Ірі қара малдарының гигиенасы

1. Кіріспе бөлім
Ірі қара малдарының гигиенасы
2. Негізгі бөлім
2.1. Ірі қара малдарын ұстау жүйелері, тәсілдері
2.2. Суалтылған сиырлар мен құнажындардың гигиенасы
2.3. Бұзаулардың гигиенасы
3. Қорытынды бөлім
4. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Ірі қара малдарының қораларын жобалап – салу және пайдалану кездерінде оларға ветеринариялық- санитариялық бақылау жүргізу технологиялық жобалау нормаларына және ветеринариялық – санитариялық ережелерге сүйеніп жасалынады.
Әр малдардың түрі, жасы, тұқымы, бағыты ескеріліп оларға арналған жобалар сызылады. Ол жобаларды таңдау әр шаруашылықтың ерекшеліктеріне, ауа райы, жер орайы, малдарды күтіп – бағу жүйелеріне байланысты жүргізіледі.
Қандай болмасын ірі қара малдарына арналған өндірістерді жобалап – салу және пайдалану кездерінде ең басты ветеринариялық – санитариялық проблема малдарды әртүрлі аурулардан ақтау және олардан алынатын өнімдердің сапасының жоғары болуын қамтамасыз ету болып саналады.
Ірі қара малдарынан алынатын өнімдердің бағытына байлынысты, оларға арналған шаруашылықтар:
1. Тұқымдық – мал тұқымын жақсартып, олардан тұқымды жас төлдер алуға арналған;
2. Өнімдік – ет және сүт өнімдерін алуға бағытталған шаруашылқтар;
3. Мал басын толықтырып отыруға арналған жас төлдерді өсіріп және бордақылау бағытындағы шаруашылықтар;
4. Ірі малдарды бордақылап ет өндіру және жас бұзауларды бағып, күту мен айналысатын шаруашылықтар.
1. Садуақасов М.С. «Ауыл шаруашылық малдарының және құстардың гиигенасы». Оқулық. Алматы,2010 . 5 – 47 бб.
2. Садуақасов М.С «Ветеринариялық – санитариялық гигиена». Алматы,2008. 8 – 311 бб.
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
Семей қаласы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
БӨЖ
Тақырыбы: Ірі қара ... ... ВМ - ... ... ... Садуақасов М.С
Семей 2015
Жоспары:
* Кіріспе бөлім
Ірі қара малдарының гигиенасы
* ... ... Ірі қара ... ... ... ... ... сиырлар мен құнажындардың гигиенасы
+ Бұзаулардың гигиенасы
* Қорытынды бөлім
* Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Ірі қара малдарының ... ... - салу және ... ... ... ... ... бақылау жүргізу технологиялық жобалау нормаларына және ветеринариялық - санитариялық ережелерге сүйеніп жасалынады.
Әр малдардың түрі, жасы, тұқымы, бағыты ... ... ... жобалар сызылады. Ол жобаларды таңдау әр шаруашылықтың ерекшеліктеріне, ауа райы, жер орайы, малдарды ... - бағу ... ... жүргізіледі.
Қандай болмасын ірі қара малдарына арналған өндірістерді жобалап - салу және ... ... ең ... ... - ... ... малдарды әртүрлі аурулардан ақтау және олардан алынатын өнімдердің сапасының жоғары болуын ... ету ... ... ... қара малдарынан алынатын өнімдердің бағытына байлынысты, оларға арналған шаруашылықтар:
* ... - мал ... ... ... ... жас ... ... арналған;
* Өнімдік - ет және сүт өнімдерін ... ... ... Мал ... ... ... ... жас төлдерді өсіріп және бордақылау бағытындағы шаруашылықтар;
* Ірі малдарды бордақылап ет өндіру және жас бұзауларды бағып, күту мен ... ... ... сыртқы әсерге дене төзімділігін арттырып, олардан алынатын өнімдердің ... мен ... ... ... ... ... ... орналастыру, байлау, жаю т.б. технологиялық тәсілдердің жинағы - ... ... ... деп аталады.
Малдарды сіру қарқынына жер орайы, ауа райының ерекшеліктеріне байланыстыра отырып ірі қара малдарын ... ... ... ... ... тұрғызып - жайып ұстау. Бұл жүйе көбінесе сүт өнімін өндіруге арналған шаруашылықтарда кең таралған, себебі ветеринариялық гигиеналық ... ... бұл ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне сәйкес келеді де, мал организмнің табиғи төзімділігін арттыруға мүмкіншіліктер туып, малдың өнімділігін ... ... ... ... ... ... сиырлардың қозғалысы шектелмей, денедегі зат амасу процестерінің жоғарлауына, күн сәулесінің оң ... ... ... ... және ... заттарға бай азықтарды қабылдауына қолайлы жағдай жасалады.
* Қолда ... ... ... жүйе ірі қара малдарын көбінесе жайылым жерлері жоқ, немесе малдарды көптеп - топтап шағын жерлерде ұстағанда және аз ... ... ... ... ... ... ... мақсатында пайдаланады. Жаз айларында сиырларды жаюға шығармай тұрғызып қолда ұстап, дайындалған көк шөптерді шауып әкеп орнында азықтандырады.
Шағын жерлерге ... ... ... ұстау кезінде малдардың қозғалысы шектеліп, олардың физиологиялық қасиеттеріне теріс әсер тигізбеу үшін, мұндай жүйемен күтіп - бағуға өте ... ... - ... талаптар қойылады. Малдарды қолда тұрғызып ұстау кезінде оның ... ... қоса ... де, яғни малдардың қозғалысы азйып, денсаулығы төмендеп, жалпы организмі әлсіреп, әртүрлі ауруларға ұшырағыш болуы және күтіп - бағуда ... - ... ... сәйкес келметін кемшіліктердің жиі жіберілуі кезедеседі.
* Жайып ұстау жүйесі - кезінде малдар жылдың ... ... де ... ... Шаруашылықты экстенсивті жолмен дамыту кезінде - көбінесе табиғи және ... ... ... ... ... даму тәсілінде - мәдени жасанды жайылымдарды қолданады.
Жайып ұстау жүцесін жайылым аймақтары мол жер орайы қолайлы, ауа райы жылы ... ... ... ... малдарға арнап күрделі құрылыстар қаралмай, тек жауын шашындардан, өткір күн сәулелерінен сақтау ... ... ... ... ... - ... ықтырма, жылыландырылмаған типті қоралар қаралады.
Сүт өнімін өндіретін шаруашылқтарда табиғи жайылымдардың ортасына, немесе ... ... ... ... ... ... тұрақты лагерлер тұрғызылып, олардың ішіне мал тұратын орындар, байлауыштар, азық, су науалары қаралып, сүт алып өңдейтін құрылымдар орнатылады.
Ірі қара ... ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Ірі қара малдарына арналған шаруашылқтарда көбінесе 2 тәсіл қолданылады: 1. Тұрғызып байлауда ... ... ... ... ... байлауда ұстау - сүт өнімдерін өндіруге арналған шаруашылқтарда, кей кездерде малдарды интенсивті түрде, жедел семіртіп ет алу үшін ... ... ... ... үшін ... сиыр ... ... да олардың ішінен байлау орындары, азық науалар мен су құбырлары және олардың арасынан азық таратып, көң ... ... мен ... ... жолдар қалдырады. Мал басының мөлшеріне байланысты мал ... ... екі ... төрт ... ... ... Көбінесе қорадағы малдың саны жүзге дейін жоспарланса екі қатарлы, ал 150 одан артық болса төрт қатарлы тұрақтар ... ... ... мал тұратын орындар екі қатар орналасаын болса ондай қоралардың ендерінің ішкі ... 12 - 15м, ал төрт ... ... 18 - 21 м ... ... ... ... қора ішіне үш түрлі размерде тұрақтар қаралады:
1. Ұзын тұрақ - ұзындығы 190 - 220 см, ені 120 - 150 см. ... ... ... 500 кг - нан жоғары ірі сиырлар мен бұқаларға және сиыр бұзаулайтын ... ... ... ... - ... 170 - 190 см, ені 100 - 120 ... Кіші ... - ұзындығы 145 - 170 см,ені - 100 - 120 с, көбінесе жас ... және ... ... ... байлап тұрғызып семіту кезінде жасалады.
Малдар байланатынтұрақтарға ... ... ... ... ... ... тегіс, тайғақ емес, ойық шұңқыры жоқ, сәл артқы жаққа қарай су ағар еңістігі болу қажет.
* Тұрақ орнының астына ... ... яғни мал ... ... ... одан ... ... бөлінуіне жол берілмеуі керек.
* Тұрақ орындары мал организміне жайлы, жылу ... ... су ... ... құрғақ материалдардан жасалуы керек.
* Тұрақ орындары сыртқы факторлардың және химиялық ерітіндерлердің әсерлеріне төзімді ... ... ... ... ... ағаш ... ... жасанды керамзит қиыршықтарынан, беті кордо - резинді материалдар мен қапталған тұрақ орындар сәйкес келеді.
2. Бос ... ... ... - бұл ... ... кезде екі түрде қолданады: қалың төсенішті едендерде бос байлаусыз және арнайы бокстарда ұстау.
Ірі қара ... ... ... ... ұстау үшін қораның табиғи еденінің өсімдік қабатын қырып үстін, дезинфекциялық және ылғалдықты төмендету мақсатында, әр шаршы метр ауданға 0,5 кг ... ... ... әкі ... да, оның ... 10 - 15 см ... ... төселеді.
2.2.Сауын сиырларды суалту мерзімі шамалы қысқа болғанымен мал организмнің шындалып аналықтың өнімінің артуына эжәне болашақ төлдің ширақ аман ... өте зор ... ... Анасының жатырындағы төлдің өсуі 6 - 7 айлағында дейін өте жай жүреді де, ол туған кездегі тірі ... 15 - 20 ... ғана ... ... ... екі айында жатырдағы төлдің тәуліктік өсу жылдамдығы 600 - 900 гр ... ... осы ... буаз ... ... ... ... мен мүшелерінің қалыпты өсіп дамуына қажет белоктар мен минералды заттарға сұранысы жоғарлайды. Соған байланысты сиырдың тууына 45 - 60 ... ... ... ... ... ... бұл мерзім аз болса, салмағы кем бұзау алынады.Сиырды суалту процесі, алдын ала ... ... және сулы ... ... тастап, 4 - 6 тәуліктің ішінде ... Бұл ... ... 1 - 2 рет ... әр ... сүтін саып, оның саулығын тексереді.Өйткені суалтылған сиырлардың желінсау ауруларына шалдығуы осы мерзімнің алғашқы екі аптасында, желін бездерінің микроорганизмдерге ... тұру ... ... ... жиі ... ... жаз ... тууына 2 ай, құнажындарды 3 ай қалғанда мал ... жеке ... ... Ол ... ... ... ... физиологиялық ерекшеліктеріне байланысты азықтандырып, санитарлық - гигиеналық талаптарға сай ... ... ... ... сиырлардың рационынның негізі құрамы шөптен тұрады. Шөптің ең аз нормасы әр 100 кг дене салмағына шаққанда 1 кг - нан кем ... ... ... ең ... ... ... әр центнер салмағына 2,5 - 3,0 кг беріледі. Буаз сиырларда серуендету жоқ ... ... тірі ... бар, ... ... ... тууы ... Мезгілді серуендету сиырдың жеңіл бұзаулауына әсер етіп желінінің іспеуіне және туғаннан соңғы аурулардың болмауына көмектеседі. Тек дені сау ... ғана сау төл ... ... Аналық сиырлардың қандай ауруы болмасын, тіпті ерте уақытта болса да, оның туған төлінің қалыпты өсіп - ... ... ... ... Жас туған бұзаулардың өсіп - дамуы және жалпы жағдайына қарап, оларды екі түрге ... ... ... Олай бөлуге мынандай көрсеткіштері негізге алынады: бұзаудың туғандағы тірі салмағы, денесінің ұзындығы, тісінің барлығы, жүнінің шығуы, жылдам аяқтануы, ... - ... ... ... ... тауып, соруы қалыпты жағдайда өсіп, дамуы дұрыс жүрген жас ... ... тірі ... - 28 - 35 кг ... соң 30 минут ішінде аяқтанып, бір сағаттан кеш ... ... ... ... ... 3 - 4 ... ... құрғап және сыртқы ортаға реакциясы дұрыс пайда болуы ескеріледі.
Жаңа туған бұзаудың қаны мен ткань сұйықтарында, аурудан қорғайтын негізгі ірі ... ... - ... болмайды. Бұл белоктарды жас төл тек енесінің ... ... ... өсіп - ... ... оның ... ... де, ол белоктар желін бездеріне жиналады. Мұнымен қоса алғашқы тәуліктерде желін ... ... де ... ... - глобулиндер түзіледі. Бұл сақтандырғыш уыз белоктары өзгеріссіз ... ... ішек ... өтіп, қанына түседі.
Егер ірі малдардың ішінде ол белоктар ыдырап сіңірілетін болса, жас ... ... ... ... ... уыздың белоктарын ұстап алып, ыдыратпай, алғашқыда бездерге, одан кейін қанға түсіреді.
Бұлаулаған сиырдың желнінде уыздың ... 4 - 7 ... ... ғана ... де, ... белоктың қорғаныс активтілігі бұзаулау мезгілінің ұзақтығына байланысты өзгеріп отырады.
Бұзаудың жатыр орнынан шығып, басы көрінгенде оның тілінің ұшы ... бір ... ... және ... ... қозғалысының кезінде белгілі мөлшерде микробтар түседі де, 2 - 3 сағаттан кейін төлдің ішек - ... өсе ... Егер ... ... соң ... сағаттарда уыз ембесе, микробтармен бөлінген улы заттар 6 - 8 сағаттан кейін қанға түсіп уандырады.Жас төлдер үшін ... рөлі оның ... ... ... ғана ... ... жасанды түрде азықтандырған кезде, таза, дезинфекцияланған шелекке сиырдың туғаннан соң 45 - 60 мин кейін уызын ... ... ... ... ... температурасы 37 - 39 С болады да үлкен ыдысқа құйып, соған жалғанған еміздіктер ... ... ... уыз суып ... ... оны жылы суы бар ... салып жылытады, бірақ ыстық суға салып қайнатуға болмайды, онда уыз ұйып қалады. Желінсау сиырдың сүтін бұзауға бермей жояды да сау ... ... ... Ал ... ... ... үнем үшін 1,0 - 1,5 л шыны ыдыстарға бөліп, құйып тоңазытқышқа қояды да ,керегінше ... 37 - 39 С ... ... ... ауру ... ... бұзауларға береді. Жас туған бұзауға алғашқы күнде азықты 3 - 4 реттен тәулігіне денесінің салмағынан 4 - 5 ... ... ... ... ... ... жас ... әсіресе гипотрофиктерге сүтті артық бермеу қажет. Оларға уызды аз мөлшерде бөліп - бөліп, тәулігіне 5 - 6 рет беру ... Кей ... ... ... үшін ... тесігін кеңейтіп қояды да, бұзау көптен жұтып, ол сілекейленбей қарынға тығыз түйір болып түседі де, ферменттік ... ... , ... ... ... ... тесігінің диаметрі 2 - мм - ден артық болмауы керек.
Қорытынды
Малдардың денсаулығын сақтау тек мал ... ... ғана емес ... мал ... ... ... айналысқан адамадамдардыңалдындағы проблемалық мақсаты болып саналады.
Дененің саулығы - организмнің сыртқы ортамен , теңдігімен сипатталатын табиғи жағдайы.
Оны ... үшін ... ... ... ... Сол сияқты бір белгілі топ малдың саулығын тексеру жолында есептік көрсеткіштерін негізіне алады.
Мал дәрігерлері үшін өздерінің жекелеме ... ... ... олардың мамандығымен тікелей байланысты болады, яғни малдар мен ... және ... ... ... ... ... қан алу, егу және және емдеу жұмыстарын ... ... өз ... ... ... керек. Аумақтық норма бойынша мал шаруашылығының жұмысшыларына, орындайтын істеріне байланысты арнайы киімдер, мақталы қағаз кастюмдер, ішкі киімдер комплектісі, бас киім, ... ... ... аяқ ... ... қолғап,сырмалы жакет және шалбарлар беріледі.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Садуақасов М.С. . Оқулық. Алматы,2010 . 5 - 47 ... ... М.С . ... 8 - 311 бб.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ірі қара малының гигиенасы."7 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет
Ірі қара малының гигиенасы туралы мәлімет11 бет
Ірі қара малдың гигиенасы6 бет
Телеарналардың ықпалдастығы мен классификациясы5 бет
Қара ала тұқымдас сиырлардың өнімділігіне экологиялық факторлар75 бет
Мал гигиенасы5 бет
"Ауылшаруашылығы құстарының гигиенасы"5 бет
«ОҚО Сайрам ауданы бойынша ауылшаруашылығы малдарының «бруцеллез (сарып)» ауруынан алдын алу және онымен күресу шаралары64 бет
Ірі қара гигиенасы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь