы жолға ... ... ... ... ... ... (тік өр), ... арқылы
келесі жағаға шығу, өзенге қарай түсу, 500 м-ден кейін жолға ... осы ... ... ... ... оң (қозғалыс жағдайына қарай) жағаға өтіп,
ауылға қарай бұрылу, ары қарай ... ... ... дейін және өзен
бойымен жоғары қарай. Жол қиылысында – ауылға қайта бұрылу, өзен ... 1,5 км ... ... ... шығу, жағамен асфальт ... ... оңға ... ... ... ... ... түсу. Варианттар: Көпірге
қарай бұрылмастан – 2,3 км кейін айналма жолдың оң ... ... ... ... ... түсуге болады. Көтерілуді өзеннің сол жағымен бастауға
болады, бұл ... ... бір ... ... Үлкен Алматы өзені
арқылы бастауға болады, «Мега» Сауда орталығының жоғары ... ... ... тым көп). ... ... селден қорғайтын бөгет, ... ... ... ... ... ... ... түскен кезде
көлік өте көп болады – аса сақ болған дұрыс.
Алматыдағы тағы бір ... ... - ... көл. Бағдар
күрделілігі: батыл велосипед тебушілерге арналған. Километраж, уақыты: Әл-
Фараби даңғылы мен Науаи көшелерінің ... ... ... 7 км, ... ... ... ... аялдамасынан соңғы нүктеге дейін 8 км;
2 сағат – баруға, 0,5 сағат – кері қайтуға. ... ... ... жол. Ыңғайлы жыл мезгілі: мамыр – қыркүйек. Бағдар сипаттамасы: Үлкен
Алматы өзенінің сол бойымен қозғалу ... ... Өзен ... ... ыңғайлы. Бөгеттен кейін солға бұрылу, Алатау ауылындағы қиылысқа
шығу, тау ... ... сол ... ... ... ... 800
метрдей, төмен түсуден бұрын – солға қара жолға бұрылу, қара жолмен – 1,3
км ... ... ... «тау ... қиылысқа» дейін Қазақфильм
ықшам ауданынан, Ремизовка ауылынан (Әл-Фараби даңғылы бойындағы ... ... ...... ... ... аяқ жол (қақпа
жабық болуы мүмкін). Көрікті жерлер: бағдардың жоғарғы жағынан қаланың әсем
көрінісі, авиамодельдерді ұшыруға арналған ... көл. ... ... кезінде қара жолда – бір жарым – екі метрдей қиын жер бар. ... ... осы ... жаяу ... ... ... вариантының
бағыты Ремизовка ауылы арқылы.
Жастар көп жүретін маршрут Медеуге қарай ... жол. ... ... велосипед тебушілерге арналған. Километраж, уақыты: 15
км (бір жаққа қарай) Достық даңғылы мен Сәтбаев көшесінің ... 1,5 ... ...... ... 0,5 ... – кері қайтуға. Жолдың сипаттамасы:
асфальт. Мезгілі: наурыз – қараша. ... ... ... бойынша
қозғалыс, ары қарай Достық даңғылы – Горная көшесімен тура ... ... ... ... шатқалы, Медеу биік таулы мұз ... Кіші ... ... жол ... құзды құрылымдар. Ескертпе: бағдар жолдың
бойымен өтетіндіктен көліктің саны көп ... ... Кіші ... бағдарларының бірі Табағанға саяхат. Бағдар ... ... және ... ... ... ... ... Километраж,
уақыты: 27 км (бір бағытта) Достық даңғылы мен Сәтбаев көшелері қиылысынан;
4-5 сағат ары қарай. Талғар ... ... – 17 км, 1 – 1,5 ... ...... ... мен ... көшелерінің қиылысынан Жол
айырығына дейін – 27 км және 7-8 ... ... ... ... ... ... ... – қазан. Бағдар сипаттамасы: Қозғалыс Юннат ... ... ... Сұлусай ауылына дейін – шамамен 7 км (асфальт ... ... ... ... ... жол, ... – жол айырығында сызба
бойынша оңға қарай бұрылу. 6 км-ден соң – ... ... жаяу өту, ... ... ... жол асфальт арқылы – төмен Талғар трассасына, солға
және ары қарай Жол айырығына дейін қалаға (Құлжа және ... ... ...... Жол ... ... төмен түсу (2км), оңға
бұрылу, асуға қарай жоғары және шамалы төмен 5 км, ... ... ... ... ... қара ... Талдыбұлақ ауылына 10 км төмен
Талғар трассасымен немесе Талғар ... ... ... жол ... ... ... ... арқылы негізгі жолмен жоғары шығу
(Горная көшесі), Бутаковка шатқалына ... ... ... ... ... ... ... (ауыл басталғаннан жарты километр, Бутаковка
шатқалына бұрылыстан 2,5 км). ... ... ары ... қара ... асфальт біткен тұста жарты километрден соң оңға ... ... ... ... шаңғымен түсуге ойластырылған жермен тура көтерілу.
Асуға тіке көтерілу және ... ... ... ... 2,5 км қашық) жол
айырығы, екі жол да Горный Садовод ауылындағы негізгі ... ... ... ... ... Сол жақтағымен негізгі бағдар бойынша ... ... ... ... алма ... қалаға әсем көрініс, Горный
Садовод ауылы. Ескертпе: Талғар трассасында көлік тым көп ... ... ... ... ... арта ... ... жол көлігі шығаратын ауа ластаушы ... ... қала ... ... ... ... Статистика бойынша оның жалпы
ластанудағы үлесі ... ... ... 523000 ... ... ... ... басқа қалалардан шамамен 200 мың автокөлік күнделікті қала
аумағына кіреді. 2008 жылы атмосфераға ... ... ... ... 237.116 ... ... ... нақты қатер тигізетін, ең
алдымен жанармайдың жану ... ... ... күкірт, көміртек,
бензапирен, формальдегид, ауыр металл ... және т.б.) ... ... ... ... ... адам ... қаупі - ластану
көзінің жер бедерінен төмен орналасып, өнеркәсіптен шығарылған залалды
заттармен ... ... ... ... ... тыныс алу
аймағына жинақталады. Алматы ауасын ластайтын автокөліктер көбейіп кетті,
оның негізгі себебі - ... ... даму ... ... және ... таза ... ... байланысты. Әрине, бұл
қала тұрғындарының өмір сүру деңгейі мен сапасын төмендетіп, қала беделіне
нұқсан келтіреді және инвесторлар мен ... үшін оның ... ... ... ... ... ... әуесқойлары қала
тұрғындарының шамамен 1%-н ғана құрайтындықтан, қала туризмнің бұл түріне
көп көңіл бөлуді жоспарлаған жоқ деп ... еді. ... ... ... ... ... ... жүйесіне жаппай өзгертулер енгізілмек,
мәселен жылдам жүруге арналған магистральдарды алып ... ... ... жол ... ... бағытына қарай бөліп, жер үсті өтпе
жолдары салынып, ... ... ... ... ... ... ... 2008 жылдың көктемінде Халықаралық консалтинг
компаниясы Mercer Human Resource Consulting әлемдегі ең лас ... ... ... 215 ең ірі ... ... Алматы тоғызыншы
орынды иеленді. Ал Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... Қазақстанның ішінде ауаның ластығы жағынан
Алматы бірінші орында. Қазақстанның 20 елді мекеніне жүргізілген зерттеудің
нәтижесінде ауаның ластануының ең ... ... ... ... ... ... ластануы индексі (API-5) 13,9-ге тең). Бір миллионнан
астам ... бар, ... ең ірі ... бірі болғандықтан,
Алматының басты экологиялық мәселесі атмосфералық ауаның ластануы ... және де ірі ... ... ... қарамастан бұл
мәселе бар.
Алматы маңында, жалпы Қазақстанда керемет табиғи, тарихи жерлер өте
көп, сондықтан елімізде велотуризмнің ... орын ... ... ... ... қоғамының ұйымдастыруымен жыл сайын
«Джейран Трофи» веложорығы ... оған ... әр ... ... ... ... ... професионалды
велосипедшілер де, жаңадан бастап айдап жүргендер де қатыса алады. Әдетте
бұл ... ... ... ... ... қыстың аяғында басталады.
Күнтізбе бойынша 1-3 мамыр мереке күндеріне жоспарланды. ... ... ... - ... ... ... ... арқылы – шығысқа
жетіп, тау асуы арқылы Согетинский алқабы – оңтүстікке, әрі қарай ... келе - ... ... ... отырып, автожолмен Бартоғай ... (60 ... ... ... ...... 120 ... Сарытау ауылы арқылы Жіңішке өзеніне, әрі қарай автожолмен Алғабас
ауылына жүріп отырып, ... ... мен ... алқабына, содан кейін тауға
қарай бұрылып солтүстікке, соңында Волчий қақпасының асуы арқылы ... су ... ... ал ... ... – Асы - Түрген марафоны
немесе Асы өзеніне үстіртке көтеріліп, өзен бойымен төмен түсе отырып ... әрі ... ... Үлкен Орамды Жолға (БАК) қарай жылжып, және
соның бойымен ... ... ... кетеді. Жорық ұзындығы 240 шақырым,
жиынтық биіктігі 5000 м. Кезеңдердің карталық-биіктік бағдары: 1-ші – ... ... ... 1000м ... ... ... төбешіктер
арқылы өтіп, шынығу), 2-ші – 113 шақырым, жиынтық ... 2500 м (ең ... 3 ... асу ... ... ең ... ... табылады. Ортасына
қарай асфальт жолмен өтеді.), 3-ші – 67 ... ... ... 1500 ... бір асуы бар, 50 ... асфальт, 50 пайызы- қара жол (грунтовка).
2015 жылғы ... ... ... веложорықтың бастапқы жарнасы - 20 000
теңге, бір күндік жорыққа төлемі – 6 000 теңге ... ... саны - ... ... Бастапқы төлем-ақының құрамына - қатысушыны қаладан велосипед,
заттарымен ... және ... ... ... ... қатар лагерьден
мәреге дейін заттарды тасымалдау), лагерьде тамақтану (түскі ас-кешкі ас,
таңғы ас-түскі ас-кешкі ас, таңғы ... ас, әр ... су, ... және ... ... - ... Қалғандарын –
дамыл жасау (шатыр мен ... ... ... ... батончигі,
сусын, кәмпиттер, сабын, жуынатын ... ... ... ... қамтамасыз етті (7-сурет).
Сурет 7. «Джейран Трофи» веложорығынан көрініс ... 22-не ... ... ... ... күн» тақырыбына арналған баспасөз конференциясы өтті. Конференция
барысында Алматы тұрғындарының ... ... ... әлеуметтік
сауалнаманың нәтижесі таныстырылды. Осы күнге дейін велотуризм саласында
жан-жақты зерттеулер ... ... ... ... бұл түріне айтарлықтай көңіл бөлінбеген еді. Сол себепті Алматы
тұрғындарының арасында ... ... ... ... статистикалық деректер алынды.
«Вело-Алматы» жетекші тобының тапсырысымен, Қазақстандағы АҚШ Елшілігі
қаржыландыру грантының ... ... ... ақпараттық
қызметінің» Қоғамдық Қоры 2014 жылдың шілде ... ... ... ... ... Әуезов аудандарында 637 ... ... ... бар ма?» деген сұраққа 25% - иә деп жауап берсе, 13%
- отбасы ... ... бар ... атап ... яғни ... 38%-да
үйде велосипед бар. Сұхбаткерлердің 5% велосипедті жалға алып жүрсе, тағы
17% жақын болашақта сатып алғысы келеді ... және 40% ... ... ... жоқ екенін айтып өтті.
Велосипедтің қандай ... ... ... ... ... ... ... былай деп жауап берді: 1) негізгі
көлік құралы ретінде пайдаланып, ... ... ... ... -
14%, 2) рекреациялық мақсатта - 17%, 3) кейде бос уақытында айдайтындар -
59%, 4) велоспортпен шұғылданатын ... - 2%, 5) ... ... 4%. ... ... отырып келесі диаграмма құрдық.
Диаграмма 2.
Көріп отырғанымыздай қала тұрғындары ... ... бос ... ... ... жиі ... қала ... ішінде
күнде – 31%, екі күнде бір - 14%, ... екі рет - 17%, ... бір ... 11%, ... ... рет - 17%, және ... бір рет - 10% саяхатқа шығады
екен. Велосипед айдаушылардың ... ... ... ... ... ... ... шығады екен.
Қаламыздың тұрғындарының пікірінше веложолдардың жеткіліксіз болуы
қазіргі таңда ең басты ... ... тұр. ... ... ... 39% - ... ... 52% - оны қаламайды және де 9% - ... ... ... ... ... қала ... ... сатып алуға
кедергі келтіретін негізгі себептер:
1) арнайы жолдардың болмауы (83 сұхбаткердің жауабы),
2) сенімсіздік (65 адам),
3) велосипедтің жоғары құны (40 ... ... ... тәуелділігі (20 адам).
Осы орайда велосипедке отырғысы келмейтін Алматылықтар өз таңдауларын:
егде жасымен (79 адам), ыңғайлы ... ... яғни ... ... (42 ... ... қатар көліктің бұл түрі
қауіпсіз болмауымен (20 адам), және де қалада веложолдардың ... ... қала ... ... жиі ... үшін ... ... едіңіз?» деген сұраққа Алматы тұрғындары келесідей жауап
берді:
1) қалаға велосипед инфрақұрылымы қажет (461 адам)
2) қорғалатын велосипед тұрағын көбірек ... (251 ... ... ... бар жол ... (226 ... жол қозғалысының өзге де мүшелерінің мәдениет деңгейін арттыру (204
сұхбаткер)
5) ... ... ... тиіс (170 ... жол жүру ... ... енгізу (108 адам) қажет.
Қаламыздың 90%-дан аса тұрғындары, 491 ... ... ... ... ... салауатты өмір салтын ұстанатынын атап
өтті, 96 адамның пікірінше бұл әр түрлі жастағы жетістікке жеткен адамдар,
және 78 ... ... – бұл ... ... Велосипедті белсенді түрде
айдайтын орталық аудандар: Алмалы, Медеу, Бостандық, әлдеқайда аз - ... ... ... ... Алматы қаласының тұрғындары веложолдардың салыну мүмкіндігін
ынталана ... ... ... дайын. Ал тұрғындардың 2% веложолдардың
қазіргі жағдайының өзгеруіне селқос қарап, ... ... Оның ... ... аса ... ... болуы, қалада веложолдарға
орын жетпеушілігі және тағы басқа мәселердің ... деп ... ... ... кеңестердің маңызды бөлігі шынайы ... ... ... ... мен ... ... алып тастау, қаланың
экологиясын өзгерту, велосипедті тегін жалға ... ... ашу, ... үшін ... жақсартып, қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
Алайда, сұхбаткерлердің көбісі сұрақтарға ... беру ... ... ... ... ... келтіріп, қалада қазіргі заманғы
технологияларды, яғни карточкалық ... ... ... және ... ... ... алу мүмкіндігі, жол жүру ережелерінің жаңа нұсқасын
көргісі ... ... ... тұрғындарының көпшілігі оңтүстік
астанада веложолдардың жарықтандырылып, тротуар мен көлік жүретін жолдан
бөлек, ... ... ... ... ... ... тұрғындар
балаларға арналған осындай жолдардың үй ауласында да салынғанын көргісі
келеді.
Велосипед инфрақұрылымын ... ... ... ... ... қаласы мен Алматы облысында ... ... ... ... ... ... Алматы облысының қорықтары мен мәдени-тарихи
ескерткіштеріне велосаяхаттың ... - елге ... мен ішкі ... ... әсер ... осы ... ... туристік тартымдылығын
ұлғайтады. Велосипед мәдениетінің дамуы қаламызды спорттық-бағдарланған
қалаға айналдыра ... ... ... игі әсер ... Соңғы
жылдары қаламызда ауаны, қоршаған ортаны тазалауды үгіттейтін жарнамалық
баннерлер пайда болып жатыр, ... ... ... ... ... деп жазылған баннерлер көзге түседі (8-сурет). Қоршаған
ортаны қорғау үшін, қаламызда таза ауа ... ... ... ... ... болар еді.
Сурет 8. Алматы қаласындағы жарнамалық банерлер (автормен түсірілген)
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... шара ... қаласында Әл Фараби даңғылы ... 2015 ... ... жасыл мүктен жасалған 7 велосипедшінің ерекше мүсіндері пайда болды
(9-сурет). Мүсіндердің ... деп ... ... темірден жасалған қаңқаны
мүкпен қаптаған, жазда гүлдеп тұрады, қыста көмескі ... ... ... ... биіктігі 3 метрден. Әл Фараби даңғылында қойылу ... ... ... көп ... ... Бұл мүсіндерді жасауға қала
әкімшілігі бюджетінен 2,5 миллион теңге ... ... 7 ... ... қаланың нышаны, ерекеше таңбасы болатынына және
қала ... бұл ... ... ... ... 9. ... қаласындағы велосипедшілердің мүсіні ... ... ... қала ... ... ... дами
отырып, қазіргі заманғы шаһар болуға ұмтылады. Велосипед мәдениетін дамыту,
велокөлік үшін қолайлы жағдайлар жасау - қалалық көлік ... ... рөл ... ... Қаламызда велосипед мәдениеттінің өркендеп
жатқанының алғашқы алғышарты – велорикшамен ... ... ... ... кең ... мен веложолдар арқылы өтеді. Бағасы қашықтығына
байланысты 200 теңге ... одан көп ... ... Ал ... кезінде
жүргізушілер қаланың көрікті жерлері туралы ақпарат беріп отырады ... ... ... Сәдиев пен Мәди Үсенов. Жобаның ашылу
құрметіне жолаушыларды алғашқы күндері ... ... ... ... 26 сәуір - сайлау күні, экологиялық таза көлікте жол жүру ... ... жыл ... тек жылы уақытында: көктемнің бастапқы
айынан қазан айына дейін қызмет ... ... ... ... идеясы қаланы аралауды қызықты
және ыңғайлы қылып жасауға негізделген. Сонымен ... бұл жоба ... ... ... ... «Бұл ... келешегіне қосымша сенім
артуымызға қала әкімінің Алматының ... ... яғни өмір ... ... таза көлік түрлерін дамытуға көңіл бөлген қала туралы сөзі
негіз болды. Біздің жоба тек қала сәні ғана ... ... ... ... ... үлес ... ... өмір салтын насихаттауда маңызды
рөл атқаратынына сенім артамын», - деп мәлімдеді Мәди Үсенов. ... ... ... ... ... ... бағыттарын дамытып,
жүргізушілер тарихтың ең қызықты фактілерімен жолаушыларды таныстыруға
дайындалуда. ... ... ... мен ... үшін велорикшамен
саяхат қызықты болады. ... ұзақ ... ... ... 3-5 ... ... ... отырып, шағын ақыға өтуге
мүмкіндік береді.
Сурет 10. Алматы қаласындағы велорикшалар [30]
Сонымен қатар Алматы ... тағы бір ... ... ... ... істейтін велосипедтердің алғашқы жалға беретін тұрағы
ашылды. Абай даңғылы мен Байтұрсынов көшелерінің қиылысында ... ... ... бір ... ғана ... ... Алматы тұрғындарының көпшілігі ... ... ... ... ... ... Атап
айтқанда, қауіпті жол қозғалысы, ... ... ... ... болмауы, немесе аз болуы, жол жүру ... ... ... ... ... ... жолдар мен үй аулалары ... бос ... ... ... кері ... ... ... қатар, халықтың
пікірінше, ауа-райы да велосипедті жаппай көлік құралы ... ... ... ... әлемдік тәжірибе керісінше бұл пікірді растамайды,
өйткені ... ... ... ... ... жиі кездеседі:
Финляндия, Швеция, Норвегия, Дания және Канадада. Қыста да жер бедері
мәселе емес - ... жер ... де ... үшін мәселе емес. 2008
жылдың желтоқсан айында ынталы топтың жүргізген тәжірибесінің ... ... Төле би ... ... ... ... пен ... жолаушыларынан жылдам жететінін дәлелдеді. Алматы
қаласында велотуризм дамуы үшін қалаға ... ... ... ... ... ... ... арнаулы жолақтары бар жол
төсеу, жол қозғалысының өзге де мүшелерінің ... ... ... ... ... ... тиіс, жол жүру ережелеріне түзетулер енгізу
қажет. Алматыда қала орталығын тұрғын аудандармен ... ... ... ... әр ... бағыттағы қала орталығы
арқылы өтуге мүмкіндік беретін бірнеше бағдарларды құру ... ... ... мемлекеттік бағдарлама әзірлеп, қалалық ... ... ... ... қосу қажет.
Велошабандоздардың ынталы тобы екі ... аса ... ... назарын вело-
мәселеге аударуға тырысып жүр, алайда ақша тек ... ... ... ... (бағытталған жолдардың салынуы автокөліктердің санын
арттыруда).
2. Қазақстан бойынша велосипед ... ... ... ірі ... велосипед туризмінің мектептері
құрылған. Мұнда велотуризммен ... ... ... бұл ... негізгі мәліметтер алып, велотурдың салттары және ережелерімен таныса
алады. ... ... ... ... ол скатка – топтағы
әрекетті игеру және қатысушылардың физикалық дайындығын күшейту мақсатында
демалыс күндеріндегі ... ... ... ... ... саяхаттарының танымалдығы
бұрын болмаған жылдамдықпен артуда. Мұны алдыңғы қатарлы спорт дүкендерінің
ақпараттары растайды, олар жыл өткен сайын жаңа ... ... ... ... ... ... кең, ... кез-келген бөлігінде танымдық бағыттары мен қызықты
жерлері көп, ... ... ... ... демалыс және шытырман
оқиғалы туризм әуесқойлары арасында велосипед туризмінің ерекше орын алуына
әсер етеді.
Тарихи ескерткіштермен ... ... ... ... ... ... Баянауыл сияқты аласатаулы ... ... ... ... ... зона ... тән. Мұнда көктем ақпанның соңында, ал күз қарашада түседі.
Құрғақ  континенталды ... ... ... ... ... ... территориясы түрлі тарихи ескерткіштерге бай ... ... ... ... ... және ... облыстарының оңтүстігінде көп, мұнда қазақстандық туристер ... ... ... Бір ... ... ...... Бұл жерде 6-8 ғасырларға жататын көне Тараз қаласының қазба
жұмысымен, Қарахан ... ... ... танысуға болады.
Тараздан батысқа қарай 18 км. Головачевка селосына баруға болады, оның
жанында ... және Айша бибі ... ... Бабаджа-қатын
кесенесі 10 ғасырға, Айша бибі кесенесі шамамен 7 ... ... ... құндылығы соншалық ЮНЕСКО есебіне алынып шыны құтымен
(футляр)  қоршалған. Ары қарай Билікөл ... ... ... ... селосы, Кентау қаласының бойымен Түркістан қаласына  барып Қожа
Ахметтің әсем мешітін тамашалауға болады. ... ... ... ... ... Отырар қаласы. Ол туралы алғашқы деректер 9 ғасырға жатады. Мұнда 10
ғасырда белгілі философ Әбу ... ... өмір ... Саяхатты Шымкентте
аяқтауға болады. Жоғарыда сипатталған ... ... ... дене және ... ... ... ... немесе
толығымен өтуге болады.
Жалпы ұзындығы 600 км-ге жуық ... және ... ... ... өтетін күрделілігі 2 санатты велосипед маршруты қазақ
халқының ұлы ақыны және ағартушысы Абай Құнанбаевтың ... ... ... ... онда ... мұражайға барып, қала ... және ... ... ... ... ... ... Одан әрі маршрут Ертіс бойымен Жаламанка және ... ... аты ... ... ... ... эпопеясының авторы М.Әуезовтың
туған жері Қасқабұлақ ауылына барады. Қасқабұлақтан жол ... ... км) ... ... ... ... 5 км. ... Еңлік-Кебек  кесенесі
бар. Биік пирамида тәріздес обелиск шатыр пішінді үлкен ... ... ... есік ішкі ... ... пен ... апарады. Ол таста:
«Еңлік-Кебек. 18 ғасырдың ортасында қазақ әйелдерінің құқықсыздығы ... ... ... үшін ру ... ... деп жазылған.
Бұл ескерткішке Абай көп рет келген ... ... ... ... ... одан
әрі Абай ауылының аудан орталығына баруға болады. Бұл жерде велосипедтерді
тастап ауылдан 5 км. ... ... ... ... ... ... ... суық сулы бұлақтар көп. Аңызға сенсек, бұл ... ... ... ... ... маршруттың басты экскурсиялық объектісі
аудан орталығынан ... ... ...  25 км. ... ... ... болып табылады. Мұнда Абай көп жыл өмір сүрді, ... осы ... ... ... осы ... Абай ... 120-130 км
жерде Қайнар поселкесі одан Қарағанды облысының Қарқаралы қаласына дейін
тағы да 150 км. Бұл  ... 1848 жылы ... ... негізін қалаған Ботов-
Қоянды жәрмеңкесі өткен ... ... ... жасауға болады.
Жәрмеңкеде 500 мыңға дейін қой, 220 мың бас ірі ... ... ... ... Абай ... ... ... Егіндібұлақ,
Талды, Қарқаралы аудандарының ақсақалдары әңгіме ... ... ... дейін 50 км жол.
Аталған веломаршруттардан басқа көптеген ... ... ... ... Астана, Көкшетау қалалары; Бурабай, Щучье, Үлкен
және Кіші Чебачье, Жокей, Қатаркөл, Майбалық ... ... ... ... көлдер, Ерейментау таулары («Буйратау» ұлттық
саябағы).
2)Алматы қаласы мен облысында жоғарыда ... ... ... ... ... 4-6 ... Шарын, Шелек және олардың
салалары, Үлкен Алматы терренкуры, ... көл, ... ... жол,
Алма-арасан, Аю-Сай, «Жапон жолы», Үлкен Алматы көлі, Космостанция, Көлді
асу, Бөгет (плотина), Қарғалы, Алматы-Алақыр асуы, Көкжайлау, ... ... ... Табаған, Көктөбе. 6 категориялық су маршрутының мысалы:
Кеген өзені - Шарын – Кеген ...... ...... ... облысында - Қарқаралы таулы-орманды  оазисы бойынша ... ... ... ...  - пос. ... – Комсомол шыңы –
Пашенное көлі - “Нүркен” шаруашылығы – Кеңдара шатқалы - Утильцех - ...... үйі - ... ... - ... ... (10 күн, ... 250км). Қарқаралы. ) Сарыарқа (Бектауата, Қызыларай таулары,
«Ұлытау» ... ... ... - Орал қаласы - Владимировка - Бударино - Чапаев -
Калмыково - ... - ...... ... (2- ... ... ... Алтай таулары («Қатон-Қарағай» ұлттық саябағы,
«Рахман кілттері», «Ескі-Австрия жолы», Марқакөл табиғи қорығы), Бухтарма
су қоймасы мен ... ... ... ... және Шыбынды көлдері, Таинты
өзені), Зайсан көлі, древние Қиын-Кериш и Шекелмес түрлі-түсті таулары.
Алтайдағы ... ... ... Өскемен - Серебрянск -
Большенарымск - Рахмановские  Ключи ... - ... - ... Иня ... ... - Бийск (Ресей).
6)Павлодар облысында «Баянауыл» ұлттық саябағы, Ертіс өзенінің
жағалауы, Жасыбай көлі тағы басқа да ... ... ... ... ... ... өткізілу мақсатына қарай және
өтетін ... ... ... ... ... болады, ол - этнографиялық турлар,
экологиялық турлар, тарихи турлар, қызығушылыққа байланысты (мысалы – балық
аулау) және белгілі бір ... ... ... ... ішінде бірнеше веложорық маршруттарын әзірледік.
1) Этнографиялық тур: Алматы - Тамғалы - Ұзынағаш - Тараз - Шымкент -
Түркістан бағыттарын қамтиды.
Туризмнің ... ... 11 күн (10 ... ... - қыркүйек.
Турдың Жалпы бағасы: 63 600 теңге, қосымша ... – 67 ... ... ... ... ... ... үйлер;
Ұзынағашта киіз үй және мүмкін болса Көлсай көлдерінде киіз үйлер; Шарын
Шатқалында шатырлы қалашық; ... ... ... толық пансион (дәстүрлі қазақ және еуропа асханасы).
Тасымалдау: қала арасында миниавтобус, әр тұрақта велосипедтер.
Маршруттың сызбасы:
Сурет 11. Алматы - ... - ... - ... - ... - Түркістан
маршруты
Маршруттың сипаттамасы
1 күн. Алматыға келу және ... үйге ... күн. Қала ішін ... ... ... ... залдарына,
тарихи жерлерге бару. Қаланың тарихи және мәдени өмірімен танысу.
3 күн. Тамғалыға сапар. Көне жартас суреттерін, «Ескі Қаланы», ... ... ... ... ... ... жол ... Ұлттық
киіз үйде орналасу. Кешкі ас. Ұлттық тағамдар. Ас әзірлеуге ... күн. ... ас. Күн ... ... ... Аңшы ... ... көрінісі. Айналаны ат үстінде аралау. Түскі ас. Мәдени бағдарлама:
әндер, би, ұлттық ойындар, ақындар айтысы. Алматыға қайту.
5 күн. ... ... ... жол ... ... үйге ... ... Қаланы велосипедпен аралау. Демалыс.
6 күн. Тараздан Шымкентке қарай жол жүру. Қонақ үйге орналасу. Түскі
ас. Шымкент қаласын велосипедпен қарап ... ... күн. ... ас. ... ат ... Түскі ас. Түркістанға жол
жүру. Қонақ үйге орналасу. Кешкі ас. Демалыс.
8-9 күн. Кесенелерді аралау. Айналаға ... ... ... күн. ... ... ұшу. ... қонақ үйінде орналасу.
Алматыда бахтах ... ... ... ... археологиялық
экскурсия.
11 күн. Таңғы ас. Дүкендерді аралау. Түскі ас. Бос уақыт. ... жол. Үйге ... ... ... ... – 2820 ... Тур кезіндегі көлік
қызметі (қалааралық автобус, ұшақпен Алматыға ұшу): ... - ...... ... – 1000 ... ... қаласына ұшақпен оралу – ... Тур ... ... ... ... ... ... коттеджде
орналасу мен тамақтану): Алматы (с.қ. тамақтандыру) - 5 тәүлік – ... ... (с.қ. ... 1 күн - 3000 ... ... ... 3 тәулік - 9000 теңге, Түркістан (с.қ. тамақтандыру) 1 күн -
2000 теңге, Ұзынағаш (с.қ. киіз үй, ... 1 күн - 2000 ... ... ... кезіндегі тамақтану 3000 теңге, тур кезінде мұражайға кіру
билеттері - 1000 теңге, Медициналық ... – 1780 ... Гид ... ... - 3000 ... ... пен ... жалға беру
(велосипедтер, шатырлар, қаптөсектер, төсеніштер) - 6000 ... ... ... ... ... ... - 1000 ... үстіндегі серуен – 500 теңге, Велосипедті жөндеу – 2000 теңге.
2) Экологиялық тур: ... - ... - ... - ... - ... саябағы – Жаркент – Шарын Шатқалы – Түрген шатқалы – Есік ... ... ... ... түрі: Велотуризм
Ұзақтығы: 14 күн (13 түн).
Мезгілі: маусым - қыркүйек.
Турдың Жалпы бағасы: 80 000 теңге, қосымша қызметтермен – 93 ... ... ... шатқалында, Алтын-емел саябағында, Түрген
шатқалында, Жаркентте демалыс үйлері; Ұзынағашта киіз үйлер; Тамғалы-Таста
шатырлы қалашық; "Синегорьеде" – ... ... үш ... ... толық пансион; қазақ, еуропа және ұйғыр асханасы.
Тасымалдау: шағын автобус, ... ... ... қайықтар,
байдаркалар.
Маршруттың сызбасы:
Сурет 12. Алматы - Тамғалы - Ұзынағаш - Тамғалы-Тас - Алтын-Емел
саябағы - ... - ... ... – Түрген шатқалы – Есік шатқалы – ... ... күн. ... ... алу. ... Алматы шатқалындағы демалыс үйіне
орналасу. Түскі ас. Жыртқыш құстардың тәлімбағына ... ... ... ... ... (2510 ... Кешкі ас. Қонақ үйде түнеу.
2 күн. Таңғы ас. Тамғалыға велосипедпен сапар (170 км). Ұзынағашқа жол
жүру (100 км). Киіз ... ... ... ... күн. ... ас. «Қазақ ауылындағы күн» бағдарламасы.
4 күн. Таңғы ас. Тамғалы-Тасқа жол жүру (200 км). Түскі ас. Будда
суреттеріне ... ... ас. ... ... ... күн. Таңғы ас. Алтын-Емел Ұлттық Табиғат саябағына жол ... ... ... ... ... ас. ... саябағындағы
бағдарлама, жануарлар әлемімен танысу.
7 күн. ... ас. ... бару ... ... үйде ... ... ... көрікті жерлерді тамашалау. Кешкі ас. Қонақ үйде түнеу.
8 күн. Таңғы ас. Күл ... ... ... ... ... ... орналасу. Экскурсия. Пикник. Кешкі ас. Қонақ үйде түнеу.
9 күн. Таңғы ас. Шарын Шатқалына бару (50 км). ... ... ... ... демалыс үйіне қарай бару (170 км). Кешкі ас.
Балық аулау. Демалыс үйінде түнеу.
10-12 күн. ... ... ... ... ... жаяу
экскурсиялау. Рафтинг, балық аулау.
13 күн. Таңғы ас. Есік шатқалына қарай велосипедпен бару (50 км). ... ... ... пен ... ... ... ас. ... шарап
зауытына бару. Дәм тату (дегустация). Сақ қорғандарына ... ... ... ... ... Кешкі ас. Қонақ үйде түнеу.
14 күн. Таңғы ас. Сити-турда қала аралау. Кәдесый сататын дүкендерді
аралау. ... ... ... асы. ... жол. Үйге ... ... визалық қолдау – 2800 теңге, тур кезіндегі көлік
қызметі (автобус): Алматы-Тараз – 2000 ... ... – 1000 ... ... ... ... – 12000 теңге. Тур кезіндегі тұрақ ... ... мен ... ... (с.қ. тамақтандыру) 3 тәүлік – 9000
теңге, Алтын-Емел (с.қ. тамақтандыру) 2 тәулік - 4000 теңге, ... ... 2 ... - 4000 ... ... (с.қ. ... 1 тәулік
- 3 000 теңге, Ұзынағаш (с.қ. киіз үй, тамақтандыру) 1 күн - 4 000 ... ... 4 күн - 12000 ... Қала ... ... экскурсиялық
қызмет көрсету – 12000 теңге, медициналық сақтандыру – 2200 теңге, Гид ... ... - 3000 ... велосипед пен жабдықтарын жалға беру
(велосипедтер, шатырлар, ... ... ... ... ... ... Қосымша қызметтер: ат үстіндегі серуен - 500 теңге, ... ... 2000 ... ... – 5000 ... ... пен ... - 4000 теңге,
Велосипедті жөндеу – 2000 ... ... тур: ... – Тараз – Ақсу-Жабағлы - Шымкент – Отырар -
Түркістан
Туризмнің түрі: Велотуризм
Ұзақтығы: 9 күн (8 түн).
Мезгілі: мамыр - ... ... 65000 ... әр ... ... ... ... Түркістан қалаларында қонақ үйлер
Тамақтану: толық пансион; қазақ, еуропа асханасы.
Тасымалдау: шағын ... ... ... 13. ......... - ... – Отырар – Түркістан
маршруты
Маршруттың сипаттамасы:
1 күн. Аэропорттан қарсы алу. Қонақ үйге орналастыру. Алматы қаласының
тарихи орталығын, 28 ... ... Даңқ ... ... кафедралдық соборын, қаланың атақты алаңдарын, Тәуелсіздік
ескерткіштерін гидпен аралау. Медеуге, Шымбұлаққа көтерілу.
2 күн. Шарын ... ... ... ... 192 км. Кешке
Есіктегі «Trekkingclub» шатырлы қалашығына түнеу.
3 күн. Есіктегі көлдерге және ... су ... ... бару.
Бахтах (форель) шаруашылығына кіріп балық аулау: тамақтану. Алматыға қайтып
қонақ үйде түнеу.
4 күн. Таңертең Алматыдан Таразға қарай ... ... ... ... Көне ... ... ... Қаланы», тұзды бастауды тамашалау.
Табиғат ... ... ... ... үйде түнеу.
5 күн. Тараз қаласын гидпен аралау, Шымкентке қарай ... ... ... ... Айша-Бибі, Бабаджа-Хатун мавзолейлерін көру, ... ... ... ... ... қонақ үйінде түнеу.
6 күн. Шымкент қаласынан Түркістанға қарай жол ... ... ... ... мен ... Отырар қаласына тоқтау. Түркістан қаласында қонақ
үйде түнеу.
7 күн. Түркістан қаласын аралау. XIV ... ... ... ... кешенін гидпен аралау.
8 күн. Алматыға Түркістаннан поезбен ... ... ... ... күн. ... үйге ... құнына мыналар кіреді: визалық қолдау; тур кезіндегі көлік қызметі
(автобус); қонақ үйлерде орналасу мен тамақтану; қала ... ... ... көрсету; аудармашылық қызмет; туристік-спорттық
құралдарды жалға алу ... ... ... төсеніштер).
4) Қызығушылыққа байланысты (балық аулау) туры.
Алматы - Түрген - Ассы – Бартоғай - Шелек - Алматы ... - ... ... ... 14 күн (13 ... ... - қыркүйек.
Тур құны: 46000 теңге әр адамға.
Орналасу: қонақ үйлер, шатырлар, киіз ... ... және ... ... велосипедтер, моторлы қайықтар
Маршруттың сызбасы:
Сурет 14. Алматы - Түрген - Ассы – Бартоғай - ... - ... ... -
Іле –Алматы маршруты
Маршруттың сипаттамасы:
1 күн. Алматыға келу. Әуежайда қарсы алу. ... үйде ... ... Түрген шатқалына қарай жол жүру ... ... ... ... ... ... шаруашылығында балық аулау,
тамақтану. «Синегорье» турбазасында қону ... ... 1300 ... Ассы ... ... жол ... деңгейінен 2500 метр
биіктікте) - 50 км. Шатырлы лагерін орнату. Бахтах және ... ... ... түнеу.
5 күн. Бартоғай су қоймасына қарай жол ... ... ... түнеу.
6 күн. Бартоғай су қоймасында серуендеу. Шелек өзенінде балық аулау.
Алматыға қайту (240 км). Қонақ үйде түнеу.
7 күн. Алматы ... ... ... ... ... жол ... ... жағалауындағы негізгі лагерьге орналасу (Қараөзек ауылы
маңында).
8-12 күндер. Балхаш көлінде және Іле ... ... ... ... ... ... амур) балықтарын аулау. Шатырларда түнеу.
13 күн. Алматыға қайтып келу. Қонақ үйде орналасу.
14 күн. Медеу мұз айдынына саяхат. Шымбұлақ. Талғар өткеліне ... ... ... деңгейінен 3000 метр биіктікте). «Жерұйық» қазақ
ұлттық мейрамханасында кешкі ас. Әуежайға трансфер.
Тур құнына мыналар кіреді: ... ... ... ... ... мен
тамақтану; қала аралау турларында экскурсиялық қызмет көрсету; аудармашылық
қызмет; туристік-спорттық құралдарды ... алу ... ... ... ... ... ... бір аумақпен таныстыратын туры. Мысал ретінде ... және оның ... ... ... көп, ... бағдарлардың
бірі Іле Алатауы таулары арқылы өтетін веломаршруты. Велосаяхаттың маршруты
келесідей:
Маршруттың белсенді бөлігінің ұзындығы: шамамен 620 км.
Ұзақтығы: 14 күн (13 ... ... ... - ... ... 66 500 теңге әр адамға, қосымша қызметтермен – 74 500 ... ... ... ... үйлер; бүкіл маршрут бойынша ... ... ... ... үйі ... ... демалыс
үйі (Түрген шатқалы).
Тамақтану: жорықтық және түскі ас – ... ... ... ... үй мен ... ... ... және Еуропа асханасы.
Тасымал: миниавтобус, велосипедтер, автомашиналар ("Нива", "ЗИЛ-131",
"Газ-66").
Турдың сипаттамасы.
1 күн. "Синегорье" өткелі - ... көлі (12 км). ... ... ... Алматы - "Синегорье" ... үйі. ... ... Таңғы ас. Айналамен танысу. Түскі ас. Өткел: ... д/ү ... көлі - ... д/ү (12 км). ... ас. Демалыс үйінде түнеу.
2 күн. "Синегорье" өткелі - ... - ... (36 км). ... ... ... үйі өткелі - "Бузголь" сарқырамасы - ... ... ас. ... ас. ... Ақшатыр қалашығында түнеу.
3 күн. "Батан" өткелі - Асы үстірті (теңіз деңг. 2600 жоғары) ... ас. Асы биік ... ... ... Асы ... ... ас. Асы ... арнасының бойымен Асы шатқалына дейін өткел. Кешкі ас.
Тынығу. Ақшатыр қалашығында түнеу.
4 күн. Асы – Жіңішке өзені өткелі (65 км). ... ас. ... ... ... (2360 м). ... ... ... түсу (1500 м). Жеңіл ас.
Бақалы тауларынан асу (2010 м). Жіңішке ... ... ... ... ас.
Демалыс. Ақшатыр қалашығында түнеу.
5 күн. Жіңішке өзені - Көлсай көлі өткелі (55 км). Таңғы ас. Ашықдала
шатқалы ... ... (2500 м). ... ас. ... ... ... ... (2367
м). Шілік өзеніне қарай түсу. Шілік өзені арқылы өткел.Сонан соң Көлсай
өзенінің ... ... ... ... ... ... ас. ... Ақшатыр
қалашығында түнеу.
6 күн. Бірінші Көлсай көлінде демалу. Таңғы ас. Көл айналасында атпен
серуен. ... ... ... ... түнеу.
7 күн. Көлсай 1 - Сарыбұлақ асуы – Сарыбұлақ өзені өткелі (40 км).
Таңғы ас. ... ... ... ... үш сұлу ... тау ... ... асуына дейін өтеді (3274 м). Сарыбұлақ өзеніне түсу (Қырғызстан).
Кешкі ас. Ақшатыр ... ... күн. ... ...... ауылы – Көкбел асуы өткелі (2375 м)
(100 км). Таңғы ас. ... 50 км ... ...... ... ... ... өтеді. Ананьево ауылы велосипедпен жүру – Үшкүйген ... м). ... ас. ... ...... ... (2375 м). Ақсу өзені
шатқалына өткел. Өзенге түсу. Кешкі ас. Демалу. Ақшатыр ... ... күн. ... ... ...... демалыс үйі (40 км). Таңғы ас.
Шон-Ақсу өзенінен ... ... ... арқылы өтеді, Күшбел өткелі
(3707 м). ... ас. ... ... ... ... ... үйі. Стандартты
бөлмелерге жайғасу. Кешкі ас. Тынығу. Түнеу.
10 күн. Ыстықкөл көлінде ... күн. ... д/ү ...... ...... асуы ... – Шон-Кемін өзені (75 км). Таңғы ас. «Аврора» д/ү – Шон-Сары-Ой ауылы
өткелі автокөлікпен 35 км жүріп ... ... ...... ... (3889 м) 3889 метр биіктікке көтеріле отырып Орта-Қой-Суы өзенінің
алқабы арқылы өтеді. Мұздықтармен кездесу. Жеңіл ас. Көк-Айрық асуы – ... ... ... ... ... ... ... ас. Тынығу. Ақшатыр
қалашығында түнеу. Бұл өткел Күнгей-Алатау үстіртінің көркем және ... ... ... өтеді.
12 күн. Шон-Кемін өзені – Көл-Алматы өзені – БАО өткелі (40 км). Таңғы
ас. ... ... ... ... ... асуына көтерілу арқылы өтеді
(3503 м). Озерный асуынан ... ... ... түсу (2511 м). ... ас.
Демалыс. Қонақ үйде түнеу.
13 күн. БАО – «Медеу» спорткешені өткелі (30 км). ... ас. ... ... ... ... ... ... өзеніне дейін түсу. Казачка
өзені бойымен тау сілемдерімен Медеу мұзайдынына ... ... ... ... үйге автокөлікпен қайту. Бос уақыт. Кешкі ас. Қонақ үйде түнеу.
14 күн. Алматыдағы ... ... ... ас. ... аралау.
Кәдесыйлар дүкеніне бару. Сауна. Қоштасу ... асы. ... Үйге ... ... визалық қолдау – 2820 теңге, трансфер (автокөлік
қызметі, жүргізуші, экскурсия микроавтобусы): әуежай – «Синегорье» - ... ... ... ... – 2000 ... ... д/ү-Шон-Сары-
Ой ауылы – 1000 теңге, Медеу шатқалы-Алматы қ. қонақ үй – 4000 ... ... ... – 1000 теңге, тур кезіндегі тұрақ (стандарт бөлме,
шатыр), Синегорье (с.қ. тамақтандыру) 1 ... – 2000 ... ... (с.қ. ... ... ... ... 8 түн - 24000 теңге,
Аврора (с.қ. тамақтандыру) 2 ... - 12000 ... ... қ. ... үй ... 3 ... – 9000 теңге, Медициналық сақтандыру – 1780 теңге,
Гид пен аудармашы ... - 3000 ... ... пен ... ... - 7000 теңге. Қосымша қызметтер: Балық аулау - 1000 теңге, Велосипедті
жөндеу – 2000 ... ... – 5000 ... ... азықтың ерекшеліктері.
Маршрутта ормансыз жерлер және тау асулары болады. Су қорын толтырудың
мүмкіндігі ... ... ... ағынының тығыздығы – жоғары ...... ... ... жоқ. Тау ... мен кең жазира
даласы, тоғайы, көлі бар көркем сұлу ... осы ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері топ құрамын
велосипед тебудегі ... мен ... ... ... етіп ... дұрыс,
саяхатқа қатысатындардың ең қажетті саны – 6-10 адам болу керек, ... ... ... ... тәртібіне үйрену және бір-бірімен танысулары
үшін бірнеше жаттығу сапарларын ұйымдастырған жөн.
Байқағанымыздай Қазақстанда велосипед туризмінің географиясы ... ... ... ... ... мен қызықты
жерлері көп, еліміздің табиғи байлығы, тарихи қызықты жерлердің ... және ... ... туризмнің әуесқойлары арасында велосипед
туризмінің ерекше орын алуына үлкен әсер ... ... әр ... ... ... қызығушылығына қарай веломаршрут таңдай алады.
3.3 Қазақстанда велосипед туризмі даму мәселесі мен болашағы
XX ғасырдың соңғы ширегінде ... ... көп ... ... ... ғасырға еліктегендей осы ғасырда дәл сол жылдары
велосипед серпілісімен таң ...... ... бұл ... газет
пен журнал беттерінде жиі көретін болдық.
Осыған қарамастан, Қазақстандағы ұйымдасқан велотуристердің үлесі
ондаған миллион екі ... ... ... ... өте аз. ... көп, ... біздің ойымызша ең бастысы – біздің ел тұрғындары
велосипедтің ... ... ... әлі сезіне қойған жоқ, көбісі
қарапайым апталық велосипед саяхатының қаншалықты қуаныш пен әсер беретінін
біле ... Сол ... екі ... ... ... ... онымен
байланыстырмайды, сондықтан да елімізде велотуризмге арналған құрылғылар аз
жасалады, Қазақстанда велосипед ... ... жоқ десе де ... ... де өз ... таба ... Велотуризм туралы кітаптың аз сирек
кездесетіндігі де содан.
Соңғы ... ... ... ... ... велосипед
туризмінің дамуы айқын көрініс тауып келеді. ... ... және тур ... ... ... ... жұмысы, сонымен қатар ТЖМ бөлімшелерімен өзара әрекеттестік
пен ақпарат алмасу, туристік фирмалардың арнайы жабдықтары, құрылғылары мен
байланыс құралдарының болуы ... ... өз ... ұйымдастыруда
арнайы білімі мен керекті тәжірибесі болмаған адамдардың қосылуына
мүмкіндік ... ... үшін ... ... түрде гидтер болуы
керек. Олар көбіне тек жол көрсетіп қана қоймай, жабдықтарды беріп, отта ас
әзірлеп және лагерьді ... ... ... деп ... ... кең ... велосипедпен саяхаттау
мүмкіндігі түрлі себептерге байланысты шектеулі болды, алайда қазіргі таңда
сыртқы шекаралар ашылуымен байланысты велосипед ... ... ... ... ... ... бір ... жобалық және өзіндік велотуризм жүйесі қазір жоқ, бірақ
түрлі мекемелердің ... ... ... ... ... ... ... одақтарын ұйымдастыру мүмкіндігі туды.
Қазақстандағы велотуризмнің қазіргі жағдайын, мәселелерін, даму
барысын зерттей келе ... ... SWOT – ... ... ... үшін ... айналысу |Туризмнің ең қымбат түрлерінің ... ... ... ... ... Арнайы киім, велосипед пен |
|туристтің танымдық қажеттіліктерін |веложабдықтардың бағасының жоғары |
|қанағаттандырып қана қоймай, сонымен|болуы. ... дене ... үшін ... ... велотуризм ... ... орта ... ... ... ... ... ... ... ... ... ең қарапайым және тиімді |кезінде велотуристерге арналған жол|
|тәсілі. Арнайы мамандандырылған |бойында аялдайтын қонақ ... мен ... ... ... |ас ішетін мейрамханалар жоқ. ... ... ... таза ... ... үшін ... ... ортаға зиян |ұйымдастыру кезінде сапарды ... және көп шу ... ... маршруттық қағаз бен |
|Медициналық жағынан алғанда ... ... ... ... ... ... - ... пен балансты|секілді бюрократиялық |
|үйлестіретін вестибулярлық аппаратты|қиыншылық-тардың ... ... ... ... ... ... ... мақсатына |
|аэробты жүктеме болатын ... ... ... ... ... барлық қалаушыларға |
|Велотуризмнің жоғары жылдамдығы |арналған (ұзақ қашықтыққа жанұялық |
|алған әсердің жылдам өзгеріп отыруын|велораллилер секілді) ... ... ... ... ... өте аз ... ... ... мен тауды игеруші |Еліміздің ең қызықты жерлері мен ... ... ... ... ыңғайлы жолдар |
|велотурист-тер үлкен қашықтықты ... ... ... ... ... ... ... жоқ. |
|Велосипед туризмімен ... жыл ... ... ... бар |
|мезгілдерінде айналысуға болады: |веложолдардың ... ... ... жазда және |жүйедегі тұрақтардың аз болуы, |
|көктемде ғана ... ... және ... ... ... ... алу |
|баруға болады ... ... жол жүру ... ... ... ... емес. |ережелеріне өзгертулер енгізіп, |
| ... ... ... ... - |
| ... қала ... |
| ... жиі ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... мен ... ... |
| ... ... қоршалған жерде |
| ... ... ... қала |
| ... тек 14-%-ң ғана |
| ... ... ... |
| ... әсер ... |
| | ... жалғасы
| | ... ... ... ... ... ... техникалық жай-күйi мен|
|туристік қызметтің ең басты түріне |қатысушының оны басқару мүмкіндігі |
|айналып, кей ... ... ... болмауынан |
|тұрақты дамуының негізі бола алады. |жарақат алу қаупі. ... ... ... |Веложолдар және басқа да ... ... ... ... жетіспеушілігі. |
|география саласынан білім алуды |Велосипедтің қоғамдық ... ... ... ... ... ... үшін оны ... |
|жалпы әлемді танудағы үндестік, |шаралардың болмауы. ... ... ... ... ... ... |
|мәдениетті сақтаудағы, білімдегі, |шаралар (слеттер, жарыстар, раллилер|
|дүниетанымды тәрбиелеу мен ... т.б.) ... саны ... ... келешегі бар бағыт |бұқаралық емес, керісінше, ... ... ... ... ... яғни ... ... |жақсы жаттыққан азаматтар қатысатын |
|велотуризмнің мүмкіндіктері ... ... ... |
|саяхатшыға жол таңдауда шектеу ... ... кету ... |
|қоймайды. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жеке дара энтузиастардың |
|кез-келген бөлігінде танымдық ... ал ... ... ... ... пен |велотуристер ұйымына тарту процесін |
|климат зоналарының алуан түрлілігі, |ұйымдастыру үшін арнайы қордың ... пен ... ... |болмауы, көпшілік саяхат шараларын, |
|жерлердің ... ... ... ... бар |
|белсенді ... пен ... ... ... ... |
|туризмді ұнатушылар арасында |өткізуге қиындық туғызады. ... ... ... игі ... ... аса ... |
|әсер етеді. ... ... ... |
|Елімізде көптеген халықаралық ... орын ... ... ... ... ... мәселер веложолдардың |
|«ВелоАлматы» секілді ... ... ... кері ... ... ... |әсерін тигізуі мүмкін. ... ... ... | ... ... | ... ... мен | ... ескерткіштеріне | ... ... - ... ... мен ішкі ... | ... әсер ... осы ауданның жалпы| ... ... ... | ... бұрындары тас жолда жарыстық, тек спорттық велосаяхаттар
спортшылардың (қазіргі ... ... ... және аздаған
велотуристердің еншісінде болатын. Қазір ол, Батыстың ... десе ... ... ... ... Бұл ... да байқалады:
велотуристік заң мен ережелер «спорттық ... ... ... т.б. сөздермен қаптап кетті. Велосипед жүрісінің АҚШ-та пайда болған
жаңа стилі – жолсыз жылдам, немесе тағы бір атауы, ... ... ... кең ... тау велосипедінде (маунтинбайк) өтеді, ол ойлы-қырлы
жерлермен өтетін велокросс, «триал» ... ... ... ... Бұл ... былайша айтқанда, жол таңдамай,
алғашында – тау соқпақтарымен жүреді. Көп ... ... ... ... ... кең ... ... жоқ, бірақ демалыс күндеріндегі
сапарлар да велотуризм болып табылады емес пе. ... 2013 жылы ... ... ... ... ... 300 ... Астана қаласының 15-жылдығына орай жаппай веложарыс болып өтті.
Астана қаласының әкімдігінің ... ... ... ... ... Қала тұрғындары, спорт әуесқойлары ... ... ... ... ... ... ... Ақмешіт, Қонаев, Қабанбай батыр және Достық ... ... ... 15. ... ... веложарыс [32]
Демалыстың мұндай түрін қолдаушылардың басым бөлігін шетелдіктер
құрайды, ... ... ... ... да ... ... ... келеді. Үш жыл ішінде велосипедпен белсенді
демалуды ... ... ... веломаршруттардың саны онға дейін
өсті, бұл ... бір ... екі ... және үш ... ... ... ... маңындағы көптеген сұлу жерлерді қамтиды, қарлы
таудан бастап жазық дала мен ... ... ... ... ... апта ... жігерлендіріп, жағымды әсермен
қауаттандырады. Ал егер жаныңда ... ... ... ... ... түспек. Біздің мақсатымыз таза ауаға неғұрлым жақындау, ... ал ... ... ... ... ... ... өте көп,
сондықтан елімізде велотуризмнің дамуына орын бар.
Жоғарыда айтылғандай қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... жол қиылыстарында және Талғар тас жолының кішкене
бөлігінде орналасқан. Оңтүстік астанада 20 км ... ... ... ... ... ... ... та өз ынтасын білдіріп
отыр. Алматыдағы болашағы бар бағыт – ол туризмді ... Бұл ... ... де ... ... ... – көліктің ең экологиялық
таза түрі, ол демалып әрі денсаулықты нығайтуға көмектеседі.
Велосипедтерді жалға беретін ... ... ... ... ... осы жылдың шілде айында пайда ... Күн ... ... ... бұлыңғыр ауа райында да қызмет көрсетеді. Екі
дөңгелекті көлік құралын жалға алу үшін, сату кеңсесінен ... ... ... алу ... ... ... ... құны - бес мың теңге,
ал пластикалық карта - бір мың теңге тұрады.
Күн ... ... ... ... ... ... ... қысқа қашықтыққа арналған балама көлік ретінде ... ... ... ... ... ... Париж, Стокгольм және басқа
еуропалық қалаларда жұмыс істейді. Велосипедтің бұл ... ... ... - ... ... Smoove ... ... сапарларының энтузиасттары, атап айтқанда Қазақстандағы
велотуризмді дамыту Қорын құрушылар велосипед ... ... ... ... ... велосипедтік ойдың дамуы үшін талай істер
атқарылуы керек. Қалалық велосипед ... мен ... ... кеңейтіп, табиғаттағы велотурларды дамытып, түрлі ... ... ... қозғалысының қауіпсіздігі бойынша жұмыс
атқаруымыз керек.
EXPO-2017 қолдау мақсатында 2013 жылы үш ... ... Осы ... үшін ... ... үш ... ... қолдап
отыр: 2013 жылы Савойя-Астана, 2015 жылы Астана-Шанхай және 2017 жылы EXPO
to EXPO ... ... ... ... бойынша. Бұл экологиялық The
Sun Trip велосаяхаттарының ұйымдастырушысы Флориэн Бэйлли (Florian Bailly).
Бэйлли бірінші тур үшін ... ... ... ие ... Бэйлли
әлемде ең алғаш 2010 жылы Франциядан Жапонияға 10000 километр жолды ... ... ... ... Ол ... оның маршруты Қазақстан
даласынан өткен болатын. «Алғашқы сапар кезінде қазақстандықтар ... ... ... адамдар маған қиындық туындағанда жәрдемдесіп,
тіпті қонатын орын ұсынды. Қазақстан халқы өте ... - ... ... Ол ... ... The Sun Trip велотурларын өткізу орны ... ... ... ... ... ... үшін таңдады.
"Қазақстан бойынша саяхат бұл нағыз қызықты оқиға. Мен елорда ... ... мен ... ... ... мен ... бірге Парижде сіздердің мемлекеттеріңіздің ... ... ... ... өткізілуіне өтінімін қолдадым – деді
Бэйлли. 2013 жылдың 15 ... күні ... ... қаласынан «The Sun
Trip: Астана ЭКСПО-2017 бағытында» ұранымен ... тобы ... бет ... ... Күн энергиясының Ұлттық институтынан
басталған бірегей сапарға ... ... ... Канада, Чехия мен
Франция мемлекеттерінен барлығы 33 ынтагер қатысты. ... ... ... ... ... ... ... Сызбаев
атсалысты. Бұл турлардың ерекшелігі қатысушылар күн батареяларымен жүретін
велосипедтерді пайдаланды, саяхатшылар веложорықты «Болашақ ... ... 2017 жылы ... ... ... ... ... білдіру мақсатында күн батареяларынан қуат алатын ... бар ... ... Велосипедшілер алыс сапарға ... INES Күн ... ... ... ғимаратынан аттанды. Олар
жолда Венеция, София, Бухарест, ... ... ... ... ... ... ... Саяхат картасындағы соңғы нүкте еліміздің
елордасы - Астана қаласы. ... ... ... екі ... саны ... (16-сурет).
Сурет 16. The Sun Trip велосаяхатына қатысушылар ... ... ... ... мен мүмкіндігі шектеулі жандарға көмек
ретінде көптеген қайрымдылық акциялары ... ... осы жылы ... ... Қала күнін атап өту аясында «Қайсар Керуен» ашық
жалпыхалықтық веложарысы өтті. Бұл ... ... ... ... өтті. Веложарыста кез-келген тұрғын мен астана қонақтары қатыса
алды. Осы шара кезінде ... ... ... Илья ... ... ... Ибраимов, Юрий Мельниченко ... ... ... ... ... қала ... ... қатысуымен қайырымдылық жарысы өтті, сонымен бірге «Астана»
велокомандасының бағалы ... ... ... ... ... түскен қаражат мүмкіндігі шектеулі жандар арасындағы ... ... ... ... ... ... ... көмегімен және жеке қаржыландырудың арқасында соңғы
жылдары көптеген ел аралық веложорықтар ұйымдастырылуда. Олар жеке ... ... ... ... өткізіледі, өздері немесе туристік
фирмалардың ... ... тыс ... түрлі қиындықтағы велотур
ұйымдастыратын ынтагерлер біздің елде бар. Мәселен, 2009 жылы ... екі ... бар ... ... ... категориялы
маршруттағы бағыт бойынша тауды бағындыруды ойластырды. ... ... ... мен ... Фатфуллин екеуі Швейцария мен
Австрия арқылы жедел марш жасады. Алматыдан Венаға ұшақпен, ал ол ... ...... ...... ... 19 ... сапар
кезінде австриялық және швейцариялық Альпідегі 11 асу алынды. 2008 жылы дәл
осы экстрим әуесқойлары Камбоджа Патшалығының тауларында ... марш ... ... ... жете ... ... төңіректі зерттеді
және өздерінің бет-бейнесін ойластырды. ... жолы ... ... ... Еуропаның биік таулы автомобиль асуы – Хохтор арқылы
өтті. Сапар ... олар тау ... мен ... ... қатар
Кримльді де тамашалады. Отанға оралған соң ... ... ... ... ... ... ... немесе үнді
Гималайына экстрим-турды жоспарлайды.
2014 жылы Астаналық кәсіпкерлер Руслан Зубаиров пен ... ... ... ... ... рет төрт ... арқылы жедел марш жасады. Жалпы алғанда велосипедші әуесқойлар 23
тәулікте Въетнам, Лаос, ... пен ... ... 3300 ... ... Олар ... ... 200 км жол ... ... ... саяхаттарын өздерінің қаражаттарына ұйымдастырды. Олар міндетті
түрде Қазақстанның туын алып жүрді, ал басқа ... ... ... ... ел ... ... ... Бәрінен де жергілікті тұрғындардың
өздеріне деген қарым-қатынасы таң қалдырды. Оңтүстік-шығыс Азия елдерінде
полиция оларға дұрыс маршрут таңдауға ... ал ... ... ұсынды. Енді достар Австралия мен ... кең ... ... ... ... ... ... айналып шығуды алдына мақсат еткен жиырма ... ... ... ... ... Bike The Earth деп ... ... 2014 жылдың 1 мамырында бастап 2015 жылдың ... ... ... 380 күн ... ол велосипедпен 23 елдің 170 қалалары ... ... ... ... ... ... шыққан велосаяхатшы
Өзбекістан, Түркменстан және Иран елдерін шарлап, сол жерден Еуропаға қарай
бет алады. Қырық мың шақырымға ... ... ол ... ... ... ... ... түнеуге, ал саяхат барысында бірнеше рет
жаңа велосипед ... ... ... ... ... оқиғаға ол Барселонада
велосипедін ұрлатып алғаннан кейін және де Иранда автобустың кесірінен
жарақат ... соң тап ... ... осы ... ... ... елдің салт-дәстүрімен танысып, тіпті кей елдерде балаларға тіл
уйреткен (13-сурет).
Сурет 17. ... ... ... ... ... демеушілердің көмегімен саяхатқа бір миллион 730 мың ... 9,5 мың ... ... ... ... Bike The Earth ... саяхатын Қазақ Географиялық Қоғамы және «Лимпопо» ... ... ... ... ... «жер ... айналушы
велосипедшіге» өз оқиғаларын сайттың беттерінде баяндау үшін ақпараттық
серіктес болуға ұсыныс ... ... ... ... ... ... ... Америка жеріне жетті. Бүкіл Солтүстік Американы аралаған
велосаяхатшы, саяхатын әрі қарай Оңтүстік Америка және Аустралия ... ... Бір ... ішінде саяхатшы 170 ірі қала және ... ... ... ... мұндай велосаяхатшылар аз емес. Осындай еліміздің тағы бір
азаматы Түгелбек Қасымұлы велосаяхатқа 12 жыл ... ... ... облысы Тарбағатай ауданы Жамбыл ауылының 69 жасар мұғалімі 40
елді велосипедпен аралап шыққан.
Сонымен қорыта ... ... ... ... ... ... ... келе жатыр. Велосипедтің танымалдығының артуы жалпы әлемде
салауатты өмір салтына деген қызығушылықтың ... ... ... туризм түрлерімен қатар велотуризмді дамыту қолға ... ... ... ... қатар табиғатта толықтай
демалу мүмкіндігімен қызықтырады. Бүгінгі таңда велотуризм тек қана туризм
индустриясы субъектілерімен ғана ... ... ... ... ... бағытты қолдау алып отыр. Астана қаласының
басқармасының EXPO 2017 ... ... ... ... ... ... ... Бауыржан Жансейітовтің айтуынша - Астанада 2017
жылға дейін 60 км ұзындықта веложолдар соғу ... бұл ... ... ... ... ... [37].
Елімізде әр түрлі басты мерекелер мен еліміз үшін маңызды оқиғаларға
арнап әр қалада веложорықтар мен ... ... ... ... ... Астанада Қазақстан Президентінің сайлану құрметіне арналған
веложарыс, Қарағанды ... ... ... ... ... ... және Орал ... Халықаралық олимпиада күніне
арналған веложарыстар, Астана, Алматы және Тараз қалаларында ... ... ... ... Тәуелсіздік күніне және Наурыз ... ... ... ... ... ... Денсаулық күніне
арналған веложарыстар, барлақ ... ... ... ... ... ... қаласының өзінде ғана өткен жылы 1 жылдың
ішінде әкімшіліктің қолдауымен 13 ... ... ... қатар
Борабайда қайырымдылық веложарысы, Ақмолада «Әлем дәрігерлері ядролық
соңғысқа қарсы» ... ... Абай ... ... ... ... ... Қазақстан ұлттық технологиялық университетінің
80 жылдығына арналған велошерулер өткізілді. ... ... ... ... қарқынды дамып келе жатыр.
Қорытынды
Атқарылған жұмыстың арқасында біздің тарапымыздан: ... ... ... ... ... қарастырылды,
Қазақстандағы велосипед туризмінің мәні ... ... ... даму ... баға ... маршрут төселудің мүмкін болған
нұсқалары қарастырылды; техникалық жабдықтауға материалдық база бағаланды.
Зерттеудің ... ... ... атап ... Велосипед туризмі – белсенді спорттың танымал түрі, оның түрлері өте
көп: аздаған серуендер мен ... ... ... ... ... ... туризмі бірнеше ерекшеліктерге ие. Бұл ең
бастысы, қозғалыстың жоғары ... сол ... ... ... ... жүргіншіге қарағанда көп нәрсені көре алады. Велотурист
саяхат үшін әлдеқайда қиын техника – ... ... ал ... және оның әр ... жеке ... жол ... қатысушысы болып
табылады, және жол қозғалыс ережесіне бағынуға тиіс.
2 Жалпы велосипед туризмінің тарихы ... ... ... ... ... ... ... арасында кең таралған,
бірақ ұйымдасқан велотуризмнің дамуы «кеңістік» (облыстар) пен ... ... ... ... ... мен ұзақтығын ... ... ... ... топ құрамына байланысты велосипед
туризмі міндетті ... ... сай ... ... ... көп күндік
саяхаттың қауіпсіз өтуі негізінен велосипедтің техникалық жай-күйi мен
қатысушының оны ... ... ... болып табылады.
3 Әлемдік велотуризм орталықтарын қарастыра отырып, велосипедтің ... ие ... қала ... автокөліктерден азайтуға, халықтың
денсаулығына жақсаруына әсер етеді, бұл - үкіметтің велосипедті ... ... ... ... ... ... Велосипедтің халық
арасында кең таралуы үшін: веложолдар және ... да ... ... велосипедтің қоғамдық көлікпен бірге қолданылуы үшін оны жеңілдетін
шараларды жүзеге асыру керек.
4 Қазақстанда велосипед туризмінің дамуына ... ... ... ... дамыту, қоғамдық қорын құру бастамасы
велосипедте ... ... ... ... олар ... ... пен ... өткізеді. Аумақтың үлкендігі,
тұрғындары аз шоғырланған ... ... ... пен ... сан ... ... және ... әсем жерлердің көптігі
Қазақстанда велосипед туризмінің дамуына ықпал етеді.
5 Қазақстанда велосипед туризмі туристік қызметтің ең ... ... кей ... ... ... ... негізі болуы мүмкін.
Тарих, география саласынан білім алуды ... ... ... ... ... қорғаныс қызметін қалпына келтіруге мүмкіншілік береді.
Велотуризм жалпы әлемді ... ... ... пайдаланудағы,
мәдениетті сақтаудағы, білімдегі, дүниетанымды ... ... ... бар ... болып табылады.
6 Елімізде велотуризм дамуы үшін қалалық велосипед жолдары мен
велосипед инфрақұрылымы ... ... ... ... дамытып,
түрлі велосипед жарыстарын өткізіп, велосипед ... ... ... ... керек. Қазақстанның үлкен қалаларында велосипед
саяхаттарының танымалдығы бұрын болмаған ... ... ... керемет жерлер өте көп, сондықтан елімізде велотуризмнің
дамуына орын бар.
7 ... ... ... өте кең. ... кез-келген
аймағында танымдық маршруттар бар, дәл осы табиғат байлығы белсенді демалыс
пен шытырман оқиғалы ... ... ... ... ... ие болуына септигін тигізді. Біз Алматы қаласы ішінде, Іле
Алатауы ... және ... ... ... түрлі веломаршруттар
құрдық. Велотуризмнің дамуы Қазақстандағы ... ... ... үлкен
әсер етеді.
Осылайша, зерттеу арқылы Қазақстандағы велосипед туризмінің даму
шарттарын айқындап білу ... ... алға ... ... әдебиеттер тізімі
1. Булгаков А.А. Велосипедный туризм /А.А. Булгаков. М.: Ключ, 2008.
– 624 б.
2. Алиева, Ж.Н. ... ... / оқу ... ... : ... 2004. - 172 б.
3. Лебедев В.И. Экстремальная ... М.: ... 2008. - 350 ... ... В.Н. Основы техники и тактики активных видов туризма:
Учеб. пособие для вузов по спец. «Туризм» / РК, Каз. ... ... ... - Изд. 2-е, испр. и доп. Алматы, 2005.- 224 б.
5. Гуляев В.Г. Организация туристической деятельности. М.: ... - 312 ... ... В.В. ... адаптация к экстремальным ситуациям.
М.: ВЛАДОС-ПРЕСС, 2002. - 176 б.
7. Короленко Ц.П. Психофизиология человека в экстремальных условиях.
Л.: Красное ... 1978. - 258 ... ... Л.А. ... ... ... М.: БЕК, 2001. - 287 б.
9. Власов А.А. Велосипедный туризм / А.А. Власов.- М, 1954. - 243 ... ... / ... ... Как ... хороший велосипед.
11. Абуков А.Х. Туризм на новом этапе: социальные ... ... в ... М.: ... 1983. - 277 ... ... А., Попов Ю. Велосипедные маршруты по Казахстану. А-А.:
Казахстан, 1979. – 120 б.
13.
http://news.headline.kz/society/v_kazahstane_sozdan_obschestvennyi
y ... / В ... ... фонд ... велотуризма.
14. Робертс Т. Велоспорт: базовое руководство по снаряжению и
технике езды - ... 2007. – 160 ... ... Л.А., ... Е.В., ... Д.Н. ... и ... Учебное пособие для студ. высш. пед. учеб.
заведений. М.: ... ... ... ... 208 б.
16. Федотов Ю.Н.., Востоков И.Е. Спортивно-оздоровительный ... Под общ. Ред. Ю.Н. ... М: ... ... 328 ... ... В.И. ... в экстремальных ситуациях. М.: Наука,
2008. - 303 б.
18. http://shop.biz365.ru/shop/shossejnye-velosipedy/ Тур-де-Франс
19. http://bnews.kz/kk/news/post/55914/ ... ...... ... ... велосипед жарысы
өтті.
20. http://velo.kazakh.ru/velo/731.php / Спортивные ... ... ... ... А.Е., ... К.В. ... ... ситуаций.
Серия: библиотека практической психологии. М.: ХАРВЕСТ, 2003. -
217 б.
22. Тим Постон, Иэн Стюарт. ... ... в ... - М.: Мир, 2000. - 307 ... ... / ... в ... по поводу
поправок в ПДД РК
24. http://veloalmaty.kz/?p=275 / ... ... ... В ... приуроченный ко Дню города велопробег.
26. http://yvision.kz/post/489561 / Первый в 2015 году велопробег ... ... / ... ... в ... в ... http://veloalmaty.kz/?p=357 / Протоколы «Джейран Трофи 2015».
29. http://m.zakon.kz/4654869-tret-almatincev-predpochitajut.html /
Треть алматинцев предпочитают автомобилям велосипеды - ... ... ... / В ... начали
курсировать велорикши.
31. Медовый В.В. Методические рекомендации по организации ... ... - ... 1988. - 43 ... http://astanafans.com/velogonka-kubok-astany-2011.html /
Велогонка “Кубок Астаны”
33. http://www.turistu.kz/blog/gremsi/tri-ekologicheskikh-velotura-
podder-zhku-expo-2017 / Три экологических ... в ... ... / ... ... ... қуат алатын велосипедпен Франциядан Астанаға ... ... / ... из ... Юго-Восточную Азию.
36. .http://radiotochka.kz/3140-.html/ Bike The Earth: 5 тысяч
километров позади.
37. ... ... ... «К 2017 году в ... ... 60 километров велодорог»

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 77 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Туризмнің белсенді түрлері8 бет
«Алматы экстертиза» ЖШС жағдайында өнім сапасын талдау66 бет
Туризм түрлері3 бет
Қазақcтан Реcпубликаcының белcенді туризм cалаcы мен оcы бағытта қызмет жаcайтын кәcіпорындар (Іле-Алатау мемлекеттік табиғи ұлттық cаябағы мысалында)58 бет
Қазақстанда фантуризмдi дамыту жолдары69 бет
Іс-шаралар туризмінің қазіргі жағдайын талдау, жоспарлау және ұйымдастыру ерекшеліктері. Қазақстанда дамуы57 бет
Емдік туризмнің қалыптасуы мен дамуы5 бет
Франция туризмінің даму ерекшелігі40 бет
Халықаралық оқу туризмінің теориялық аспектілері72 бет
Шығыс Қазақстан облысының туризмінің қазіргі жағдайы мен туристік іс - шаралар44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь