Ферменттер және коферменттер

1. Ферменттердің ашылу және зерттелу тарихы.
1.1. Ферменттердің қасиеттері.
1.2. Ферменттердің субстраттармен әрекеттесу механизмі.
2. Коферменттерге жалпы сипаттама.
2.1. Коферменттердің түрлері.
2.2. Коферменттердің қызметі.
Ферменттер тірі клеткаларда пайда болатын және организмдегі биохимиялық процестерді жылдамдататын ақуыз тектес биологиялық катализаторлар. Олар организмдегі жекелеген химиялық процесстердің жүруін және бүкіл зат алмасу процесстерін тездетеді. Фермент деген терминді ғылымға 19 ғасырдың басында Я.Б.Ван Гельмонт деген химик енгізген. Бұл сөз латынның Ферментацио-газ бөле отырып ашу деген сөзінен шыққан. Сонымен бірге әдебиетте энзим деген сөз де қолданылады. (эн-ішінде, зиме-ашытқы ) Ферменттерді зерттейтін ғылым саласын энзимология деп атайды.
Ферменттер клетканың тек белгілі бір аудандарында ғана шоғырланған, мысалы тыныс алу ферменттері митохондрияда , ақуыз синтезіне қатысты ферменттер рибосомада шоғырланған.
Ферменттер ақуыз тектес заттар болғандықтан ақуыздарды бөліп ал әдістерін ферменттерге де қолданылады. (Диализ, тұндыру, хроматография, электрофорез.)
Ферменттер — барлық тірі организмдер құрамына кіретін арнайы ақуыздар. Химиялық реакциялардьі жеделдетеді. Реакция түрлеріне сай ферменттер 6 топқа бөлінеді:
1. оксидоредуктазалар,
2. трансферазалар,
3. гидролазалар,
4. лиазалар,
5. изомеразалар,
6. лигазалар.
Ферменттер жасушаларда синтезделіп, биохимиялық реакцияларға қа¬тысатын ақуыздық табиғаттағы биокатализатор болып табылады. Энзимология, ферментология – ферменттерді зерттейтін ғылым саласы. Ол басқа ғылымдармен: биология, генетика, фармакология, химиямен тығыз байланысты. Ферменттердің қызметі туралы алғашқы ғылыми еңбекті Кирхгофф (1814) жариялады. Кейін ашу үдерісі ашытқы клеткаларында ғана өтеді деген ұйғарым жасаған Л. Пастерге (1871), Либих фермент¬тер клеткалардың өмір сүруіндегі пайда болған өнім, ол клеткада да, олардан бөлек те қызмет атқарады деген қарсы пікір білдірді. Либихтің ғылыми көзқарасы М. Манассейна (1871), Бухнер (1897) зерттеулерінде эксперимент жүзінде дәлелденді. Клеткаларда синтезделген ферменттер өзіне тән арнайы қызметтер¬ін организмнің барлық мүшелерінде атқарады. Ферменттік қасиет, негізінен глобулалық құрылымдағы ақуыздарға тән екені белгілі. Бірақ, қазіргі кезде кей¬бір фибриллалық ақуыздар да (актин, миозин) катализдік белсенділік көрсететіні анықталды.
1. Егорова Т.А., Клунова С.М., Живухина Е.А. Основы биотехнологии. М.: «АСАДЕМА», 2003г. 568с.
2. Беккер М.Е. Введение в биотехнологию. М.: «Пищевая промышленность». 1976г. 272с.
3. Егорова, Т.А. Основы биотехнологии: учебное пособие для высш. пед. учеб. заведений/ Т.А. Егорова, С.М. Клунова, Е.А. Живухина. – 2-е изд., стер. –М.: Академия, 2005. – 208 с.
4. Сельскохозяйственная биотехнология. Под редакцией В.С. Шевелухи, -М.: Высшая школа, 1998. -416с.
5. Промышленная микробиология. Под ред. проф. Егорова Н.С., М.: «Высшая школа», 1987г.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
БАӨЖ №3
Тақырыбы:
Орындаған:Айтмухамедова Б.А.
Тексерген:Бейсембаева Г.Ш.
Семей, 2015
Жоспар:
1. Ферменттердің ашылу және ... ... ... қасиеттері.
1.2. Ферменттердің субстраттармен әрекеттесу механизмі.
2. Коферменттерге жалпы сипаттама.
2.1. Коферменттердің түрлері.
2.2. Коферменттердің қызметі.
1. Ферменттердің ашылу және зерттелу ... тірі ... ... болатын және организмдегі биохимиялық процестерді жылдамдататын ақуыз тектес биологиялық катализаторлар. Олар организмдегі ... ... ... ... және бүкіл зат алмасу процесстерін тездетеді. Фермент деген терминді ғылымға 19 ғасырдың басында Я.Б.Ван Гельмонт деген химик ... Бұл сөз ... ... бөле ... ашу ... ... ... Сонымен бірге әдебиетте энзим деген сөз де қолданылады. (эн-ішінде, зиме-ашытқы ) Ферменттерді зерттейтін ғылым саласын энзимология деп ... ... тек ... бір ... ғана ... мысалы тыныс алу ферменттері митохондрияда , ақуыз синтезіне қатысты ферменттер рибосомада шоғырланған.
Ферменттер ақуыз тектес заттар ... ... ... ал ... ... де ... (Диализ, тұндыру, хроматография, электрофорез.)
Ферменттер -- барлық тірі организмдер құрамына кіретін арнайы ақуыздар. Химиялық реакциялардьі ... ... ... сай ... 6 ... ... оксидоредуктазалар,
2. трансферазалар,
3. гидролазалар,
4. лиазалар,
5. изомеразалар,
6. лигазалар.
Ферменттер жасушаларда синтезделіп, биохимиялық реакцияларға қа - тысатын ақуыздық табиғаттағы биокатализатор болып ... ... ... - ... ... ... ... Ол басқа ғылымдармен: биология, генетика, фармакология, химиямен тығыз байланысты. ... ... ... ... ... еңбекті Кирхгофф (1814) жариялады. Кейін ашу үдерісі ашытқы клеткаларында ғана ... ... ... ... Л. ... (1871), Либих фермент - тер клеткалардың өмір ... ... ... ... ол клеткада да, олардан бөлек те қызмет атқарады деген қарсы ... ... ... ... ... М. ... (1871), Бухнер (1897) зерттеулерінде эксперимент жүзінде дәлелденді. Клеткаларда синтезделген ферменттер өзіне тән арнайы қызметтер - ін организмнің ... ... ... ... ... ... ... құрылымдағы ақуыздарға тән екені белгілі. Бірақ, қазіргі кезде кей - бір фибриллалық ақуыздар да ... ... ... ... ... анықталды.
1.1.Ферменттердің қасиеттері.
Ферменттер өз әсерін өте аз мөлшерде катализаторға ұқсас жүргізеді. ... ... әсер ... заты - ... (S) ... реакция жүргенде фермент-субстраттық кешен (аралық зат) түзеді. Бұл кешеннің қызметі өте күрделі, ол субстрат пен фермент молекулалары конформациясы мен ... және ... ... ... ... өткен соң фермент-субстраттық кешен жаңа қалыпқа ауысып, фермент-реакция өнімі кешеніне айналады. Содан кейін ол фермент және реакция өніміне (Р) ... ... S + E --> S·E --> EP --> E + P ... ка - та - ли - здік ... келесі қа - си - ет - тері ... а) ... ... жаңа ре - ак - ция ... Ол тек тер - модинамикалық мүмкін реакци - яны ғана ... ... ... ... ... төмендейді. Реак - ци - я - ның үлкен кедергі энергиясын сатылап бөліп, төмендету және активтендіру энергиясын жоғарлату арқылы реакция ... ... б) ... ... ... бағытын өз бетінше өзгерте алмайды. Ол бір ғана реакция өнімі түзілуі бағытында ... ... ... глюкокиназа глюкозадан тек глюкоза-6-фосфат түзілуін жүргізеді. в) Фермент қатысатын реакция қайтымды болса, ол реакцияны екі бағытта да жүргізе алады. ... ... ... ... қатысатын фосфогексо-изомераза, альдолаза, фосфоглицерат-киназа, фосфоглицератлидаза және т.б.
Ферменттердің классификациясы. Ферменттердің саны ... ... ... ... ... ... ескі ... қамту мүмкін болмай қалды. 1961 жылы көрнекті ... ... ... құрылды, бұл комиссия ферменттердің жаңа классификациясын жасап, оны Халықаралық биохимиялық ... ... ... Жаңа классификация бойынша бізге белгілі ферменттердің барлығы алты класқа бөлінеді.
1. ... -- ... ... -- ... ... топтарының тасымалдау реакциясын катализдейтін ферменттер.
3.Гидролаза -- заттардың түрліше топтарының гидролизіне қатысатын ферменттер.
4.Лиаза -- еселенген байланыс түзе және оны бұза ... ... ... ... ... ажыратып алу реакциясын катализдейтін ферменттер.
5. Изомераза -- изомеризация реакциясын катализдейтін ... АТР ... ... жай ... ... ... ... түзу реакциясын катализдейтін ферменттер.
Жаңа классификация бойынша әрбір фермент атауының алдына төрт цифр ... Бұл ... ... осы ... ... алты кластың қайсысына жататындығын көрсетеді.
Екінші цифр оның класс тармағын білдіреді. Оксидоредуктаза ферментінде екінші цифр ... ... ... ... ... ... Трансфераза ферментінде ол тасымалданатын топтық табиғатын көрсетеді. Гидролаза ферментінде екінші цифр гидролизденетін ... ... ... ... -- ... байланыс типін, изомераза ферментінде -- катализденетін ... ... ... ал ... ... -- жаңадан түзілетін байланыс типін көрсетеді.
Үшінші цифр класс тармағының ... ... ... ... ол ... ... акцептордьщ типін белгілейді, трансфераза ферментінде -- ... ... ... ... -- ... ... типін, ал лиаза ферментінде -- ыдыратылатын топты анықтайды. Изомераза ферментінде үшінші цифр субстраттың өзгеру сипатын, ал ... ... ... ... ... ... ... алғашқы үш цифр ферменттіқ типін нақты анықтайды, ал төртінші сан ферменттің осы ; класс тармағындағы рет нөмірін ... ... ... ... цифр бір-бірінен нүктемен бөлінеді.
Ферменттер химиялық табиғаты жағынан - ақуыздық заттар. Ферменттердің тездеткіштік қасиеті оның ... ... ... ... ... субстраттармен әрекеттесу механизмі.
Ферменттер де ақуыздар тәрізді қарапайым және күрделі болып екі топқа бөлінеді.
Қарапайым ферменттердің молекуласы тек қана ақуыздардан тұратын бір ... ғана ... ... жататындар- рибонуклеаза, пепсин, амилаза.
Күрделі ферменттердің молекуласы 2 компоненттен тұрады. Ақуыздық бөлігін апофермент, ал ... ... ... деп ... реакцияларда коферменттер екі түрлі қызмет атқарады.
1) Ферменттің ... ... ... ... ... бір ... екіншісіне тасымалдауға қатысады.
Химиялық реакциялардың жылдамдығы реакцияға түсетін молекулалардың ... ... ... Ал ... жиілігі молекулалардың концентрациясы мен ортаның температурасына байланысты.
Температураның артуына қарай молекулалар қозғалысының кинетикалық энергиясы да артады, бұл молекулалар соқтығысуының жиілігіне әсер ... ... ... реакдияның өтуі үшін молекулалардың соқтығысуы жеткіліксіз. Бұл кезде олар активті күйде болуы қажет, басқаша айтқанда, оларда реакция үшін ... ... ... ... қоры ... ... ... энергияны активация энергиясы деп атайды.Фермент осы реакцияға қажет активацияэнергиясын кемітеді. Ол үшін фермент реакцияға ... ... ... (оны ... деп ... ... ... түзеді. Комплексті қысқаша Ф + С (фермент + + ... деп ... Бұл ... ... әлдеқайда аз мөлшердегі энергия қажет.
Фермент + субстрат аралық комплексін түзу кезінде субстрат молекулалары біраз деформацияға ұшырайды, сондықтан реакцияның ... ... ... Бұл деформация субстраттың молекула ішілік байланыстарын әлсіретеді және молекуланы белгілі бір реакцияға неғұрлым қабілетті етіп ... ... ... спектрлік методтардың жәрдемімен дәлелденген.
Ф + С аралық комплексін түзуде субстрат ... ... ... ... оның ... ... деп аталатын жекелеген учаскелерімен қосылады. Ферменттің әрбір молекуласында 1 -- 2 активтік орталық бар екендігі ... ... ... ... ... мен химиялық табиғаты белгілі бір субстратқа ғана сай келетіндей болып қалыптасқан. Бұл ... ... ... катализатор бола алмайды. Осы ерекшелік ферменттердің талдаушылық қасиетін белгілейді.
Органикалық заттар мен ферменттердің структурасын зерттей келе,Э.Фишер ... пен ... ... ... ... ... қорытынды шығарып, фермент субстратқа құлпының кілтіндей сәйкес келеді деп сипаттады.
Ферменттер молекулаларының құрылысына қарай екі топқа бөлінеді:
1) тек қана ... ... бір ... ... ... ... ақуыздан басқа активтік немесе простетикалық топ деп аталатын ақуызсыз текті заттар кіретін екі компонентті ферменттер.
Бір компонентті ферменттерде активтік орталықтың ... амин ... ... ... ... ... -- фермент молекуласының II және III деңгейлік структурасы жасалған кезде, бүйірлік радикалдар өзара жақындасады да, ... ... ... ... панкреатикалық рибонуклеазаның активтік орталығына гистидин-16-ның, лизин- 41-дің және ... ... ... Активтік орталықтың осы компоненттерінің кеңістіктік жақындасуын күрделендіре түсетін амин ... да ... үшін ... роль ... ... -- фермент молекуласының құрамынан басқа амин қышқылдарын ферменттің активтік қасиетіне нұқсан келтірмей де ажыратып ... ... ... ... ... (Ко-бірге және фермент деген сөзден шыққан) - құрамына ақуыз жоқ органикалық қосылыстар, олар ... ... ... ... ... байланысқан кофактор-простетикалық топ. Көптеген ферменттардің активтілігі үшін екі фактордың даметалл иондарының да, простетикалық топтың да ... ... ... ... Оксидоредуктазаның құрамындағы флавинадениндинуклеотид (ФАД) осындай коферментке мысал бола алады.
Коферменттер төмен молекулалы заттар, олар жоғары температураға төзімді келеді және ферменттің ... ... оңай ... Мысалы, диализ кезінде осылай болады. Олар сөзсіз қажетті кофактор ретінде ферменттердің каталитикалық жұмысына қатысады.
Катализдік процесті ... ... ... ... жүзеге асырады. Оның ақуыздіқ бөлігі ферменттің талғампаздық қасиетін және реакцияның жылдамдығын анықтайды. Апофермент субстратты уақытша қосып алады, ал кофермент кезде оның ... ... Ал бір ... дың өзі ... ферменттің құрамды бөлігі болуы мүмкін. Мысалы фосфопиридоксаль ... ... ... ... ... келеді.
Көптеген ферменттер витаминге жатады немесе витаминдер туындысы болып табылады. Коферменттерге белсенді тобы бар ... - ... В1 ... ... ... коферменттер (РР витамині бар) жатады. В2, В6, В12 витаминдері және басқа да витаминдер кіреді. ... ... ... ... ... ... ... Осыдан кейін зат алмасу бұзылады және адам мен жануарлар ... ... ... ете ... ... емес ... де бар, мысалы, металлпорфириндер (цитохромдағы гемдер), нуклеотидтер (УДФ-глюкоза), пепдиттер ... т.б. ... ... коферменттер зат алмасудың аралық өнімдерінен түзіледі және әрқашан да ағзадаболады.
2.1. Коферменттердің түрлері.
Биохимиялық реакцияларда коферменттер екі түрлі қызмет атқарады:
1. Күрделі фермент ... ... ... ... фермент әсер ететін зат) катализдің өнделіп өзгеруіне қатысады, бұл кезде кофермент оның активті ортасына енеді
2. Бір ... ... ... ... ... ... ... протондарды немесе жеке химиялық топтарды тасымалдайды.
2.2. Коферменттердің қызметі.
Коферменттер, коэнзимдер - фермент құрамындағы кіші молекулалы органикалық қосылыстар. Ферменттің ... ... ... қарағанда кофермент қыздыруға төзімді және апоферменттен ажыратып алуға болады. Коферменттер организмде түрлі химиялық заттарды (ацильді, фосфатты, аминды т.б.), сутек көмірқышқыл газы т.б. ... ... ... ... ... ... одан жеңіл ажырайтын, жеңіл ажырамайтын не тіпті ажырамайтын түрлерге бөледі. Ерігіш ферменттердің коферменті жеңіл ажырайды, ал ... ... ... коферментпен ковалентті тығыз байланыста болады. Жеңіл бөлінетін коферментке сутек ... ... ... ... ... ... ... қышқылы, хинон т.б. жатады. Тығыз байланысты топтарға сутекті - флавин, амин тобы - ... ... - ... тасымалдайды. Коферменттің көбі витаминде, мысалы, НАД, НАДФ, кофермент А. Организмде витаминдер жеткіліксіз болса зат алмасу баяулайды.
Пайдаланылған ... ... Т.А., ... С.М., Живухина Е.А. Основы биотехнологии. М.: , 2003г. ... ... М.Е. ... в ... М.: . 1976г. 272с.
3. Егорова, Т.А. Основы биотехнологии: учебное пособие для ... пед. ... ... Т.А. Егорова, С.М. Клунова, Е.А. Живухина. - 2-е изд., ... - М.: ... 2005. - 208 ... Сельскохозяйственная биотехнология. Под редакцией В.С. Шевелухи, -М.: Высшая школа, 1998. ... ... ... Под ред. ... ... Н.С., М.: , 1987г.

Пән: Бизнесті бағалау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биохимия негіздері7 бет
Ферменттермен жұмыс істеу әдістемесі13 бет
«Ферменттер биосинтезі »7 бет
«Ферменттерді бөліп алу ферменттер әсерінің кинетикасы»5 бет
«ферменттермен жұмыс істеу әдістемесі. ферменттерді бөліп алу»10 бет
Аминолиттік ферменттер 5 бет
Антиоксидантты ферменттер және ДНҚ-ның тотығу арқылы зақымдануы21 бет
Микроб ферменттері, классификациясы21 бет
Улы заттардың жасушаға енуі және ферменттерге әсері13 бет
Ферменттер10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь