Ә.Кекілбаев шығармаларындағы тарихи тұлғалар

«Әбіш Кекілбаев – заманымыздың бір заңғар тұлғасы. Кекілбаев туралы сөз айту кімге болса да, оңайға түсе қоймас», -деп Қуаныш Сұлтанов «Кекілбаев кеңістігі» атты мақаласында айтып өткендей, Әбіш жайында сөз қозғау, оның шығармашылығын зерттеу, оған үңілу көп еңбек пен ізденісті талап ететін дүние.
Әбіш Кекілбаев – адам жанының шындығын танудың алуан түрлі тәсілін шеберлікпен игерген жазушы. Ә. Кекілбаев кейіпкерлері қарапайым адамдар болғанымен, олардың өзіне тән өмірі, тағдыры, мінез-құлқы бар. Жазушы олардың жан дүниесінің тереңіне барады. Кейіпкерінің жеке басындағы түрлі сезім иірімін сипаттай отырып, олардың іс-әрекетіне баға береді. Жазушы кейіпкерінің ішкі толғанысын, жан күйзелісін, жүрек тебіренісін қара сөз құдіреті арқылы толғап жеткізеді. Мысал ретінде оның «Аңыздың ақыры», «Үркер», «Елең-алаң» тарихи романдары – тек тарихи шежіре емес, бүгінгі қоғам үрдісімен, ұлт мүддесімен астасып, бостандық рухы мен өркениеттің өшпес құндылықтарына ұмтылатын мінез тәрбиелерлік қуатты шығармалар екендігі белгілі. Әбіш Кекілбаевтың қай қасиетін сөз етсек те, ең алдымен, қазақ санасында оның әдебиет сыншысы, шебер, көркем шығарма жазушылығы алғы кезекке шығады. Әдебиетке бала кезінен мол дайындықпен келгені оның терең шығармаларынан айқын көрінеді. Әдеттегідей жасқана, имене әдебиеттің есігін ашқан жас өскін емес, білімі толық, кемелі келісті, қаламы төселіп, даусы орныққан дарын иесі екендігі шүбәсіз, нық басқан салмақтылықпен келді. Ол өзінің көркем сөз зергерлігімен біздің рухани өмірімізді байытты, көзімізді ашты, көкірегімізге ұлттық сенім, сана ұялатты.
        
        СӨЖ.  10-АПТА.
ЖУ-303
Есболова Асылзат
Ә.КЕКІЛБАЕВ ШЫҒАРМАЛАРЫНДАҒЫ ТАРИХИ ТҰЛҒАЛАР.
Тудырған бұл Әбішті қиын дәуір,
Тұлғасын бұза алмады қиын-дауыл.
Асылы бар ... ... ... бар ... ... тұр
Жолдасбеков. М
, -деп Қуаныш Сұлтанов атты мақаласында айтып өткендей, Әбіш жайында сөз қозғау, оның шығармашылығын ... оған ... көп ... пен ... ... ... дүние.
Әбіш Кекілбаев - адам жанының шындығын танудың ... ... ... ... игерген жазушы. Ә. Кекілбаев кейіпкерлері қарапайым адамдар болғанымен, олардың өзіне тән өмірі, тағдыры, мінез-құлқы бар. Жазушы олардың жан ... ... ... Кейіпкерінің жеке басындағы түрлі сезім иірімін сипаттай ... ... ... баға ... ... кейіпкерінің ішкі толғанысын, жан күйзелісін, жүрек тебіренісін қара сөз құдіреті арқылы ... ... ... ... оның , , ... ... - тек ... шежіре емес, бүгінгі қоғам үрдісімен, ұлт мүддесімен астасып, бостандық рухы мен өркениеттің өшпес құндылықтарына ұмтылатын мінез тәрбиелерлік қуатты шығармалар ... ... Әбіш ... қай ... сөз етсек те, ең алдымен, қазақ санасында оның әдебиет сыншысы, шебер, көркем ... ... алғы ... ... ... бала ... мол ... келгені оның терең шығармаларынан айқын көрінеді. Әдеттегідей жасқана, имене әдебиеттің есігін ... жас ... ... білімі толық, кемелі келісті, қаламы төселіп, даусы орныққан дарын иесі екендігі шүбәсіз, нық басқан салмақтылықпен келді. Ол ... ... сөз ... ... ... ... ... көзімізді ашты, көкірегімізге ұлттық сенім, сана ұялатты.
Ал оның шығармаларындағы тарихи тұлғаларғы мысал айтатын болсақ, жазушының жиырма бестен жаңа ғана ... ... ... ... талқысына ұсынған повесінде сонау бір бұлағайлы замандарда бір мекенге сыймай, біраз жылдары қанды қақтығыспен өткен қазақ, ... ... ауыл да ... ... көз ... ... болып өтіп, көкірегіңе қорғасын салмағымен құйылып қалмаушы ма еді?!. Шығармада ... ... ... кек қуғанды мұрат көретін жанның бірі - түрікмен ауылының көсемі Жөнейіт батыр-ды... Қазақ ... ... ... он ... бір гүлі ашылмаған түрікмен қыздарының масқаралануы, оның қарымы ретінде бір топ қазақ бозбаласының, адам көрмеген ... ... ... ... ... адай батыры Дүйімғараның қолымен тірілей көрге көміліп, оқыс қаза құшқан кеудемсоқ батыр Көкбөрі, ақыр соңында, табиғат, қару ... ... өнер ... ... ... өз ұлы Дәулеттің адайлармен болған кезекті бір шайқастағы өкінішті өлімі - ... бәрі есті ... ... ... ... ... емес, бірақ ол оқиғаларға түбірлеп мән беріп, ... ... ... ... ырыз бермеген!..
Екі жұрттың арасындағы егесті күндердің бірінде түрікмендер ұрыс-соғыста еш шаруасы жоқ, далада аң қағып жүрген пәнейі жан - адай ... ... ... еді ... ... тұтқын күйшінің түрікмендердің ортасында толғанысты бір күй тартатын, күй ... үй толы адам ... ... ... - ... жас үйіріп, , көздерімен жер шұқып қалатын ... ... бір сәті ... - ... еді ғой ... тартқан домбыра!.. (Ә.Кекілбаев. Екі томдық . Алматы. баспасы. 1989 жыл. ... ... ... ... ... ... ұға тұра - бетінен қайтпайды!.. ... ... ... ... ... апартып, жер бетінде кесер басын ғана қалдырып, тірідей ... Бір ... ол - әлгі ... ... ... ... Жазықсыз жан аяуында - ойынан, ұйықтаса - ... ... ... ... ой ... ... ... жүйкесі тозған Жөнейіт жанымен жағаласып жатып, көз жұмады!.. . Повестің соңғы бетін жапқанда - ... ... ... ... еді ... ... ... мен романында айтқан өзекті ойларын одан әрі дамытып, ... ... ... Бұл екі ... ... де бас ... - ... қан шашыраған билеушілер. Біреуі - атақ-даңқы мен ... ... ... әйгілі Шыңғыс хан да, екіншісі - соған жетеғабыл Әмір-Темір. ... де ... ... ... ол - ақ ... ... қара қылыштың сұсымен, қаптаған қалың қолдың күшімен жер бетіндегі екі аяқты ... ... ... ... билік құру!.. Олар, белгілі бір дәрежеде, сол мақсаттарына жетеді де!.. ... бар ... ... ... да ... ... олардан да зор, олардан да қатал бар ... ... ... ... ... ... ... Гүрбелжін сұлудың қолынан мерт болуы - соның ... Ал, ... ... өзі екі көзін бірдей ойдырып тастаған шебер жігіт Жаппардың елес-суреті албастыдай басып, ажал құрсауында жатқан Әмір-Темірді көретініміз - ... ... ... 1971 ... ... ... атына сай, заты да шыңырау, адам жанының қалтарыс-бұлтарыстарына тұңғиық тереңінен барған, оқырманға өмірдің қатал ... тағы да ... аса бір ойлы ... ... ... ... бұл ... сирек кездесетін ауыр кәсіптің адамдары - құдықшылар әулетінің тағдыр-талайын алға тартады... Оларды жер бетіндегі тірліктің қым-қуыты мен ... ... ... ... ... ... әрине, жоқшылық!.. Бұл ауылдан шыққан Дәріжан құдықшының да өмірі осы тірлікпен өтіп еді... Ендігі кезек - оның ... ... ... немере інісі Еңсепке келіпті!.. Жазушының өз сөзімен айтқанда: . (Сонда. І-том, 370-бет.).
Айта берсек шығармаларының көптеген кейіпкерлері тарихи тұлғалар, батырлар мен ел ... ... ... ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ә. Кекілбаевтың повестеріндегі тарихи тұлғалар тағылымы320 бет
«Адасқандар». романнан повестке35 бет
Іздер. Мұхтар Әуезов28 бет
Ағыбай батыр Қоңырбайұлы4 бет
Аңырақай шайқасы және оның маңызы6 бет
Жануарлар әлемі туралы6 бет
Жорға аттарын шықтыру және салыстыру5 бет
Жоғары сынып оқушысының танымдық қызығулары мен кәсіби анықталуы7 бет
Иран-Ғайыптың «Хайуандық комедия» атты туындысының тақырыптық-идеялық ерекшеліктері4 бет
Кекілбаев, Әбіш11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь