"Тұлға психологиясы"

Психологияның қайнар көзі ежелгі гректер мен римдіңтерден бастау алатыны белгілі. Екі мың жылдан аса уақыт бұрын философтар, қазіргі кезде психологтарды толғандыратын мәселелер жайында пікірталастар жүргізген.
Дегенмен, ресми түрде, психологияның дербес ғылым саласы ретінде дүниеге келуі 1879 жылмен белгіленеді. Осы Лейпцигте (Германия) Вильгельм Вундт психикалық құбылыстарды экспериментті зерттеуге арналған бірінші лабораторияның негізін қалады. Содан кейінгі жылдары психология ғылымы қарқынды түрде дами бастады. Ғылыми зерттеулерді жоспарлау мен экспериментті мәліметтерді интерпретациялауға мүмкіндік беретін көптеген тұжырымдамалы үлгілер өңделіп шығарылады. Психологияның қазіргі заманғы ғылымдар қатарына енуіндегі мәнді қырларының бірі – оның адам тұлғалылығын зерттеуі болып табылады. Қазіргі заманғы тұлға психологиясының негізі мақсаты – неліктен адамдар өздерін түрліше ұстайтындықтарын ғылыми ұстаным тұрғысынан түсіндіру. Ғылыми психология эмперикалық тексеруге қолайлы қарапайым әрі нақты тұжырымдамалармен жұмыс істейді. Психологтардың көпшілігі адам мінез-құлқының күрделі табиғатын түсіндіруде негізгі салмақ осы ғылыми ықпалға тиесілі деп тұжырым жасайды.
Ғылыми пән ретінде, қазіргі заманғы тұлға психологиясы, адамның табиғаты жайлы ой қорытындыларын интуиция мен фольклорға немесе дұрыс ойға сеніп қоймайтын, тек экспериментті тұрғыда дәлелденген тұжырымдамаға айналдырады. Мәселен, жасөспірімдер неліктен ішімділікке салынады немесе үйінен қашып кетеді дегенді болжалдаудың орнына, зерттеушілер бозбалалық жас шамасының психологиясы және жасөспірімдердің өтірік айтуының жеке механизмдерді жайында өз көзқарастарын құрастырулары керек. Психологияның өзінде тұлғаның «оъективтілену» процесіне қарама-қарсы тұру орын алады: кейбір психологтар бұл бағыттағы әрекеттердің тым ұзаққа созылып кететінін, ал бұл өз кезегінде адам табиғатының күрделілігі мен даралылығы жайлы көзқарастардың бұзылуына әкелетінін айтады. Қазір ғылымының барлық мәселелерге жауап бере алмайтындығын ескере отырып (мүмкін мұлдем жауап бермес те), біз адамдарды зерттеуге арналған ғылыми әдістерді қолдануға тән ішкі шектеулерді еске ала отырып, эмперикалық мәліметтерді тиімді пайдаланғанымыз жөн. Адамның тұлғалық мәселелерімен персонологтар айналысады, бұл терминді тұлға саласындағы экспериментшілерді де, теориктерді де біріктіру мақсатында Генри Мюррей (Murray, 1938) ұсынған.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
СӨЖ
* Тақырыбы: ТҰЛҒА ПСИХОЛОГИЯСЫ
+ Адам туралы ... ... ... ... Н.Д
Пх-215
2015ж
* ТҰЛҒА ПСИХОЛОГИЯСЫ
+ Адам туралы ғылым
Психологияның қайнар көзі ежелгі гректер мен римдіңтерден бастау алатыны белгілі. Екі мың жылдан аса ... ... ... ... ... ... ... мәселелер жайында пікірталастар жүргізген.
Дегенмен, ресми түрде, ... ... ... ... ... ... ... 1879 жылмен белгіленеді. Осы Лейпцигте (Германия) Вильгельм Вундт психикалық құбылыстарды экспериментті зерттеуге арналған бірінші лабораторияның негізін қалады. Содан кейінгі жылдары ... ... ... ... дами ... ... ... жоспарлау мен экспериментті мәліметтерді интерпретациялауға мүмкіндік беретін көптеген тұжырымдамалы үлгілер өңделіп ... ... ... ... ... қатарына енуіндегі мәнді қырларының бірі - оның адам тұлғалылығын зерттеуі болып табылады. Қазіргі заманғы тұлға психологиясының негізі мақсаты - ... ... ... ... ... ... ұстаным тұрғысынан түсіндіру. Ғылыми психология эмперикалық тексеруге қолайлы қарапайым әрі нақты тұжырымдамалармен жұмыс істейді. Психологтардың көпшілігі адам ... ... ... ... ... ... осы ... ықпалға тиесілі деп тұжырым жасайды.
Ғылыми пән ретінде, қазіргі заманғы тұлға психологиясы, адамның табиғаты жайлы ой ... ... мен ... ... ... ойға ... қоймайтын, тек экспериментті тұрғыда дәлелденген тұжырымдамаға айналдырады. Мәселен, жасөспірімдер неліктен ішімділікке салынады немесе ... ... ... ... ... ... зерттеушілер бозбалалық жас шамасының психологиясы және жасөспірімдердің өтірік айтуының жеке механизмдерді жайында өз көзқарастарын ... ... ... ... ... ... қарама-қарсы тұру орын алады: кейбір психологтар бұл бағыттағы әрекеттердің тым ұзаққа созылып кететінін, ал бұл өз ... адам ... ... мен ... ... ... бұзылуына әкелетінін айтады. Қазір ғылымының барлық мәселелерге жауап бере алмайтындығын ескере ... ... ... ... ... те), біз ... ... арналған ғылыми әдістерді қолдануға тән ішкі шектеулерді еске ала отырып, эмперикалық мәліметтерді ... ... жөн. ... ... мәселелерімен персонологтар айналысады, бұл терминді тұлға саласындағы экспериментшілерді де, теориктерді де біріктіру мақсатында ... ... (Murray, 1938) ...
Тұлға психологиясының тағы бір мақсаты - ... өз ... ... ... ... ... көмектесу. Теориялар мен экспериментті зерттеулерді дамыта отырып, көптеген ... ... күні ... ... ... өнімді әрі тиімді стратегияларын іздестірумен айналысуда. Бұл жерде қол жеткізген жетістіктерге, адамға өз ... ... ... аша ... ... ... психотерапияның жаңа түрлерін, әртүрлі дамытушы бағдарламалар мен қоршаған ортадағы психоәлеуметтік өзгерістерді жатқызуға болады.
... ... ... ... Оны ... ... ... кейде бір-біріне қарама-қарсы тұратын теориялық білімдердің кең ауқымды спектерін қамтитын, академиялық психология құрылымындағы ерекше ... ... ... ... - - бұл ... ... стратегияларын қолдану жолымен адамның даралығын жақсы түсінудің іргетасын қалауға ұмтылатын пән. Тұлға психологиясының тағы бір өзіндік ерекшелігі - ... да ... ... ... ... түсіндіру және болжау, қандай да болмасын даралық жағдайында негізделген шешімдерді бағалаудағы әдістерінің мәнділігі. ... ... ... ... ... ... және тіркеу, физиологиялық реакцияларды өлшеу, өмірбаяныдық және жеке құжаттарды талдаулар ... ... да, ... заманғы тұлға психологиясын патопсихология және клиникалық психологиямен теңестіруге болмайды. Нақ анықтыққа қол жеткізу үшін персонологтар қалыптан ... ... ... ... ... ... ... жүгінуді жөн көреді. Адамдар арасындағы даралық айырмашылықтарға үлкен мін беретіндіктен, тұлға психологиясының басқа психологиялық пәндерден алшақтауы көрінеді. ... ... бола ... ... эмоциялар, мотивация, ойлар, қайғырулар, қабылдау мен әрекеттер сияқты адамды сипаттайтын ... ... ... ... ... ұғым да болып саналады.
Тұлға деген сөздің өзі ... ... - ... латын тіліндегі - деген сөзден шыққан. ... бұл сөз ... грек ... ... ... әртістер киетін бет-пердені ағгартты. Соған орай, басынан-ақ, түсінігіне адам арнайы өмірлік ... ... ... даралылыққа қол жеткізген сыртқы әлеуметтік бейнесі қосылған, яғни, ол - ... ... ... бет ...
Тұлға сонымен бірге, даралылықтың өте айқын, әрі ашық сипаттарының ... ... де ... ... ... ... пен қайырымдылығын оның мінездік сипаты деп есптеп, адам жайлы ол немесе болғаны ескерілмейді. Сондай-ақ тұлға терминіперсонологтардың ... ... ... адам ... мен ... дағдыларының бағасы деп саналмайды. Мәселен, біз Аяулым жайлы айтқан кезде, біз оның ... ... мен ... қол ұшын ... ... ... ғана айтармыз. Ал тұлғаны зерттеуші психологтар адамдарды немесе тұлға деп бағаламайды. ... ... ... аса көп түрлілігін түсіну үшін осы саладағы кейбір көрнекті шетел теоретиктерінің көзқарастарына жүгінейік.
Карл Роджерс тұлғаны: өзінділік терминімен сипаттайды. Гордон ... ... - ... ... өзара әрекетінің сипатын үстемдей түсетін, ішкі индивидуумның шынайы бет-пердесі ретінде анықтайды. Э.Эриксонның түсінігінше, индивидуум бүкіл өмір бойында психологиялық ... ... ... және оның ... осы дағдарыстардың нәтижесі болып табылады. Джордж Келли тұлғаны - ... ... тән ... ... ... ... тәсілі деп қарастырған. Рэймонд Кеттел, тұлғаның ядросының құрылымы негізгі он алты бітістерінен құрылады, - деп мүлдем басқа тұжырымдаманы ұсынды. Альберт ... ... ... ... ... және ... ... өзара әсерінің күрделі паттерні ретінде қарастырған.
Аталмыш тұжырымдамаларының осындай әртүрлілігі, бастапқы тұжырымдамасына қарағанда ... ... ... ... ... Дегенмен, ол тұлға ұғымында анағұрлым маңызды, мәнді және тұрақты нәселерді қамтиды.
Осы негізгі сәйкестіліктен басқа, тұлға жайлы ... ... ... ... ... ... да ... Анықтамалардың көпшілігінде даралықтың мәні немесе даралық айырмашылықтар басқа көрсетіледі;
* Бір тұлғаны басқалардан қандай ерекше сапалар немесе олардың ... ... ... тек даралық айырмашылықтарды зерттеу жолы арқылы түсінуге ... ... ... көпшілігінде тұлға қандай да бір гипотетикалық ұйымдасу немесе құрылым ретінде берілген. Яғни, тұлға - адам мінез-құлқын бақылау ... қол ... ... ... ... ... саналады;
* Көптеген анықтамаларда тұлғаны индивидуумның өмірлік тарихы немесе болашақ дамуының арақатынасында қарастырудың маңыздылығы ескертіледі;
* Анықтамалардың басым бөлігінде, тұлға мінез-құлықтың тұрақты ... ... ... Тұлға уақыт аралықтарында және өзгермелі жағдайларда салыстырмалы түрде тұрақты;
* Жоғарыда келтірілген ортақ түйіндеріне қарамастан, әр автордың ... ... ... ... әр алуан.
Екінші тарауда біз, тұлғаның кейбір ... ... ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Басшы тұлғасының психологиясы.12 бет
Бағынушы тұлғасының психологиясы.6 бет
Жеке тұлға психологиясы және оған әсер ететін факторлар3 бет
Жеке тұлғаның даму психологиясы4 бет
Отбасы-адам өміріндегі жетістіктің психологиясында тұлғааралық қарым-қатынастың қалыптасуы51 бет
Саяси тұлға психологиясы5 бет
Тұлга психологиясы25 бет
Адамдар арасындағы қарым-қатынас27 бет
Америка этнологиясындағы психологиялық бағыттар4 бет
Жеке тұлғаның қазіргі психологиялық теорияларын классификациялау және оған негіз болатын факторлар: психодинамикалық, социодинамикалық және инеракционистік12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь