Газдардың толқындық ұлғаю процессі

Газ(фр. gas, гр. chaos – бей-берекет) — заттың атомдары мен молекулалары бір-бірімен әлсіз байланысқандықтан, кез келген бағытта еркін қозғалатын және өзіне берілген көлемге толық жайылып орналасатын агрегаттық күйі. «Газ» атауын ғылыми қолданысқа 17 ғасырдың басында голланд ғалымы Ян Баптист ван Гельмонт енгізген. Газ молекулаларының соқтығысу уақыты олардың еркін жолға кететін уақытынан әлдеқайда аз болады. Химиялық элементтердің өте кіші бөлшекке бөлініп, бейтарап ұшуы. Негізгі тұрмыстағы газдар пропан, бутан, неон және тағыда басқа Газ қатты дене мен сұйықтық тәрізді еркін бет түзбейді және ол берілген көлемді толық толтырып тұрады. Газ тәрізді күй – заттардың (жұлдызаралық заттар, тұмандықтар, жұлдыздар, планеталардың атмосферасы, тағыда басқа) ғаламдағы ең көп таралған күйі. Химиялық қасиеттері бойынша газдар және олардың қоспалары (активтілігі аз инертті газдар мен қопарылғыш газдар қоспасына дейін) сан алуан болып келеді. Газға атомдар мен молекулалардан тұратын жүйе ғана емес, кейде басқа бөлшектерден – фотондардан, электрондардан, броундық бөлшектерден, сондай-ақ плазмадан тұратын жүйелер де жатқызылады.
Газ күйінің бөлшектері (атомдар, молекулалар, және иондар) электр өрісі жоқ кездегі еркін қозғалысы.
Нақты (реал) газдар. Газдың тығыздығы артқан сайын оның қасиеттері идеал газ күйінен ауытқи бастайды. Бұл жағдайда соқтығысулардың рөлі артып, молекулалардың мөлшерлері мен олардың өзара әсерлерін ескермеуге болмай қалады. Мұндай газды нақты (реал) газ деп атайды.
Газ алмасу, биологияда – ағза мен оны қоршаған орта арасындағы газ алмасу процесі. Адам мен жануарлар ағзасы тыныс алу кезінде сыртқы ортадан оттекті сіңіріп, өзінен көмі қышқыл газын және зат алмасу нәтижесінде пайда болатын әр түрлі газ қоспаларын сыртқа шығарады. Газ алмасусыз тірі ағзада зат және энергия алмасуы дұрыс жүрмейді. Зат алмасу процесінің нәтижесінде ағза сіңірген қоректік заттардың (белок, көмірсу, май) құрамындағы химиялық энергия бөлініп, ағзаның тіршілік әрекетіне қажетті энергияға (мысалы, 1 литр оттек 4,7 – 5,0 ккал жылу береді) айналады. Организм пайдаланатын оттек пен одан бөлініп шығатын көмір қышқыл газдың мөлшері адамның жасына, тіршілік әрекетіне, атқаратын қызметіне, сыртқы ортаның температурасына және тағамның құрамына байланысты өзгеріп тұрады. Адам жұмыс істегенде, ауа райы салқындағанда, калориялы тамақ ішкенде ағзадағы газ алмасу күшейе түседі. Демалыс кезінде, ұйықтағанда газ алмасу төмендейді. Газ алмасу арқылы ағзадағы энергия мөлшерін анықтауға болады. Газ алмасу процесі кезінде ағза оттекті көп мөлшерде пайдаланса, барлық дене мүшелерінің қызметі артып, тыныс алу және қан айналысы жақсарады, осыған байланысты қанның физикалық-химиялық құрамы да өзгереді. Газ алмасу бір клеткалы қарапайымдыларда, олардың бүтіндей денесі арқылы, көп клеткалы жануарларда арнаулы тыныс мүшелері (кеңірдек, желбезек, өкпе) арқылы жүреді. Өсімдіктердегі газ алмасу жануарлар мен адам ағзасындағыдан өзгеше болады. Тірі азғалар сияқты өсімдіктер де барлық мүшелері арқылы тыныс алады, тыныс алу процесі өсімдіктің өсіп келе жатқан жас мүшелері мен тіндерінде, әсіресе, жапырақтарында күшті, ал сабағы мен тамырында баяу жүреді.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министірлігі
Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы ... ... ... ... ... ... ... процессі
Орындаған : Қабдылқақов Ержан
Топ: ТФ-319
Тексерген: Сейсенбаева М. Қ
Семей 2015
Газ(фр. gas, гр. chaos - ... -- ... ... мен ... ... ... байланысқандықтан, кез келген бағытта еркін қозғалатын және өзіне ... ... ... ... орналасатын агрегаттық күйі. атауын ғылыми қолданысқа 17 ғасырдың ... ... ... Ян ... ван ... ... Газ молекулаларының соқтығысу уақыты олардың еркін жолға кететін уақытынан әлдеқайда аз болады. Химиялық ... өте кіші ... ... бейтарап ұшуы. Негізгі тұрмыстағы газдар пропан, бутан, неон және тағыда басқа Газ қатты дене мен сұйықтық ... ... бет ... және ол ... ... толық толтырып тұрады. Газ тәрізді күй - заттардың (жұлдызаралық заттар, тұмандықтар, жұлдыздар, планеталардың ... ... ... ... ең көп ... ... ... қасиеттері бойынша газдар және олардың қоспалары (активтілігі аз инертті ... мен ... ... ... ... сан ... ... келеді. Газға атомдар мен молекулалардан тұратын жүйе ғана емес, кейде басқа бөлшектерден - ... ... ... бөлшектерден, сондай-ақ плазмадан тұратын жүйелер де жатқызылады.
Газ күйінің бөлшектері (атомдар, молекулалар, және иондар) ... ... жоқ ... ... ... ... ... Газдың тығыздығы артқан сайын оның қасиеттері идеал газ күйінен ауытқи бастайды. Бұл жағдайда соқтығысулардың рөлі ... ... ... мен ... ... әсерлерін ескермеуге болмай қалады. Мұндай газды нақты (реал) газ деп атайды.
Газ алмасу, биологияда - ағза мен оны ... орта ... газ ... ... Адам мен ... ағзасы тыныс алу кезінде сыртқы ортадан оттекті сіңіріп, өзінен көмі қышқыл газын және зат ... ... ... ... әр ... газ ... ... шығарады. Газ алмасусыз тірі ағзада зат және энергия алмасуы дұрыс жүрмейді. Зат алмасу процесінің нәтижесінде ағза сіңірген қоректік ... ... ... май) ... ... ... ... ағзаның тіршілік әрекетіне қажетті энергияға (мысалы, 1 литр оттек 4,7 - 5,0 ккал жылу ... ... ... ... ... пен одан ... ... көмір қышқыл газдың мөлшері адамның жасына, тіршілік әрекетіне, атқаратын қызметіне, ... ... ... және ... ... ... өзгеріп тұрады. Адам жұмыс істегенде, ауа райы салқындағанда, калориялы тамақ ішкенде ағзадағы газ ... ... ... ... ... ... газ алмасу төмендейді. Газ алмасу арқылы ағзадағы энергия мөлшерін анықтауға болады. Газ алмасу процесі кезінде ағза оттекті көп ... ... ... дене ... қызметі артып, тыныс алу және қан айналысы ... ... ... ... физикалық-химиялық құрамы да өзгереді. Газ алмасу бір клеткалы қарапайымдыларда, олардың бүтіндей денесі арқылы, көп клеткалы жануарларда арнаулы ... ... ... ... ... арқылы жүреді. Өсімдіктердегі газ алмасу жануарлар мен адам ағзасындағыдан өзгеше болады. Тірі азғалар сияқты ... де ... ... ... тыныс алады, тыныс алу процесі өсімдіктің өсіп келе жатқан жас мүшелері мен ... ... ... ... ал ... мен тамырында баяу жүреді. Өсімдіктер тыныс алған кезде, керісінше, ауадан көмір қышқыл газ сіңіріліп, оттек ... ... ... ... газ ... ... мысалы, Н2, O2, N2, Сl2, т.б. Бұлардан басқа күрделі заттар да газ күйінде бола алады: СO2, SO2, СН4, HCl, H2S, т.б. Газ ... ... газ ... ... ... ... сендер физика курсынан білесіңдер.
Газдардың күйін сипаттайтын шамалар: ... ... ... ... ... ... ... мен температураны тұрақты етіп алып, көлемнің өзгерістерін қарастырамыз, ... ... ... үшін деңгейлес болады, себебі олардың молекулааралық қашықтықтары шамамен бірдей.
Физика курсынан тығыздық дегеніміз газдың көлем бірлігінің массасы екендігін ... ... ... процесс -- қоршаған ортамен жылу алмаспайтын физикалық жүйеде өтетін ... ... ... ... жылу ... ... ... қоршалған жүйелерде өтеді деп есептелінеді. Сыртқы орта мен жүйе арасында жылу ... ... ... уақытта тез өтетін процестер (жылу оқшаулағыш қабықшалары болмайтын) адиабаталық процесс ретінде қарастырылады. Оған мысалы, ... ... ... жылу қозғалтқыштарының цилиндрі ішіндегі газдың сығылуы (немесе ұлғаюы) т.б. жатады. Газ сығылғанда ... ... ... -- ... ... ... қайтымды және қайтымсыз процесс түрінде өтуі мүмкін. Шинаны немесе допты ... ... ... ... тез ... ... ол қызады.Газдың ішкі энергиясы оны сығатын сыртқы күштердің атқаратын ... ... ... тез ... ... оның ... құбылысын бақылыуға болады.Ол үшін үлкен шыны бөтелкеге су ... ... және ... ... оған айдайды.Бұл кезде бөтелкедегі судың жоқ болып кетуі булануы ондағы ауа температурасының жоғарлағаның дәлелі болып табылады. ... ауа ... ауа ... артуы,оның тығының атылып кетуіне әкеледі.Ауа жылдам ұлғая отырып бөтелкеден шыға бастайды,ал бөтелкеде ... ... ... ... ... ... ... салқындағаның көрсетеді.Газ ұлғайып,өзінің ішкі энергиясының кему есебінен жұмыс істейді.Тез сығылу немесе ұлғаю кезінде қоршаған ортамен жылу алмасып үлгермейтіндігі қарастырылған мысалдардан ... ... аз ... ... Q=0 деп санап,бұл процестерді адиабаталық процесстер ретінде қарастырамыз. Мұнда термодинамиканың 1 заңы U+A=0 немесе U=-A түрінде өрнектеледі.Бұл адиабаталық процесс ... ... ... ішкі ... ... ... және теріс жұмыс атқарлатының көрсетеді.Ұлғаю кезінде газдың ішкі энергиясы кемиді,оның есебінен оң жұмыс атқарылады. Адиабаталық процессті графикте адиабата деп ... ... жану ... ... жану қоспасының поршеньмен сығылуын немесе ондағы отын жанғанда газ тәрізді өнімдерінің жылдам ұлғаюын адиабаталық процесстерге ... ... ... ... ... - атмосферада адиабаталық процесс -- қоршаған ортамен жылу алмасуынсыз болып ... (жер ... ... ... ауа ... ... термосерпіндік өзгерісі. Шуақты күні Жерден қызған ауа қабаттары жылдам ... емес ... олар ... ... ... ... ... Айнымалы жұлдыздардың жарқырау периодының өзгерісі олардың сыртқы қабатарының адиабаталық ұлғаюы иен сығылуының қайталанатын ... ... ... ... ... дәлме-дәл белгілі уақыт аралығында қайталанады.Цефеидтің қабығы ұлғайғанда,оның атемпературасы мен қысымы тез төмендейді.Қабықшаны сыққанда,ондағы газдың ... мен ... ... ... ... ... ... бұл процесстер қайталана береді. Мұндай процестердің ұзақтығы,процесстің аумағына байланысты.

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"резерфорд тәжірибелері. ритцтің комбинациялық принципі. бор-зоммерфольдтің квантталу ережелері. "12 бет
Жекелеген атомдардың энергия спектрларының ерекшеліктері23 бет
Көлденең және қума толқындар. Электромагниттік толқындар8 бет
Литосфералық тақталар тектоникасы47 бет
Мектеп физика курсында жарықтың ортамен және заттармен өзара әсерін оқытудың әдістемесі26 бет
Мультимедиа және анимация11 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Спектралды тығыздайтын оптикалық мультиплексордың құрылысын есептеу туралы42 бет
Технологиялық машиналарды АЖЖ (автоматтандырылған жобалау жүйесі)24 бет
Фотометриялық шамалар. Жарықтың жұтылуы. Бугер заңы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь