Табиғи ресурстардың классификациясы

1.Табиғат ұғымына анықтама
2.Ресурстардың жіктелуі
3.Табиғи қорларды пайдаланудың жалпы инженерлік шаралары.
4.Қазақстанның қазба байлықтары
1.Табиғатдегеніміз мезгіл мен кеңістікте шексіз, тұрақты қозғалыста, өзгеруде,дамуда болатын бейорганикалық және органикалық дүние.Бұл адамзат қоғамының өмір сүруіне қажетті әлемдегі бүкіл материалдық-энергетикалық,информациялық және әртүрлі табиғи құблыстардың жиынтығы.Адам шарушылық қарекетінде табиғатпен байпанысты, оған тікелей немесе аралық әсерін тигізеді. Адам мен табиғат арасындағы қарым-қатынас мәңгілікті және сонымен қатар тұтас күрделі мәселе.Халықтың өмірлік қарекетіне,әсірісе денсаулығы мен өсіп-өнуіне,тікелей немесе әлеуметтік-экономикалық жағдай арөылы жанама түрде табиғи ортаның құрауыштары мен олардың жиынтығы-атмосфералы ауа,табиғи сулар,топырақ жамылғысы,геологиялық құрылым,өсімдіктер мен жануарлар,сонымен қоса төтенше құбылстар мен барлық биосферада жүретін процестер ықпал жасайды.Табиғат арқылы адамзат өзінің көптеген қажеттілігін қамтамасыз етеді. Адам күрделі «табиғат-қоғам» жүйесінің бір бқлігіне жатады.Қоғамның материалдық,мәдени,тағы да басқа мұқтаждығын қанағаттандыру үшін қазіргі кезеңде немесе болашақта қолданылатын табиғи ортаның құрауыштары мен табиғи құбылыстары табиғи ресурстар деп аталады.Оларға атмосфералық ауа,су,топырақ,кен байлықтары,күн радиациясы,ауа райы,өсімдіктер мен жануарлар әлемі,жер қабатындағы жылу энергиясы,т.б. жатады.Табиғи ресурстар әртүрлі жолмен жіктеледі: қол жетерлікке (іске асатын немесе нақтылы және потенциалды),пайдаболуын(табиғи,антропогендік),химиялықтабиғатына(органикалық,миниралдық),көздерімен орналасуы(жер,су,кен,өсімдіктер,орман),қолдану міндетіне (өнеркәсіптік, ғылми, эстетикалық,рекреациалық),пайдалану өрісіне (энергетикалық,шикізат,тамақ) байланысты.Ресурстар сонымен қатар бастапқы (тікелей табиғаттан алынатын) және қосымша материалдық (әртүрлі өндіріс салаларының утилдеуге жататын қосалқы өнімдері) болып та бөлінеді.Таусылуына байланысты табиғи ресурстар сарқылаты жәнесарқылмайтын болып екіге бөлінеді.
1.Экология. Оқулық. -Алматы Экономика, 2002
2.М.Ш.Алипов.Экология және тұрақты даму. Алматы 2012
3.«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия, Алматы
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі                     ... ... ... ... ... ... Табиғи ресурстардың классификациясы. 
Орындаған: Экономика, құқық және гуманитарлық ғылымдар
факультеті, ПД-517
топ студенті Канаткызы А.
Тексерген: Нуржуманова.Ж.М
2015ж
Жоспар:
1.Табиғат ұғымына ... ... ... ... ... инженерлік шаралары.
4.Қазақстанның қазба байлықтары
1.Табиғат дегеніміз мезгіл мен кеңістікте шексіз, тұрақты қозғалыста, өзгеруде,дамуда болатын бейорганикалық және органикалық дүние.Бұл адамзат ... өмір ... ... ... бүкіл материалдық-энергетикалық,информациялық және әртүрлі табиғи құблыстардың жиынтығы.Адам шарушылық қарекетінде ... ... оған ... ... аралық әсерін тигізеді. Адам мен табиғат арасындағы қарым-қатынас мәңгілікті және сонымен қатар тұтас күрделі мәселе.Халықтың ... ... ... мен ... ... ... ... арөылы жанама түрде табиғи ортаның құрауыштары мен олардың жиынтығы-атмосфералы ... ... ... ... мен жануарлар,сонымен қоса төтенше құбылстар мен барлық биосферада жүретін процестер ықпал жасайды.Табиғат арқылы адамзат өзінің көптеген ... ... ... Адам ... ... бір ... ... материалдық,мәдени,тағы да басқа мұқтаждығын қанағаттандыру үшін қазіргі кезеңде немесе болашақта қолданылатын табиғи ортаның құрауыштары мен табиғи құбылыстары табиғи ... деп ... ... ... ... радиациясы,ауа райы,өсімдіктер мен жануарлар әлемі,жер қабатындағы жылу энергиясы,т.б. жатады.Табиғи ресурстар әртүрлі жолмен ... қол ... ... ... ... ... және потенциалды),пайдаболуын(табиғи,антропогендік),химиялықтабиғатына(органикалық,миниралдық),көздерімен орналасуы(жер,су,кен,өсімдіктер,орман),қолдану міндетіне (өнеркәсіптік, ғылми, эстетикалық,рекреациалық),пайдалану өрісіне (энергетикалық,шикізат,тамақ) байланысты.Ресурстар сонымен қатар бастапқы (тікелей табиғаттан ... және ... ... (әртүрлі өндіріс салаларының утилдеуге жататын қосалқы өнімдері) болып та ... ... ... ... ... жәнесарқылмайтын болып екіге бөлінеді.
2.Ресурстардың жіктелуі.
Табиғат ресурстарын бірнеше белгілері бойынша жіктейді. Олар атмосфералық,су,өсімдіктер,жануарлар,топырақ,қазбабайлықтар,энергетикалық және т.б. болып бөлінеді.Ең жиі жиі ... ... ... ... ... немесе қалпына келуіне байланысты. Ресурстардың сарқылуы бойынша жіктелуінің маңызы - ол ... ... ... ... ... ... ... ең алдымен сарқылмайтын ресурстар жатады.Бұл ресурстарды пайдаланудың қоршаған ортаға тигізетін зиянды әсері айтарлықтай болмайды.Адам оларды толық ... ... ... жолдарын жасауы қажет.Екіншіден,қалпына келетін ресурстарды пайдаланудың болашағы ... ... ... ... және ... ... болып бөлінеді.Қалпына келмейтіндерге планетаның қойнауындағы пайдалы қазбалар - ... ... және ... ... ... ... ... қосылыстар(өнеркәсіптің металлургиялық, химиялық және басқа салаларына арналған шикізаттар)жер асты сулары, құрылыс материалдары (мрамор,құм,гранит және т.б.), энергиясақтағыш көздері (мұнай, газ, ... ... ... Бұл ресурстардың өайтадан орнына келу қабілеті жоқ, себебі олар өткен геологиялық дәірде бірнеше миллиондаған жылдар бойында түзілген. Мысалы,тас көмір мезозой ... ... ... ... өнімі. Қазіргі кезеңде кен байлықтар түзетін процестердің жүруіне бұрынғыдай жағдай жоқ, сондықтан олардың орнының тез арада толуы мүмкін емес. Сарқылатын және ... ... ... ... болсақ,жер және орман ресурстарына ерекше тоқталуға болады.Топырақ - барлық материалдық игілік ... ... ... ... халі осы байлық көзінің жағдайына байланысты. Топырақтың негізгі қасиеті оның ... ... ... осы ... ... ... Топырақтың түзілуі өте күрделі және ұзақ үздіксіз жүретін процестердің ... Оның ... ... ... ... ұара ... негізіг мөлшерін жинақтайтын 1 смқалыңдықтағы беткі қабатының түзілуіне 100 ... см ... ... түзілуіне табиғатқа кемінде 5-7 мың жылға дейін уақыт қажет. Ал осы қабатты жоюға түзілу мерзімімен салыстырғанда көп уақыттың қажеті де ... ... ... ... жаңбырмен шайылуы немесе бір жолғы шаңды дауылмен ұшырылуы) ең әрі кеткенде бірнеше ... (20-30 ... ... эрозия нәтижесінде) құнарлығынан айыруға болады. Топырақты өңдеуге дұрыс технология қолданылмаса,ауыл шаруашылығы экстенсивті түрде жүргізілсе,ормандар алқабы қысқартылып отырылса,бұл ... су және жел ... ... ... әкеп соғады. Бұдан басқа да табиғатты пайдалану жолдарының нәтижесінде қолданылатын жерлер,соның ішінде өте бағалы жыртынды жерлер,жойылып кетуі мүмкін. Сонымен, топырақ ... ... ... ... тек ... қолдану тәртібін ұстап күту арқылы ғана қалпына келтіріп немесе бұзбай отыруға болады. Дүние жүзінде ... ... ... 0,28 ... әр ... ... келетін егістік жердің көлемі 0,94 га,АҚШ-та -0,63 га,Қытайда- 0,16 ... -0,15 га, ... -0,13 ... -0,04 га, ... -2,25 га..Жылдан-жылға барлық елдерде жарамды жер көлемі азаюда. ... ... ... ... ... ... ... маңызды түрлерінің бірі орман ресурстарын да,әсіресе ағашты жатқызуға болады. Сарқылмайтын ресурстарға негізінде біздің планетаға қатысты сыртқы процестер мен құбылыстарды ... ... Ең ... ... космостық ресурстар,соның ішінде күн сәулеленуінің энергиясы және одан туындайтындар - жылжымалы ауаның энергиясы,су толқыны,ай мен күннің тарту күшіне ... ... ... толысуы мен қайтуының энергиясы,космостық шаң, климаттық ресурстар - ... ... ... ... жер қойнауындағы жылу.Сарқылмайтын ресурстардың жердегі қоры пайдаланған сайын азаймайды,ал табиғи ортадан алынған сайын қоры сарқылатын,табиғи процестердің нәтижесінде орны толмайтын ... ... ... ... судың орны ерекше. Су ластану нәтижесінде уақытша (сапалық жағынан) сарқылады,бірақ ... ... ... ... ресурс. Жердегі судың қорының мөлшері өзгермейді, ал оның жеке сфералар (мұхит,құрлық атмосфера) немесе түрлері (сұйық,қатты,бу тәрізді) арасында таралуы ... ... ... ... ... жылдан-жылға өзекті мәселеге айналып келеді.Бұл олардың мөлшерінің шектеулілігіне және оларды пайдаланудың ... ... ... ... ... санының қазіргі өсу жылдамдығы жылына 1,7% болған жағдайда ресурстарды пайдалану әрбір 41 жыл сайын екі еселену керек. Бірақ, мысалы,алтын өндіру ... 4%-ға ... ... оның екі ... периоды 18 жыл, минералдық ресурстардың қолданылуы орташа шамамен жылына 7%-ға артып отырса,ал екі еселену периоды 10 жыл болып отыр. Адамзат ... ... 800 ... бері ... ... ... ... 30 жылда өндірілгенКөміртегінің қосылыстарынан тұратын ресурстарды пайдалану жылдамдығы ерекше назар аударады.Себебі,олар ... мен ... ... ... ... көзі болып табылады.Сонымен қатар,оларды пайдалану ғаламдық мәселелер: ... ... ... ... және т.б. туғызатын атмосфераның ластануымен тығыз байланысты.Қазіргі кезде табиғатта миллиондаған жылдар барысында жиналған жанғыш қазба ... бір ... ... ... ... ... ... сүйенсек,жанғыш отандарды пайдаланудың қазіргі жылдамдығы сақталса, онда барланған мұнай қоры шамамен 30-40 жылға,газ - 40-50 жылға,көмір - 70-80 ... ... көп ... ... ... ... мен алюминий) Б.Скиннер былай дейді: темір қолданылу ... ... ... ... орында (алюминейден кейін). Оны пайдаланудың қиындықтары, олардың негізгі массасының мөлшері аз қосылыстарда болуына байланысты. Экологиялық тұрғыдан темірді қорыту күкіртті ... ... ... ... ... ... ластану негізінен технологиялық процесте кокстың пайдаланылуымен байланысты.
3 Табиғи қорларды пайдаланудың жалпы инженерлік шаралары.
Адамзат табиғи қорларды, олардағы шикізат көздерін зат ... ... ... Табиғи қорларды пайдалану барысында тасымалдануы, өзгеріске ұшырауы- қордың айналымы немесе антропогенді айналым деп аталады. ... зат ... ... ... ... іске ... Ал қор ... немесе антропогенді тұйықталған тізбек бойымен іске асады деуге болмайды. Өйткені, теңізден ... су ... ... түрінде қайта оралса, шахтада өндірілген көмір, қайтадан көмір түрінде шахтадағы кенге келіп қосылмайды. Табиғи қорларды тиімді пайдалануда ... ... озық ... инженерлік тиімді тәсілдерді пайдаланады.Жалпы инженерлік шараларға төмендегілер жатады:1.Қоршаған ... ... ... пайдалану және сақтау.Қоршаған ортаға зиян келтірмеу үшін, оларды жан-жақты талдап, жүйелі түрде іске асыру қажет.Жан-жақты талдау-математика, ... ... және ... ... арқылы жүзеге асады.2.Биосфераны оптимизациялау.3.Табиғатты пайдалануды оптимизациялау.Өнеркәсіп салалары мен ... ... ... ... ... ... ... үшінмемлекеттік дәрежеде шешу жолдары.4.Шикізат өндіру қарқынынан алынатын өнім қарқынының өсуі.5.Жаратылыс дүниелері мен техника үндестігі. Табиғат-техникалық ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздендіру-қалдықсыз экологияны пайдалану жатады.
4.Қазақстанның қазба байлықтары
Қазақстанның минералдық ресурстарға өте бай. ... ... ... 186 елінің ішінде вольфрам, қорғасын және барийдің қоры бойынша бірінші орында, хромит, күміс, цинк ... ... ... және малибден-үшінші, мыс-төртінші, уран-бесінші, алтын-алтыншы, темір кені-жетінші, ... мен ... ... ... мен ... газ-тоғызыншы, мұнай бойынша он үшінші орында. Қазақстан жерінде хромиттің әлемдік қорының үштен бір, уран мен марганецтің төрттен бір ... ... ... оннан бір бөлігі орналасқан. Қазақстанда барланған тас көмір және қоңыр көмірдің үлесі 200млрд. тоннадан астам. Көмір бассейіндеріне Қарағанды, ... ... ... ... Шу, ... Іле, Орал ... жатады. Қазір Қазақстан көмірсуларының қоры бойынша дүние жүзіндегі ірі елдердің бірі болып табылады. Мұнайдың барланған қорының көлемі бойынша ... газ бен газ ... ... ... орында. Қазақстанның үлесіне барланған әлемдік мұнай қорының 2%-ына дейін келеді. 200-лен астам мұнай мен газ кен ... қоры 2,2 ... ... конденсат шамамен 700 млн. тоннаны құрайды. Еліміздің болжанып отарған мұнай ресурстары шамамен 13 млрд. тонна. Қазақстанның жер ... ... мен ... ... бай. ... маңы ойпаты, Каспий теңізінің жағалауын қоса алғандамұнай қоры 7 ... ... Бұл ... өндірісін жыл айын 50-100 млн. тоннаға дейін көтеруге мүмкіндік береді. Қарашығанақ кен орынындағытабиғи газ қоры1,3 триллион куб ... ... Арал ... да ... мен ... ... қоры табылған. Алдын ала жасалған есептеулер бойынша мұнда 350 млн. тонна мұнай мен 100 ... куб метр газ бар. ... мен ... ... ... ... ... правинцияларының болашағы зор. Қазақстан металл кен орындары барланған. Темір кендерінің қоры 8 ... ... ... Оның 80% ... ... ... ... Бассейннің ірі кен орындарына Соколов, Сарыбай, Қашар, Лисаков және Аят кен орындары жатады. Металлургиялық процесте тем ір ... ... ... ... оксиді, фосфаттық шлагтар алынады. Олар минералдық тыңайтқыш ретінде пайдаланады. Алатау темірмаргенец бассейінде ... ... кен ... мен ... ... ... ... темір кендерінің қоры 500 млн. тонна және марганецті кендер - 80млн. тоннаны ... ... ... ... кен орындарында 500 млн. темір кені бар. Шағын темір кен орындары ... ... ... ... және т.б. жерлерде табылған. Марганец кендері Атасу темірмарганец бассейнінен басқа Сарыарқада, Ұлытауда, Қаратауда және ... мен ... ... ... ... -Алматы Экономика, 2002
2.М.Ш.Алипов.Экология және тұрақты даму. Алматы 2012
3.: Ұлттық энцклопедия, Алматы

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Табиғи ресурстардың классификациясы. Кейбір қоршаған ортаны ластаушы заттардың тірі организмдерге әсері12 бет
Табиғи ресурстардың классификациясы.Кейбір қоршаған ортаны ластаушы заттардың тірі организмдерге әсері15 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары. Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы. табиғи ресурстардың классификациясы. Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы. Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері11 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы.Табиғи ресурстардың классификациясы.Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы.Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері14 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар11 бет
Биоконструкцияға қажетті табиғи көздер. Экожүйенің генетикалық ресурстары жəне биоалуантүрлілі4 бет
Жапония мемлекеті24 бет
Каспий аймағының экологиялық құқықтық мәртебесі179 бет
Табиғат ресурстарын пайдалану1 бет
Табиғат ресурстарын пайдалану төлемдері13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь