Тігін жіптері. Жіпті иіру

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
3. Қорытынды
4. Әдебиеттер
Қолмен жіп иіру неолит дәуірінен белгілі. Алғаш жіп иіру құралы ретінде талшық түтетін қол тарақ пен қол ұршық пайдаланылды (қ. Ұршық). Келе-келе адамзат ұршықты доңғалақ арқылы айналдыру тәсілін, бір мезгілде шүйкелейтін және иіретін құралды ойлап тапты. Қазақ қолөнершілері тоқу ісіне көбінесе жүннен иірілген жіптерді пайдаланған. Ондай жіптер түйе мен қой жүнінен, ешкінің түбітінен иірілетін. Мұндай жіптер таза, жұмсақ, әрі төзімді, созылмалы да әдемі. Иіруге арналған жүнді әбден тазартып жуады, кепкен соң қолмен майдалап түтеді. Түтілген жүн қыл-қыбыр, шөп-шаламынан тазарып, ұйысқаны жазылып, жұп-жұмсақ үлпілдеп тұрады.

Негізгі бөлім
Мата шығарудың ең алғашқы сатысы- талшықтардан жіп жасау. Тоқыма фабрикасына түскен талшықтарды арнайы машиналарда қопсытады,қоқыстардан тазартады,тарайды.Содан соң бірыңғай,ұзын таспа түрінде созады.Таспаны тегістеп,сәл айналдырады да,босаң жіп алады.Тоқыма машиналарында ұршықтың көмегімен оны иіреді.Дайын болған жіпті арнайы шөріктерге орайды.Талшықтан жіп шығару процесін иіру деп атайды.Дайын болған жіп тоқыма фабрикасына түсіп, одан тоқу станоктары мата шығарады.Матаның ұзына бойымен орналасқан жіпті негізгі жіп, ал көлденеңінен жатқан жіпті арқау жіп деп атайды. Мата негізгі және арқау жіптерін өріп тоқу арқылы жасалады.Матаның екі жағындағы тарқатылмайтын шеттерін матаның жиегідеп атайды.Матаны алу процесін тоқу деп атайды.
Мата жіптері әр түрлі тәсілдермен тоқылады, матаның сыртқы түрі мен сапасы өру түріне байланысты болады.Матадан жіптің әр түрлі айқасу жолдарын байқауға болады.Мата жіптерін тоқудың неғұрлым қарапайым түрі-кездемелік тоқу.Сонымен қатар кездемелік, саржалық, сәтендік (атластық) айқасу түрлері де бар. Кездемелік тоқуға негізгі жіптер мен арқау жіптерін неғұрлым жиі өру тән болады. Мұндай өру арқылы маталардың басым көпшілігі тоқылады.Негіз бен арқау бойынша кездемелік өрудің раппорты екі жіпке тең болады. Кездемелік айқасумен тоқылған маталарға өндірісте көп қолданылатын шыт,зығыр талшықтары аралас маталар жатады. Раппорт деп матаның ұзындық бойында да,енінде де суреттің қайталануын құрайтын жіптер санын атайды
1. Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990
2. Аронина Ю.Н, ТЕхнология выделки и крашения меха.-М.:Легпромбытиздат,1986.
3. 2. Чацкий П.И Технология крашения меха ишубной овчины.- М.: Легкая индустрия,1980.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
Инженерлік технологиялық факультеті
кафедрасы
СӨЖ
Тақырыбы: Тігін жіптері. Жіпті иіру.
Орындаған: Даулетұлы ... ТК - 321 ... ... А. З.
Семей, 2015 жыл
Жоспар
* Кіріспе
* Негізгі бөлім
* Қорытынды
* Әдебиеттер
Кіріспе
Қолмен жіп иіру неолит дәуірінен белгілі. Алғаш жіп иіру құралы ретінде ... ... қол ... пен қол ... пайдаланылды (қ. Ұршық). Келе-келе адамзат ұршықты доңғалақ арқылы айналдыру тәсілін, бір мезгілде шүйкелейтін және иіретін құралды ойлап тапты. Қазақ қолөнершілері тоқу ... ... ... иірілген жіптерді пайдаланған. Ондай жіптер түйе мен қой жүнінен, ешкінің түбітінен иірілетін. Мұндай ... ... ... әрі ... ... да әдемі. Иіруге арналған жүнді әбден тазартып жуады, кепкен соң қолмен майдалап ... ... жүн ... ... ... ... ... жұп-жұмсақ үлпілдеп тұрады.
Негізгі бөлім
Мата шығарудың ең алғашқы сатысы- талшықтардан жіп жасау. Тоқыма фабрикасына түскен талшықтарды арнайы машиналарда ... ... соң ... ... ... созады.Таспаны тегістеп,сәл айналдырады да,босаң жіп алады.Тоқыма машиналарында ұршықтың көмегімен оны ... ... ... ... шөріктерге орайды.Талшықтан жіп шығару процесін иіру деп атайды.Дайын болған жіп тоқыма фабрикасына түсіп, одан тоқу станоктары мата шығарады.Матаның ұзына бойымен ... ... ... жіп, ал ... ... жіпті арқау жіп деп атайды. Мата негізгі және арқау ... өріп тоқу ... ... екі жағындағы тарқатылмайтын шеттерін матаның жиегідеп атайды.Матаны алу ... тоқу деп ... ... ... әр ... тәсілдермен тоқылады, матаның сыртқы түрі мен сапасы өру түріне байланысты болады.Матадан жіптің әр түрлі ... ... ... ... жіптерін тоқудың неғұрлым қарапайым түрі-кездемелік тоқу.Сонымен қатар кездемелік, саржалық, сәтендік (атластық) айқасу түрлері де бар. Кездемелік тоқуға негізгі ... мен ... ... ... жиі өру тән ... Мұндай өру арқылы маталардың басым көпшілігі тоқылады.Негіз бен арқау бойынша кездемелік өрудің раппорты екі ... тең ... ... ... ... ... өндірісте көп қолданылатын шыт,зығыр талшықтары аралас маталар жатады. Раппорт деп ... ... ... ... де ... қайталануын құрайтын жіптер санын атайды
Жіп - қысқа талшықтардан ширатылған, мата және трикотаж тоқуға, киім, кесте, т.б. тігуге, ... ... т.б. ... ... ... өнімі. Жіп біртектес талшықтан (мыс., мақта талшығы, зығыр талшығы) немесе әр ... ... ... жүн мен ... ... ... ... мүмкін. Жіптің ең басты сапалық сипаттамасы - жіңіш-келілігі (нөмірі) мен механикалық қасиеттері ... ... ... ... т.б.). ... тәсіліне қарай тарақтап иірілген жіп, иіру машинасында ... жіп ... ... жүн созып иіруге, иненің жұмсауынан өткізуге, сымның, біздің, иненің ізімен іркілмей жүргізіп отыруға қолайлы. Түтілген үлпілдек ... бір ... ... ... ... ... ... төгеді. Домалақтың ортасында әдейі ызған баудан немесе кез келген матадан екі қабаттап істелген бүлдіргесі сыртқа ... ... Жіп ... ... ... ... қолдың ортан саусағына іліп алады. Бұл ілмек шүйкені қыл-қоқыстан сақтап, оны биік ... ... ... ... іліп қою үшін де өте ... ... ... қарапайым күрделі
* кездемелік саржалық, атластық, сәтендік
Саржалық айқасуда негізгі жіптері, біреуін жіберіп отыра, екі арқау жіптерін жауып отырады. Раппортқа үшеуден кем емес жіп ... ... ... ... диагоналы бойынша түсетін бүртік арқылы айырады. Бүртік ... орын ... ... ... ... ... ... қалың және ауыр маталар тоқылады.Бұл маталарға саржа, кашемир, шотланд, фланель маталары жатады.
Сәтендік айқаспада арқау жіп төрт немесе одан көп ... ... ... ... ... айқаспада ,керісінше негізгі жіп төрт немесе одан артық арқау жіптерді қамти ... ... және ... айқаспалармен тоқылған маталар біршама тығыз әрі салмақты келеді. ... ... ... және ... ... ... атлас, креп- сәтен, астарлық сәтен сияқты маталар дайындалады.
Жіп ... екі ... ... бар. Оның ... - ... Екіншісі - аяқпен айналдыратын жіп иіруіш. Ұршықпен жүн иірудің де екі түрлі әдісі бар. Бірі - ... сол ... ... іліп ... иіру, екіншісі - шүйкені жоғары (үйдің қабырғасына, сәкіге, керегеге және т.с.с.) іліп қойып иіру. Екеуінде де иіруші шебердің ... оны ... ... ... келе ... жіпті буылдықсыз біркелкі етіп сыптығырлай отыруын, саусақтарының шебер, ширақ қимылдауын керек етеді. Иіріп келе ... жіп ... ... оны ... үлпілдек ұшымен жалғастырады. Егер оның біраз жері жуандап кетсе, не жіңішкерсе онда оны тарқатып қайта иіру қиын. ... ... ... ... үзіп ... ... жерінен қайта жалғап иірген дұрыс. Шұлық, ұйық, қолғап, шарф, шәлі жіптері өрмек, шуда ... ... өте ... ... Өйткені бұлай иірілген жіп тоқуға бөгет жасайды, ал тоқылып шыққан заттар өте дөрекі және ... ... ... Қолғап пен ұйықты кейде мықты болу үшін екі қабатталған жіппен ... ... ... екі жіпті қосып, қатты ширатудың қажеті жоқ. Тоқуға арналып иірілген жіп домалақтанып жиналады.
Жіп иіруді механикаландыру 1770 - 80 ... ... ... ... кемелдене түсуіне байланысты түту, шүйкелеу, тегістеу процестері де механикаландырыла бастады. Жіп иіру - тоқыма өнеркәсібінің ... ... ... ... ... ... және алынатын жіп сапасына қарай жіп иірудің әр түрлі жүйелері пайдаланылады. ... ... ... ... негізгі 4 жүйесі бар:
1) кард жүйесінде тарауыш ... ғана ... ... ... ... ... ... жүннен төмен және орта нөмірлі жіп алынады;
2)тарақтап иіру жүйесінде тарауыш машина да, тарақтап түту машинасы да пайдаланылады. ... ... жүн және ұзын ... ... ... нөмірлі және аса жоғары сапалы жіп алынады;
3) түту жүйесінде талшық таралмайды, тек қылшықтан ажыратылады. ... ... ... ... ең ұзын талшығын өңдеу үшін қолданылады;
4)аппаратты жүйеде тегістеу кареткамен жалғастырылған 2 - 3 ... ... ... ... да, ... ... ... жіп алынады. Талшық түріне қарай жіп иіру мақта иіру, жүн иіру, жібек иіру, зығыр иіру, т. б. болып ... Әр ... ... жіп иіру үшін ... талшықтың қасиетіне қарай әр түрлі машиналармен өңдеудің түрлі тәсілдері пайдаланылады.
Жіпті ... иіру - ... ... ... ... ... ... орап ұзын, мықты тоқыма жіп алу тәсілі. Ұршық негізгі үш бөліктен ... ... ... басы, сабы және мұрындығы. Ұршықтың басын тығыз ағаштан ойып, жұмсақ тастан қашап, қорғасыннан дөңгелектеп құйып жасайды. ... ... ауыр не ... ... ... жуан-жіңішкелігіне сәкес болуға тиіс. Ұршық сабының ұзындығы 30 сантиметрдей болады.
Ұршықты саптағанда оның ... ... ... ... басқа кигізеді (басынан 3 елідей шығарып). Саптың ұшынан жіпжататын сай салып, ұшынан 1 елідей төменіректен мұрындық ... Оның ... ... ... сәл ғана ... болады. Жіп ауырлағанда сынып кетпеу үшін, мұрындық қатты ағаштан дайындалады.
Ұршықпен иірілетін жіптердің ең жуаны ... ... ... ... және ... ... ... киіз үйдің түндік, үзік, туырлық сияқты әбзелдерін тігуге арналған шуда жіп, ал ең ... - ... ... тоқуға, теріден киім тігуге арналады. Жіп иірілуіне қарай екі түрлі : оңқай жіп, солақай жіп болады. Жіптің бұл ... ... ... ... ... үшін ... Жіп иіргенде шебер майдалап түтілген жүннен шүйке ... оны ... ... ... ... не шүйкенің өзінен саусаққа ілетін ілгек шығарады. Иірілген жіпті ұршық сабына төгеді
Қорытынды
Түрлі міндеті бар маталарды ... ... ... қажет етіледі. Жіп талшқытан дайындайды. Бұл процесс иіру деп аталады.Талшық бума - бума ... ... ... ... ... ... ... түткіш (чесальная) машинада таралады.Содан соң оларды бауларға бөледі. Баудан созу және иіру ... жіп ... ... ... мата ... Мата ... ... жіптердің айқасуы нәтижесінде алынады. Бұл үрдіс тоқыма деп аталады.Арқау орағыш ұршыққа (6) негізгі жіп (тік жіп) ... ... (3) ... жіп ... жіп) ... Матаның тығыз тоқылуы үшін мата шетін жиек (кромка) (4) реттеп тұрады. Дайын мата тауарлы білікке оралады.
Әдебиеттер
* Шаңырақ : Үй-тұрмыстық ... ... : ... ред., ... ... Ю.Н, ... выделки и крашения меха.-М.:Легпромбытиздат,1986.
* 2. Чацкий П.И ... ... меха ... ... М.: ... ...

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бактериялардың жеке топтарының сипаттамасы (1 бөлім – gracilicutes)10 бет
Бояғыштар және олардың түрлері7 бет
Мақта өндірісі8 бет
Тоқыма талшықтары30 бет
Трикотаж жаймасының ассортименті6 бет
Uster приборының көмегімен иіру процесін ұйымдастыру7 бет
Маталарды алу технологиясы27 бет
Маталардың құрылымдық түрлерін анықтау жайлы ақпарат11 бет
Басқару деңгейлері. Тігінен және көлденеңінен басқару құрылымдары7 бет
Любакс тігін өндірісінің еңбекақы жүйесін талдау22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь