Түйе ұдайы өсіру

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
2.1. Түйе шаруашылығы туралы жалпы мәлімет
2.2. Түйе ерекшеліктері
2.3. Түйені ұдайы өсіру
III. Қорытынды
IV. Қолданылған әдебиеттер тізімі
Түйе шаруашылығы, түйе өсіру – мал шаруашылығының дәстүрлі салаларының бірі. Республикадағы барлық жайылымдық жердің 64%-дан астамын (116 млн. га) Түйе шаруашылығы арқылы барынша тиімді пайдалануға болатын, шөл және шөлейт алқаптардың алып жатуы осы саланы өркендетуге кең жол ашады. Қазақ халқы еті мен сүті әрі тағам, әрі шипалы дәру, жүні – киім, өзі сенімді көлік болған қасиетті жануарды төрт түліктің төресі санаған.
Елімізде Түйе шаруашылығы объективті және субъективті жағдайларға байланысты түрліше қарқында дамыды. Қазақстанда 1927 ж. 1,2 млн. бас түйе өсірілсе, күштеп жүргізілген ұжымдастыру саясатының салдарынан 1941 ж. түлік саны 104,6 мыңға дейін кеміді. Осыдан кейінгі 70 жылға жуық уақыт аралығында мал басы 105,0 – 154,0 мың аралығында болып, ең жоғ. көрсеткішке 1994 ж. қол жеткізілді (153,9 мың). 1980 – 95 ж. аралығында жыл сайын 5,0 – 9,0 мың т түйе еті, 4,5 – 5,0 мың т шұбат, 700 – 1000 т жүн өндіріліп келді.
Түйе түлігі негізінен жайылымда бағылып, күтімді, құнарлы азық пен құрылысы күрделі, жылы қора-жайды аса қажет етпейтіндіктен, басқа ауыл шаруашылық малдарымен салыстырғанда тиімді сала болып табылады. Салаға орынды жұмсалған қаржы 5 – 6 есеге дейін табыс әкелетіндігі ғылыми-өндірістік тәжірибелерде дәлелденген.
Түйе сүтінен дайындалатын шұбаттың дәмдік, сусындық, шипалық қасиеттері ертеден-ақ белгілі болған. Оның адам ағзасына сіңімділігі 98%-ды құрайды. Құрамындағы құрғақ заттың үлесі 14,5 – 15,5%-ға, май – 5,5 – 6,5%-ға, белок – 4,0 – 4,5%-ға, сүт қанты – 5,0 – 5,5%-ға, минералды заттар 0,6 – 0,8%-ға сәйкес келеді. Қос өркешті інгеннен тәулігіне майл. 5,5 – 7,0% болатын 4 – 6 л, маусымда 1200 л сүт сауылса, дара өркешті таза тұқымды аруана маясынан майл. 3,5 – 4,2% болатын 12 – 15 л, маусымда 3500 л сүт сауылады. Қос өркешті және дара өркешті түйелердің будандарынан бір маусымда майл. 4,0 – 4,5% болатын 3000 л сүт өндіріледі. Түйе сүті сиыр сүтіне қарағанда бактерицидтік қасиеті жоғары болғандықтан ұзақ мерзімге сақталады (30С ыстықта 24 сағатқа дейін ашымайды). Дәрігерлердің бақылауы шұбатты тұрақты пайдаланатын адамдардың туберкулезбен мүлдем ауырмайтындығын көрсетті. Сонымен бірге асқазан ауруларын да шұбатпен емдеудің жақсы нәтиже беретіндігі белгілі.
1. Т. Мұсақұлов,Орысша-қазақша түсіндірмелі биологиялық сөздік І-том қазақ мемлекет баспасы, Алматы — 1959
2. Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: 2011.
3. Қазақ Энциклопедиясы, 8 том
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі            ... ... ... атындағы мемлекеттік университеті 
БАӨЖ
Тақырыбы: Түйе ұдайы өсіру
Орындаған:Шуленова.М. Қ Тексерген: Қорабеав Ж.З.
Семей-2015
Жоспар
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
2.1. Түйе шаруашылығы ... ... ... Түйе ... ... ұдайы өсіру
III. Қорытынды
IV. Қолданылған әдебиеттер тізімі
Түйе шаруашылығының халық ... ... ... түйе ... - мал ... ... ... бірі. Республикадағы барлық жайылымдық жердің 64%-дан астамын (116 млн. га) Түйе шаруашылығы ... ... ... ... ... шөл және шөлейт алқаптардың алып жатуы осы саланы өркендетуге кең жол ... ... ... еті мен сүті әрі ... әрі ... ... жүні - киім, өзі сенімді көлік болған ... ... төрт ... ... санаған. Елімізде Түйе шаруашылығы объективті және субъективті ... ... ... ... ... ... 1927 ж. 1,2 млн. бас түйе өсірілсе, күштеп жүргізілген ұжымдастыру саясатының салдарынан 1941 ж. түлік саны 104,6 мыңға ... ... ... ... 70 ... жуық уақыт аралығында мал басы 105,0 - 154,0 мың ... ... ең жоғ. ... 1994 ж. қол ... (153,9 мың). 1980 - 95 ж. ... жыл сайын 5,0 - 9,0 мың т түйе еті, 4,5 - 5,0 мың т ... 700 - 1000 т жүн ... ... ... ... ... жайылымда бағылып, күтімді, құнарлы азық пен құрылысы күрделі, жылы қора-жайды аса қажет етпейтіндіктен, басқа ауыл шаруашылық ... ... ... сала ... ... Салаға орынды жұмсалған қаржы 5 - 6 есеге ... ... ... ғылыми-өндірістік тәжірибелерде дәлелденген. Түйе сүтінен дайындалатын шұбаттың дәмдік, сусындық, шипалық қасиеттері ертеден-ақ белгілі болған. Оның адам ... ... 98%-ды ... ... ... ... үлесі 14,5 - 15,5%-ға, май - 5,5 - ... ... - 4,0 - ... сүт ... - 5,0 - ... минералды заттар 0,6 - 0,8%-ға сәйкес келеді. Қос өркешті інгеннен тәулігіне ... 5,5 - 7,0% ... 4 - 6 л, ... 1200 л сүт ... дара ... таза ... аруана маясынан майл. 3,5 - 4,2% болатын 12 - 15 л, ... 3500 л сүт ... Қос ... және дара ... түйелердің будандарынан бір маусымда майл. 4,0 - 4,5% ... 3000 л сүт ... Түйе сүті сиыр ... ... ... ... ... болғандықтан ұзақ мерзімге сақталады (30С ыстықта 24 сағатқа дейін ашымайды). Дәрігерлердің ... ... ... ... ... ... мүлдем ауырмайтындығын көрсетті. Сонымен бірге асқазан ауруларын да шұбатпен емдеудің ... ... ... белгілі.
Ерекшеліктері
Түйелер мен таутайлақтардың башпайларында мүйізді тұяқтары болмайды. Тұяқтың орнында башпайларының ұшында ғана ... ... ... ... ... өседі. Табаны жалпақ және астыңғы жағы сүйелді, ... ... ... ... бүл ... ... деп атайды. Түйенің кеудесінде, тізесі мен тілерсегінде сүйелді, сірілі, түксіз тықыр жерлері болады. Түйе ... ... ... ... ... құмның әсерін сезбейді. Осыған байланысты түйе ыстық құмда шыдай төгіп жата береді. Түйенің дене тұрқы ірі. Оның салмағы 700-800 кг, ... иір және ... ... әр ... ұзын ... жүндері болады. Құрғақ далалы, шөлейтті және шөлді аймақтарда тіршілік етуге бейімделген. Сондықтан халық түйені деп ... ... ... ... арғы тегі - ... жүйелер. Түйе бұдан 4-5 мың жыл бұрын қолға үйретілген. Айыр өркешті түйенің қолға үйретілген жері - Орта Азия. ... ... ... ... ... жері - Африка өңірі. Қазіргі кезде сыңар өркешті ... түйе ... ... Айыр ... ... түйе Монғолияның Гоби шөлінде ғана сақталған. Түйені - төрт түліктің ... ... ... бірі деп есептеген. Түйенің пірін - , кей жерде деп атайды.
Түйені ұдайы өсіру
Түйені көбейту - мал ... ... ең ... ... ... екі ... бір рет бір бота туады. Екі өркешті түйенің буаздығы, ал боталарды сүтпен емізу ұзақтығы 6 ай, көбею кезеңінің басталуы 3-5 жас. Бір ... ... ... ... 12-14 айды ... ботасын емізу ұзақтығы - 5-6 ай, ... ... ... - 4-6 жас, ұрғашыларынікі - 3 жас. ... 100 ... орта ... 34-37 бас төл ... бо - ... Түйе ... 7 жаста тоқ - тата - ды. Салқын күндері боталар - ды аналықтарынан бөлек жылы ... ... және ... үшін оларға тәулігіне 6-7 рет жібереді. Түйе өнімдерін өткізу. Түйе - лерді өсіруден алынатын өнімдерді (шұбат, жүн, ет, май, ... ... ... ... ... өткізуге болады. Түйе сүті ерекше дәмге ие. Ұзақ сақталады. Оны ... ... қант ... қан ... ... гастритте, колитте және басқа да бірқатар ауруларда пайдалану ұсынылады. Түйені асырауға барлық шығыс - тарды тек жүн ... ... ғана ... алуға болады. Бірақ, түйеден жүннен басқа өнімдерден де көл көсір табыс алынады. Оның еті, ... ... де ... Түйе - ... ... ... ... жүк көлігі. Түйе өсіруге жұмсалатын шығындар: Екі түйе сатып алуға, әрбірі 150 мың ... деп ... ... 300 мың ... ... Түйені қосымша азықтандыру үшін жұмсалатын пішеннің 1 тоннасы шамамен 5 мың теңге тұрады. Мөлшермен алғанда бір ... 2 ... ... ... Демек, осы іске 10 мың теңге жұмсайсыз.
Барлығы: 310 мың ... ... ... ... ... аз ... 10 кило жүн өндіруге болады. 100 грамм жүн 300 ... ... деп ... бұдан сіз 30 мың теңге кіріс қаратасыз. Ал егер одан ... ... ... ... 250-300 мың ... дейін пайда аласыз.
1 литр шұбат 300-400 теңге тұрады. ... сіз бір ... ... ... кем ... 1200 ... ал бір айда 36 мың ... бір маусымда кемінде 200 мың теңге пайда қаратасыз.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
* Т. Мұсақұлов,Орысша-қазақша түсіндірмелі биологиялық сөздік І-том қазақ мемлекет ... ... -- ... Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: 2011.
* ... ... 8 том

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамгершілік қарым-қатынас мектебі (1930-1950)6 бет
Білім беру көпаспектілі феномен ретінде10 бет
Валюталық жүйе және оның түрлері4 бет
Инфляция жайлы ақпарат7 бет
Капиталдың мәні, айнымалы және ауыспалы айналымы10 бет
Корпорацияның негізгі капиталы12 бет
Кәсіпорын ресурстары және оларды пайдалану тиімділігі7 бет
Кәсіпорынның негізгі капиталының пайдалануын талдау34 бет
Материалдық қажеттілік және экономикалық ресурстар23 бет
Мемлекеттік қаржы экономикалық категория ретінде67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь