Оқиғалы өлең

І Кіріспе
1.1 Оқиғалы өлеңнің даму тарихы
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Оқиғалы өлеңнің ерекшелігі
2.2 Шәкәрімнің оқиғалы өлеңдері
ІІІ Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Қазақ әдебиетіне оқиғалы өлең жанрын Ерубаев әкелсе, оның дамып, қалыптасуына Қ. Жармағамбетов ерекше үлес қосты. С. Ерубаевтың “Ақын жыры”, “Үш шахтер туралы оқиғалы өлең”, “Меруерт алқа”, т.б. оқиғалы өлеңлары болса, Жармағамбетовтың оқиғалы өлеңлары “Адам туралы аңыз” (1951), “Мұғалима туралы оқиғалы өлең” (1957), “Оқиғалы өлеңлар” (1962), т.б. жинақ болып жарық көрді. Сондай-ақ, қазақ ақындары Ә.Сәрсенбаев, Ж. Нәжімеденов, М. Мақатаев, Қ. Мырзалиев, К. Мырзабеков, М. Шахановтыңоқиғалы өлеңлары қазақ әдебиетінде оның жанр ретінде қалыптасып, орныға бастағанын көрсетеді. Музыкадағы оқиғалы өлең жанры 18 ғасырда Германияда пайда болды. Оның гүлденуі австр.-неміс музыкасындағы романтизм ағымымен үндес келді (Шуберттің “Орман патшасы”, К. Лев, Р. Шуман, Х.Фольф, т.б.). Неміс мәдениеті ықпалымен оқиғалы өлең жанры Ресейге тарады (А.Н. Верстовский, А.Е. Варламова, М.И. Глинка, П.И. Чайковский, т.б.). Музыкадағы оқиғалы өлең қазірде кең тараған жанр ретінде танылады. Верстовскийдің “Қара шәлісі”, Глинканың “Түнгі байқауы”, А.Г. Рубенштейннің “Оқиғалы өлеңсы”, Бородиннің “Теңізі”, Мусогорскийдің “Ұмытылғаны”, т.б. осыны айғақтайды. Музыкада Ф.Шопен фортепьянолық оқиғалы өлеңлар жанрын дүниеге әкелді, бұл жанр кейіннен Э. Григ, А.К. Лядов, т.б. шығармаларында жалғасын тапты. Романтикалық оқиғалы өлең (ария) опералық шығармада да кездеседі (Чайковскийдің “Қарғаның мәткесі”, т.б.). Қазақ музыкасында да оқиғалы өлең жанры туып, өріс ала бастады. Ж.Жабаевтың өлеңіне арнап М.Төлебаев “Туған елім”, Е. Брусиловский мен Қ.Қожамияров фортепьяно үшін, Ғ.Жұбанова баритон дауыс пен симфония үшін оқиғалы өлеңлар, Қ.Мусин “Сәкен Сейфуллин туралы поэма-оқиғалы өлең” жазды.[2]
1.Байтұрсынов А. Бес томдық шығармалар жинағы. – Алматы: Алаш, 2003. – 1 т. – 408 б.
2.Қазақтың ас беру дәстүрі: әлеуметтік-саяси қызметі (XVIII–XIX ғғ. деректері бойынша).Смағұлов Ержан Мәлікұлы. Диссертациялық жұмыс.- Алматы. 2007.40-41б.
3 Байшығанұлы К. Қайтейін жалған дүние. – Алматы: Толғанай Т., 2008. –336 б.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
ҚАЗАҚ ТІЛІ ЖӘНЕ ӘДЕБИЕТІ КАФЕДРАСЫ
Сөж
Тақырыбы: Оқиғалы өлең
ОРЫНДАҒАН: Имангаликова Ж ... ... ... Кіріспе
+ Оқиғалы өлеңнің даму тарихы
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Оқиғалы өлеңнің ерекшелігі
2.2 Шәкәрімнің оқиғалы өлеңдері
ІІІ Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Қазақ әдебиетіне оқиғалы өлең ... ... ... оның ... ... Қ. ... ерекше үлес қосты. С. Ерубаевтың "Ақын жыры", "Үш шахтер туралы оқиғалы өлең", "Меруерт алқа", т.б. оқиғалы өлеңлары болса, Жармағамбетовтың ... ... ... ... ... (1951), ... ... оқиғалы өлең" (1957), "Оқиғалы өлеңлар" (1962), т.б. ... ... ... ... ... ... ... Ә.Сәрсенбаев, Ж. Нәжімеденов, М. Мақатаев, Қ. Мырзалиев, К. Мырзабеков, М. Шахановтыңоқиғалы ... ... ... оның жанр ... ... ... ... көрсетеді. Музыкадағы оқиғалы өлең жанры 18 ғасырда Германияда пайда болды. Оның ... ... ... ... ... ... ... (Шуберттің "Орман патшасы", К. Лев, Р. Шуман, Х.Фольф, т.б.). Неміс мәдениеті ықпалымен оқиғалы өлең жанры Ресейге тарады (А.Н. ... А.Е. ... М.И. ... П.И. ... т.б.). ... ... өлең ... кең тараған жанр ретінде танылады. Верстовскийдің "Қара ... ... ... ... А.Г. ... "Оқиғалы өлеңсы", Бородиннің "Теңізі", Мусогорскийдің "Ұмытылғаны", т.б. осыны айғақтайды. ... ... ... ... ... ... ... әкелді, бұл жанр кейіннен Э. Григ, А.К. Лядов, т.б. шығармаларында жалғасын тапты. Романтикалық оқиғалы өлең (ария) ... ... да ... ... ... ... т.б.). ... музыкасында да оқиғалы өлең жанры туып, өріс ала бастады. Ж.Жабаевтың өлеңіне арнап М.Төлебаев "Туған ... Е. ... мен ... фортепьяно үшін, Ғ.Жұбанова баритон дауыс пен симфония үшін оқиғалы өлеңлар, ... ... ... туралы поэма-оқиғалы өлең" жазды.[[2]]
Қазақ әдебиетіне оқиғалы өлең жанрын С.Ерубаев ("Үш шахтер туралы оқиғалы өлең", ... ... т.б.) ... Қ.Жармағамбетов оны дамытып қалыптастырды ("Бидай туралы оқиғалы өлең", "Мұғалима", "Күзетші", "Кекті бала", т.б.). ... ... ... ... туралы аңыз" (1951), "Мұғалима туралы оқиғалы өлең" (1957), "Оқиғалы өлеңлар" (1962), т.б. жинақ болып жарық көрді. Сондай-ақ, қазақ ақындары ... ... ... ... ... ... Әлінің, М.Шахановтың жекелеген шығармалары оқиғалы өлең үлгісінде жазылған.
Әдебиет ... ... ... ... ... ... ... қақтығысқа толы тартысты оқиғаларғаұрынуы кезіндегі әрекеті негізінде қарастырады. Сондай-ақ, драматизмәлеуметтік - мәдени қайшылықтарды көркемдік негізде біріктіру құралы даболады. ... ... әр ... ... ... ... және жеке хаарктерлерге ие болып әр түрлі ... ... ... сипат алса, кейде комедиялық түрде көрініп отырады. Жалпыдраматизм термині полисемантикалық аспектіде көрініп: ... ... ... ... ... ... көрінеді. Лирика
жанрының сезімге құрылатындықтан лирикалық драматизмнің осы аталғанүш белгісі де лирика бойынан табылатынына әкеледі. ... ... яғни ... ... ... ... ... өзіндік көзқарас қалыптастыратынын айтпай кетуге болмайды.Белгілі бір тарихи әлеуметтік ортада қалыптасып, өсетін суреткер тұлғасы үшінсол ... ... әр ... тартыстар, қайшылықтар өз ізінқалдырады. Міне, осы қоғамдық ортаның әр түрлі тартысы жағдайларды ақын
шығармашылығының өзіндік драматизмін жасайды. Қазақ әдебиетінде сондайқайшылықты қоғамда өмір ... ... ... бет ... ... болмыс-бітімін қалыптастырған ақын - Шәкәрім. Ақын шығармаларындағы көркемдраматизм оның ішкі жан дүниесінің қоғамдағы әр түрлі қайшылықтарға деген ... ... ... ... әдебиетте қалыптасқан лирикалық
тұлғасы туралы айтқанда оның ең алдымен биік адамгершілікке негізделетінінайтамыз. Шәкәрім шығармаларындағы негізгі ... та ... ... ... ... ... ... Ақынның өзіндік оны қоршаған дүниенің, оның-рухани өмірінің тарихпен, заманыменбайланыс тудырады. Шәкәрім эпикалық жанр шебері ретінде ,, , , ... ... ... ... ... дүниеге келтірді.
Ал, лирикалық шығармаларының ішіндегі сюжетке құрылған, белгілі бір
композициялық ... ... да ... ... ... деп ... өлеңі алғаш рет 1912 жалы баспасынаншыққан, деп ... ... ... Өлең оқиғасыбайдың үйіне келген қонақтың амандасуымен басталады. Алайда, ақын өлеңініңүшінші шумағындағы:
Іздегені болмайды жалғыз тамақ,
Басқа да ... бар ... ... - бай ... қонақ тату,
Қайтарында болады қырын қабақ -,
деген жолдар арқылы оқиғаның немене аяқталғанынан хабар беріп,
өзіндік қорытындысын білдіреді. Десек те, бұл әлі де ... ... ... бастайды.
Үміт үзген қорқақ Ой
Дірілдейді қалшылдап
,-
Деп жалынды жалпылдап
Бір жағымнан Еріншек
Тағы келді салпылдап.
,-
Ашу келді арсылдап.
-деген шумақтағы лирикалық тұлғаның көмекке шақырған ойы
қорқақтық танытса, ... ... ... ... пен Ашу ... ... тұрғандай болады. Шәкәрім өлеңдеріндегі тарихи поэтикалықсипат күрделі сезім-күйдің, терең ойдың ерекше энергетикалық жағдайдаболуымен ерекшеленеді. Шумақтағы қалшылдап, жалпылдап, салпылдап,арсылдап деп ... ... ... ... ... ой, еріншек,ашу ұғымдарын нақылдандыра түскен. Сондай-ақ ақын қазақ жағдайын
түзеуге байланысты ойларын ашына, әрі ашық ... М.О. ... 1918 ж. ... №5 ... жариялаған деген мақаласында: - деп Шәкәрім шығармашылығына баға ... ... ... ... ... ... ұрсуы, сабырдыңкеліп ақыл айтып, барлық істі ынсапқа сынатумен аяқталады. Лирикалықтұлға ар, ұят, ... ... ... ... ... өлгендігіне налиды.қорытынды,соңғы пікірі емес.
Пайдаланған әдебиеттер.
1.Байтұрсынов А. Бес томдық шығармалар жинағы. - Алматы: Алаш, 2003. - 1 т. - 408 ... ас беру ... ... қызметі (XVIII - XIX ғғ. деректері бойынша).Смағұлов Ержан Мәлікұлы. Диссертациялық жұмыс.- ... ... ... К. ... жалған дүние. - Алматы: Толғанай Т., 2008. - 336 б.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейімбет Майлиннің өмірі мен шығармашылығы14 бет
«Масғұд» поэмасындағы Абай бейнесі7 бет
Ілияс жансүгіров 1894-19383 бет
Ірі буржуазия өкімет басында64 бет
Алаштың бас шығармасы13 бет
Арнау өлендерінің жанрлық табиғаты7 бет
Ахмет Байтұрсынұлы өмірі және шығармашылығы14 бет
Ақан Серінің өмірі мен шығармашылығы7 бет
Дулат Бабатайұлы өмірбаяны3 бет
Жылқыға байланысты әдет-ғұрыптар мен наным-сенімдер27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь