«М.Сералин шығармашылығы»

Сералин Мұхамеджан (1872-1929) - жазушы, ақын, публицист, журналист.
Қостанай облысы Қарабалық ауданының Өрнек ауылында дүниеге келген. Троицкідегі медреседе оқып, Қостанайдағы 2 кластық орыс-татар мектебін бітірген. 1911-1915 жылдары Троицкіде «Айқап» журналын шығарды.
1919-1920 жылдары - «Ұшқын» газетінің қызметкері. 1921-1922 жылдары - Қостанайдағы Шұбар болыстық атқару комитетінің төрағасы. 1922-1923 жылдары - Қостанай губерниялық атқару комитеті төрағасының орынбасары. 1923-1926 жылдары - «Ауыл» газетінің редакторы қызметтерін атқарған.
М.Сералиннің журналистік қызметі екі кезеңге бөлінеді. 1- кезеңіне «Айқап» журналында төңкеріске дейін басылған 40-қа жуық мақалалары жатады. 2 кезең 1918-1928 жылдар аралығын қамтиды, бұл кезеңде «Ұшқын», «Еңбекші қазақ», «Ауыл» газеттерінде саясат, шаруашылық, мәдениет мәселелері жайында мақалалары жарияланды. 1900 жылы алғашқы жарияланған «Топжарған» поэмасы қазақ әдебиетіндегі тарихи шығармалар қатарына жатады. Поэмада ХІХ ғасырдың 30-40- жылдарындағы қазақ өмірі, Кенесары, Наурызбай бастаған қозғалыс бейнеленген. 1909 жылы жарық көрген «Гүлқашима» поэмасы әйел теңсіздігі мәселесіне арналған. М.Сералин Ы.Алтынсариннің ағартушылық-демократиялық идеяларын қолдады. Ол Фердоуси «Шаһнамасының» «Рүстем - Зораб» бөлімін В.Жуковский нұсқасынан, сондай-ақ А.Сорокиннің «Жусан» повесін қазақ тіліне аударған.Еліміз тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезеңде қоғамдық ғылымдар маркстік-лениндік методология мен партиялық принциптердің үстемдігінен арылып, өркениеттілік ұстанымдарға негізделген методологияның арнасына түсті. Соған орай ХХ ғасыр басындағы ұлттық саяси элита өкілдерінің өмір жолы мен қызметіне қатысты объективті пікірлер айтылып, тұжырымдар жасала бастады. М.Сералиннің мұрасы мен қоғамдық-саяси қызметіне байланысты зерттеулер жүргізудің қарқыны арта түсті. Белгілі әдебиетші-ғалымдар Ү.Субханбердина мен С.Дәуітовтың құрастыруымен «Айқап» журналына еңген мақалалардың жинағы жарық көрді. Осы жинақта «Айқап» журналының редакторы М.Сералинге қатысты объективті пікірлер білдірілді. Заңгер-ғалым Қ.Ыдырысовта М.Сералиннің шығармалар жинағын құрастыру бағытында жұмыстар жүргізіп, 2002 жылы М.Сералиннің мақалалары мен публицистикалық шығармалары, поэмалары мен аудармалары енген кітапты жарыққа шығарды. Осы жинаққа «Ұлт тарихындағы ұмытылмас есім» деген тақырыпта алғы сөз жазған Қ.З.Ыдырысов мынадай орындағы пікір білдіреді: «Еліміз тәуелсіздік алып, ұлтын егемендікке жеткізу жолында құрбандыққа болса да, ар жолынан таймай беделін биік, абыройын жоғары ұстап, халыққа қызмет етудің үлгісін көрсеткен әрбір Алаш азаматы өмірінің мемлекетіміз үшін қайталанбас құндылық болып табылатынын түсіну, М.Сералин шығармашылығын зерделеуге жете мән беруімізді талап етеді».Белгілі әдебиетші-ғалым С.Ергөбек М.Сералиннің шығармашылығына байланысты «Қайраткер-қаламгер Мұхамеджан Сералин» атты еңбегін 2004 жылы жарыққа шығарды. Бұл еңбекте М.Сералиннің мұрасы үш топқа бөлініп қарастырылды. Бірінші бөлімде - қайраткердің әдеби мұрасы, екінші бөлімде - публицистикалық мұрасы, үшінші бөлімде - аудармалары. Автор М.Сералиннің шығармалары мен аудармаларын зерделеумен шектелгенімен зерттеулерге мынадай құнды ой-пікір білдіреді: «Жаңаша бағалап-бағамдауды қажет ететін тұлғаның бірі - ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетінің ірі өкілі, қоғам қайраткері - Мұхамеджан Сералин. Бұған дейінгі зерттеулерде М.Сералин коммунист ретінде мадақталып, кейбір түрікшілдік, исламшылдық пікірлері не бүркемеленді, не қателік ретінде саналды. М.Сералин қазақ мәселесінде ұлтшыл, тұтас түрік жұрты жөнінде түрікшіл, тіпті исі ислам бірлігін аңсаған азамат. М.Сералинді исламдық, түрікшілдік, ұлтшылдық көзқарасы үшін сынау қате. Бұл - М.Сералин дүниетанымынан туған көзқарасы, наным-сенімі, шығармаларында ту етіп ұстайтын темірқазық идеясы».
        
        Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті.
РЕФЕРАТ
Тақырып:
Орындаған:Нурмухамбетова.Ж.Қ
ФИ-311,3-курс
Тексерген:Жүндібаева.А.Қ
Семей-2015
Сералин Мұхамеджан (1872-1929) - жазушы, ақын, публицист, журналист.
Қостанай ... ... ... ... ... ... келген. Троицкідегі медреседе оқып, Қостанайдағы 2 кластық орыс-татар мектебін бітірген. 1911-1915 жылдары Троицкіде журналын шығарды.
1919-1920 жылдары - газетінің ... ... ... - ... Шұбар болыстық атқару комитетінің төрағасы. 1922-1923 жылдары - Қостанай губерниялық атқару комитеті төрағасының ... ... ... - ... редакторы қызметтерін атқарған.
М.Сералиннің журналистік қызметі екі ... ... 1- ... ... төңкеріске дейін басылған 40-қа жуық мақалалары жатады. 2 кезең 1918-1928 жылдар аралығын қамтиды, бұл кезеңде , , ... ... ... ... ... ... мақалалары жарияланды. 1900 жылы алғашқы жарияланған поэмасы қазақ әдебиетіндегі тарихи шығармалар ... ... ... ХІХ ғасырдың 30-40- жылдарындағы қазақ өмірі, Кенесары, Наурызбай бастаған қозғалыс бейнеленген. 1909 жылы жарық көрген ... әйел ... ... арналған. М.Сералин Ы.Алтынсариннің ағартушылық-демократиялық идеяларын қолдады. Ол ... ... ... ... ... ... повесін қазақ тіліне аударған.Еліміз тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезеңде қоғамдық ғылымдар маркстік-лениндік ... мен ... ... ... ... ... ұстанымдарға негізделген методологияның арнасына түсті. Соған орай ХХ ғасыр басындағы ұлттық саяси элита өкілдерінің өмір жолы мен қызметіне қатысты ... ... ... ... ... ... М.Сералиннің мұрасы мен қоғамдық-саяси қызметіне байланысты зерттеулер ... ... арта ... ... ... ... мен ... құрастыруымен журналына еңген мақалалардың жинағы жарық көрді. Осы жинақта журналының редакторы М.Сералинге қатысты объективті пікірлер білдірілді. ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар жүргізіп, 2002 жылы М.Сералиннің мақалалары мен публицистикалық ... ... мен ... ... кітапты жарыққа шығарды. Осы жинаққа деген тақырыпта алғы сөз жазған Қ.З.Ыдырысов мынадай орындағы ... ... ... ... С.Ергөбек М.Сералиннің шығармашылығына байланысты атты еңбегін 2004 жылы жарыққа шығарды. Бұл еңбекте М.Сералиннің мұрасы үш ... ... ... Бірінші бөлімде - қайраткердің әдеби мұрасы, екінші бөлімде - публицистикалық мұрасы, үшінші бөлімде - аудармалары. Автор М.Сералиннің шығармалары мен ... ... ... ... ... құнды ой-пікір білдіреді: .
М.Сералиннің қаламгерлігі тәуелсіздік жылдары қазақ әдебиетшілеріне ғана емес, өзбек әдебиетшілерінің де назарына ілінді. Өзбек әдебиетші-ғалымы О.Шарафуддинов ... ... әрі ... ... ... ... ... тақырыпта алғы сөз жазып, онда М.Сералиннің шығармашылығына да ... ... Оның ... ... ... ... өзбек қаламгеріне, соның ішінде Шолпанға да елеулі ықпалын тигізген.Қазақ ... 1991 ... ... ... де ... ... тың ой-пікірлер білдірілуде. Көрнекті тарихшылар К.Нұрпейісов пен М.Қойгелдиевтің алаш ... ... ... ... ... және оның ... шыққан журналына байланысты тың тұжырымдар бар. К.Нұрпейісов: , - дей ... бұл ... ... ... ... аударады.
Деректанушы-ғалым Қ.Атабаевтың еңбегінде М.Сералиннің қазақ баспасөзін шығару ісіндегі қызметіне назар аударылған. Автор М.Сералиннің 1906 жылдан бастап қазақ баспасөзін шығару ... ... ... ... ... ... ... аяқталып отырғанын негіздеумен қатар, қайраткердің журналын шығару жолында сіңірген еңбегін нақтылы деректермен дәйектейді. ... ... ... ХХ ... ... Қазақстан тарихының дерек көзі ретінде қарастырып, М.Сералиннің бұл басылымдағы мақалаларын деректанулық тұрғыда талдауға алады.
М.Сералиннің қоғамдық-саяси қызметінің кейбір қыры Башқортстан мен ... ... ... де ... ... ... ғалым Л.С.Тузбекованың еңбегінде М.Сералиннің Уфадағы медресесінің ұстаздарымен және шәкірттерімен байланысы мәселесі қарастырылған. Автордың көрсетуінше М.Сералин ... ... ... арасына журналын насихаттап, шәкірттердің біразын осы журналға тілші ... ... ... бұл ... ... ғалымдары Э.Манаев пен А.Османкулов та нақтылай түседі. Бұл авторлардың кітабында ХХ ғасыр басындағы қырғыз ағартушысы И.Арабаевтың ... ... ... ... ... қырғыздардың сол тұстағы өміріне, тыныс-тіршілігіне қатысты мақалалар жариялағаны айтылады.
Батыс зерттеушілері А.Беннингсен мен Ш.Ламарсье-Келькежейдің еңбегінде М.Сералиннің келбеті қазақтың ... ... ... ... Сондай-ақ М.Сералин журналы қазақтар арасындағы ұлттық қозғалысқа дем берді деп түсіндіріледі. Мұндай ... ... ... де көрініс тапқан.Өзінің туған ауылында кітапхана мен мектеп ашады. М.Сералин болыстық басқарушылардың тарапынан жіберілген әділетсіздік пен заңсыздықтарға ... ... ... №5 ... ... ... 1917 жылы ауыл құрылып, суырып салма ақын Сералының ... деп ... Бұл ... 30 үй болған. Егіншілікпен айналысып, қала типті тұрғын үйлер ғимараттарының құрылысы бой көтерген. Жетімдер мен кедей балаларына қамқорлық көрсеткен. ... ... ... ... сауатсыздықты жою мақсатында курстар құрылған. Жастар күшімен көркемөнерпаздар үйірмесі ұйымдастырылып, ауыл тұрғындарына тегін спектакльдер қойылған. Пьеса авторы ... ... өзі ... Спектакльдерде феодалдық көріністер сыналып, білім, ғылым мадақталып, табиғи ... мен ... ... ... ... ... 1919 жылы ... газетінің редакциясында жұмыс істейді. 1920-1921 жылдары М.Сералин Шұбар болыстық атқару комитетінің төрағасы және партия ... ... ... 1922 жылы ... ... ... байланысты, М.Сералин жер бөлімінің меңгерушісі жұмысына жіберіледі. Содан соң губерниялық атқару комитетінің президиумына мүше ... Осы ... ... ... ... ... өмірін жандандыруға көп үлес қосады. 1922-1926 жылдары газетінің редакторы болып жұмыс істейді.1928 жылы ... ... ... ... ауылына оралады. Кітапхана құрып, Москва, Орынбор, Қазан, Қызылорда және басқа қалалардан ... ... ...

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
М. Сералиннің шығармашылығы9 бет
М.Сералин шығармашылығы7 бет
М.Сералин шығармашылығы туралы4 бет
Мұхамеджан Сералиннің шығармашылығы6 бет
Сералин Мұхамеджан шығармашылығы13 бет
«Айқап» журналындағы оқу-тәрбие туралы ойларды зерделеу7 бет
Алашорданың құрылуы8 бет
Алаштың ардақтысы Спандияр Көбеев43 бет
Бейімбет Майлин17 бет
Емдік гимнастика7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь