Тамыр-түйнек құрылысымен танысу

1. Кіріспе.
2. Тамыр түйнек.
3. Тамырдың түр өзгерістерінің технологиясы.
4. Тамыр түйнек жемістілер.
5. Қорытынды.
6. Пайдаланылған әдебиеттер.
Тамыр (лат. radix) — Тұқымды және жоғары сатыдағы споралы өсімдіктердің (мүктен басқасы) топыраққа бекіп, одан су, қоректік зат сіңірген, оларды бірқатар бастапқы өзгеріске түсіретін, зат алмасуда пайда болған кейбір заттарды бөліп шығаратын негізгі вегетативті орган. Кейбір өсімдіктерде Тамырда қоректік зат жиналады, атпа тамырлы өсімдіктер Тамырымен вегетативті көбейеді. Гүлді өсімдіктердің Тамыры тұқымның қрығынан басталады және бұны алғашқы тамыр деп атайды. Тамыр бой конусындағы өсу нүктесі жасушалары бөлінуі нәтижесінде ұшынан өседі.
Тамырдың 3 түрі болады:
Негізгі тамыр - Тамырдың ұрықтан өсіп шыққан түрі. Өсімдік сабағы мен бұл Тамыр аралығындағы жер тамыр мойны (сабақтың топыраққа кіре берген жеріндегі жіңішкелеу жері). Негізгі тамыр тұқымының ұрық тамыршасынан дамиды.Ол төмен қарай бағытталып,топыраққа тереңдей береді.Негізгі тамырдың жан-жағынан жанама тамырлар таралады.Топырақтан өоректік заттарды соруға қатысады.
жіп тәрізді (мысалы, зығыр),
шашақ тәрізді (көбінесе астық тұқымдас өсімдіктерде),
білеу түрі (бұршақ тұқымдас өсімдіктерде) кездеседі.
Жанама тамыр - негізгі тамырдан тарайды.
Қосалқы тамыр - құрылысы күрделі өсімдіктердің жапырақтары мен перицикл қабатынан өсіп шығады. Қосалқы тамыр дара жарнақты және көп жылдық қос жарнақты шөптесін өсімдіктер сабағының түп жағынан және тұқым жарнағының астыңғы қылтасынан дамиды. Пияздың түбіртегі, орамажапырақтың көсеу сабағы сияқты түрі өзгерген, сабақтардан да қосалқы сабақ өседі.
1.Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998
2. Интернет желісі.
3. Р.Әлімқұлқызы, Б.Дүйсебайқызы, Е.Тұрбекқызы, "Өсімдіктану"(2000), 28б,
4. “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік универитеті
СӨЖ
Тақырыбы: Тамыр-түйнек құрылысымен танысу
Тексерген:Татенов А.Б
Орындаған: Мауыткаримов Ш
Тобы: ТЖ-405
Семей ... ... ... ... ... Тамырдың түр өзгерістерінің технологиясы.
* Тамыр түйнек жемістілер.
* Қорытынды.
* ... ... (лат. radix) -- ... және ... сатыдағы споралы өсімдіктердің (мүктен басқасы) топыраққа бекіп, одан су, қоректік зат сіңірген, оларды бірқатар бастапқы өзгеріске түсіретін, зат алмасуда ... ... ... ... ... ... ... вегетативті орган. Кейбір өсімдіктерде Тамырда қоректік зат жиналады, атпа тамырлы өсімдіктер Тамырымен вегетативті көбейеді. ... ... ... ... ... ... және бұны алғашқы тамыр деп атайды. Тамыр бой конусындағы өсу ... ... ... ... ... ... 3 түрі болады:
Негізгі тамыр - Тамырдың ұрықтан өсіп ... ... ... ... мен бұл ... аралығындағы жер тамыр мойны (сабақтың топыраққа кіре берген жеріндегі жіңішкелеу жері). Негізгі тамыр тұқымының ұрық тамыршасынан дамиды.Ол төмен қарай ... ... ... ... ... жанама тамырлар таралады.Топырақтан өоректік заттарды соруға қатысады.
жіп тәрізді (мысалы, зығыр),
шашақ тәрізді (көбінесе астық ... ... түрі ... ... өсімдіктерде) кездеседі.
Жанама тамыр - негізгі тамырдан тарайды.
Қосалқы тамыр - құрылысы күрделі өсімдіктердің жапырақтары мен перицикл қабатынан өсіп шығады. Қосалқы ... дара ... және көп ... қос ... ... ... сабағының түп жағынан және тұқым жарнағының астыңғы қылтасынан дамиды. Пияздың түбіртегі, ... ... ... ... түрі ... ... да қосалқы сабақ өседі. Қосалқы тамыр Тамыр жүйесін ұлғайтады, негізгі және жанама тамыр жоқ жағдайда ... ... ... бұның кесіндісімен өсімдікті вегетативті көбейтуге болады.
Тамырдың сирек кездесетін түрлері де болады. Мысалы, ассимиляциялаушы тамыр, аспа тамыр, атпа тамыр, баған тамыр, ... ... ... ... ... ... ... тамыр, ілмек тамыр, түйнекшелі тамыр.
Тамырдың бөлімшелері.
Тамыр ұзындығына, атқаратын қызметіне байланысты ... ... ... ... ... ... аймағы, созылу (өсу) аймағы, сору аймағы, өткізгіш ... деп ... ... ... ... бөліміне кірмейді. Тамыр ұшындағы өсу нүктесінің сыртын қаптап ... ... ... ... ... ... ... топырақтағы кедергілерге үйкеліп, зақымданып түлеп түседі. Оның орнына жаңа ... ... ... ... ... ... оймақшасының сыртқы қабатындағы жасушалар шырышты зат бөледі. Ол зат тамыр ұшындағы жаңадан пайда болған нәзік жасушаларды жарақаттанудан қорғайды. Тамырдың топырақтағы ... ... ... ... ... ... ... қаптап қорғап тұрады.
Бөліну аймағы.
Бөліну аймағы атқаратын қызметіне қарай сыртқы, ортанғы, ішкі болып үш қабаттан тұрады. Ең сыртқы қабатындағы жасушалар ... ... өңі мен ... ... ... ... алғашқы қабық, ішкі қабаттан орталық цилиндр түзіледі. Жасушалары дамылсыз бөлініп, басқа бөлімдерінің қалыптасуына себепші ... (өсу) ... (өсу) ... жас жасушалары бөлінбейді. Ұзыннан созылып, ұзарып, тамыр ұшының топыраққа терең енуіне әсер етеді. Алғашқы өткізгіш ... осы ... ... аймағы
Сору бөлімі өсу бөлімінен кейін орналасқан, қалың түктері бар ... Тамы ... ... ... ... ... жұқа өң қабықшасы жасушаларының созылуынан пайда болады. Ол ... жай ... ... 1-3 ... ... ... ... тез созылып, түк ұшынан ұзарып өсе бастайды. 10-20 күннен соң қурап түсіп, орныны жаңа түктер шығып, ... ... ... ... ... әр ... Әр бір түк - жұқа ... цитоплазмасы, ядросы жане вакуолі бар жеке ұзын ... Ол ... ... тығыз жанасып, су мен онда еріген минералды ... ... Жас ... ... қызметін атқарады.
Өткізу бөлімі.
Су мен онда еріген қоректі заттарды ... ... жер үсті ... ... Бұл ... ... түктері болмайды,жанама тамырлар дамиды.
Тамыр жүйесі. Кез келген өсімдіктің барлық тамырлары бір-бірімен байланысты және олар ... ... ... Тамыр жүйесінің құрамына құрылысы әр түрлі тамырлар-негізгі, жанама және қосалқы тамырлар кіреді.
Негізгі тамыр ұрықтан өсіп шығады. Негізгі ... ... ... ... Олар ... сору ... пайда болады.
Қосалқы тамырлар өсімдіктің әр түрлі мүшелерінен өсіп шығады. Олар тамыр жүйесінің жаңаруынан ... ... ... ... пайда болады. Қосалқы тамырлар тамыр жүйесінің топыраққа жанасу бетін ... ... ... әр түрлі болады. Мысалы, зығырдың негізгі тамырының ұшы ... ... және өзі ... жіп ... Оның өте жақсы дамыған негізгі тамырынан ұсақ жанама тамырлар, ал жанама ... ... ұсақ ... өседі. Ол тамырлар жіп тәрізді тамырлар деп аталады. Астық тұқымдас өсімдіктердің тамыр жүйесі жиналыңқы келеді, олар шашақ тамыр деп аталады. ... ... ... ... ... ... ... қосалқы тамырдың қалың шоғы өседі. Пияз, сарымсақ, бидай, жүгері, ... ... ... шашақ , тамыр жүйесі болады.
Негізгі тамыры өте жақсы жетілген өсімдіктердің тамыры білеу немесе кіндік тамыр деп аталады. Оларда ... ... ... ... ... ... салыстырғанда жуан және ұзын болып келеді, көзге бірден байқалады. Үрмебұршақ, асбұршақ, сәбіз, бақбақ,қауын, ... т.б. ... ... ... жатады. Кейбір өсімдіктердің негізгі тамыр жасушаларына қоректік заттар жиналады. Сондықтан олар жуандап пішіні тамырға ұқсамай қалады.
Тамыр жүйесіндегі тамырлардың ... ол өте ұзын ... ... ... ... ... 25-30м, ал ... шамамен 6м. Кез келген өсімдік тамырының жалпы аумағы оның жер үсті мүшелерінен әлдеқайда артық болады. Жылыжайда өсірілген қарабидайдың барлық тамырының ... ... ... 623 ... ... Бұл ... мен Семей қалаларының арақашықтығындай
1. Тамыр түйнек.
Тамыр түйнек (tuber) - өзгерген сабақ; өсімдіктің бір не ... ... ... ... ... Жер үсті ... әдетте негізгі (мысалы, кольраби) немесе жанама бұтақтардан (эпифитті орхидеялар) өсіп жетіледі де олардың жасыл жапырақтары болады. Жер асты ... ... ... ұшыраған, ерте түсіп қалатын қабыршаққа айналған. Кейде түйнек гипокотиль жолымен (тұқымжарнақ астындағы иін - тамыр мойны мен ... ... ... ... бөлігі) дамиды (мыс., цикламен). Ұсақ түйнектер өсімдіктің жапырақ қолтығынан (фикария), көбінесе, гүлшоғырының айналасында (таран) немесе өнім бүршіктері ретінде (кейбір ... ... ... ... ... ... кезде жаңа өсімдікке бастама беретін қосымша бүршіктер) түзіледі. Түйнекте қоректік заттар қоры, көбінесе крахмал, т.б. көмірсулар мол жиналады. ... мен ... ... ... ... ... өзегінен өседі. Түйнек әдетте көбеюге, өсімдіктің қыстап шығуына қажет, Түйнекпен жаңа өсімдік дамиды. Түйнектің бір жылдық, көп жылдық түрлері бар. ... ... ... ... ... жем ретінде пайдаланылады. Бұлар тамыржеміс (жер асты ет-женді ... ... үшін ... ... деп аталады. Тамыржемісте қант, минералды тұздар, витаминдер, каротин болады.
2. Тамырдың түр ... ... ... ... ... орта ... өзгеруіне байланысты түрлі ауытқулар мен өзгерістер болады. Тіршілігін сақтап қалу үшін өсімдік мүшелері әр түрлі жағдайға түрін ... ... ... ... ... ... Органикалық заттар өсімдіктердің негізгі тамырларының жасушаларында қорға жиналып, жуандап, түрін өзгертеді. ... ... ... ... ... және т. б. Жемтамырлар дағы қорға жиналған қоректік заттарды өсімдіктер көктемде пайдаланады. Жемтамырлар асханалық (қызылша, сәбіз, ... ... ... ақжелкек және техникалық (қант қызылшасы, шашыратқы) деп бөлінеді. Жемтамырлар шырынды, құрамында органикалық ... мен ... ... күнделікті тамаққа пайдаланады. Жемтамырлы өсімдіктер екі жылдық өсімдіктерге жатады, шалғамнан (редиска) басқасы. Бірінші жылы жемтамыр дамыса, екінші жылы сол ... ... гүл ... ... ... ... тамырлар - паразитті тіршілік ететін өсімдіктердің тамырлары. Бұлардың пішіні, түсі басқа өсімдіктердің тамырларына мүлде ұқсамайды. Тамырлары басқа бір ... ... ... ... ... ... ғана пайда болады. Емізік тамыр алдымен сабақ өңінде өсінді түрінде шығады. Ол өзіне жанасқан басқа ... ... ... ... ... ... ... Паразитті тіршілік ететін өсімдіктерде хлорофилл болмайды. Сондықтан емізік тамыры арқылы дайын қоректік заттарды сорады ... ... ... ... өсуі ... өсімдіктердің ерекше органикалық қышқыл бөліп шығаруынан басталады. Қышқыл - жанасқан өсімдіктің қабығын ерітеді. ... ... ... еніп ... дамиды. Емізік тамырлар топырақта болмайды, екінші өсімдікке инеше қадалып тұрады. Бұл - паразит өсімдіктердің тіршілік ету жағдайына бейімделгендігінің ... ... ... ... жуандап, шырынды болады. Егер шашақ
тамыр түйнек тамыларға айналса, ... ... ... ... ... Түйнек тамырлар өсімдік қыстап шығу үшін және жыныссыз
көбею үшін керек.Ауа тамырлар Сабақтан дамиды. Оттегі жоқ, батпақта, ... ... ... ... ... ... шығып тұрады, қабығы жұқа болады. Ағаш діңіне
жабысып ... ... ... ауа ... ағаш қабығынан сырғып аққан
су мен жаңбыр суын ... ... ... фотосинтезқызметін атқарады.
Тамыр түйнек жемістілер.
Түйнек жемістілерге картоп және жер алмұрты жатады. Оларды тамаққа мал азығы және ... ... ... ... ... ... зор. Ол - ... тағам, малға азық. Сонымен бағалы техникалық дақыл. Халық картопты наннан кейінгі тағам деп бағалайды. ... ... бір ... ... ... ... мөлшері жөнінен картоп адам баласы өсіретін өсімдіктер арасында алдынғы орындардың бірін алады.
Сортына және өсіру жағдайына ... ... ... 14-тен 22 % дейін крахмал, 0,8 - 1,5 % қант, 0,2 - 0,3 % май, 2 -3 % ... 1% жуық ... 0,8- 1% күл және 75% ... су ... ... ... тағам, егер жұмыс істейтін адамның күндік тағамында 3000 калорий болу керек болса, картоптың 1 кг =840 калория бар. ... 100 ... болу ... май- 14 г, нан - 38г, ... -64г, сиыр еті -64г, ... -117г, ... -224г, ... -350г, томат -117г қажет.
Қазір картоптан 100 түрлі тағам жасалады. Картоптан алынған ... ... ... ... ... және сүт кисельдерін пайдаланылады. Күзде қазылып алынған картоптың әрбір 100 г 16 мг С ... ... ... тамыр түйнек (tuber) - өзгерген сабақ; өсімдіктің бір не бірнеше сабақ буыны аралығынан дамиды. Жер үсті түйнегі әдетте ... ... ... ... жанама бұтақтардан (эпифитті орхидеялар) өсіп жетіледі де ... ... ... ... Жер асты ... жапырақтары редукцияға ұшыраған, ерте түсіп қалатын қабыршаққа айналған. Кейде ... ... ... ... ... иін - тамыр мойны мен тұқымжарнақ аралығындағы өскін сабағының бөлігі) дамиды (мыс., цикламен). Ұсақ түйнектер өсімдіктің ... ... ... ... ... ... (таран) немесе өнім бүршіктері ретінде (кейбір күрделі споралы өсімдіктердің жапырақтарында түзіліп, түскен кезде жаңа ... ... ... қосымша бүршіктер) түзіледі. Түйнекте қоректік заттар қоры, көбінесе крахмал, т.б. көмірсулар мол жиналады. Түйнектін мен сүректің паренхималық клеткаларынан, кейде сабақ ... ... ... ... ... ... қыстап шығуына қажет, Түйнекпен жаңа өсімдік дамиды. Түйнектің бір жылдық, көп жылдық түрлері бар. ... ... ... ... ... жем ... ... Бұлар тамыржеміс (жер асты ет-женді органдарын пайдалану үшін өсірілетін өсімдіктер) деп аталады. Тамыржемісте қант, минералды тұздар, витаминдер, каротин ... ... ... ... / Бас редактор Ә. Нысанбаев - Алматы Бас редакциясы, ... ... ... ... ... ... ... 28б,
4. "Қазақстан": Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев - Алматы "Қазақ энциклопедиясы" Бас ... 1998

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тамыр түйнектерді құрылысымен танысу және оның технологиясы11 бет
Тамыр – түйнектердің құрылысымен танысу және оның технологиясы10 бет
Тамыр-түйнек құрылысымен танысу жайлы ақпарат7 бет
Тамыр-түйнектілердің құрылысымен танысу және оның технологиясы15 бет
Тамыр-түйнектердің құрылысымен танысу және оның технологиясы13 бет
Гистология туралы11 бет
Слесарь мамандығы бойынша практика есебі23 бет
Төменгі сатыдағы жануарлар12 бет
Психологиялық тренинг технологиясына кіріспе. Оқу-әдістемелік құрал236 бет
«Фудмастер» компаниясы18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь