Арамшөптердің жіктелуі

І Кіріспе
1.1 Арамшөп туралы түсінік.
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Арамшөптердің келтіретін зияны.
2.2 Арамшөптердің биологиялық ерекшеліктері.
2.3 Арамшөптердің жіктелуі.
ІІІ Қорытынды
ІV Пайдаланылған әдебиеттер
Арамшөп - егістік жерлерде өніп-өсіп, ауы шаруашылығына зиян келтіретін дала өсімдігі.Арамшөп егіске зор зиянын тигізеді: ылғалға, қоректік заттарға ортақ болады, егіннің түсімін, өнімнің сапасын кемітеді, топырақты баптау жұмысын қиындатады, егіске зиянды жәндіктер мен ауру таратады Олар тек егіс алқабында ғана емес, сонымен қатар жайылымдықтар мен шабындықтарда, орман алқаптарында да кездеседі. Табиғи шабындықтар мен жайылым шөбінің сапасын кемітетін улы және азықтық қасиеті жоқ өсімдіктер де арамшөп қатарына жатады. Егер негізгі ауылшаруашылығы дақылдары егісінде басқа мәдени өсімдіктер кездессе, оларды арамшөп қоспасы дейді. Мысалы, бидай егісінде арпа, сұлы, не болмаса басқа мәдени өсімдіктер өссе олар арамшөп қоспасы болып есептеледі.Кейбір арамшөптердің мәдени дақылдарға бейімділігі соншалық олардың даму кезеңдері, тұқымдарының көлемдері (ені, ұзындығы) бірдей болып келеді. Сондықтан, ауылшаруашылығы дақылдарының тұқымдарын осындай арамшөптерден тазалау қиынға түседі. Мысалға сұлы егісіндегі қарасұлы, тары егісіндегі итқонақ арамшөп тұқымдарын келтіруге болады. Мұндай арамшөптерді маманданған, немесе айырылмас серіктес арамшөптер деп атайды.ССРО-да арамшөптің 1500 түрі кездеседі. Республикамызда жиі ұшырасатын арамшөптер: қара сұлы, итқонақ, алабота, шырмауық, кекіре, қызғылт қалуен, сары қалуен т.б
Арамшөптердің келтіретін зияны. Жергілікті жағдайға барынша бейімделіп алған арамшөптер мәдени өсімдіктердің қоректік заттары мен ылғалдың асыл қорын алып, олардан гөрі тезірек өсіп жетіледі. Олардың ірі жапырақтары мәдени өсімдіктерді көлеңкелеп жарық түсірмейді. Арамшөптер топырақтағы ылғал мен қоректік заттарды пайдаланады да, мысалы, оларды күріш өсімдігіне аз қалдырады, нәтижесінде олардың өнімін 15...20 процент кемітеді. Ал егістік қалуен көген тамырлары арқылы 1 гшектар жерден 67 кг азот, фосфор және 160 кг калий, ал шайқурай 1 ц құрғақ зат құрау үшін 623 ц су пайдаланады.Көптеген зерттеушілердің мәліметтеріне қарағанда, тіпті бір жылдық жалпақ жапырақты арамшөптер, егер олар шаршы метр жерге 100...200 түптен келетін болса, топырақтан әр гектарға шаққанда 60...140 кг мөлшерінде азт, 20...30 кг фосфор мен 100...140 кг калийді сіңіреді. Бұл шама сол жерге егілетін бидайдыңгектарынан 30 центнерден астам түсім беруіне жеткілікті болар еді.Мәдени өсімдіктер топырақ бетіндегі әр грамм жасыл масса үшін 3,20 гр су жұмсаса, центнерден астам түсім беруіне жеткілікті болар еді.Мәдени өсімдіктер топырақ бетіндегі әр грамм жасыл масса үшін 3,20 гр су жұмсаса, ал арамшөптер-6,57 грамм немесе екі есе көп жұмсайды екен.Арамшөптердің дақылдарға көлеңке түсіруі оның өсіп-жетілуініңең соңғы кезеңінде де зиянды.
1. Жиенбаев Ж. «Дәнді дақылдардың аурулары» Қайнар баспасы,2005 жыл
2. Агибаев А.Ж.,Тулеева А.К.,Сүлейменов З.Ш. “Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестер мен аурулардан қорғау” .
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министірлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
БӨЖ ... ... ... ... ... С.Н. ... ... семей
Жоспар
І Кіріспе
1.1 Арамшөп туралы түсінік.
ІІ Негізгі бөлім
2.1 ... ... ... Арамшөптердің биологиялық ерекшеліктері.
2.3 Арамшөптердің жіктелуі.
ІІІ Қорытынды
ІV Пайдаланылған әдебиеттер
Арамшөп - егістік жерлерде өніп-өсіп, ауы ... зиян ... дала ... егіске зор зиянын тигізеді: ылғалға, қоректік заттарға ортақ болады, ... ... ... ... ... ... ... жұмысын қиындатады, егіске зиянды жәндіктер мен ауру таратады Олар тек егіс ... ғана ... ... ... ... мен шабындықтарда, орман алқаптарында да кездеседі. Табиғи шабындықтар мен жайылым шөбінің сапасын ... улы және ... ... жоқ ... де арамшөп қатарына жатады. Егер негізгі ауылшаруашылығы дақылдары егісінде басқа мәдени өсімдіктер ... ... ... ... дейді. Мысалы, бидай егісінде арпа, сұлы, не болмаса басқа мәдени өсімдіктер өссе олар арамшөп қоспасы болып есептеледі. Кейбір арамшөптердің ... ... ... ... олардың даму кезеңдері, тұқымдарының көлемдері (ені, ұзындығы) бірдей болып келеді. Сондықтан, ауылшаруашылығы дақылдарының тұқымдарын осындай арамшөптерден тазалау қиынға түседі. ... сұлы ... ... тары ... ... арамшөп тұқымдарын келтіруге болады. Мұндай арамшөптерді маманданған, немесе ... ... ... деп ... ... 1500 түрі кездеседі. Республикамызда жиі ұшырасатын арамшөптер: қара сұлы, итқонақ, алабота, шырмауық, кекіре, қызғылт қалуен, сары ... ... ... ... ... ... ... бейімделіп алған арамшөптер мәдени өсімдіктердің қоректік заттары мен ... асыл ... ... ... гөрі ... өсіп ... Олардың ірі жапырақтары мәдени өсімдіктерді көлеңкелеп жарық түсірмейді. ... ... ... мен ... ... ... да, ... оларды күріш өсімдігіне аз қалдырады, нәтижесінде олардың өнімін 15...20 процент кемітеді. Ал ... ... ... ... арқылы 1 гшектар жерден 67 кг азот, фосфор және 160 кг калий, ал шайқурай 1 ц құрғақ зат құрау үшін 623 ц су ... ... ... қарағанда, тіпті бір жылдық жалпақ жапырақты арамшөптер, егер олар ... метр ... ... ... келетін болса, топырақтан әр гектарға шаққанда 60...140 кг мөлшерінде азт, 20...30 кг фосфор мен ... кг ... ... Бұл шама сол ... ... ... 30 центнерден астам түсім беруіне жеткілікті болар еді.Мәдени өсімдіктер топырақ бетіндегі әр грамм жасыл масса үшін 3,20 гр су ... ... ... ... ... жеткілікті болар еді.Мәдени өсімдіктер топырақ бетіндегі әр грамм жасыл масса үшін 3,20 гр су ... ал ... ... ... екі есе көп ... ... ... көлеңке түсіруі оның өсіп-жетілуініңең соңғы кезеңінде де зиянды. Күн сәулесі түспеген өсімдіктердің дәні нашар толысады, ол ... ... пен оның ... ... заттардың мөлшері азаяды. Арамшөптер тамыр жүйесінің күшті дамуына байланысты топырақтың терең қабатындағы су қорын мәдени өсімдіктерден әлдеқайда бұрын, әрі көп ... ... ... өте ... ... туғызады.Міне сондықтан да арамшөптермен күрес-ол ылғал үшін күрес.Мәдени өсімдіктердің егісінде арамшөптердің ... ... ... азайту немесе танаптардан оларды толық жою, ауыл шаруашылық дақылдарын егіп-өсіруіне жұмсалатын шығынды елеулі түрде төмендетеді. ... ... ... ... ... және жарығын пайдаланып, өнімін азайтады.
Арамшөптердің биологиялық ерекшеліктері.
Арамшөптердің ... ... бірі - ... ... 0-5 см ... жақсы көктеп шығатындығы.Оны А.Н.Киселев пен Г.А.Чесалиннің зерттеулері анық дәлелдеді. Олардың зерттеулері ... ... ... ... 1,5 см, ал ... 5 см тереңдіктен өніп шығады. Көпжылдық арамшөптер әр түрлі вегетативтік мүшелері арқылы көбейеді. Бұл жолмен көбеюдің потенциалдық ... өте зор, ... бір ... бірнеше жүздеген, тіпті мыңдаған бүршіктер болады. А.И. Мальцевтің деректері ... ... ... ... ... бір түбі 1609 дана ... ... оның ұзындығы 76 метрге, салмағы 1003 грамға жетеді екен, ал тамырсабақты жатаған бидайықтың осыған ... ... 5997 ... 170 метр және 690 грамға тең. Осы келтірілген арамшөптердің биологиялық ерекшеліктерінен олардың егістік жерлерде ... ... ... көрсетеді.Арамшөптер ауылшаруашылғына зор зиян келтіретіндіктен оларға қарсы тұрақты күрес жүргізіледі. Ол ... болу ... ... ... ... терең білу қажет. Мысалы, азжылдық арамшөптердің көгін бір ... ... ... ... әкеп соғады, ал атпатамырлы арамшөптерді бір қабат отау керісінше олардың көбейуін күшейтеді. Арамшөптер мекендейтін орны бойынша егістік немесе ... ... үй, ... ... ... ... және шабындықтар мен жайылымдықтарда өсетін арамшөптер болып үш топқа бөлінеді. Алайда, мекендейтін орны бойынша арамшөп ... осы үш ... ... ... жоқ. ... ... ... далада, жайлауда және тіпті аңыздарда да өсе ... ... ... үй маңында және ауылшаруашылық дақылдарының егісінде де кездеседі. Арамшөптер өсімдіктерінің биіктігіне қарай жоғарғы қабаттың ... ащы ... тағы ... ... өсімдіктермен бір биікте орналасқан орта қабаттың арамшөптері (шомыр, қарасұлы) және төменгі қабаттың (кәдімгі казтабан, егістік қанатжеміс, кәдімгі жұмыршақ) ... үш ... ... ... ... арамшөптері көлеңкеге төзімді. Кейде даму жағынан қалыс қалған орта қабаттың арамшөптері төменгі қабатта өседі (итқонақ, кәдімгі гүлтәжі). Олар ... ... ... ... және ... ... күрт ... күшті әлсіреген жағдайда болады.Арамшөптердің барлық жерге тарауы және олармен қарсы күресудің қиыншылығы, олардың тірі қалуы мен таралуына ... ... ... ... байланысты.Арамшөптерге тән қасиет олардың жоғарғы өсімталдығы. Мысалы, жусанжапырақ ... бір ... 5000 ... ... 200 мың, ... гүлтәжі 500 мың, сарықурай 730 мың тұқым бере алады. Астық тұқымдас ауылшаруашылық ... бір ... әрі ... 2000 дана дән ... Яғни ... ... салыстарғанда 2,5 еседен 37 есеге дейін өсімталдығы анықталған.Көптеген арамшөптер тұқымдарын жан-жаққа тез ... ... ... бар. ... күрделі гүлді арамшөптердің ұшпа ұрықтары, кәдімгі кәріқыздың, тікенді сарысояудың-тікендері мен ... ... ... ... қылтанағы дымқылданғанда жазылады да, құрғағанда бұралып шиырланады, сонымен дәннің орын ауыстыруына, жылжуына жағдай туады. Мұндай елеусіз орын ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Арамшөптердің басты ерекшелігі тұқымдардың біркелкі еместігі, шұбалаңқы көктеуі. Сондықтан да егісті себу алдында, тіпті парды өңдеу кезінде де ... ... ... ... ... ... ... ауылшаруашылығына зиян келтіретін өсімдіктерді арамшөптер деп атайды. Олар тек егіс ... ғана ... ... ... мен шабындықтарда, орман алқаптарында дакездеседі.Егер негізгі ауылшаруашылығы дақылдары егісінде ... ... ... ... ... ... қоспасы дейді. Мысалы, бидай егісінде арпа, сұлы, не болмаса басқа мәдени ... өссе олар ... ... болып есептеледі. Кейбір арамшөптердің мәдени дақылдарға бейімділігі соншалық олардың даму кезеңдері, тұқымдарының көлемдері (ені, ... ... ... келеді. Сондықтан, ауылшаруашылығы дақылдарының тұқымдарын осындай арамшөптерден тазалау қиынға түседі. Мысалға сұлы егісіндегі қарасұлы, тары ... ... ... ... ... болады. Мұндай арамшөптерді маманданған, немесе айырылмас серіктес арамшөптер деп атайды.Арамшөптер топырақтың коректік заттарын ғана ... ... ... ... ... минералдық тыңайтқыштардың 25-30пайызын пайдаланады. Арамшөптер ауылшаруашылық дақылдарының зиянды ... ... ... ... ... қант қызылшасының қауіпті зиянкесі қант қызылшасы бізтұмсығының мекені алабота болса, ал егістік шырмауықта шалғындық көбелек ... ол ... ... өсімдіктерге зиян келтіреді.Кейбір арамшөптердің жемістері, тұқымдары улы болып, адамдарды және малдарды уландырады (қырықбуын, сарғалдақ, қара меңдуана, үйбидайық, кәдімгі қарамықша), ал ... ... ... иісі ... ... ... ... Мысалы, итқонақ арамшөбінің тамырынан бөлініп шығатын улы зат жүгерінің биіктігін кемітесе, ал татар ... ... ... зат жазғы бидай тұқымының өнгіштігін кемітеді. Ошаған, қарасұлы сияқты арамшөптер тікенектер, қылқандары, ілгіштері арқылы малдарға зақым келтіріп, олардан ... ... ... ... ... ... ... басым болған алқапты бірнеше рет өңдеуге тура келеді, ол топырақтан үгітілуіне және ылғалдың жоғалуына әкеліп соғады.Арамшөптер ауылшаруашылық ... ... күрт ... Орыс ... классигі А.П.Костычевтың айтуынша арамшөптер алынатын өнімнің тең жартысын, қала берсе 30 пайызын ... ... ... бір ... ... көктеп шықпауы тыныштық кезеңіне байланысты. Кейбір арамшөп тұқымдарының тыныстық кезеңі тым ұзақ болады. Арамшөптердің тұқымдары топырақта өздерінің өнгіштік қабілетін ұзақ ... ... ... ... арамшөптердің тұқымдары топырақта өз тіршілігін ондаған жылдар бойы сақтайтындығы тәжірибе жүзінде дәлелденген. Мысалы, егістік қышаның тұқымы топырақта өнгіштік ... 7 жыл, ал ... 9 жыл бойы ... ... ... ... қолайсыз жағдайларына (құрғақшылық, төменгі және жоғарғы температуралар тағы басқа)өте ... ... ... ... топтар бойынша жіктеудің өндірістік мәні бар,сондықтан ол ең көп таралған.Қоректену ... ... ... ... паразитті, жартылай паразитті және паразитті емес немесе жасыл арамшөптер болып үш топқа бөлінеді.Паразитті деп өсімдік иесі арқылы ... өмір ... ... ... ... ... процесін жүргізуге бейімділігін жоғалтқан, себебі олардың жапырақтары жетілмеген, сондықтанда ограникалық заттар мен суды басқа өсімдік иелерінен сору арқылы алады.Өсімдік иесінің қай ... ... ... алуы ... парзитті арамшөптер екіге бөлінеді. Егер,қоректік заттарды өсімдік ... ... ... ... онда ... ... арқылы коректенетін паразитті арамшөптер дейді.
Паразитті арамшөптер-деп басқа өсімдіктер арқылы ... ... ... ... ... ... жабысып алатын болса, жартылай паразитті арамшөптерде фотосинтез құбылысы толық ... ... ... ... ... ... ... томатпен, сорамен де арамсояудың 30-дан астам түрі бар. Паразит арамшөптерге жөргемшөп ... ... ... ... ... ... ... оны міндетті түрде жою Күнбағыс сұңғыласы сұңғыла тұқымдастарға жататын бір жылдық паразитті Бір өсімдік 100.....140 ... ... ... бере алады.
Күздік арамшөптер. Олар өздерінің дамуы үшін қысқы ... ... ... ... етеді. Өскіндерінің пайда болу мерзіміне қарамай, өсімдіктері қыстап шығады да, келесі жылдың жазында ғана жеміс береді. ... ... ... ... өседі және тұқымдары бір мезгілде пісіп жетіледі. Өкілдері: қара бидай арпабасы, далалық арпабас,т.б түрлері ... ... ... ... ... даму ... екі ... ішінде аяқтайтын өсімдіктер. Бірінші жылы тамыр жүйесі мен дегелек жапырақтары қалыптасады. Бұл топтың ... -- қара ... ақ және сары түйе ... ... ... ... ... арамшөптер. Олар бірнеше жыл өседі, қыста топырақ бетіндегі ... ғана ... ал ... ... ... да келесі жылы өсуін жалғастырады. Көп жылдық арамшөптерді тамыр жүйесіне қарай мынадай топтарға бөледі: атпатамырлы арамшөптер, көбінесе ... ... деп ... Олар ... ... және тамыр өскіндерімен көбейе алады. Негізгі өкілдері -- далалық шырмауық, егістік қалуен, жатаған у ... ... ... ... ... ... ... зор зиян келтіретіндіктен оларға қарсы тұрақты күрес жүргізіледі. Ол тиімді болу үшін, арамшөптердің ... ... ... білу қажет. Мысалы, азжылдық арамшөптердің көгін бір қабат отау, ... ... әкеп ... ал ... ... бір қабат отау керісінше олардың көбейуін күшейтеді.
Арамшөптер мекендейтін орны бойынша егістік немесе аңыздық, тұрғын үй, ... ... ... ... және ... мен ... ... арамшөптер болып үш топқа бөлінеді. Алайда, мекендейтін орны бойынша арамшөп өсімдіктерінің осы үш тобының арасында айқын шекара жоқ. ... ... ... ... ... және тіпті аңыздарда да өсе береді. Алабота, гүлтәжі-тұрған үй маңында және ... ... ... де ... ... биіктігіне қарай жоғарғы қабаттың (қалуендер, ащы жусан тағы басқалар), мәдени өсімдіктермен бір биікте орналасқан орта ... ... ... ... және ... ... ... казтабан, егістік қанатжеміс, кәдімгі жұмыршақ) болып үш топқа бөлінеді.
Төменгі қабаттың ... ... ... ... даму ... ... ... орта қабаттың арамшөптері төменгі қабатта өседі (итқонақ, кәдімгі гүлтәжі). Олар көлеңкелікке (қараңғылыққа) ... ... және ... ... күрт ... ... ... жағдайда болады.
Арамшөптерді агробиологиялық топтар бойынша жіктеудің өндірістік мәні ... ол ең көп ... ... ... Ж. Қайнар баспасы,2005 жыл
2. Агибаев А.Ж.,Тулеева А.К.,Сүлейменов З.Ш. "Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестер мен ... ... .

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арамшөптер және олардың жіктелуі6 бет
Арамшөптер және күресу шаралары7 бет
Арамшөптер туралы түсінік және олардың ауылшаруашылығына келтіретін зияндылығы7 бет
Арамшөптердің биологиялық ерекшеліктері10 бет
Арамшөптердің биологиялық ереекшеліктері, таралу және олардың тіршілік жағдайларына бейімделуі20 бет
Астықтың зиянкестермен зақымдалуы. Лас қоспалар мен күресу жолдары.3 бет
Асқабақ өсіру27 бет
Ауылшаруашылық дақылдардың зиянкестері11 бет
Оңтүстік Қазақстанның тау маңы аймағындағы картопты үздіксіз өсірілетін танабының фитосанитарлық жағдайын зерттеу67 бет
Топырақ туралы мәлміет8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь