Жануарлардың систематикасы, құрылыс ерекшелігі, таралуы


1.Қояндар.Систематикасы.Құрылыс ерекшелігі.Таралуы.Көбеюімен дамуы
2.Шошқа.Систематикасы.Құрылыс ерекшелігі.Таралуы.Көбеюімен дамуы
3.Құндыздар. Систематикасы. Құрылыс ерекшелігі. Таралуы. Көбеюімен дамуы
4.Соқырлар. Систематикасы. Құрылыс ерекшелігі. Таралуы. Көбеюімен дамуы
Қояндар тұрғылықты,жыл бойы белсенді аң.Ағашты – бұталы өсімдіктері мол,олар маңызды қорек қоры,аймақтарда мекендейтін 43 түрді біріктіреді.Тұқымдастың таралу аймағы отряд ареалына сай келеді.Дене тұрқы 25-74 см.2 тұқымдасқа жататын 60 түрі бірігеді.Қоянтәрізділер қарапайым насекомқоректілерден шыққан.Ең ежелгі қазбалары жоғары палеоценен белгілі.
Қоянтәрізділердің кәсіптік маңызы зор (терісі, жүні, түбіті, еті пайдаланылады). Қоян тәрізділерде жыртқыш тістері жоқ және күрек тістері өз тістерінен кең диастемамен бөлінген. Құлақтары ұзын, бас сүйегіне жабысқан, бұлар көздерінен алшақ артқа қайырылған, алдыңғы аяқтары қысқа болып келеді. Барлықтарымен жүреді ал артқы аяқтары керісінше ұзын, табаны жерге тиеді. Аяғының табаны қалың түкпен қапталған, олар ешқашан жалаңаш болмайды. Сау тістері ашық және әр уақытта өсуде болады. Жүні жұмсақ, үлпілдек, терісі жұқа, мықты емес. Тұқымдасқа денесінің мөлшері орташа. Кейбір түрлері жайылымға, жеміс бағына, орманға зиян келтіреді. Қазақстанда кездесетін 3 түрі (ақ қоян, құм қоян, ор қоян) бар.
Аққояндар тұқымдасы кіші тұымдастардан тұрады, нағыз тиіндер, суырлар, ала тышқан, саршұнақ. Қазақстанда осылардың барлығы кездеседі.
Аяғы қысқа, бармағында сәл бүгілген тырнағы бар. Бірінші түрлердің алдыңғы аяқтарының бармақтары жетілмеген, ал екіншісінікі кейде тіптен болмайды. Түкті жамылғысы өзгермелі, ағаш кемірушілердікі қалың, жұмсақ және үлпілдек. Жүнінің түсі сұр, кейде қара және жирен түсті. Суырлар Еуразия және Солтүстік Америкада санаулы таралған. Олардың жеке өкілдері тундрада және суптропиктерде кездеседі.
Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990
А.Б.Таңатаров,А.Атабайұлы,М.А.Таңатаров.Шошқа шаруашылығы.Алматы 2014
К.Ә.Дәуітбаева,Б.Е.Есжанов,Н.С.Сапарғалиев,С.Т.Нұртазин.Жануарлар алуан түрлілігі.Алматы 2011

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының Білім және Ғылы министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

СӨЖ

Орындаған:Каримова.Н.А
Тексерген:Тугамбаева.С.М
Тобы:БЛ-409

Жоспар
1.Қояндар.Систематикасы.Құрылыс ерекшелігі.Таралуы.Көбеюімен дамуы
2.Шошқа.Систематикасы.Құрылыс ерекшелігі.Таралуы.Көбеюімен дамуы
3.Құндыздар. Систематикасы. Құрылыс ерекшелігі. Таралуы. Көбеюімен дамуы
4.Соқырлар. Систематикасы. Құрылыс ерекшелігі. Таралуы. Көбеюімен дамуы

Қояндар тұқымдасы (Leporidae)
Қояндар тұрғылықты,жыл бойы белсенді аң.Ағашты - бұталы өсімдіктері мол,олар маңызды қорек қоры,аймақтарда мекендейтін 43 түрді біріктіреді.Тұқымдастың таралу аймағы отряд ареалына сай келеді.Дене тұрқы 25-74 см.2 тұқымдасқа жататын 60 түрі бірігеді.Қоянтәрізділер қарапайым насекомқоректілерден шыққан.Ең ежелгі қазбалары жоғары палеоценен белгілі.
Қоянтәрізділердің кәсіптік маңызы зор (терісі, жүні, түбіті, еті пайдаланылады). Қоян тәрізділерде жыртқыш тістері жоқ және күрек тістері өз тістерінен кең диастемамен бөлінген. Құлақтары ұзын, бас сүйегіне жабысқан, бұлар көздерінен алшақ артқа қайырылған, алдыңғы аяқтары қысқа болып келеді. Барлықтарымен жүреді ал артқы аяқтары керісінше ұзын, табаны жерге тиеді. Аяғының табаны қалың түкпен қапталған, олар ешқашан жалаңаш болмайды. Сау тістері ашық және әр уақытта өсуде болады. Жүні жұмсақ, үлпілдек, терісі жұқа, мықты емес. Тұқымдасқа денесінің мөлшері орташа. Кейбір түрлері жайылымға, жеміс бағына, орманға зиян келтіреді. Қазақстанда кездесетін 3 түрі (ақ қоян, құм қоян, ор қоян) бар.
Аққояндар тұқымдасы кіші тұымдастардан тұрады, нағыз тиіндер, суырлар, ала тышқан, саршұнақ. Қазақстанда осылардың барлығы кездеседі.
Аяғы қысқа, бармағында сәл бүгілген тырнағы бар. Бірінші түрлердің алдыңғы аяқтарының бармақтары жетілмеген, ал екіншісінікі кейде тіптен болмайды. Түкті жамылғысы өзгермелі, ағаш кемірушілердікі қалың, жұмсақ және үлпілдек. Жүнінің түсі сұр, кейде қара және жирен түсті. Суырлар Еуразия және Солтүстік Америкада санаулы таралған. Олардың жеке өкілдері тундрада және суптропиктерде кездеседі. Азияттық ұзын құйрықты саршұнақ америкалық ұзын құйрықты саршұнаққа жақын.
Ақ қоян, негізінен, қалың қар түсетін Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Павлодар және Ақмола облыстарындағы орманды далаларда, Қарағанды, Шығыс Қазақстан облыстарындағы таулы аймақтарда көптеп, ал Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Алматы облыстарында сирек кездеседі. Жыл бойы жайылым жағдайына, қардың түсуіне орай, жыртқыштардың азды-көптігіне қарай қоныстарын ауыстырып отырады. Ақ қоянның саны жылда өзгермелі болады.Дене тұрқы 68 см, салмағы 5 - 6 кг-дай болады. Жазда түсі сұрғылт қоңыр, қыста түгелдей аппақ болып түлейді. Ақ қоян еті, терісі мен түбіті үшін ауланады;
Құм қоян - қояндардың ішіндегі ең кішісі. Дене тұрқы 38 - 53 см, салмағы 1,5 - 2,5 кг. Арқасы мен бүйірі қоңыр, сұр, ал бауыры ақ түсті. Қазақстанда Арал Қарақұмы, Қызылқұм, Мойынқұмда және Қызылорда, Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан, Маңғыстау облыстарындағы құмды жерлерде мекендейді. Қорегін іздеуге ымырт түскен кезде, түнде шығады. Ұйығуы қаңтар мен ақпанның аяғында басталады. Құм қояны - өте өсімтал, жылына 3 рет көбейеді, әр туғанда 1 - 9 көжектен табады.
Ор қоян - қояндардың ішіндегі ең ірісі. Дене тұрқы 53 - 69 см, салмағы 3,5 - 5,8 кг. Артқы аяқтары алдыңғысына қарағанда екі есеге жуық ұзын. Түсі әр маусымда әр түрлі. Жазда және қысқа қарай құйрығында қара жолақ пайда болады. Қазақстанның батысы мен солтүстігінде, әсіресе Батыс Қазақстан, Атырау, Ақтөбе облыстарында таралған. Шөл, шөлейт, далалы жерлерді мекендейді. Тіршілік әрекеті іңірде және түнге қарай басталады. Жылына 2, кейде 3 рет, 3 - 9 көжектен табады. Қояндар көбейіп кетсе бау-бақшаға зиян келтіреді. Олар еті, терісі үшін ауланады.

Шошқалылар тұқымдасы (suidae).

Зоологиялық жүйелеуде шошқалар сүтқоректілер класына,жұптұяқтылар отрядына,бұдыртүстілер отряд тармағына,шошқа тәрізділер (Suedae),шошқа тұқымдасқа (Sus Scrofa) жатады. Бас сүйегі сүйір, ұзын, төменгі жағында жер қопаратын сүйек өсіндісі бар, тұмсығы тақыр. Аяқтарында жан бармағы жақсы жетілген 4 бармақты. Жыртқыш тістері үлкен, жоғарғы тістері бүгілген, азу тістері дөңестеу.
Асыранды шошқалар жер шарында кең таралған жабайы шошқа тұқымдастарға (Suedae) жатқызылады.Шошқа тұқымдастар бес туыстан:тапалтақ шошқалар, сүйелді шошқалар,ормандық шошқалар,шашаққұлақ шошқалар,асыранды шошқалардың жабайы түрі және асыранды шошқалардан (Sus Scrofa) құралады.
Шошқалар кең таралған күйіс қайырмайтын хайуанаттарға жатады,олар кез келген азықпен қоректенеді.Шошқа өте ежелгі қолға үйретілген хайуанат болып табылады.
Шошқаның көп ұрықты болуы-айрықша маңызды шаруашылықтың белгісі.
Шошқа шаруашылығы қызметінің нәтижесі бір аналыққа шаққанда торай санымен өлшенеді.Көптөлділік оқыс жағдайларды есептемегенде барлық аналықтың берген төлінің орта көрсеткішімен өлшенеді.Көптөлділік потенциалдық және шынайылық болып бөлінеді.Потенциалды көптөлділік деп-қалыпты дамыған және барлық ұрықтанған аналық клеткаларының (олар
25-тен 35-ке дейін)пісіп жетілуіндегі ұрықтардың қалыпты дамуының нәтижесіндегі торайлардың алынуын айтамыз.
Шынайы көптөлділік потенциалдықтың 50-60 пайызы болып келетін тірі туған торайлардың санымен өлшенеді.Зерттеушілер аналық шошқадан 16-20,ал орташа алғанда 158 жыныс клеткасы бөлінеді деп есептейді.Олардың тек 0,6-13% ғана ұрықтанады да,қалғандары ұрықтанбайды.Шошқалардың қалыптасқан тұқымқуалаушылық көптөлділік деңгейін өз мөлшерінде ұстау үшін аналықты қалыптасқан нормаға сай азықтандыру керек.Төлдің ірілігі мегеженнің жасына және тұқым ерекшелігіне байланысты.Яғни 12-15 торай туғанда олардың тірілей салмағы 1200 г-нан 1035 г ғана төмендейді.Жаңа туған торайдың 1120-1250 аналықтың салмағын құрайды.Шошқа шаруашылығы мамандарында мынадай ойлар бар,яғни тірілей салмағы төмен торайлар туғаннан соң өліп қалады,себебі олар физиологиялық ауытқумен туады деген.Әрине,бұл ой теріс деп есептелінеді.Себебі,торайлар салмағы 0,8 кг-нан төмен болғанның өзінде ағзаның бүкіл жүйесі біркелкі істейді,тек бұлшық еттері дамымайды.Буаздылықтың оныншы күнінде буаз аналықтардың қанының сары-суында альбумин құрамының көбеюі.Американ зерттеушілері Д.Целлер мен Н.Хэбуер аналық шошқаның көптөлділігі орташа былай болатынын анықтаған;ұсақ 5-6 торайлы,орташа 6-7 торайлы,ірі 7-8 торайлы.Торайдың туған кездегі тірі салмағы олардың ары қарай өсуінде үлкен маңызға ие.Зерттеулерге қарағанда салмағы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Сілеусіндер. Бархатты мысық. Жанаттар Систематикасы. Құрылыс ерекшелігі. Таралуы. Көбеюі мен дамуы
Жануарлар систематикасы
Күзендердің систематикасы
Төменгі сатыдағы өсімдіктер систематикасы
Омыртқасыз жануарлардың түрлерінің таралуы, шығу тегі
Популяция.Таралуы,көшірмесі. Жабайы жануарлардың мінез-құлығы және әдетімен пішіні
Ақ күзен.систематикасы.Құрлыс ерекшеліктері. Сары күзен. Систематикасы. Құрлыс ерекшеліктері. 3.шұбар күзен. систематикасы.құрлыс ерекшеліктері
Жоғары сатыдағы өсімдіктер систематикасы
Органикалық дүниенің даму тарихы мен өсімдіктердің систематикасы
Омыртқалы жануарлардың биоалуандығы пәнінен
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь