«Отбасылық қарым-қатынас типтері»

Бүгінгі күні отбасы тәрбиесіне байланысты «Қазақстан-2030» бағдарламасында болашақ ұрпақты алыс болашақта қандай сапада көруіміз керектігі нақты айтылған. Сонымен бірге, өзінің ұрпағын тәрбиелеп, қатарға қосу міндеті отбасы туралы
Отбасы, жанұя, үйелмен, семья деген атаулар бір мағынаны береді.
“Отбасы – семья, үй деген сөздің синонимі”, яғни бір оттың (ошақтың) басында өмір сүріп жатқан қандастар.
“жанұя — өмірдегі туысқандық қарым – қатынастық ортақ белгісі”
“Үйелмен – ғасырлар бойы өмір сүріп келе жатқан адам баласының әлеуметтік ортасы”
“Семья-некеге немесе қандас туысқандыққа негізделген қоғамдық шағын топ, адам тұрмысын ұйымдастырудың бастапқы формасы”
Осы төрт анықтамадан түйіндейтініміз – адамның өз өмірінің негізгі процестерін бастан кешіретін кіші әлеуметтік топ отбасы болып табылады. Отбасындағы әрбір адам өмірінің онымен тығыз байланыстылығы сонша, ол әрбір отбасы мүшесінің дамуына шешуші әсер етеді.
Отбасы — қоғамдық қатынастар мен процестердің алуан түрлі формалары біртұтас болып ұштасатын комплексті әлеуметтік құбылыс. Сондықтан да отбасыға объективтік тұрғыдан ғылыми зерттеу жүргізу оңай емес.
Адам мен қоғам үшін отбасының маңызы, атқаратын қызметі алуан түрлі болғандықтан оны зерттеуші қоғамдық ғылымдар да көп. Бұл ғылымдардың әрқайсысы өз анықтамасын беруге тырысады.
Әлеуметтану ғылымы оны былай анықтайды: отбасы дегеніміз – тарихи өзгеріп отыратын әлеуметтік топ, оның жалпы белгілері – бөтен адаммен жыныстық байланыс орнату, туысқандық қатынастар жүйесі, адамның жеке-дара адамгершілік сапаларын қалыптастырып дамыту, белгілі бір экономикалық қызметті іске асыру.
Отбасы еркек пен әйелдің табиғи физиологиялық және басқа қажеттерін (рухани, этикалық, эстетикалық, т.б. қажеттерін) өтеп, ұрпақ өсіру арқылы қоғамды қалпына келтіре дамытушы әлеуметтік топ болып табылады.
Отбасының жоғарыда келтірілген анықтамасы бойынша, ол — отбасындағы қатынастар, отбасының құрылымы мен формасы тарихи өзгеріп отыратын әлеуметтік топ. Отбасы ұсақ (кіші) топ ретінде мынадай негізгі функцияларды іске асырады:
-репродуктивтік (бала табу арқылы қоғамды қалпына келтіру);
-экономикалық (өндіру және тұтыну);
-қорғаныс функциясы (отбасы мүшелерінің денсаулығына, материалдық игіліктермен қамтамасыз етуге, қауіп-қатерден қорғауға қамқорлық жасау);
-балаларды оқыту-тәрбиелеу;
-эмоциялық (ерлі – зайыптылардың бірін-бірі сүюі);
-әлеуметтендіру функциясы (балаларды қоғамдық тәртіпке, мінез-құлыққа т.б. баулу)
1. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан – 2030». Ел президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. Алматы: Білім, 1997, 176 б.
2. Жарықбаев Қ.Б. «Ұлттық психологияны оқыту – ұлтшылдық емес» - Қазақ әдебиеті, 1 – қырқүйек, 2000 ж. 3. Запорожец А.В. Развитие общения у дошкольников. - М.: Просвещение, 1974, 287с.
4. Мухина В.С. Детская психология. - М., 1985, 272с.
5. Әбеуова И.Ә. Әлеуметтiк психология. (оқу құралы) - А., 2001, 58 б
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі 
Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Педагогикалық факультет
Педагогика - психология кафедрасы
СРО № 3
Тақырыбы:
Орындаған: ... ... ... ... 2015 жыл
Бүгінгі күні отбасы тәрбиесіне байланысты бағдарламасында болашақ ұрпақты алыс болашақта қандай сапада көруіміз ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеп, қатарға қосу міндеті отбасы туралы
Отбасы, жанұя, үйелмен, семья деген атаулар бір мағынаны береді.
"Отбасы - семья, үй ... ... ... яғни бір ... ... ... өмір сүріп жатқан қандастар.
"жанұя -- өмірдегі туысқандық ... - ... ... белгісі"
"Үйелмен - ғасырлар бойы өмір сүріп келе жатқан адам баласының әлеуметтік ... ... ... ... ... ... қоғамдық шағын топ, адам тұрмысын ұйымдастырудың бастапқы формасы"
Осы төрт анықтамадан ... - ... өз ... ... процестерін бастан кешіретін кіші әлеуметтік топ отбасы болып табылады. Отбасындағы әрбір адам ... ... ... ... ... ол ... ... мүшесінің дамуына шешуші әсер етеді.
Отбасы -- қоғамдық қатынастар мен процестердің алуан түрлі формалары біртұтас болып ... ... ... ... Сондықтан да отбасыға объективтік тұрғыдан ғылыми зерттеу жүргізу оңай емес.
Адам мен қоғам үшін отбасының ... ... ... алуан түрлі болғандықтан оны зерттеуші қоғамдық ғылымдар да көп. Бұл ғылымдардың әрқайсысы өз ... ... ... ... оны былай анықтайды: отбасы дегеніміз - тарихи өзгеріп отыратын әлеуметтік топ, оның жалпы белгілері - ... ... ... ... ... ... қатынастар жүйесі, адамның жеке-дара адамгершілік сапаларын қалыптастырып дамыту, белгілі бір ... ... іске ... ... пен ... табиғи физиологиялық және басқа қажеттерін (рухани, этикалық, эстетикалық, т.б. қажеттерін) ... ... ... ... ... ... ... дамытушы әлеуметтік топ болып табылады.
Отбасының жоғарыда келтірілген анықтамасы бойынша, ол -- ... ... ... ... мен формасы тарихи өзгеріп отыратын әлеуметтік топ. Отбасы ұсақ (кіші) топ ретінде мынадай негізгі функцияларды іске асырады:
-репродуктивтік (бала табу ... ... ... ... ... және ... ... (отбасы мүшелерінің денсаулығына, материалдық игіліктермен қамтамасыз етуге, қауіп-қатерден қорғауға қамқорлық жасау);
-балаларды оқыту-тәрбиелеу;
-эмоциялық (ерлі - ... ... ... ... ... қоғамдық тәртіпке, мінез-құлыққа т.б. баулу)
Қазіргі таңда өзекті мәселелердің бірі ретінде отбасының құрылымы өзгеріп, оның мүшелерінің саны азайып, ... онда бала саны да кеми ... ... Әсіресе, қоғамда болып жатқан әлеуметтік, экономикалық, мәдени және саяси ... мен ... ... ... және әлемдік деңгейдегі ақпарат алмасулар отбасы мүшелерінің арасындағы тұлғааралық қарым-қатынас сипатына да өз әсерін тигізіп отырғаны белгілі. ... ... ... ... ... ... ... бала уақытының көбін енжар тәрбиешілермен өткізуге алып келіп отыр. Бүгінде қалалық ... тән бала ... ... ... ... ... ... балалардың көбісі күннен санап көбейіп отырған ажырасулардың нәтижесінде әкесіз немесе анасыз өсуде; теледидар, жеке бөлме, ... ... ... ... талаптардың материалдық құндылықтармен өлшемденуі балалар мен олардың ата-аналарының арасындағы қарым-қатынас процесін қиындата, күрделендіре, тіпті шиеленістіре отырғаны белгілі.
Бүгінгі күні отбасы жайлы ... ... ... ... зерттеу нысаны ретінде қарастырылып келеді. Бұл ғылыми зерттеулерде отбасы ... ... ... оның ... функциясы, ондағы мүшелердің өзара қарым - қатынасы және оған қатысты мәселелерді шешуде көптеген тұжырымдамалар ұсынылды. Бұл ... ... ... кезде ғылым саласында өз орнын тауып, практикаға енгізілуде. Жоғарыда атап көрсеткендей, тұлға ... ... ... ... ерекше рөл атқарады. Осы отбасылық қарым-қатынастың нәтижесінде тұлғааралық байланыс орнығып, ... ... ... ... ... үйлесімді дамуда жетекші факторлардың бірі болады.
Отбасындағы ата-ана мен баланың қарым-қатынасы мен ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынаста оның әрбір мүшесінің рөлі ерекше болып табылады. Отбасында ана баланы өмірге әкеледі, оны ақ сүтімен тамақтандырып, әлдилейді және ... ... ... бала эмоциялық жылық пен махаббат сезімін сезінсе, ал, әке мен бала ... ... ... көзқарастар мен тұжырымдар бар. Бір көзқарастарда балаға әкесі әйелі арқылы байланысады десе, екіншілері әке мен баланың байланысы тек ... және ... ... деп ... үшіншілері әкенің баласына деген ниеті, жасаған жақсылығы- олардың анасын сүюі деген тұжырымдарды ұсынады .Қазіргі таңда әкенің рөлі қалай ... да ... ... кем болмауы керек. Бұл жағдай тек әр адамның жауапкершілік сезіміне тәуелді болып келеді. Себебі, қазіргі ... ... ... ... ... уақытында ұлттық құндылықтарымыз арқылы баланы тәрбиелеу басты мәселелердің бірі болып отырғаны белгілі. Отбасылық дағдарыстардың белең алуы көп жағдайда еліктеушілік ... ... ... ешкімге күмән туғызбас. Сондықтан бала тәрбиесіндегі мәселелер, әсіресе отбасылық өмірге тұлғаның дайындығы ғылыми тұрғыда негізделуі керек. Бұл жағдайлар жоспарланбаған сәбилердің ... ... жас ... ... ... ... ... алдын алуға мүмкіндік беруі тиіс.
Отбасы мүшелелері бір-бірімен тығыз байланыста, ерекше жанашырлық, сүйіспеншілік сезімде болады. Олар ... ... ... елеулі ат салыса алады. Бұл жерде бір немесе бірнеше ұрпақ отбасы болып іріктелінеді. Екі ұрпақты отбасыда: ... мен ... әке мен ... ... ... және ... ... рөлі негізделеді. Ал, үш ұрпақтық отбасыда ата мен әженің, ене мен атаның, күйеу бала мен ... ... мен ... рөлі ... ата мен ... ... ешкімнің күмәні жоқ. Ана баланы өмірге әкеледі, ақ сүтімен тамақтандырып, әлдилейді, өсіреді. Ал, әке мен бала ... ... ... ... мен ... бар. Біреулер-балаға әкесі әйелі арқылы байланысады десе, екіншілері әке мен ... ... тек ... және ... ... дейді, ал үшіншілері деген ойда. Қалай болса да әкенің рөлі ... ... кем ... керек. Ол тек әр адамның жауапкершілік сезіміне байланысты болады.
Ғалым-педагогтар мен психологтардың ойынша балаға әке-шешесінің қарым-қатынасы мен ... ... ... ... өмір жоқ. ... дұрыс қалыптасуы олардың отбасындағы сүйіспеншілік, кішіпейілділік, сыйластық, жауапкершілік, қайырымдылық, сезімталдық, т.б. ... ... даму ... ... ... ұрпақ тәрбиесінде әкенің ықпалы зор. Ер адамдардың отбасындағы басты міндеті туралы пікірлердің алуандығынан ... ой ... ... ... ... ... ... ғана емес, тұтас қоғамдағы рөлін саралап алуға кеңес береді. Бұл орайда М.Қабақова: дейді. Бұл ... ... ... ... тұлға ретінде қалыптасуына әке мен шешенің қандай ықпал ететінін мысалға келтіреді: .
Әдебиеттер тізімі:
1. Назарбаев Н.Ә. . Ел ... ... ... ... ... ... 1997, 176 б.
2. ... Қ.Б. - Қазақ әдебиеті, 1 - қырқүйек, 2000 ж. 3. ... А.В. ... ... у ... - М.: ... 1974, 287с.
4. ... В.С. Детская психология. - М., 1985, 272с.
5. Әбеуова И.Ә. ... ... (оқу ... - А., 2001, 58 б

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Отбасылық қарым-қатынас типтері5 бет
«жұмыссыздық және оның түрлері.»7 бет
Агрессия мәселесіндегі жеткіншектің мінез-құлық ауытқушылығы, яғни девианттық мінез-құлықтың пайда болуы.7 бет
Отбасы татулығы бағдарламасы136 бет
Іскерлік қарым-қатынас7 бет
Ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынас24 бет
Баладағы қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырудың психологиялық негіздері25 бет
Балалардың үлкендермен қарым-қатынасы29 бет
Жанұяның тәрбиелік мүмкіндігінің диагностикасы4 бет
Жоғарғы оқу орындарындағы оқу процесiнде әлеуметтiк педагог тұлғасын қалыптастыру мәселелерi4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь