Негізгі құралдарды жалдаудың есебі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 5

Бөлім 1. ӨНДІРІСТІ БАСҚАРУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ СУБЪЕКТІНІҢ ҚЫЗМЕТІН ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТАЛДАУ
1.1. Өндірісті басқарудың құрылымы және технологиялық процестердің қысқаша сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 7
1.2. Кәсіпорынның қаржы . экономикалық қызметін талдау ... ... ... . 30

Бөлім II. НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ЕСЕБІ
2.1. Негізгі құралдарды жалпы ұғымы, оларды топтастыру және бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 35
2.2. Негізгі құралдардың келіп түсуі мен есептен шығарылуы және олардың есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39
2.3. Негізгі құралдардың амортизациясының және оларды жөндеудің есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48
2.4. Негізгі құралдарды жалдаудың есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54
2.5. Субьетінің негізгі құралдарды қайта бағалау және түгендеу ... . 58
2.6. Компьютерлендіру жағдайында негізгі құралдардың есебін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 59

Бөілім III. НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ АУДИТІ МЕН ТАЛДАУЫ
3.1. Негізгі құралдарды аудиті мен талдаудың міндеттері, негізгі бағыттары және оны ақпараттық қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... 62
3.2. Өнімді (жұмысты, қызметті), өндіру көлемін арттыру, қор қайтарымы мен қор шығындылығының резервтері ... ... ... ... ... 69

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 71

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 73
КІРІСПЕ

Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасында Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру әдістемелік нарықтық қатынастырға сай жасалуы туындап отыр. Нарықтық экономикаға дамыған сайын олармен бірге өндірістер, кәсіпорындар, компаниялар, банктермен шаруашылық серіктіктер бірге дамуда.
Қазіргі нарықтық экономикаға өту кезінде көптеген субъектілер жекешелендіріп негізгі құралдар Акционерлік қоғаммен және шаруашылыққа қарады.
Негізгі құралдар материалдық өндіріс салаларында, сонымен қатар өндірістік емес салаларда бір жылдан астам уақыт бойы қызмет ететін және де жұмыс істейтін материалдық - заттық құндылықтар. Оларға жататындар: ғимараттар, өткізгіш тетіктер, машиналар жабдықтар, көлік құралдарын, өндірістік және шаруашылық мүлкі, құрал - саймандар жатады. Шаруашылық қызметте пайдалануға арналған негізгі құралдарды сатуға немесе ақшаға айналдыруға болмайды. Ақшалай бағаланбаған негізгі қорлар, негізгі құралдар деп аталады. Олар бухгалтерлік есепте осы бағамен көрінеді және субъект балансында көрініс табады.
Егерде осы негізгі қорлардың бағасы нарықтық экономикада сатып алу құнымен көрсетілсе, оладың бағалануы инфляция коэфиценттеріне байланысты болады.
Қазақстан Республикасында қазіргі жағдайда халықаралық тәжірбиедегі негізгі құралдардың есепке алынуының жетік әдістері енгізілуі қолға алынған. Соған сәйкес негізгі құралдардың есебін дұрыс ұйымдастыру үшін бухгалтерлік есептің № 6 «негізгі құралдарды есепке алу» стандартына сәйкес жүргізіледі. Осы стандартта негізгі құралдардың амортизациялық тозу сомасын есептеу әдістері көрсетілген.
Дипломдық жұмыстың мақсаты «Контал» ЖШС - да негізгі құралдардың есебі мен талдауын ұйымдастыру.

Бұл мақсатқа жету үшін келесі мәселерді қарастыру қажет:
־ өндірісті басқаруды ұйымдастыру, басқару құрылымын және кәсіпорынның негізгі қаржы - экономикалық кәсіпкерліктерін зерттеу;
־ негізгі құралдардың есебін жүргізуді қарастыру;
־ талдау жүргізу әдістемесінің мәнін және ролін анықтау.
Бұл жұмыста өндірістің меншікті негізгі құралдардың есебі сонымен бірге оның аудитін , оған қоса толығымен өндірістің талдауын жасалынған.
Қазіргі заман талабына сай меншікті негізгі құралдырадың есепке лауда компьютерлендіру жүйесі толығымен қарасытырлған.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕ

1. «О бухгалтерском учете и финансовой отчетности»: Закон РК от 26 декабря 1995 г., № 2732 с изменеиями и дополнениями.
2. Конституция РК. Алматы «Қазақстан» 1995 г.
3. Гражданский кодекс РК. Алматы. «Баспа» 1995 г.
4. Закон РК «об аудиторский деятельности № 304 - 1» «Экономика и предпринимательство» № 23. 1998г.
5. «Анализ хозяйственной деятельности в промышленности» под / ред. В.И. Стражева М; высшая школа 1998 г.
6. Антременко В.Г. Беллиндер М. В. «Финансовой анализ» М; Дис. 1997г.
7. «Бухгалтёрский анализ» Пер. с. англ. Киев; Торгово — издательская бюроВНУ, 1993г.
8. Бакаков М.И. Шеремет А.Д. Теория анализа хозяйственный деятельности. Учебник. М, Финансы и статистика, 1994г.
9. «Бухгалтерский учет» - учебник под / ред. А.Д. Лорикова - М; «Проспект» 1998 - 392 стр.
10. «Бухгалтерлік есептің стандартары және ұсыныстар» Алматы «Кәусар - бұлақ» 1999ж.
11. «Бухгалтерский учет» учяебное пособие: 2-6 изд: под/ ред Кандрапова Н.Н. «Инфра» 1998 - 240 стр.
12. Гнас В.Н коп М.В. «Управленческий учет международной опыте»: М: финасы и статистика - 1994 г.
13. Донцова Л. В., Никиворова Н.А. «Анализ бухгалтерской отчетности». М ; Дис, 1998г.
14. Дюсенбаев К.Ш. «Аудит и анализ финансовой отчетности» Учебник. Пособие К.Ш. Дюсенбаев. С.К. Егенбердиев З.К., Дюсенбаева А; қаржы — қаражат. 1998 — 502 стр.
15. В. Д. Чистов «Основы компьютерной бухгалтерии» М; 1998г.
16. Ержанов М.С. Ержанова Е.М. «Учетная политика на казахстанской предприятий» Алматы ; изд: Дом бика 1997 г.
17. Ермалова Л.Л. «Анализ финансовой - хозяиственной деятельности предприятия». М; БГЕУ, 1997г.
18. Кирьянова З.В. «Теория бухгалтеского учета» Учебник 2 изд, перераб. и доп - М: финансы и статистика. 1998 - 256 стр.
19. Родостовец В.К. «Бухгалтерскии учет на предприятия» общий курс - А; «Экономика» 1994 - 364 стр.
20. Сейдахметов О.Р. «Учет финансовой и управленческий» изд: Қаржы - қаражат.
21. Сущов А.Н, «Экономическое реформа и вопросы теорий бухгалтерского учета» М: Статистика - 1992 г.
22. Тасмағанбетов Т.А. «кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп» оқу құралы - А; 1997 - 184 бет.
23. Тасмағанбетов Т.А. « Қаржы есебі» оқуқұралы-А; Дәуір. 1998-140 бет.
24. Чумакова Н.П. «Учет и анализ в промышленном производстве» США М; финансы - 1971 - 290 стр.
25. Эдвин Д., Долан. Хомин Д. Кэмпбелл. «деньги, банковское дело и денежная кредитная политика» Л; - 1996 г.
26. Нургалиева Р.Н. «Аралық қаржылық есебі», 1, 2 бөлім Карағанды - 2004
        
        МАЗМҰНЫ
| |КІРІСПЕ |5 |
| ... |
| ... | |
| ... 1. ӨНДІРІСТІ БАСҚАРУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ СУБЪЕКТІНІҢ | |
| ... ... ... | ... ... ... ... және технологиялық |7 |
| ... ... | |
| ... | ... ... ... - экономикалық қызметін |30 |
| ... | |
| ... II. ... ... ЕСЕБІ | ... ... ... ... ... оларды топтастыру және |35 |
| ... |
| ... | ... ... ... ... түсуі мен есептен шығарылуы және |39 |
| |олардың | |
| ... |
| ... | ... |Негізгі құралдардың амортизациясының және оларды жөндеудің |48 |
| ... |
| ... | ... |Негізгі құралдарды жалдаудың |54 |
| ... | ... ... ... ... қайта бағалау және |58 |
| ... | ... ... ... ... ... есебін |59 |
| ... |
| ... | |
| ... III. НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ АУДИТІ МЕН ТАЛДАУЫ | ... ... ... ... мен ... ... ... |
| ... және оны ... ... | |
| ... | ... ... ... ... өндіру көлемін арттыру, қор |69 |
| ... мен қор ... | |
| ... | |
| ... |71 |
| ... |
| ... | |
| ... ... |73 |
| ... | ... таңда Қазақстан Республикасында Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
әдістемелік нарықтық қатынастырға сай ... ... ... ... ... ... олармен бірге өндірістер, ... ... ... серіктіктер бірге дамуда.
Қазіргі нарықтық экономикаға өту кезінде көптеген субъектілер
жекешелендіріп ... ... ... ... және ... ... материалдық өндіріс салаларында, сонымен қатар
өндірістік емес салаларда бір жылдан ... ... бойы ... ... және ... ... ... - заттық құндылықтар. Оларға жататындар:
ғимараттар, өткізгіш тетіктер, машиналар ... ... ... және ... ... құрал - саймандар жатады. Шаруашылық
қызметте пайдалануға арналған негізгі құралдарды сатуға ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдар
деп аталады. Олар бухгалтерлік есепте осы ... ... және ... көрініс табады.
Егерде осы негізгі қорлардың бағасы нарықтық экономикада сатып ... ... ... ... ... ... ... Республикасында қазіргі жағдайда халықаралық тәжірбиедегі
негізгі ... ... ... ... ... ... ... Соған сәйкес негізгі құралдардың есебін дұрыс ұйымдастыру үшін
бухгалтерлік есептің № 6 «негізгі құралдарды ... алу» ... ... Осы ... негізгі құралдардың амортизациялық тозу сомасын
есептеу әдістері көрсетілген.
Дипломдық жұмыстың мақсаты «Контал» ЖШС - да ... ... ... талдауын ұйымдастыру.
Бұл мақсатқа жету үшін келесі мәселерді қарастыру қажет:
־ өндірісті басқаруды ... ... ... және ... қаржы - экономикалық кәсіпкерліктерін зерттеу;
־ негізгі құралдардың есебін ... ... ... ... ... ... және ... анықтау.
Бұл жұмыста өндірістің меншікті негізгі құралдардың есебі сонымен ... ... , оған қоса ... ... талдауын жасалынған.
Қазіргі заман талабына сай меншікті негізгі құралдырадың есепке лауда
компьютерлендіру жүйесі ... ... ... ӨНДІРІСТІ БАСҚАРУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ СУБЪЕКТІНІҢ ҚЫЗМЕТІН
ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТАЛДАУ
1.1 Өндірісті басқарудың құрылымы және технологиялық процестердің
қысқаша сипаттамасы
Завод 2002 ж. ... 2003ж. 5 ... ... ... ... Завод
«Контал» ЖШС мақта өндірісімен айналысады. Сонымен қатар жеке ... ... ... қабылдап өңдейді.
Мақтадан шит, линт-улпа (улюк) мақта талшығын өндіріп шығарады. Шитті
Арай, Сана т.б. май ... ... ... ... бұл шет ... ... ... бинт т.б. заттар өндіріледі. Орналасқан жері
ОҚО, Мақтарал ауданы.
Серіктестік мемлекеттік тіркеуден өткен сәттен ... ... ... ... ... ... ... банктерде шоттары, өз фирмалық
атауы ... ... ... өз ... ... жету үшін өз ... ... мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтарды иеленуге, ... ... ... және жауапкер болуға құқылы.
Серіктестік Қазақстан Республикасының аумағында және шетелде филиалдар
мен өкілдіктер құруға, ... ... ... ... ... сондай-ақ өзге де заңды тұлғалардың қатысушысы болуға құқылы.
Серкітестіктің өз міндеттемелері бойынша өзіне тиесілі барлық мүлкімен
жауап береді. Мемлекет серіктестіктің ... ... ... ... ... ... бойынша жауап бермейді.
Серіктестіктің қатысушылары оның міндеттемелері бойынша жауап бермейді
және серіктестіктің қызметіне байланысты шығындар бойынша енгізген салымдар
құнының ... ... ... ... ... мақсаты: жарғысы бойынша қызметінен
таза табыс алу болады.
Серіктестік заң актілерімен және ... ... ... қызметінің кез келген қызмет түрін жүзеге асыра алады.
Серіктестіктің лицензияланатын қызмет саласындағы құқықтық ... ... ... ... ... ... ... және заң актілерімен
белгіленген тәртіпте оның алып қойылған, қолданылу мерзімі біткен ... деп ... ... ... тоқтатылады.
Серіктестіктің жарғылық капиталы 53069787 ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеу
мерзіміне толық құрылған.
Қатысушылардың жарғылық капиталдағы ... ... ... оның қатысушыларының салымдары, серіктестік алған
табыстар, сондай-ақ заңдарда ... ... ... да ... ... ... оның балансында есептеледі.
Қатысушылардың шешімі бойынша серіктестіктің жарғылық капиталының
мөлшері өзгертілуі мүмкін.
Серіктестіктің жарғылық капиталын ұлғайтуға оны ... ... ... ... ... ... бұл ... шаруа қожалықтары мен
жергілікті фермерлер. Олардың саны ... ... ... ... ... ... берушілермен жұмыс істейді:
1. Балт коттон гроуп
2. ВТК КАМАЗ
3. ООО Агролайн авто
4. ООО Атон импекс
5. ТОО ... ОАО ... ЧП ... ТОО ... "Контал" мақта өңдеу зауытындағы негiзгi өндiрiс процессiн ... ... ... 1 Мақта талшығын өндiрудiң негiзгi өндiрiс ... ... ... ... ... ... ... бухгалтер негізгі құралдармен тауарлы - материалдық
құндылықтардың есебін ... ... ... ... ... есебі мен дайын өнімдер есебін жүргізу жатады;
- есеп айырысу бухгалтері жұмысшылар мен қызыметкерлердің ... ... ... ... ... ... ақы қорына аударымдар, әлеуметтік
салықтарды есептеу кәсіподақтық жарнамалар есебін жүргізеді;
- екінші есеп ... ... ... операцияларын қадағалау, есеп
айырысу шоттарына ақшалы қаржыларын апару және әкелу, есеп ... ... есеп ... ... ... дебиторлық және ... ... ... ... — бұл бухгалтердің көмекшісі ретінде жұмыс атқарады, яғни ол
жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... үшін ... ... ақысын
кассадан береді. Оны кассалық шығыс ордеріне тіркейді.
«Контал» ЖШС - ны ... ... ... ... ... есеп ... ... өндіруге кеткен шығындар жинақталады. Жылу
қуатының өндіруге кеткен шығындарына өндіріс процесінде ... ... құны ... ... ... ... материалдар, отын,
энергия, негізігі құралдар, еңбек құралдары т.б. ... ... ... ... ... пайда болу орындарында
топтастырылады. Негізгі өндіріс және ... ... деп ... ... кіру ... ... шығындар тура және жанама болып
бөлінеді. Статьялар бойынша шығындары топтастыру ... тура ... ... ал ... ... ... ... ал жанама
шығындар статьялар түрінде құрылады. Материалдарға ... ... ... құны алынады.
«Контал» ЖШС - ның бухгалтериясында есептің құрылу негіздері міндетті
есеп беруді ... және ... ... қызметінің ай - сайынғы
нәтижесін дер кезінде шығаруды ... ... ... мен ... екі бухгалтер айналысады: біріншісі еңбек ақыны есептейді, ... ... ... ... және ... есептеу мен
айналысады.
Материалдық столда екі бухгалтер отырады — олардың бірі ... ... ... және ... ... ... екіншісі ішкі тауарлы - материалдық құндылықтардың ішкі қозғалысы мен
есептен шығарылуын есепке алады.
Кассир касса есебін жүргізеді, касса ... ... оны №1, ...... ... ... пайдаланушылар мен есептеу бухгалтер
мен жіберілген мақтаны есептейді. Әрбір айдың 15 — ші ... ... ... ... тоқсанның аяғында әлеуметтік — сақтандыру қорлары бойынша есеп
берушілік жасалады. Осы мерзімге №2, 1, 11 ...... бас ... және ... есеп ... жасалады және бас
бухгалтермен тексеріледі.
Қоғамның үздіксіз экономикалық дамуын қамтамасыз ету ... ... ... ... соның ішінде негізінде өндірістің
тиімділігін арттыру халық шаруашылығының ... ... ... ... ... ... етеді. Басқару өндірістің маңызды бөлігі болып
саналады, ... ... ... ... ... бар ... бір
түрі. Өндірісті басқару процесі барысында ұжымды шешім қабылдау ... аса ... ... бірі болып саналады.
Директор - өндірістік қорлардың сатылуына, материалдық және қаржылық
ресурстарға, жұмысшылар жағдайының ... және т.б. ... ... ... ... ... ... экономика - бөлімінің,
өндірістік техника білімінің және бас механиктің жұмыстарын ... ... ... есеп ... ... ... басқа да бөлімдер жауапты болады.
Жөндеу жұмысы бойынша директордың орынбасары жөндеу ... ... және де ... да ... ... үздіксіз болуына
жауап береді.
Кез келген өндіріс өз қызметіне ... ... ғана ... ол ... ... ... материялдар, сатып алынған жартылай
фабрикаттар) және еңбек ... ... ... ... ... Бұл
арада еңбек құралдарының құрамы сыртқы белгісімен емес, олардың өндіріс
процесінде атқаратын роліне қарап анықталады.
Негізгі құралдар ... ... ... да, өндірістік емес
(әлеуметтік) салада да ұзақ уақыт бойы (бір ... ... ... ... ... ... жер; үйлер; ғимараттар; көп жылдық екпе
ағаштары; ... және ... ... ішінде автоматты машиналар
және құрал-жабдық); машиналар және жабдықтар; ... және ... ... ... мен ... ... есептеу техникасы; басқа
машиналар мен құрал-жабдық; көлік құралдары; құрал-сайман; өндірістік мүлік
және жабдықтар; шаруашылық мүлкі; ... және өнім ... мал; көп ... ... ... ... күрделі шығын;басқа да
негізгі құралдар жатады.
Кәсіпорында ... ... ... №6 БЕС сәйкес ұйымдастырылды.
Осы стандарт негізгі құралдың есебін жүргізудің, субьектіге жататын меншік
құқығын, шаруашылық пен ... ... ... ... ... ... құралдың есеп бірлігі болып табылады.
Инвентарлық обьект күрделі әрі жай болып келеді. Негізгі құралдың есебін
дұрыс ... ... ... оны ... ... ... процесіне қатысу сипатына байланысты ... ... және ... емес ... екіге бөлінеді.
Негізгі өндіріс құралдарына өндіріс процесіне тікелей қатысатын
обьектілер ... ... ... ... әзірлеген кезде еңбек
құралдарына (машина, құрал-жабдық, ... т.б.) әсер ету ... ... ... ... үшін ... ... жағыдайын
жасайды(ғимараттар, құрал-жабдықтар, өткізгіш қондырғылар).
Өндірістік емес негізгі ...... ... ... Олар ... мәдени тұрмыстық (Ғимараттар, тұрғын-үй
коммуналдықщаруашылық, денсайлық сақтау мүлкі, т.б.) ... ... бойы ... арналған.
Иелігіне қарай негізгі құралдар меншікті және ... ... ... Меншікті дегеніміз – субъектіге тиеселі және онң балансында
көрініс табатын негізгі құралдар. Белгіленген мерзімге шарт ... ... ... ... ... жалға алынған негізгі құралдар болып
саналады. Оларды жалға берушінің балансында есептейді. Жалға алу ... соң ... ол ... ... ... ... 001-ші ... алынған
негізгі құралдар» баланстан тыс шотында ... ... алу ... соң немесе ол аяқталмай тұрып, жалға алушы келісілген баға мен
сатып ... ... ... 121-ші «Жер», 122 «Үйлер мен ғимраттар», 123
«Меншік және құрал ... ... ... 124-ші ... 125-ші ... да ... құралдар» шоттарының тиісті аралық
шоттарында есептейді.
Пайдалану сипатына қарай жұмыс істеп ... ... ... ... және қор ... ... болып бөлінеді. Қолданыстағы
жұмыс істеп тұрған негізгі құралдар, әрекет етіп ... ... ... ... ... ... негізгі құралдар, әрекет етіп
тұрғандар болып саналады. Жұмыс істемей тұрғандар – бұл жұмысы тоқтатылған
немесе басқа ... ... ... ... ... ... ... тұрғандар болып жұмыс істеп тұрған құрал-жабдықтаржы
жоспарлы түрде олардың ... ... ... үшін ... ... ... қарай негізгі құалдар мүліктік және мүліктік емес болып
бөлінеді. Мүліктікке ... ... бар, яғни ... және ... ... ... ... жабдықтар) жатады. Мүліктік
еместерге пайдаланылатын жер, орман алқабы, су ресурстары (ғимараттардан
басқа ... ... ... яғни ... ... жоқ (жер ... үшін падаланылатын жер өңдеу, жалға алынған негізгі құралдарға
күрделі қаржы жұмсау, т.б.) ... ... ... әр ... ... енетіндер:
Жер - субъект меншігіне сатып алған жердің ... мен ... ... ... бар ... онда олар ... актісімен расталуы керек. Ондай
актісі берілген болса, онда ондай жер учаскелері мүліктік объектілер ...... ... ... ... әлеуметтік – мәдени қызмет
көрсетуге жағдай жасауға және материалдық құндалақтарды ... ... ... Әр бір тұрған үй мүліктік объект болып
табылады.
Ғимараттар – ... ... ... қатысы жоқ белгілі бір
қызметтерді орындау жолымен өндіріс процесін ... ... ...... ... (шахта ұңғысы, мұнай мұнарасы, бөгет,
көпір, автомобиль жолы). Барлық ... бар әр бір жеке ... ... болып табылады.
Өткізгіш тетіктер – электр, жылу немесе ... ... ... ... ... желілері, трансмиссиялар, құбырлар). Электр
желілері ... ... ... ... бөлу ... желісі
немесе генератор клемаларынан бөлу қондырғыларына ... ... және ... ... ... ... ... болып табылады.
Машиналар мен жабдықтар – күш беретін машиналар және жабдықтар;
жұмысшы машиналар және ... ... және ... аспаптары және
қондырғылар мен лабораториялық жабдықтар; әр бір машина, егер ол ... ... ... ... оған ... ... ... тиісті заттарды, аспаптарды, оршауды, фундаментті қоса ... ... ... ... ... құралдардың бұл тобы бес топтан
тұрады.;
Күш беретін ... мен ... ... ... энергиясын
өндіретін генератор –машиналары; түрлі энергияны механикалық энергияға ... ... ... ... ... машиналар мен жабдықтар - еңбек өнімдерін жасау процесінде
еңбек затына механикалық, жылу және ... әсер ... ... машиналар,
аппарттар және құрал-жабдық.
Өлшеу және реттеу приборлар , қондырғылар және ... - ... ... ... ... арналған аспаптар мен
қондырғылар, сондай-ақ лабороторияларда пайдаланатын приборлар ... ... - ... және ... ... ... ... да машиналар мен жабдықтар – машиналар, ... және ... ... .
Көлік құралдары – адамдар мен жүктерді тасымалдауға арналған қозғалыс
құралдары. әр бір ... ... ... ... бейімдегіш құралдары мен
заттарын қоса алғанда мүліктік обект болыптабылады.
Құрал сайман- қол ... ... ... құралдары немесе металдарды, ағашты және т.б. өңдеу
үшін машиналарға бекітілген заттар. ... ... ... құрамына
кірмейтін заттар ғана мүліктік объект болып табылады.
Өндірістік мүлік және ... ... ... - ... операцияларды
орындау немесе жеңілдету үшін қызмет ... ... ... ... ... жабдықтар, сұйық, сусымалы және ... ... ... ... ... ...... және шаруашылық мекемелерінің заттары.
Дербес мәні бар әр бір ... - ... ... бола ... ... және өнім ... мал – ат, ... түйе, және
басқа жұмысқа пайдаланылатын малдар.
Көп жылдық өсімдіктер – қолдан егілген, көп жылдық өсімдіктер.
Жерді жақсартуға байланысты ... ... ... ... ... үшін ауыл шаруашылығында пайдалану үшін жер
қыртысынжақсартудың шараларына ... ... емес ... ... ... жоспарлау, жерді егін егу үшін өңдеу, егіс даласын
тастардан тазарту);
Басқа да негізгі құралдар- ... ... ... ... және басқа
да салымдар.
Негізгі құрал жабдықтардың бастапқы, ... ... ... ... және қалдық құндары болады.
Бастапқы (тарихи) құны – негізгі құралды сатып алуға немесе салуға
кеткен ... ... ... ... қоса өтелмеген салық пен
алымдардан, сондай-ақ орнату, жеткізіп беру, ... ... ... ... үшін ... және т.б. ... ... құн – бұл негізгі құралдардың белгілі бір ... ... ... ... ... құн – бұл ... есепте және қаржылық есеп ... ... тозу ... алып ... негізгі құралдардың
бастапқа немесе ағымдық құны.
Сату (өткізу) құны – ... бірі ... ... және ... ... тәуелсіз жақтардың (тараптардың) негізгі құралдарды өз ... ... ... ... құны - ... ... ету мерзімі біткен негізгі құралдарды жою
кезінде пайдалану мүмкіндігі бар ... ... ... ... сынықтарының және басқа да материалдық құндылықтардың құны.
Амортизацияланған құны – ... ... ... және ... ... ... айырмашылығы, ал ол жүйелі түрде амортизациялық
жолмен нормативтік қызметіне немесе барлық ... ... ... ретінде таратылады.
1.2. Кәсіпорынның қаржы - экономикалық қызметін талдау.
Экономикалық талдау кәсіпорын дәрежесін көп ... ... ... ... ... ... және ... еңбек шығынының уақытын
талап етеді. Кез - келген кәсіпорынның ... ... ... ... аз шығын жұмсап алу болып табылады. Бұл үшін кәсіпорынның қызметін
сипаттайтын және талдау ... осы ... ішкі және ... ... ... ... сәйкестігін қолдану үшін негізгі
көрсеткіштерді білу қажет. Сол ... ... ... ... ... ... болып табылады. Дербес ғылымдарды талдауды
бөлу қажеттілігі пайда болады.
Сонымен ... ... — бұл ... ... ... ... ашудың негізгі құралы. Өңдеу кезінде анықталған
ақпараттарды зерттеу және жіктеу және ... ... ... объектіні
жан-жақты және терең түсінуге мүмкіндік береді.
Микроэкономикалық және макроэкономикалық талдауға ... ... ... ... ... ... ... және оның
бөлімшелерінің барлық жұмыстарын ... ... ... ... ... ... ... бар. Экономикалық ақпарат жүйесіне
базаланады. Талдаудың сапалы және сенімді болуы, есепті ... ... ... ... көрсеткіштер өнеркәсіптің өндірісінің,
кәсіпорынның қызмет ... және оның ... ... ... ... ... ... «Контал» ЖШС - ның шаруашылық қызметін
басқару үшін, олардың жұмыстарын жоспарлау, есеп және есеп ... ... ... ... бағалауды жүзеге асыратын
экономикалық көрсеткіштер жүйесі қабылданады. Бұл жүйе ... ... ... ... ... өзара байланысты көрсеткіштердің
жиынтығынан тұрады.
Экономикалық көрсеткіштер жүйесіне натуралды және ақшалай абсалютті
немесе салыстырмалы ... ... ... ... ... көрсеткіштер жоспарлы және есепті кезеңге ... ... ... ... кезеңдегі нақты жетістіктері қарастырылып
көрсетіледі. ... ... ... ... кәсіпорынның өндірістік
шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштері бойынша жоспардың немесе өсу
қорының орындалу сатысын теріс немесе оң факторларда ... ... ... мәліметтерге қарай отырып «Контал» ЖШС — ның
басқару мамандығының ... ... бірі ... ... көлемі (кіріс), яғни ол өткен жылмен салыстырғанда 30669 мың т,
көбейген. Өткізілген ... ... ... ... әсерінен болған.
Өткізілген өнімнің көлемі, кәсіпорынның қаржы жағдайына әсер етеді, айналым
қорларының жағдайына, қордың көлеміне және бюджет төлемінің ... ... Ал ... ... өнімінің өзіндік құны өткен ... 24861 тг. ... ... өсуі ... ... ... сәл ... азаюына себепші болады, яғни ол 5808 мың тг. ... ... өсуі ... ... шығындарының өткен жылмен салыстырғанда 7781 мың ...... таза ... яғни кіріс (зиян) барлығы - 31392 ... ... ... ... ... ... шығында отырғанына себепші
болады. Сол үшін ... ... ... ... ... үшін ... қызметтің өзіндік құны мен кезең шығындарын азайтуы ... 1 - 2004 — 2005 ж.ж. ... ЖШС – нің ... ... ... |Көрсеткіш |Өлш. |2004 ж |2005 ж ... |
| | ... | | |(+; -) |
|1 ... ... ... |мың тг |156708 |187377 |30669 |
|2 ... орташа төзімділік|адам |435 |438 |3 |
| ... | | | | |
|3 |Бір ... ... жылдық |мың тг |360,248|427,801 |67,553 |
| ... | | | | |
|4 ... ... |мың т |130480 |138735 |8255 |
|5 ... құралдардың орташа жылдық|мың тг |222903 |272704 |49801 |
| ... | | | | |
|6 ... ... |тг |1,201 |1,350 |0,149 |
|7 |Қор ... |тг |0,70 |0,69 |0,01 ... ... мәліметтеріне талдау жүргізе отырып «Контал» ЖШС ... ... ... ... 2004 ды ... жылмен салыстырғанда 30669
мың тг. [187377 - 156708]. Ал өнеркәсіптік өндірістің ... ... саны ... ... ... 3 ... [438 -435] ... жоғарыда кестенің мәліметтері бойынша факторлық 2003 ... ... ... ... ... Еңбек ресурстарының тиімділігін талдау үшін қызметкерлердің санының
және еңбек өнімділігінің өзгеруінің әсерін ... ... ... ... өзгеруінің әсерінен өнімнің көлемі
[3x360,2]= 1080,6 мың тг ұлғаяды.
б) Еңбек өнімділігінің өзгеруінің ... 2958,2 мың ... ... ... ... құралдардың орташа жылдық құнының өзгеруінің және оны тиімді
пайдалануының ... ... ... ... орта ... құнының өзгеруінің әсерінен өнімнің
көлемі 35010,1 мың теңгеге [49601x0,703] ... Ал қор ... ... - 3566,4 мың ... кем ... Яғни ... ... құралдарды тиімді
пайдаланбаған. Сондықтан кәсіпорынның негізгі құралдарын жаңарту шараларын
енгізіп, оның ... ... ... Материал шығындарының өзгеруінің және материал қайтарымды–лығының
тиімді пайдалану әсерін анықтаймыз.
а) Материал шығындарының ... ... ... ... ... мың ... [8255x1,201] өскен.
б) Ал материал қайтарымдылығының өзгеруінің әсерінен 19441,5 мың
теңгеге [0,143x130480] артығымен өскен.
4. ... ... ... ... ... еңбек ақы қоры, ол өткен жылмен салыстырғанда 8576,9 ... ... ... ... Осы ... әсер ететін екі факторды қарастырамыз.
а) Жұмысшылар санының 3 ... ... ... ... ақы қоры ... ... [3x35049,6] артығымен жұмсалған.
б) Еңбек ақы қорының өзгеруінің әсерінен өнім көлемі 3730951,5 мың
теңгеге [8576,9x435] өскен.
ІІ бөлім ... ... ... Негізгі құралдарды жалпы ұғымы, оларды топтастыру және бағалау.
Негізгі құралдар дегеніміз ұзақ уақыт ... ... ... ... құндылықтар. Негізгі құралдар ұзақ уақыт бойы, көптеген өндіріс
циклы барысында пайдаланылады. Пайдаланылады, олар ...... ... ... қасиеті мен түрін сақтай отырып өз құнын бірте - бірте ... өнім ... ... ... ... ... ... үшін оларды жүйелеп түгендейді.
Пайдалану мақсатына қарай өндірістік және өндірістік емес ... 2 ... ... құралдар тікелей және жанама ... ... ... ... ... ... қалыпты жағдайда өтуіне
мүмкіндіктерін жасайды. Мысалы: ... ... ... құралдары,
ғимараттар, құрылыстар жатады.
Өндірістік емес негізгі құралдар шаруашылық мәдени тұрмыстық және
әлеуметтік қажеттілігін ... ... ... ... денсаулық
сақтау мүлкі жатады.
Өндірістік емес негізгі құралдар шаруашылық мәдени тұрмыстық ... ... ... ... ... құралдар меншікті және жалға алынған болып
бөлінеді. Меншікті дегеніміз - ... ... және оның ... ... ... құралдар, ал жалға алынған құралдар - ... ... шарт ... ... ... алынған негізгі
құралдар.
Пайдалану сипатына қарай жұмыс істеп ... ... ... және ... деп ... ... істеп тұрғанға пайдаланудағы құрал — ... ... ... ... бұл ... ... немесе басқа
жағдайларға байланысты уақытша пайдаланлмайтын негізгі ...... ... ... ...... жұмыс істеп тұрғандары жоспарлы
түрде ауыстыру үшін құралған қордағы объектілер жатады.
Заттық құрылымына қарай мүліктік және мүліктік емес ... ... ... ... бар, ... және өлшеуге болатындар жатады.
Мысалы: үйлер ғимараттар, машиналар жатады. Мүліктік ... ... және ... күрделі қаржы. Сонымен, яғни заттық нысаны жоқ қаражаттар
жатады. Мысалы: жер учаскелері, егістік үшін пайдаланылатын ... ... ... ... ... ... қаржы жұмсау тағы басқалар жатады.
Пайдалану мақсатына және және ... ... ... ... ... түрлерге бөлінеді: жер, ғимараттар, өткізгіш тетіктер,
машиналар мен құрал — жабдық күш беретін ... және ... ... ... ... және қондырғылары мен лабораториялық жабдықтар және
басқа да негізгі ... ... ... ... техникасы, көлік құралдары,
құрал - саймандары, өндірістік мүлкі жұмысшы, өнім беретін мол және ... ... ... ... ... ... ... шығын және басқа да
негізгі құралдар.
Келтірілген негізгі құралдардың әрқайсысының құрамыына енетіндер: жер -
субъект меншік құқығымен сатыа алынған жердің ... мен құны ...... ... ... ... ... - мәдени қызмет
көрсетуге жағдай жасауға және ... ... ... ... ... — еңбек заттарын өзгертуге қатысы жоқ ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға арналған
инженерлік — құрылыс объектілері.
Өткізгіш тетіктер — электр, жылу және ... ... ... ... мен ... — күш беретін машиналар ... ... және ... ... ... ... ... техникасы; басқа да машиналар мен жабдықтар; ... бұл тобы бес ... ... ... ... мен ... жылу мен электр энергиясын
өндіретін, генаратор машиналары т.б.
Жұмыс машиналары мен жабдықтар - ... ... ... ... ... механикалық, жылулық, химиялық әсер етуге арналған ... ... және ... ... ... және ... жабдықтар
өлшеуге, өндірістік процестерді реттеуге арналған аспаптар мен қондырғылар.
Есептеу техникасы — процестерді ... және ... ... ... ... ... ... мен жабдықтар, аспаптар аппараттар және басқа
құрал - жабдықтар, мысалы: телефон ... ... ... өрт сөндіргіш машиналар, жатады;
- көлік құралдары адамдар мен жуктерді тасымалдауға арналған
қозғалыс құралы. ... ... ... жол және су ... ... ... — сайман қол еңбегінің механикаландырылған немесе
механикаландырылмаған ... ... ... ... және ... ... ... үшін машиналарға бекітілген заттар.
Шаруашылық мүлік — кеңсе және шаруашылық мекемелерінің заттары. Мысалы:
орындықтар, шкафтар тағы ... ... ... және ... мал - ат, ... ... сиыр және ... жұмысқа пайдаланылатын және
өнім беретін малдар мүліктік объект болып табылады. Көп ... ... ... жас мөлшеріне тәуелсіз көп жылдық өсімдіктер. Жас ... ... ... ... ... ... ... байланысты күрделі шығындар ауыл шаруашылық мақсатына
пайдалану бүшін жерді үстірт жақсартту шараларына жұмсалатын ... ... ... ... құралдар — кітапхана құралдары, спорт мүлкі, жалға
алынған негізгі құралдарға жұмсалған күрделі салымдар.
Негізгі қүралдардың есебін ... ... ... ... ... ... бір түтас принцип болып табылады. Негізгі ... ... ... болардың көлемін, құрылымын тозуын айқындап қайта
өңдейді, жоспарлауға ... ... ... ...... ... ... баланстық құн, сатып өткізу құны жойылу құны, тозу
және қалдық құны болады.
Бастапқы ... ... құн - ... құралдарды сатып алуға, сатуға
және жасап ... ... ... ... және ... алу ... ... салаларынан сондай - ақ пайдалануға беру тағы сол ... ... ... істеу жағдайына қарай жеткізуге ... ... құн — бүл ... ... белгілі бір мерзімдегі нарықтық
бағасы бойынша бағаланған құн.
Баланстық құн - бұл бухгалтерлік ... және ... есеп ... ... тозу ... алып тастағандағы негізгі құралдардың
бастапқы немесе ағымды құны.
Сатылу немесе өткізу құны бір — бірін ... ... ... ... ... ... ... құралдарды өзара айырбасталуы мүмкіндік
беретін құны болып табылады.
Жабылу құны - тиімді ... ету ... ... негізгі құралдарды жою
кезінде пайда болатын қосалқы бөлшектердің болжамды құны.
Тозу құны - ... ... ... және ... ... ... былайша айтқанда негізгі құралардан амортизацяиялық
жолмен есептеліп өндіріске немесе айналымға жататын шығындар.
Негізгі құралдардың қалдық құны - бұл ... ... ... және көрсетілген қызметіне әлі аударылмаған құн. Қалдық құнды
анықтау үшін ... ... ... ... объектісінің қолданыста болу
уақыты ұлғайған сайын мөлшері өсе түсетін ... тозу ... ... Негізгі құралдардың келіп түсуі мен есептен шығарылуы және олардың
есебі.
Субъектіні негізгі құралдар ... ... 6 ... ... ... ... ұйымдастырылады. Бұл стандарт меншік шаруашылық
жүргізу және жедел басқару құқығы мен субъектіге қарайтын негізгі ... ... ... ... бухгалтерлік есебі: негізгі құралдардың ... ... ... ... және шығуының дұрыс құжаттық
рәсімдерін және ... ... ... ... ... ... ... бекітілуін және сақталуы мен ұтымды
пайдалануын бақылайды. Негізгі құралдарың есептелген ... мен ... ... ... көрсетілуін сондай —ақ есеп және калькуляциялық
шығындарының есебі; сонымен ... ... ... сату және ... шығу ... ... ... көрсетілуі қамтамасыз етуге тиісті;
«Контал» ЖШС — да негізгі құралдарды есепке алу бойынша 12 ... ... ... ...... мен ... — машина және құрал — жабдықтар, табыстау қондырғылары;
124 - көлік құралдары;
125 - басқалар;
126 — аяқталмаған құрылыс.
Бұл шотта үйлер мен ... салу және ... ... есеп ... ... ... ... құралдарды өндірістік ғимараттарды және ... ... ... ... мен ... ... ... сатып балу; өз
күші мен құрал - саймандар дайындау; объектілерді ұзақ мерзімге жалға алу;
жарғылық қорға ... үлес ... ... ... ... құрал -
жабдықтардың түсуі мынадай құжаттар мен рәсімделеді.
Негізгі ... - ... ... - ... ... ... ... № НҚ - 1) негізгі құралдар құрамына жеклеген объектілерді ... ... ... ... сәйкес олардың енгізілуі ерекше тәртіппен
рәсімделуге тиіс ... ... ... ... беру ... ... — жабдықтардың бір цехтан (бөлімнен, учаскеден) екіншісіне
орын ауыстыруын рәсімдеу үшін, ... — ақ ... ... ... ... құралдар құрамынан шығару үшін қолданылады;
Негізгі құралдар келіп түскен кезде 12 «Негізгі құралдар» бөлімшесі
шоттарының ... және ... ... кредиті бойынша шоттар
корреспонденциясы анықталады;
12 - ші бөлімнің тиісті шоттары — негізгі құралдардың кәсіпорын ... ... және тағы сол ... орын ... ... ... ... жалға берілген негізгі құралдардың қабылдануы; 126 - ақыға
салынған немесе ... ... ... құралдар кіріске алынған; жас төлдер
негізгі құрамына есепке алынғанда; негізгі құралдар есепке ... ...... ... ... салынған үйлер мен ғимараттар
пайдалануға берілгенде;
511 - құрылтайшылардың кәсіпорынның жарғылық капиталына негізгі құрал
түрінде қосқан үлесін ... ... — 643 ... ... және ... ... ... құралдар алғанда;
727 — кәсіпорынға сый тараптылығынан негізгі құралдардың құнына тегін
алынған ... ... ... мүліктік түгендеу кезінде анықталған
есепке кірмеген негізгі құрал - жабдықтардың ... 431 — 432, 441, 451, 453, 671, 687 — ... және жеке ... ... ... ... ... кіріске алынғанда.(16.54б)
Негізгі құралдар өндірістік ғимараттарды және ... ... ... ... мен жабдықтарды, көлік құралдарын сатып алу,
өз күшімен ... - ... ... ... ... мен ... ... алынған негізгі құралдардың, кәсіпорынның жарғылық капиталына
құрылтайшылар қосқан үлес нәтижесінде, малдардың ... ... ... көп жылдық жас —өсімдерді негізгі құралдарға қосу нәтижесінде
келіп түседі. Негізгі құралдар келіп ... ... ... ... ... ... құралдар сатып алынғанда, тегін түскенде, т.с.с.
жағдайларда негізгі құралдарды қабылдау топтастыру актісі (үлгі № НҚ - ... ... ... ... түскен жағдайда қабылдау коммисиясы
әрбір жекелеген 1 — ... акті ... ... ... субъект
жетекшісінің өкілімен тағайындалады. Олардың құрамына бас инженер, ... ... ... ... бухгалтерияның қызметкерлері кіреді. әр ... акт жеке ... ... қабылданып отырған объектілер бір
типті ... ... ... ... бір ... ... ... бірдей болып
календарлық ай ішінде қабылданған болса, онда бірнеше ... ... ... ... Бұл ... ... мүшелері қол қояды.
Бұл актілерге комиссия қол қойып ... ... ... өткізеді. Негізгі құралдар кәсіпорын ішінде орын ... ... бір ... ... цехқа беру. Ондай жағдайда актіні 2 -
дана етіп ... бір ... ... ... Ал ... ... Негізгі құралдарды басқа субъектіге сату ... үш дана ... ... ... ... мүліктік тізімде нөмір
белгіленеді. Ол нөмір № НҚ — 1 ... ... ... ... құралдардың аналитикалық есебі бухгалтерияда әр мүліктік объектіге
ашылған «мүліктік корточкада» жүргізіледі. Мүліктік корточка ... ... ... ... бір ... ... ... (үлгі № НҚ
- 6) жүргізіледі.
Негізгі құралдарды пайдалану кезінде бірте - бірте тозып, ақырында
пайдалану ... ... ... ... ... нәтижесінде
экономикалық жағынан оларды әрі қарай ... ... мәні ... ... ... ... шығарылады, яғни жойылады. ... ... ... ... ... ... ... Мысалы,
артық негізгі құралдарды сату, ... ... ... ... үлес
түрінде басқа шаруашылықтың жарғылық капиталына енгізу, ... ... және ... ... есептен шығару қалдық құны мен ... ... ... ... ... бере ... шығарылу есептері негізгі бөліктердің, тетіктердің, тораптардың,
құрастырушы бөлшектердің техникалық хал - ... ... ... жөндеу мүмкін еместігін негіздейді.
Объектіні жою нәтижесінде анықтайды. Табиғи зіл - ... ... ... — ақ ... ... ... не ... кеткен
объектілерді есептен шығарғанда себептерін көрсету мен қатар кінәлілерге
қолданылған шараларды, көрсететін құжаттары да болуы қажет.
Актілерді субъект ... ... ... ... ... ғана
объектіні бөлшектеуге болады. Жоюдың нәтижесінде алынған қосалқы бөлшектер
агрегаттар, ... ... және ... құндылықтардың бағасына қарай
арнайы шоттарға кіріс ретінде ... ... сату ... ... - ... ... шығарудың қабылданған қабылданған
тәртібін бұзған жағдайда, сондай - ақ жою нәтижесінде алынған материалдық
құндылықтарға жауапсыздықпен ... ( ... ... ... ... анықталса
оған кінәлі лауазымды адамдар жауапқа тартылады.
Басы артық пайдаланылатын құрал - ... ... ... ...... ... жұмысқа пайдаланылатын және өнім
алатын малды басқа заңды немесе жеке тұлғаларға сатуға ... 3 - ... ЖШС - ның ... ... ... ... мен ... есебі.
|№ |Мазмұны ... |Дт |Кт |
|1 ... ... ... |50000 |123 |671 |
| ... ... алынады. | | | |
|2 |Осы ... ... ... орын |50 000 |123- |123- |
| ... | |02 |01 |
|3 ... ГАЗ — 52 — 1 ... тозу |100099 |133 |124 |
| ... мен ... ... | | | |
|4 ... ... ... іске |208200 |201 |123 |
| ... ... қабылданады. | | | |
|5 ... ... ... |192000 |208 |122 |
| ... ... ... ... | | ... құралдардың келіп түсуі мынадай құжаттармен рәсімделеді. Негізгі
құралдарды қабылдау тапсыру (орнын ауыстыру) ... ... ... жекелеген объектілерді енгізу үшін; қолданылып жүрген заңға сәйкес
олардың енгізілуі ... ... ... тиіс ... ... ... ... рәсімдеу үшін, негізгі құрал жабдықтардың
бір цехтан екіншісіне орын ауыстыруын рәсімдеу ... ... ... ... ... рәсімдеу үшін, сондай –ақ басқа ... ... ... ... ... ... құрамынан
шығару үшін қолданылады.
Негізгі құралдарды қабылдауды рәсімдеу кезінде ... ... ... ... ... әр бір ... ... бір
данадан акт жасайды. Негізгі құралдардың бірнеше объектісін қабылдау
тапсыру актісін ... тек ... ... ... ... ... және т.б. объектілердің есебін жүргізген кезде, егер бұл
объектілер бір типті болса ғана жол ... ... ... осы
объектіге қатысты техникалық құжаттама қоса ... акт ... бас ... қол ... ... жетекшісі немесе соған өкілетті
адамдар бекітеді.
Алыс-беріс актісінде, міндетті реквизиттермен қоса, комиссия қызмет
ету мерзімін және ... жою ... ... ... ету ... ... субъект дербес анықтай алады, яғни ол негізгі
құралдың ... ... ... және ... да ... Ал болжамдық жою құны негізінен шаруашылық ... ... ... ... яғни ол негізгі құралдың техникалық жағдайынан,
нормасынан және ... ... ... ... ... ішіндегі орын ауыстыруын ... ... екі дана етіп ... цех ... ... ... және
тапсырушының қолдары қойылған бірінші данасы бухгалтерияға тапсырылады, ал
екінші тапсырушы ... ... ... ... беру ... ... акт екі дана етіп
толытырлады.
Неігізгі ... ... ... сату ... ... үш данасы
жазылады: алғашқы екеуі өткізуші субъектіде қалады, үшінші дана негізгі
құралдарды қабылдаушы ... ... ... ... алыс беріс
актісі толтырылады.
Негізгі құралдарды бірдей ... ... ... ... тхникалық сипаттамасы және құны бірдей шаруашылық жұмыстарға
арналған, техникалық сипаттамасы және құны ... ... ... ... заттарымен, құрал сайманнан тұрса, олар бухгалтерияда бір мүліктік
карточкада жүргізіледі.
Кесте 4 –
|№ ... ... ... ... корреспонденциясы |
| |мазмұны ... | |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... ... ... |121-125 |121-125 |
| |өз ... ... ... | | | |
|2 ... құралдар басқа заңды | | | |
| ... жеке ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... ... |150000 |122-125 |671 |
| |ҚҚС ... | | | |
| | |24000 |331 |671 |
|3 ... ... | | | |
| ... капиталына салған | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... кіріске алынады. | | | |
| | |600000 |121-125 |511 |
|4 ... ... ... | | | |
| ... және ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... |250000 |122-125 |641-643 |
| |ҚҚС ... |40000 |331 |641-643 |
| ... жақтың есептеу сомасына | | | |
| | |100000 |122-125 |131-134 |
|5 ... ... ... |350000 |х |х |
|6 ... алынған негізгі құралдар | | | |
| ... | | | |
| ... ... |132000 |122-125 |727 |
| ... ... дейін | | | |
| ... тозу ... | | | |
| | |28000 |122-125 |131-134 |
|7 ... |160000 |х |х |
|8 ... ... есепке | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... ... | | |
| ... анықталған қалдық |64000 |122-125 |727 |
| ... | | | |
| |- ... ... электрлік| | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... тозу ... |18000 |122-125 |131-134 |
|9 | ... |82000 |х |х ... ... өзі ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... өндіріс цехынан |300000 |122-125 |900 |
| | | | | |
| | |200000 |122-125 |920 ... ... |500000 |х |х ... ... ... объектіні материалдық жауапты ... ... ... ... объектіге мүліктік тізімдеу нөмірін беріп,
мүлікті мүлікті тізімге алады, негізгі құралдарды алу ... ... ... құралдар келіп түскен кезде, мына төмендегідей шоттар
коррспонденциясы жасалынады.
Бұл ... бір ған ... ... ... ... етіледі. Барлық
негізгі құралдар үшін Мүлік карточкасының нысаны төменде келтіліген.
Бұл карточка бухгалтерияға келіп ... ... ... техникалық құжаттар ... ... ... және ... ... құрылымдық элементтерінің қысқаша
техникалық сипаттамасы беріледі, бірақ техникалық құжаттамадағы мәліметтері
қайталанбайды. ... ... ... субъектіге тапсыру (беру) кезінде
негізгі құралдардың шығуы туралы белгі соғуға, ... ... ... ... ... орын ауыстыру кезінде «Негізгі құралдарды
қабылдау-тапсыру актісі», ескіру және тозу ... ... ... ... шығаруға «Негізгі құралдар объектілерін есептен шығару
актісі» негіз бола алады. Құрылысы ... ... ... ... ... ... объектілер туралы жазбаларды карточкаға
жазу үшін «Жөнделген, қайта құрылған және жаңалаған объектілерді ... ... ... ... ... ... амортизациясының және оларды жөндеудің есебі.
Амортизациялық аударымдар өнімнің жұмыстардың және қызметтердің өзіндік
құнын құрайтын негізгі элементтердің бірі ... ... ... сомасын көтеру немесе түсіру өндіріске жұмсалатын шығынның,
жалпы табыстың көлемінің бұзылуына, бұдан барып салық ... ... ... ... ... өтеу деген сөзінен шыққан. Амортизация
— тозына қарай ... ... ... ... ... өндірілетін
өнімге аударатын объективті процесс, арнайы ақша ... ... ... кеңейтіп өндіру үшін ... ... ... ... ... ... ... Амортизация үшін
еңбек құралдарының өндіріс процесіне және құн жасауға қатысу ерекшеліктері
объективті негіз ... ... ... ... ... құралдарды қайта
қалпына келтіру үшін ... ... ... ... ... ... негізгі құралдарын орташа жылдық құнына
процентпен көрсетілген қатынас.
Амортизациялық аударым нормалары әдетте негізгі ... ... ... ... ... ... ... Есептелген амортизация
сомасы ай - сайын өндірілген ... ... ... ... ... ... ... аударады. Жаңадан пайдалануға берілген
негізгі құралдар бойынша амортизация есептеу келіп түскен айдан кейінгі
айдың бірінші ... ... ... кеткен негізгі құралдар бойынша шыққан
айдан кейінгі айдың бірінші күнінен бастап тоқтатылады.
Жалпы алғанда негізгі құралдар ... ... ... ... ... ... шарт талаптарына сай жалға беруші немесе жалға алушы
жасайды.
12 ... ... ... ... ... ... ... амортизациялық аударымдарды жалға алушы жасайды. Бұл ұзақ
мерзімде алынған құралдар болып есептелінеді.
«Контал» ЖШС - да негізгі құралдардың ... 13 ... ... ... ... ... ... - Ғимараттар мен құрылыс жайларының тозуы;
132 - Машиналар мен ... ... ... ... - ... ... тозуы;
134 - Басқаларының тозуы.
Бұл шоттарға мынадай аралық шоттар алуға болады:
1. Меншікті негізгі қүралдардың тозуы.
2. Ұзақ мерзімге ... ... ... ... ... ... пассивті шоттар. Бұл шоттардың кредиті бойынша есептелген
амортизация есептеуі ... ал ... ... ... ... ... № 6 «Негізгі құралдардың есебі» деп аталатын
ұлттық ... ... ... мына әдістері ұсынылған:
1. Негізгі құралдардың құны бойынша амортизацияның бір ... ... яғни ... құны оның ... ету мерзімі ішінде өндіріс
шығындарына біркелкі апарылады. Бұл ... ... ... ... ... әдіс.
2. Амортизацияны - есептеудің жеделдетілген әдістері. Бұл әдістері
өндірістік мақсатта пайдаланылатын негізгі құралдардың ... ... ... ... ... жұмыс істейтін немесе жоғары
өнімділік ... ... ... ... ... ... ... әдісі мынадай 2 әдіске бөлінеді:
1. Кумулятивтік әдіс - латын тілінен аударылғанда - озу, жиналу деген
мағынаны білдіреді, яғни ... қосу ... ... ... ... коэффициентінің бөлігі болып табылады, объектінің қызмет ету
мерзімдегі жылдар санын қосу арқылы ... ... ... ... әдісі — бұл әдісте кумулятивтік ... ... Оны екі ... ... ... арқылы азайып отыратын қалдық әдісі деп аталады.
«Контал» ЖШС - да №6 «Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... төмендегі әдісі ұсынылған.
Негізгі құралдардың құны бойынша амортизацияны тік ... ... ... яғни ... құны оның ... ету мерзімі ішінде өндіріс
шығындарына біркелкі апарылады. Бұл әдіс құралдардың тозуы оның ... ... ... ... деп ... негізделген және ол
бухгалтерлік есептің отандық тәжірбиесінде қолданылып ... ... ... (жыл) үшін ... ... ... ... құнды
(объектінің бастапқы құнының оның ... ... алып ... ... ... ... болу арқылы есептелінеді.
Амортизациялау нормасы тұрақты ... ... ... шілде айында
«ГАЗ» - 52 — 01, жүк ... ... құны 50000 ... Яғни осы ... 1 жыл мерзім өткеннен кейінгі жойылу құны 5 000 теңге. Осы
жүк автокөлігінің амортизациясын тік ... ... ... ... келтіріледі.
| ... құн - | |50 000| ... тозу ... құны |= |- 5000|= |
|= | | | | |
| |12 ай | |12 | ... ЖШС - ның ... ... құралдардың амортизациясы
және тозуы бойынша келесі шаруашылық операциялар есепке алынған.
Кесте 5 - ... ЖШС - ғы ... ... ... ... ... ... |Дт |Кт |
|1 ... ... ... құралдарына | | | |
| ... ... | | | |
| |- ... КО 503 - В |58351 |924 |133 |
| |- ... Газ - 52 - 01 |61 676 |924 |133 ... ... өндіріс процестерінде қатыса отырып, біртіндеп тозады.
Тозудың 2 түрі болады: табиғи және сапалық тозу.
Негізгі құралдардың табиғи ... ... ... процесінде қатысу
нәтижесінде және негізгі құралдарды ... ... ... ... құралдарды пайдалануға тікелей қатысты емес, түрлі сыртқы
факторлардың ... ... ... тот ... ... болады.
Негізгі құралдардың сапалық тозуы техникалық прогреске, өндіріс
әдістерін ... ... ... ... ... ... ... ықпал етеді. Осыған орай пайдаланудағы негізгі құралдар өзінің
құнының бөлігін жоғалтып, құнсызданғандай болады.
Машиналардың, жабдықтардың, ... ... ... ... ... және ... ... малдардың жаңа және жаңартылған
өнімді тұқымдарын, көпжылдық өсімдіктердің түрлері мен ... ... ... ... жүрген негізгі құралдарды бүдан әрі қолдану
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... тоздырмау үшін оларды мерзім сайын
жөндеп тұрады. Ұйымдастыру - техникалық белгілеріне қарап жөндеуді күрделі
және ағымды деп ... ... деп ... ... объектіні тұтастай алғандағы мен
салыстырғанда тозу мерзімі азырақ жекелеген бөліктерін ... ... ... ... әдетте жөнделетін объектілерді ішінара қайта құру
мен қатар жүреді, бұл табиғи ... және ... тозу ... ... ... ... ... құру және жақсарту әдетте негізгі құралдардың
бастапқы құнын ұлғайтпайды.
Ағымдағы жөндеу барлық құралдарды ... ... ... үшін оның
тозған бөлшектерін ауыстыру немесе жөндеу ... ... ... ... жұмыстардың құжаттық рәсімделуін, жұмыс көлемін және оның ... ... ... жұмсалатын қаражатты мақсатты түрде пайдалануды
бақылауды қамтамасыз етеді.
Негізгі құралдарды жөндеу ... ... және ... ... ... ... және ... болып саналатын мердігерлік әдіс.
Себебі ... ... ... ... ... автожөндеу заводы
жөндеу құралы субъектілері және тағы басқалары, ол ... ... ... және қаражаттарымен жүзеге асырады.
Күрделі жөндеу өткен негізгі құралдарды қабылдап алу «Күрделі жөндеуден
өткен, қайта қарастырылған және ... ... ... қабылдау
актісі» (үлгі № НҚ - 2) бойынша құжатталады.
Субъектінің негізгі құралдарды қабылдауға ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарын жүргізген субъект
өкілі қол қойылған актіні субъектінің бухгалтериясына тапсырады. Актіге бас
бухгалтер қол ... оны ... ... ... оған ... адамдар
бекітеді.
Шаруашылық әдіспен негізгі құралдарды жөндеу цехының тыс желерде жөндеу
бойынша шығындар ... ... ... ... Бұл ... ... немесе айналым шығындары шоттары ... ... 821, 934, 945 ... ... қатар мына шоттар кредителеді. Мысалы
материалдар есебі бойынша шоттар 201 - 206, 208; ... ... бар ... ақы ... ... есеп айырулар 681, 651 - 653, 655
шоттар және де ... мен, ... және ... ... ... ... ... 671, 641 -643 шоттары кредиттеледі.
Жабдықтар, автокөліктер, тракторлар т.с.с. басқа негізгі ... ... ... ... 920 — шы ... өндірістер» шотында
қарастырылады. Шығындар мынадай баптардан ... ... ... ақы ... Еңбек ақыдан есептелінген аударымдар;
- Электр энергиясы;
- Жылу, газ шығындары;
- Қосымша шығындар;
- Цехтарды басқаруға жұмсалған шығыңдар;
- Цех ... ... тағы ... да ... шығындар.
Егер кәсіпорын жөндеу қорын құратын болса, онда ай ... ... түрі үшін осы ... ... ... 1/12 ... аударымдар
жасалады. Жөндеу қорының есебі 686 - «Басқа да есептелген ... ... ... ... шотында кредиттеліп, ал ... ... ... онда ... ... 126, 811, 821, 934, ... айда ... ЖШС — да негізгі ... ... ... ... ... ... ... тіркеліндеген.
2.4 Негізгі құралдарды жалдаудың есебі.
Жалгерлік — жалдаушыға шаруашылық және басқа қызметті дербес ... үшін ... ... ресурстарды, кәсіпорындарды және басқа мүліктік
кешендерді және мүлікті келісім - шарт негізінде ... ... ... ... ... және ... алушы (жалдаушы)
арасында жалдау шартына негізделген қарым — қатынас пайда ... ...... ... ... ... берілеетін мүліктің меншік иесі. Меншік
иесі мүлікті жалға беруге уәкілеттік берген органдар мен ұйымдар, сондай —
ақ заңды және жеке ... ... ... ... ... ... жеке ... немесе жеке тұлғалар халықаралық ... мен ... ... шарты — тараптардың еріктігі және толық теңдігі негізінде
жасасқан жалдау шарты ... ... ... беру туралы жалға беруші мен
жалдаушы арасындағы келісім.
Жалдау ақысы — жалдаушының жалға алған мүлік үшін ... ... ... ... ... ... ... ақысына жер және басқа табиғи
ресурстарды жалдаудан ... ... ... ... ... ... мерзімі өткеннен кейін жөндеуге жұмсалатын қаражат,
сондай - ақ ... ... ... ... - ... ... нақты ақша сомасы түрінде
белгіленетін жалданатынн мүлік құнының үлесі.
Халықаралық тәжірибеде жалгерліктің үш түрі ... ұзақ ... ... және ... ... ... ... (лизинг) - мүлікті үш жылдан астам мерзімге
сжолдау. Ұзақ мерзімді лизинг жалдау ... ... ... соң мүлікті
жалға берушіге қайтаруды көздейді. Қаржылық лизинг ... ... ... ... ... ... ... жылдық төлемдер арқылы
өтейді.
Орташа мерзімді жалдау (хайринг) - жалдаушыға ... иесі ... ... бір ... үш ... дейінгі мерзімге жалдау.
Қысқа мерзімді жалдау («рейтинг» «чартер») — жалдаушының мүлікті бүдан
кейін сатып алу ... ... ... ... ... бір жылға дейін.
Рейтинг бойынша жалдау ... ... ... ... ... ... ... ұшақты) бірнеше қатар рейстерді, белгілі бір мерзімге
(«таймчартер») жалдауға жасалады.
Ұзақ мерзімге ... ... ... ... есебі және ұзақ
мерзімге жалға қатысты есептеулер үшін қаржы - ... ... ... бас ... ... ... жинақталатын шоттар мен
қосалқы шоттар қарастырылады.
12 «Негізгі құралдар» бөлімшесі шоттарының (121 - 125 - ... 2 - ... ... жалға алынған негізгі құралдар» аралық шоты. Жалға алынатын
негізгі құралдардың талдамалы есебі, әр ... ... ... ... ... ... ... құрал -жабдықтарды мүліктік есептеу
корточкасында (үлгі № НҚ —6) жүргізіледі.
Келіп ... ... ... ... 334 - ші «Басқа дебиторлық
қарыз шотында және соған ... ... ... жалдық міндеттемелер»
аралық шотында жүргізіледі. Бұл шот негізгі, активті, есеп айырысу шоты ... шоты ... ... ... ... ... ... мен үзақ мерзімге алынған негізгі құралдар
обектілерінің жалдау арқылар бойынша есеп айырысулардың есебін жүргізу үшін
683 - ші ... ... ... шот ... ... аналитикалық есебі «Түрлі дебиторлар мен және кредиторлар
мен есеп айырысуларды есепке алу ... ... ... 683 - ... ... ... каәсіпорындар қолданады.
13 - ші « Негізгі құралдардың тозуы» бөлімшесінің шоттарына (131 ... ... ... ұзақ ... ... алынатын негізгі құрал -
жабдықтардың қолданылып жүрген амортизация нормалары бойынша ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың
тозуы» аралық шотын енгізеді.
Ұзақ мерзімге ... ... ... құрал — жабдықтардың құнын ... ... ... ... есептелген тозу сомасы меншікті негізгі
құрал - ... тозу ... ... ... ... ... ... негізгі құрал - жабдықтардың нақты бары және қозғалысы баланстан
тыс 001 — ші «Жалға ... ... ... -жабдықтар» шотында жүргізічледі.
«Контал» ЖШС — да негізгі құралдарды жалға алу және беру ... ... ... ... олар ... алынбаған.
2.5 Субьетінің негізгі құралдарды қайта бағалау және түгендеу
Негізгі құралдарды қайта ... ... ... ...... бары және ... олардың нақты қалпына келтіру құны мен ... ... дәл де ... ... ... ... құралдарды қайта
бағалау кәсіпорынға өнімнің өзіндік құнын, рентабельділігін анықтаудың
экономикалық тиімді жағдайларын тудырады, ... - ақ ... ... өте ... ... ... Және ол ... құралдарды белсенді
түрде жаңартуға қажетті инвестициялық ресурстарды құруға мүмкіндік береді.
Негізгі құрал - ... ... ... ... прогрестің дамуын
есепке ала отырып, амортизация нормаларын нақтылауға ... бола ... ... ... ... жетілдіруде қажетті жағдайлар жасап негізгі
құрал - жабдықтарды бағалауды реттеу мақсатын және де ... ... ... ... ... ... үлесін реттеуді көздейді.
Негізгі құрал - жабдықтарды қайта ... ... үшін ... ... ... ... ... қайта бағалауды
өткізудің алдына мүліктік түгендеу жүреді. Негізгі құраладарды ... ... ... құны ... ... ... ... Қайта
бағалау меншік түріне, қызметіне және жүмыс істеу ... ... ... жылына бір рет негізгі құралдардың жыл басындағы күйі
бойынша жүргізіледі. ... ... өз ... және ұзақ мерзімге жалға
алынған ... ... - ... ... ... — ақ әлі
орнатылмаған, қоймадағы құрал — ... ... ... ... ... Қайта бағалау өнеркәсіптік өнімді ... ... ... ... ... индекстер бойынша негізгі құралдардың
құнын өсіру коэфиценттері бойынша жүргізіледі. Қазақстан ... ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің арнайы қаулысымен кәсіпорындарға
негізгі құрал - ... ... бір ... ... ... құны
сараптау қорытындылары және құжаттармен дәлелденген жағдайда негізгі
құралдарды индекстеуді олардың ... ... ... ... ... бағаларға тікелей аудару арқылы жүргізу құқығы берілген.
Негізгі құралдарды түгендеу: негізгі ... - ... ... ... аны қтау және ... ... бақылау жасау мақсатында,
субъектілер басшылыққа алынатын нормативтік, заңды және ... да ... ... - ... ... ... - жабдықтарға мүліктік түгендеу жүргізіп
отырады.
Негізгі құрал - жабдықтарды түгендеу жылдық қаржылық есептер ... ... ... ... ең аз ... 1 рет, ... айында
жүргізіледі. Мүліктік түгендеу міндетіне негізгі құрал - жабдықтардың ... ... ... ... дәл, ... мәліметтерді алу мен қатар
бухгалтерлік есепке алу, мәліметтерімен салыстыру да ... ... ... ... нақты бар - жоғы және техникалық ... ... ... құрал — жабдықтардды мүліктік түгендеу» тізіміне жазылып, мүліктік
түгендеу біткеннен кейін субъектінің бухгалтериясына өткізіледі.
Есепке алынбаған объектілерді мүліктік тізімдеу кезінде бағалау ... мен ... ... ... ... алып ... ... кезінде анықталған, есепке алынбаған объектілердің қашан алынғанын
немесе ... ... ... ... көздерін мүліктік
түгендеу ко миссиясы тауып, оны хаттамада көрсетуі керек.
Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... ... бөлімінің шоттары 122 - 125 шоттары дебеттеледі де, 722
«Негізгі құралдарды» сатудан түскен табыс шоты кредиттеледі; тозу ... -125 ... ... және 13 «Негізгі ... ... 131-134 ... ... ... құны ... болса - ... ... ... ... ... ал ... құралдардың құны төмендегі
анықталса есептен шығарылуы сияқты ... ... ... комиссиясы кейбір объектілердің ... ... ... ... анықтап, себептерін табуға
тиісті. Мүлікті түгендеу нәтижелері міндетті мүліктік түгендеу ... ... ... ... Мұндай түгендеу мәләметтері «Негізгі құрал ... ... ... ... ... ... ... тек есепке алынған мәліметтерде алшақтықтар болған кезде.
Артық немесе кем шығуға ... мен ... ... ... ... болашақта қолайсыз жағдайлардың алдын алу ... ... ... ... мүліктік түгендеу
коммиссиясының ... аса ... ... ... ... ... - ... «Контал» ЖШС - ны ... ... ... Яғни ... құралдар бағасын өсіру кезінде оның тозу сомасы,
негізгі құралдардың бастапқы құнынан алынап ... ... ... ал ... сомаға (айырмасына) 16669858,67 тг. 122 - 125 шоттар
дебеттеледі де, 541 - шот кредиттеледі.
Тозудың үстеме сомасына [8157526,12 тг] 541 шот ... де, ... ... ... ... ... ... құны өсуіне сәйкес
тозу сомасының да өсетінін ескерткен жөн. Оны ескермеген жағдайда ... күрт ... тзу ... ... (негізгі құралдардың бағасын
өсіруде) және керісінше. Негізгі құралдарды арзандатқан кезде қалдық ... ... ... ... ... ... фирмасының неше операциялары және қаржылық есебінде электронды
есептеуіш машиналарды пайдалана отырып «1C: ... үшін — ... ... ... ... ... ... 6000 — ға жуық
көшірмесін ... «1С: ... ТМД - да ең ... ... боып есептеледі. Онымен жұмысты бірінші күннен
бастауға болады - әмбебапты ... ... көру ... ... ... күрделі функцияларды, тек қажат туғанда жасауға болады.
Бағдарлама толығымен бухгалтердің өзімен қойылған заңдылықтар мен ... ... ... ... ... түріндегі есеп кезінде аналитикалық объект туралы анықтама
мәліметтері әртүрлі ...... ... ... есеп ... және т.б. ... Бұл
мақсаттарға байланысты көптеген құжаттар формалары қарастырылған. Мұндай
формалар көптеген жұмысты ... ... «1C: ... бағдарламасының
автоматтандырылған есебі кезінде тұтынушы әрбір ... ... ... қажет белгілер жиынтығын өз бетінше анықтауға
мүмкіндік ... ... ... ... жиынтық өзгеруі және
толықтырылуы мүмкін. Бағдарламада бұл мақсат үшін ... ... ... ... қолданылады.
Негізгі құралдар түріндегі субконта ... ... ... ... ... ашып, одан негізгі құралдардың
позициясын таңдаймыз. «Субконто» экрандық пернесін басу ... ... ... кез - ... ... таңдаймыз. Мысалы: «Оверлок OKA
- 12» және «Порометрлер» ... ... - ... тізімін ашамыз.
Экранға ашық терезелерді бірінен соң бірін орналастырамыз. Алғашқыда
субконтоның белгілі - бір ... ... ... ... бұйырады. Содан кейін компьютер әрбір субконто үшін бос ... оған ... ... ... ... және ... кіргізуне болады.
Субконто порометрлерінің кестесі 4 бағаннан тұрады:
Код - ... ... ... ... - порометр атын енгізу үшін;
Ұзындық - толтыруға тиісті емес баған;
Белгілі — берілген бағанға ... ... ... және сандық
кіргізіледі. Санды енгізу кезінде оннан бір ... ... ... ... үтір ... ... ... енгізу кезінде
олардың ұзындығы 50 символдан аспауы тиіс ... ... ... ... ... ұзын белгілер мен жұмыс істегенде, оларды бірнеше
жолға бөліп, олардың әр қайсысына порометрдің атын ... ... ... түрі үшін ... стандартты жиыны 2
топқа құрылады: «Амортизация шифрі», «Амортизацияның жылдық ... ... ... объектілері үшін «Амортизацияның жылдық нормасы»
порометр белгісімен толтырамыз.
Мұны келесі түрде жасаған ыңғайлы:
1. «Субъектінің ... ... ... және ... түрлерін
бір - бірінің қасына қою;
2. «Субъектінің саны» терезесіндегі 1 — ші объекті ... ... ... ... пернесін 2 рет басу арқылы
«Амортизацияның жылдық нормасы» порометрлерінің ... ... ... ... ... белгісін енгізу;
5. Тышқанмен «Субъект саны» терезесіндегі келесі ... ... ... ... белгіленген субконто үшін
порометрлер шығады;
6. «Амортизацияның жылдық нормасы» порометрлерінің белгілері ... ... ... ... 3 — ші пункттен бастап қимылды
қайталап ... ... ... ... «Негізгі құралдар» субконто
порометрлері тізіміне, әрбір негізгі құрал объекті үшін амортизацияның
жылдық нормасы белгілерін енгізуге ... ... ... порометрлер тізіміне, тізіммен жұмыс істеудің
жалпы ережелерінің жаңа жолдарын қосуға болады.
ІІІ бөлім НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ... МЕН ... ... құралдарды аудиті мен талдаудың ... ... және оны ... ... ... ... - әрбір өндірістің маңызды факторларының бірі. Олардың
жағдайы мен тиімді пайдалануы ... ... ... әсер ... ... құралдардың рационалды пайдалануы және
кәсіпорынның өндіріс қуаттылығы барлық ... ... ... әсер ... ... ... ... өндірілуінің
көлемін көбейтеді және өзіндік құнды төмендетеді, еңбек сиымдылығын
жоғарылатады.
Негізгі құралдарды пайдалануын ... ... ... ... ... ... ... құрылымының бағалануын және динамикасын тиімді
пайдалануын бағалауына мүмкіндік береді.
Берілген кестедегі мәліметтерге қарай отырып таңдамалы кезеңде негізгі
құралдардың бастапқы құны 50 5616 мың тг. үлес ... 175,04 ... ... ... ... құны - 712 59 мың тг. ... ... - 37,9 % болған. Бұл ауытқуды есепті кезеңде ... ... деп ... ... ... ... олардың келіп түсу көрсеткіштері мен
және негізгі құралдардың істен шығумен ... ... Сол ... мәліметтер бойынша негізгі құралдардың келіп түсуі - 79 738 ... ... оның үлес ... - 90,53 % құрайды. Істен шыққан негізгі
құралдардың сомасы есепті жылы 77718 мың тг. артқан, ал үлес ... ... ... ... - 0,43% азайған. Сонымен қатар істен шығу
коэффиценті 0,26% ... Жою ... ... ... ... ... - 0,11% кеміді. Ал тозу коэффиценті 0,11 % артқан.
(14.63б)
Негізгі құралдардың тиімді пайдалануын талдау
Негізгі құралдар кәсіпорынның ... ... ... ... үлесі барлардың көлеміне, құнына, ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
Кәсіпорынның қызыметінің соңғы нәтижелері болып: өнімнің ... ... ... ... ... ... ... жағдайының тұрақтылығы
табылады.
Негізгі құралдарды пайдалану тиімділігінің ... ... үшін ... қор ... қор сиымдылығы көрсеткіштері
қолданылады. Тағы негізгі құралдардың ... ... ... НӨҚ 1 - НӨҚО х ІВП,
мұндағы НӨҚО, НӨҚІ - вбазистік және есеп беру ... ... ... орта ... ... ІВП - ... өнім көлемінің
индексі.
Құралдардың орта жылдық құның есептеу кезінде тек кәсіпорынның ... ... ... қатар жылдағы негізгі құралдарды есепке алынады.
Жоғарыда аталған көрсеткіштерді талдау үшін кәсіпорынның бизнес
-жоспар, ... даму ... ... ... ... нақты қозғалысы бойынша есептер, негізгі құралдарды қайта
бағалау, ... ... ... мәліметтерді қолдану қажет.
Негізгі құралдарды пайдалану тиімділігінің ... ... ... Оның деңгейін тек қор қайтарымы емес, сонымен қатар ... ... 2 Қор ... ... ... ... мен қор рентабельділігі арасындағы байланыс келесі
формулада көрсетілген.
П ӨӨ П
R ... = ... ... НӨҚ ... R НӨҚ ... ... ... рентабельділігі, П -
өнімді сатудан түскен пайда, НӨҚ - негізгі өндірістік құралдардың құны, ... ... өнім ... Ққ — қор ... R - өндірілген өнімнің
рентабельділігі.
«Контал» ЖШС - ның ... ... ... ... ... кестеде көрсетілген.
Кесте 6 - Негізгі құралдарды ... ... с ... |Көрсеткіш |өлш. |2004ж |2005 ж |Абс. |
| | ... | | ... |
|1 ... ... ... |мың тг |222903 |272704 |49801 |
| ... орташа жылдық | | | | |
| ... | | | | |
|2 ... ... ... тг |156708 |187377 |30669 |
|3 ... орта ... |мың тг |435 |438 |3 |
| ... | | | | |
|4 |Қор ... |тг |0,70 |0,69 |-0,01 |
|5 |Қор ... |тг |1,42 |1,45 |0,03 |
|6 |Қор мен ... |тг |512,4 |622,6 |110,2 ... ЖШС - ның ... ... ... тиімділігінің
сипаттайтын көрсеткіштерін анықтай отырып, есеп беру жылы ... ... ... ... негізгі құралдардың орташа жылдық құны 49801
мың тг. өскен, қор қайтарымы негізгі құралдардың бір теңгесіне ... ... ... Яғни ... жылы 1 тг. ... ... 0,69 тг (69
тиын) өнім көлемі келіп отырғаны анықталады. Жалпы есеп беру жылы базистік
жылға ... қор ... — 0,01 тг. ... ... ... ... керісінше 1 тг. өнім көлеміне қанша негізгі құралдар ... Есеп беру жылы ... ... ... қор ... 1,42 ... Ал жалпы есеп беру жылы 1 ... өнім ... 0,03 тг. ... ... отыр. Қосымша жұмысшыладың қормен қарулану коэффиценті
есептелінеді. Ол көрсеткішке есеп беру жылы ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың тиімді пайдалану көрсеткіші
болып табылады, ал негізгі ... ... ... ... өндіру
көлеміне қатынасы анықталады.
Қор сиымдылық келесі формуламен анықталады.
S ... ... ... = ... Sб және Sа - ... ... басы мен ... сиымдылығы,
S - негізгі құралдардың орташа жылдық құны,
N - өнімді өткізуден ... ... ... ... мен ... ... ерекше орын алады.
Динамикадағы қор сиымдылығының өзгеруі дайын өнімнің 1 тг. ... ... ... ... ... ... сипаттайды. Біздің
кәсіпорында 0,03 тг. өскен.
Қор қай тарымдылығының өсуін құрал - жабдықтардың орташа жылдық құнының
өсу қарқынынан, дайын аөнімді ... ... ... болуы мен анықтауға
болады.
Негізгі құралдардың әрбір өскен проценті үшін, дайын өнімді ... ... ... ... ... өндірістің техникалық тиімділігін бағалау үшін және
кәсіпорынның зұзақ ... ... ... ... ... ... ... көлемінің өсуі өндірістік потенциялын кеңейтудің әсері
мен анықтауға болады. Ол келесідей есептеледі.
4980160,69 = 34362,7 (тың ... = 34860,7 (тың ... ... ... басы мен ... өндірістік потенциял,
негізгі құралдардың өндіуінің көлемі,
Ққ - қор қайтарымдылығы.
Жыл соңында өндірістік потенциял 34362,7 мың тг. ... ... ... тиімділігінің өсуі келесі формуламен анықталады.
0.7515678 = 10974.6;
0.696187377 = 129290.1;
мұндағы: НҚ т.б. - негізгі құралдарды пайдалану тиімділігі.
Негізгі ... ... ... ... өнім ... ... келесі
формула арқылы анықталады:
Мұндағы негізгі құралдардың құнының төмендеуі.
Негізгі құралдардың ... 49801 мың тг. ... ... ... ... ... 0,7 мң тг. әсер еткен.
Қор қайтарымының әсер ету үлесі келесі формула мен анықталады.
Қор қайтарымдылығының өсуі ... ... ... ... 2,59 тг ... Дайын өнімнің шығару көлеміне осы 2 фактордың әсер етуі өндіріс
рентабельділігінің өсуіне ... ... ... өнім қор сиымдылығының - 0,01 % төмендеген. Негізгі ... ... ... ... ... ... үнемдеу сомасы келесі формула арқылы есептелінді.
(0,69-0,7)

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Негізгі құралдардың есебімен аудиті92 бет
Серіктестіктің бухгалтерлік қызметін ұйымдастырумен есеп саясаты және техника -экономикалық көрсеткіштері76 бет
Бухгалтерлік есептегі жалдаудың теориялық негіздері24 бет
Жалдамалы кісі өлтірудің қылмыстық-құқықтық сипаттамасы78 бет
Жалдап адам өлтірудің түсінігі85 бет
Жалдау арқылы кісі өлтіруді тергеу72 бет
Жалдау келісім-шарты56 бет
Жалдау шарты54 бет
Кәсіпорынды жалдау шартының заңды негіздері43 бет
Мүлiк жалдау шарты жайлы23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь