Қазақ әдеби туындыларының аударылуы


Қазақстанның халық жазушысы Әбдіжәміл Нұрпейісовтың «Қан мен тер» және «Соңғы парыз» романдарының ағылшын тіліндегі аудармалары бар. Мамандардың айтуынша, шебер аудармашы Кэтрин Фитцпатрик тәржімалаған бұл кітаптар сонау мұхиттың арғы жағында Нью-Йорктың «Liberty» баспасынан шықты. Мұны белгілі қаламгерлер қазақ әдебиетінің үлкен жеңісі, жемісі ретінде бағалады. Расымен, әлемдегі бір миллиардқа жуық халық ағылшын тілінде сөйлеп, оқи алса, мұны әдебиетіміздің жеңісі демей көріңіз. Демек, енді осымен тоқтамай, аударма мәселесін мықтап қолға алуымыз керек. Соның ішінде, ұлтаралық қарым-қатынас тілі саналатын ағылшын тіліне әдеби жауһарларымызды аударуымыз шарт. Ең бастысы – бастауын алған істі әрі қарай жалғастыру. Сонда жалпақ әлем қазақ әдебиетін мойындайтын күн де келер, тіпті Нобель сыйлығы да ақын-жазушыларымыздың уысына түсер. Әдебиетіміздің алдыңғы буыны қазірде арамызда жүрген осы Әбдіжәміл Нұрпейісовтер. Ең алдымен Мұхтар Әуезов, Ғабит Мүсірепов, Сәбит Мұқанов, Ғабиден Мұстафин секілді алыптар тобының көзін көріп, ақылын тыңдаған олардың шығармаларын ағылшын тілінде аудару заңды да сияқты. Бірақ, тек қана бұл буынмен шектелуге болмайды. Олардың өкшесін басып, өткен ғасырдың елуінші-алпысыншы жылдары қазақ әдебиетіне ұлы Мұхаңға «жыл келгендей жаңалықты сезіндірген» үлкен лек қосылды. Дүниеден өткендері бар, 60-70 жастың жотасынан асып, сексеннің сеңгіріне беттеп бара жатқандары бар, олардың атын атап, түсін түстейтін болсақ, Әкім Тарази, Қабдеш Жұмаділов, Мұхтар Мағауин, Төлен Әбдік болып жалғасып кете береді. әдебиетке Мархабат Байғұт, Смағұл Елубай, Қуандық Түменбай, Несіпбек Дәуітайұлы, Роза Мұқанова, Нұрғали Ораздардың буыны келді. Бұлар да осалдардың сойынан емес. Мысалы, осы буындағы Әлібек Асқаровтың «Қара аю» әңгімесін оқып, жылап-күлгеніміз бар. Өмірден ертерек өткен Марат Қабанбай мен Талаптан Ахметжанды да шетелдік оқырманға таныта алсақ, ғажап емес пе?! Аяқ астынан жазушы атанған британиялық Джоуан Роулингтің әлем балаларын жаулап алған «Гарри Поттерінен» біздің Мараттың «Жиһанкез Титиі» артық болмаса, кем емес.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті

СӨЖ

Тақырыбы: Қазақ әдеби туындыларының аударылуы

Орындаған: Тоқтарова Сая
Тексерген:Сабырбаева Р.Қ

Семей 2015 ж
Қазақстанның халық жазушысы Әбдіжәміл Нұрпейісовтың Қан мен тер және Соңғы парыз романдарының ағылшын тіліндегі аудармалары бар. Мамандардың айтуынша, шебер аудармашы Кэтрин Фитцпатрик тәржімалаған бұл кітаптар сонау мұхиттың арғы жағында Нью-Йорктың Liberty баспасынан шықты. Мұны белгілі қаламгерлер қазақ әдебиетінің үлкен жеңісі, жемісі ретінде бағалады. Расымен, әлемдегі бір миллиардқа жуық халық ағылшын тілінде сөйлеп, оқи алса, мұны әдебиетіміздің жеңісі демей көріңіз. Демек, енді осымен тоқтамай, аударма мәселесін мықтап қолға алуымыз керек. Соның ішінде, ұлтаралық қарым-қатынас тілі саналатын ағылшын тіліне әдеби жауһарларымызды аударуымыз шарт. Ең бастысы - бастауын алған істі әрі қарай жалғастыру. Сонда жалпақ әлем қазақ әдебиетін мойындайтын күн де келер, тіпті Нобель сыйлығы да ақын-жазушыларымыздың уысына түсер. Әдебиетіміздің алдыңғы буыны қазірде арамызда жүрген осы Әбдіжәміл Нұрпейісовтер. Ең алдымен Мұхтар Әуезов, Ғабит Мүсірепов, Сәбит Мұқанов, Ғабиден Мұстафин секілді алыптар тобының көзін көріп, ақылын тыңдаған олардың шығармаларын ағылшын тілінде аудару заңды да сияқты. Бірақ, тек қана бұл буынмен шектелуге болмайды. Олардың өкшесін басып, өткен ғасырдың елуінші-алпысыншы жылдары қазақ әдебиетіне ұлы Мұхаңға жыл келгендей жаңалықты сезіндірген үлкен лек қосылды. Дүниеден өткендері бар, 60-70 жастың жотасынан асып, сексеннің сеңгіріне беттеп бара жатқандары бар, олардың атын атап, түсін түстейтін болсақ, Әкім Тарази, Қабдеш Жұмаділов, Мұхтар Мағауин, Төлен Әбдік болып жалғасып кете береді. әдебиетке Мархабат Байғұт, Смағұл Елубай, Қуандық Түменбай, Несіпбек Дәуітайұлы, Роза Мұқанова, Нұрғали Ораздардың буыны келді. Бұлар да осалдардың сойынан емес. Мысалы, осы буындағы Әлібек Асқаровтың Қара аю әңгімесін оқып, жылап-күлгеніміз бар. Өмірден ертерек өткен Марат Қабанбай мен Талаптан Ахметжанды да шетелдік оқырманға таныта алсақ, ғажап емес пе?! Аяқ астынан жазушы атанған британиялық Джоуан Роулингтің әлем балаларын жаулап алған Гарри Поттерінен біздің Мараттың Жиһанкез Титиі артық болмаса, кем емес.
Абай жолы - Мұхтар Әуезовтың әлемге әйгілі роман-эпопеясы. Абай жолы - қазақтың көркем прозасын классикалық деңгейіне көтеріп, әлем әдебиетіне көркемдік қуат әкелген үздік туынды. Әуезов өзінің роман-эпопеясында қазақ халқын, оның ұлттық дәстүрін барлық қырынан энциклопедиялық деңгейде жан-жақты ашып көрсетті. Әуезовтың Абай жолы роман-эпопеясы әлемдік деңгейде: XX ғасырдағы ең үздік шығармалардың бірі (Луи Арагон) деген жоғары баға алды. Сондай-ақ бұл роман-эпопея қазақ халқын, қала берді бүкіл түркі әлемін дүние жүзіне танытқан ұлы шығарма ретінде де танылды. Әуезов алғашқыда екі кітаптан тұратын Абай (1942, 1947), онан кейін мұның жалғасы болып табылатын Абай жолы (бұл да екі кітаптан тұратын; 1952, 1956) романын жазды. Осы төрт томнан тұратын Абай жолында қазақ қоғамының алуан түрлі топтары кең қамтылып, сан қырлы тұтас галерея жасалды. Онда қазақ халқының этнографиялық, діни, жалпы мәдени-танымдық дәстүрлері: жаз жайлауға көшу, құдалыққа бару мен той жасау, кісі өлімі мен аза тұту, ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақ әдеби туындыларының аударылуы жайлы
Әдеби мәтінде кездесетін мысқыл сөздердің қазақ, орыс тілдерінен ағылшын тіліне аударылуы
Айбек шығармашылығы және оның қазақ тіліне аударылуы
Қазақ-өзбек әдеби байланыстары
Қазақ әдеби тілінің зерттелуі
Қазақ әдеби тілі туралы
Қазақ және Жапон әдеби байланыстары
Медициналық терминдердің аударылуы
Ш.Айтматовтың «Жәмилә» повесінің қазақ, орыс, ағылшын тілдеріне аударылуы
Қазақ әдеби тілі тарихының мәселелері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.



WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь