Тыныс алу мүшесі

Тыныс алу жүйесі – ағза мен сыртқы ортаның газ алмасу процесін қамтамасыз ететін тыныс алу жолдарының жиынтығы.
Дем алғанда ағза мен сыртқы орта газдармен алмасады, ішке оттегі кіріп, сыртқыа көмір қышқыл газы айналып тұрады. Бұл процесс кеуде қуысында орналасқан өкпенің альвеоларында жүреді.
Тыныс алу кезінде өкпені атмосфермалық ауамен және одан газбен қаныққан ауаны тасымалдау тыныс алу жолдары арқылы жасалады. Демалу және демшығару қанайналым жүйесі арқылы ағзаның барлық мүшелеріне әсеретеді.
Ересек мал қалыпты күйінде дем алғанда өкпеге 300-500 мл ауа кіреді және бір минутта 16-18 тыныс алу қозғалыстарын жасап, өкпесінен 6-7 литр ауа өткізеді. Ауаның мөлшері адамның салмағына және бойына байланысты, бойы ұзын және салмақтыболса, соғұрлым көпауа өтеді. Ересек адамға қарағанда балаға ауа көбірек қажет. 2-3 жастағы баланың өкпесі арқылы 5-6 л., кейде 7 л. Ауа өтеді, бұл баланың демалу ерекшелігіне жатады, сон-дықтан баланың денесінен бу ретінде су көптепшығып, тершеңболады.
Кеуде қуысын кеңейту тәсіліне қарай дем алудің екі түрі бар: қабырғаларды көтеріп кеуде қуысын кеңейту арқылы дему алу - кеудемен дем алу (жас сәби мен әйел адамдар дем алысы) деп аталады; диафрагманың көмегімен кеуде қуысын кеңейту арқылы дем алу - ішпен дем алу (ер адамдардың тыныс алуы) деп аталады.
Тыныс алу жүйесінің құрылысы мен қызметі адамның жасына, жынысына байланысты ерекшеліктері порн болады.
Тыныс алу жүйесінің мүшелері қызметтеріне қарай екіге бөлінеді: ауаны сыртқы ортадан ішке және іштен сыртқа қарай қозғайтын тыныс алу жолдары - мұрын қуысы, көмей,кеңірдек және бронхылар.
Түскен газдарды алмастыру процессін жүргізетін мүше - өкпе. Бұл мүшелер орналасулары бойынша жоғарғы және төменгі тыныс алу жолдарына болып бөлінеді:
• Жоғарғы тыныс алу жолдары - мұрынқуысы, жұтқыншақ, ауызқуысы;
• Төменгі тыныс алу жолдары - көмей, кеңірдек, бронхы.
Ауа мұрын арқылы екібөлікті-қалқалы мұрын қуысына түседі. Әрбір бөлікті-қал-қада мұрын қуысының ішкі бетін ұлғайтатын үш мұрын қалқаны орналасқан. Ол эпителийлі қабықпен және көп қантамырларымен жабылған. Тамырлармен аққан қантүскен ауаны дене температурасына дейін жылытады, ал сілемейлі қабық ауаны ылғалдайды және шаң-тозаңдар мен микроорганизмдерді тұтып қалады. Тұтылған микроорганизмдерді лейкоциттер қорытады (фагоцитоз), қорытудан артылған шаң-тозаңдар эпителий түктері (кірпікшелер) арқылы сыртқа шығарылады. Мұрын қуысында жылытылған, ылғалданған және тазартылған ауажұтқыншақ арқылы көмейге түседі.
1. С. Жұмабаев Жасерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы. А.,1988.
2. Чабовская А. Основы педиатрии и гигиены.
        
        Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті 
СРО
Тақырыбы: Тыныс алу ... ... М.М ... П-415 ... ... ... жылы
Тыныс алу жүйесі - ағза мен ... ... газ ... ... қамтамасыз ететін тыныс алу жолдарының жиынтығы.
Дем алғанда ағза мен ... орта ... ... ішке оттегі кіріп, сыртқыа көмір қышқыл газы айналып тұрады. Бұл процесс кеуде қуысында орналасқан өкпенің альвеоларында жүреді.
Тыныс алу ... ... ... ауамен және одан газбен қаныққан ауаны тасымалдау тыныс алу жолдары арқылы жасалады. Демалу және демшығару ... ... ... ... ... ... ... мал қалыпты күйінде дем алғанда өкпеге 300-500 мл ауа кіреді және бір минутта 16-18 тыныс алу ... ... ... 6-7 литр ауа ... ... мөлшері адамның салмағына және бойына байланысты, бойы ұзын және салмақтыболса, соғұрлым көпауа өтеді. Ересек адамға қарағанда балаға ауа ... ... 2-3 ... ... ... ... 5-6 л., ... 7 л. Ауа өтеді, бұл баланың демалу ерекшелігіне жатады, сон-дықтан баланың денесінен бу ретінде су көптепшығып, тершеңболады.
Кеуде қуысын кеңейту ... ... дем ... екі түрі бар: ... ... ... қуысын кеңейту арқылы дему алу - кеудемен дем алу (жас сәби мен әйел адамдар дем ... деп ... ... ... ... қуысын кеңейту арқылы дем алу - ішпен дем алу (ер ... ... ... деп ... алу ... ... мен қызметі адамның жасына, жынысына байланысты ерекшеліктері порн болады.
Тыныс алу жүйесінің мүшелері қызметтеріне қарай екіге ... ... ... ... ішке және ... сыртқа қарай қозғайтын тыныс алу жолдары - мұрын қуысы, көмей,кеңірдек және бронхылар.
Түскен газдарды алмастыру процессін жүргізетін мүше - ... Бұл ... ... ... ... және ... тыныс алу жолдарына болып бөлінеді:
* Жоғарғы тыныс алу жолдары - ... ... ... Төменгі тыныс алу жолдары - көмей, кеңірдек, бронхы.
Ауа мұрын арқылы екібөлікті-қалқалы мұрын қуысына түседі. Әрбір бөлікті-қал-қада мұрын қуысының ішкі ... ... үш ... ... орналасқан. Ол эпителийлі қабықпен және көп қантамырларымен жабылған. Тамырлармен аққан қантүскен ауаны дене ... ... ... ал ... ... ... ылғалдайды және шаң-тозаңдар мен микроорганизмдерді тұтып қалады. Тұтылған микроорганизмдерді лейкоциттер қорытады (фагоцитоз), қорытудан артылған шаң-тозаңдар эпителий түктері (кірпікшелер) арқылы ... ... ... қуысында жылытылған, ылғалданған және тазартылған ауажұтқыншақ арқылы көмейге түседі.
Көмей - іші қуыс түтік, қабырғалары сіңір, буын және ... ... ... ... ... тұрады. Көмейге ас бөлшектері немесе басқа заттар түскенде, сондай-ақ қабыну ... адам ... ... ... Бұл ... тазартылуына әсеретіп, тыныстың төменгі бөлімдеріне зиянды заттардың енуіне кедергі келтіреді. Көмей ауаны жұтқыншақ арқылы кеңірдекке өткізеді.
Кеңірдек - ... ... ... ұзындығы 9-13 см, диаметрі 15 мм. түтік. Ол кеңірдек қабырға сының қабысып қалуына кедергі келтіретін ... ... ... тұрады. Сақиналар мойынның қандай қозғалысы болмасын ауаны ұстап қалмайды. Өңешке кеңірдектің артқы жұмсақ қабырғасы ... ... ... ... ... ... береді. Кеуде омыртқасы тұсында кеңірдек екі бронхыға бөлінеді. Бронхылар өкпенің оң жақ және сол жақ бөліктеріне кіріп, ... ... ... ... ... ... - бронхиолалар өкпе көпіршіктері - альвеолалармен аяқталады.
Кіші қан айналымы арқылы өкпеге ... (көк) қан ... бұл ... ... ... ... ... газынан ажыратылып, алқызыл түстіартериялық қанға айналады. Көмірқышқыл газы өкпе көпіршіктеріне (альвеолаға) өтіп, дем шығару кезінде ағзадан шығады.
Артериялық қан ары ... ... ... ... дене ... ... ... жасушаларын ауамен қамтиды, оны тұтыну барысында жасушалардан көмірқышқыл газы бөлініпшығып, қан қайтадан веналық ... - ... ауа ... ... қабаттасатын, тыныс алу қозғалыстарының тереңдігі мен жиілігінің, дем алу мен дем шығару уақытының, ... алу ... ... ... ... ... абыржу сезімдерімен қабаттасады. Алқыну түрлеріне терең және жиі ... ... ... және сире ... ... ... жиі ... (полипноз немес тахипноз), инспирациялық және экспирациялық алқынулар ... ... дем ... ұзақтығы дем алу ұзақтығынан ұзақ болады. Өкпе көпіршіктерінің жиырғыштылығы мен ... ... ... эмфиземасында), тыныс алу жүйесінің қызметі бұзылғанда (асфиксияның 2- сатысында), ұсақ бронхылардың тарылуы және бітелуінде (бронхы демікпесі) байқалады
Инспирациялық алқынуда дем алу ... дем ... ... артық болады. Патологиялық тыныстарға (үнемі және үзілісті тыныс) - ... ... ... ... агониялық тыныс жатады.
Асфиксияда (тұншығу) қанға оттегінің түсуі тоқтатылады, қаннан ... ... газы ... Ол ... алу ... ... олардың саңлаулары бөгде затпен бітелгенде, өкпеге сұйықтық ... ... ... ... екі жағында пневматоркс (өкпеқапта ауаның немесе газдың жиналуы) дамығанда болады.
Тыныс алу мүшелерінің физиологиялық ... дене ... мен ... әсер ... ... ... ... (ӨТС) штангистерде - 4 л.,футболшыларда - 4, 2 л., боксерлерде - 4, 8 л., қайықшыларда - 5, 5 л. ... алу ... ... ... 6-8 рет, ал ... адамдарда - 14-20 рет. Спорт пен шұғылданатын адамдардың тынысы терең болады. Бұл ағзаның ... ... ... ... ... дем ... да олардың сыртқа айдалған ауасының құрамындағы көмір қышқыл газы 2 ... ... ... ... жүрекке "массаж" жасайды да, оның қоректенуін және физиологиялық қалпын жақ сартады. Тыныс алу мүшелерін ... ... ... мен ... ... ... арқылы пайда болатын ауруларға қарсы тұр уқабілетін арттырады.
Гигиеналық талаптары - ауасы таза бөлмеде ұйықтау, бөлмелерді желдету, таза ауада серуендеу т.б. Киім кию де ... дем алу және дем ... әсер ... ... киім жеңіл, денені қыспайтын, қимыл-қозғалысқа кедергі келтірмеуі қажет.
Пайдаланған әдебиет:
* С. Жұмабаев ... ... және ... ... ... Чабовская А. Основы педиатрии и гигиены.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тыныс алу жүйесі23 бет
Тыныс алу мүшелері және олардың қызметінің жас ерекшеліктері3 бет
Тыныс алу мүшелеріне анатомо – гистологиялық сипаттама 27 бет
Тыныс алу патофизиологиясы18 бет
Биологиядан ҰБТ-ға арналған шпаргалка491 бет
Тынышбаев Мұхаммеджан7 бет
Бастауыш сынып оқушыларына тыныс белгілерін үйрету жолдары40 бет
Еркек жыныс мүшесінің құрылысы13 бет
Жануарлардың тістеуі, жылан, жәндіктердің шағуы. бөгде заттың түсуі. жасанды тыныс алдыру – жалпы ережелер. инъекция – жалпы ережелері, түрлері14 бет
Көру мүшесі17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь