Қажым Жұмалиев шығармашылығы


І.КІРІСПЕ.
1.1. Қажым Жұмалиевтің өмір жолы.
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ.
2.1. Қажым Жұмалиевтің еңбек жолына шолу
2.2. Қажым Жұмалиевтің еңбектері және олардың әдебиетте алатын орны
2.3. Әдебиет тарихын зерттеуге арналған еңбектері
2.4. Қажым Жұмалиевтің шығармашылығы.
2.5. Зерттеушінің «Махамбет» атты монографиясының әдебиетте алар орны.
ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ.
ІҮ. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР.
Қажым Жұмалиев (Қажығали) – ғалым, филология ғылым докторы (1947), профессор (1950), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1961), Қазақстан Ғылым академиясының академигі (1967, 1946 жылдан корреспондент мүшесі). 1923 – 25 жылы Орынбор ересектер мектебінде, Шымкент ауыл шаруашылық техникумында оқыған. 1932 жылы ҚазПИ-ді (қазіргі АлМУ) бітірген. 1932 – 37 жылдары Орал педагогика институтында (қазіргі Батыс Қазақстан мемлекет университеті), 1937 – 68 жылдары ҚазПИ-де сабақ беріп, қазақ әдебиеті кафедрасын басқарды. Жұмалиев шығармашылық жолын ақындықтан бастаған. Оның алғашқы өлеңі “Батырақ Ғалиасқар” 1928 жылы “Лениншіл жас” газетінде жарияланды. “Ерғожа мен Егізбай” поэмасы (1929), “Шабуыл” (1933), “Қанды су” (1934), “Өмір жыры” (1938), “Қырдағы күрес” (1957) деп аталатын өлеңдері мен поэмалар жинақтары жарық көрді. Исатай-Махамбет көтерілісінің тарихынан жазыла бастаған романның үзінділері “Айқас” деген атпен басылған (1942). Жұмалиев – “Біржан-Сара” операсы либреттосының, “Арбасу” (Ә.Сәрсенбаевпен бірге) атты пьесаның авторы. Қазақ зиялылары туралы “Жайсаң жандар” естелік кітабы жарық көрді (1969). Кітапта С.Меңдешев, С.Сейфуллин, Б.Майлин, Қ.Жансүгіров, С.Аспандияров, Қ.Сәтбаев, С.Камалов, т.б. шығармашылық портреттері жасалған.
Жұмалиев 20 ғасырдың 30-жылдарынан бастап қазақ фольклорын, әдебиет тарихы мен теориясын зерттеумен шұғылданды. 1958 – 60 жылдары 2 томдық “Қазақ эпосы мен әдебиеті тарихының мәселелері”, 2 томдық “Әдебиет тарихы” (1960), “Әдебиет теориясы” (1938; 2-бас., 1964, 3-бас., 1969), “XVІ – XІX ғасырдағы қазақ әдебиеті” (1967) кітаптары ұзақ уақыт бойы респ. жоғары оқу орындарында оқулық ретінде пайдаланылды. “Қазақ эпосы мен әдебиеті тарихының мәселелері” кітабының 1-томына “Қобыланды батыр”, “Алпамыс батыр”, “Ер Тарғын”, “Қамбар батыр”, “Қозы Көрпеш – Баян сұлу”, “Қыз Жібек”, “Айман – Шолпан” эпостары туралы зерттеулері енген. 2-томында 19 ғасырдағы қазақ әдебиеті өкілдерінің шығармашылығы талданған. Екі томдық “Әдебиет тарихы” кітабында қазақ әдебиеті тарихына кең ғылыми шолу жасалып, 18 – 19 ғасырлардағы жыраулар, ақындар, жазушылар шығармашылығы жан-жақты зерттелген.
1 Жұмалиев Қ. Қазақ эпосы мен әдебиет тарихының мәселелері.Бірінші
2 Қаратаев М, Сейітов С, Қабдолов З, Әдібаев Х.
3 Атымов М. Қажым Жұмалиев. Алматы: Ғылым, 1987-106б.
4 Зайкенова Р.Қажым Жұмалиев еңбектеріндегі әдебиетану ғылымының өзекті мәселелері.ФҒК
5 Тілеужанов М, Мырзағалиев Қ.
6 Жұмалиев Қ. Қазақ әдебиеті. Қазақтың ауыз әдебиеті мен
ғасырдағы жазба әдебиеті. Орта мектептердің 8 -
құралы. Алматы : ҚБМБ, 1942-288 б.
7 Жұмалиев Қ. Әдебиет теориясы. Алматы: Мектеп, 1964-252б.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

СӨЖ

ТАҚЫРЫБЫ:

Қажым Жұмалиев шығармашылығы.

Орындаған: Қонырбаева Т
Тексерген: Құрмамбаева Қ. С

Семей 2015ж
ЖОСПАР:
І.КІРІСПЕ.
1.1. Қажым Жұмалиевтің өмір жолы.
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ.
2.1. Қажым Жұмалиевтің еңбек жолына шолу
2.2. Қажым Жұмалиевтің еңбектері және олардың әдебиетте алатын орны
2.3. Әдебиет тарихын зерттеуге арналған еңбектері
2.4. Қажым Жұмалиевтің шығармашылығы.
2.5. Зерттеушінің Махамбет атты монографиясының әдебиетте алар орны.
ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ.
ІҮ. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР.

Қажым Жұмалиев (Қажығали) - ғалым, филология ғылым докторы (1947), профессор (1950), Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1961), Қазақстан Ғылым академиясының академигі (1967, 1946 жылдан корреспондент мүшесі). 1923 - 25 жылы Орынбор ересектер мектебінде, Шымкент ауыл шаруашылық техникумында оқыған. 1932 жылы ҚазПИ-ді (қазіргі АлМУ) бітірген. 1932 - 37 жылдары Орал педагогика институтында (қазіргі Батыс Қазақстан мемлекет университеті), 1937 - 68 жылдары ҚазПИ-де сабақ беріп, қазақ әдебиеті кафедрасын басқарды. Жұмалиев шығармашылық жолын ақындықтан бастаған. Оның алғашқы өлеңі "Батырақ Ғалиасқар" 1928 жылы "Лениншіл жас" газетінде жарияланды. "Ерғожа мен Егізбай" поэмасы (1929), "Шабуыл" (1933), "Қанды су" (1934), "Өмір жыры" (1938), "Қырдағы күрес" (1957) деп аталатын өлеңдері мен поэмалар жинақтары жарық көрді. Исатай-Махамбет көтерілісінің тарихынан жазыла бастаған романның үзінділері "Айқас" деген атпен басылған (1942). Жұмалиев - "Біржан-Сара" операсы либреттосының, "Арбасу" (Ә.Сәрсенбаевпен бірге) атты пьесаның авторы. Қазақ зиялылары туралы "Жайсаң жандар" естелік кітабы жарық көрді (1969). Кітапта С.Меңдешев, С.Сейфуллин, Б.Майлин, Қ.Жансүгіров, С.Аспандияров, Қ.Сәтбаев, С.Камалов, т.б. шығармашылық портреттері жасалған.
Жұмалиев 20 ғасырдың 30-жылдарынан бастап қазақ фольклорын, әдебиет тарихы мен теориясын зерттеумен шұғылданды. 1958 - 60 жылдары 2 томдық "Қазақ эпосы мен әдебиеті тарихының мәселелері", 2 томдық "Әдебиет тарихы" (1960), "Әдебиет теориясы" (1938; 2-бас., 1964, 3-бас., 1969), "XVІ - XІX ғасырдағы қазақ әдебиеті" (1967) кітаптары ұзақ уақыт бойы респ. жоғары оқу орындарында оқулық ретінде пайдаланылды. "Қазақ эпосы мен әдебиеті тарихының мәселелері" кітабының 1-томына "Қобыланды батыр", "Алпамыс батыр", "Ер Тарғын", "Қамбар батыр", "Қозы Көрпеш - Баян сұлу", "Қыз Жібек", "Айман - Шолпан" эпостары туралы зерттеулері енген. 2-томында 19 ғасырдағы қазақ әдебиеті өкілдерінің шығармашылығы талданған. Екі томдық "Әдебиет тарихы" кітабында қазақ әдебиеті тарихына кең ғылыми шолу жасалып, 18 - 19 ғасырлардағы жыраулар, ақындар, жазушылар шығармашылығы жан-жақты зерттелген. Жұмалиев - Махамбет шығарм-ғын бірінші рет кең көлемде зерттеген ғалым. Бұл саладағы қызметін ол ақын өлеңдерін жинап бастырудан бастады (1938). 1948 жылы "Махамбет" атты монографиясын жариялады. Монографияда Исатай - Махамбет көтерілісінің тарихына қатысты тың деректер келтірілген. Ғалым осы тақырыпты зерттей жүріп Шернияз Жарылғасұлы, Алмажан Азаматқызы, Ығылман Шөрекұлы шығармаларын бірінші болып талдап, ғыл. айналымға енгізді. Ол Әдебиет және өнер институты даярлаған "Қазақ совет әдебиеті очеркінің" (1948) бас редакторы, 6 томдық "Қазақ әдебиеті тарихының" 18 - 19 ғасырлар аралығындағы қазақ әдебиетіне арналған 2-томы, 1-кітабының (1960) редакциясын басқарды және оның негізгі авторларының бірі болды. Осы дәуір әдебиетінен орта мектепке (8 - 9 сынып) және жоғарғы оқу орындарына арнап қазақ және орыс тілдерінде оқулықтар жазды. Ғалымның "Абайға дейінгі қазақ поэзиясы және Абай поэзиясының тілі" (1946) еңбегі абайтануға қосылған үлкен үлес болып қабылданды. Онда Жұмалиев Абайдың өмірі мен шығарм-ғына кең талдау жасады. Абайдың қазақ әдебиетіндегі орнын, тарихи еңбегін, қазақ әдеби тілін қалыптастырудағы қызметін жан-жақты зерттеді. Бұл кітапқа Н.К. Дмитриев, С.Е. Малов, В.М. Жирмунский, т.б. ғалымдар үлкен баға ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қажым Жұмалиев – эпостық жанрдың түрлерін зерттеуші ғалым
Қажым Жұмалиев – эпостық жанрдың түрлерін зерттеуші
Қ. Жұмалиев және Махамбеттану мәселелері
Ыбырай Алтынсарин шығармашылығы
Үмбетей жырау шығармашылығы
Ақан сері өмірі мен шығармашылығы
Ш.Жәңгіровтың өмірі мен шығармашылығы (ғылыми мақала)
Сералин Мұхамеджан шығармашылығы
Зар заман өкілдері мен шығармашылығы
Бүркіт ысқақовтың шығармашылығы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь