Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы ақпарат

1\ Алғашқы халықаралық анатомиялық номенклатураны құрушылар.
2\ Грек.латын тілдерінен шыққан сөздер. Латын тілі.
3\ Медициналық терминология жіктелуі.
4\ Қорытынды
1\ Алғашқы халықаралық анатомиялық номенклатураны құрушылар.
Бір кездегі еліміздегі ұлттық саясаттың саяз, қиын жылдарында алғашқы анатомия терминдерді қазақша-орысша-латынша сөздіктерді жарыққа шығарған (1963, 1966) қазақ халқының көрнекті азаматтары — Қарынбаев Сибағадолла Рысқалиұлы мен Сүбханбердин Сәлкен Хасенұлы еді. Олар өздерінің мемлекеттік деңгейде үлкен қызмет атқаруларына қарамастан (Қазақстанның денсаулық сақтау министрі, республикалық дәрі-дәрмек басқармасының төрағасы), "ұлтшыл" деген жала жабылудан қорықпай көмектесіп, кейіннен білім, ғылым салаларында және әкімшілік қызметтерінде жетіліп қалыптасуына әсерін тигізген. Ж.Б Ахметов Республикалық терминология комитетінің мүшесі ретінде медициналық сөздіктер жазуға үзбей атсалысып келеді. КазҰМУ- тінде дайындалған «Орысша- қазақша медициналық сөздіктің»(Алматы, 1999,242 бет), «Орысша-қазақша, қазақша-орысша медициналық сөдіктің» (Алматы, 2003, 352 бет), «Ағылшынша-қазақша медициналық сөздіктің» (Алматы, 2003, 600 бет),белді бір авторы.
Медицина ғылымының негізгі бір саласы - адам анатомиясы -медицинаның іргесін қалайтыны белгілі. Болашақ дәрігеpлердің адам денесінің құрылымы туралы білім алуы «медицина әліппесін» анатомиялық терминдерді игеруден басталады. Жоғарғы оқу орындарына түскен студенттерге ең алғашқы күндерден бастап-ақ анатомиялық латын терминологиясының сөздігі қажет болады. Г. Себепов (Известия ФАН, 1944) түйе шаруашылығына байланысты қазақ тіліндегі 112 терминді есепке алғанда, оның 40-ы тек қана түйе және оның төлдері атауларына арналғанын айтады.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі
Орындаған: Кизикеева ... ВС - ... ... ... Алғашқы халықаралық анатомиялық номенклатураны құрушылар.2\ Грек-латын тілдерінен шыққан сөздер. Латын тілі.
3\ Медициналық ... ...
4\ ...
1\ ... ... ... номенклатураны құрушылар.
Бір кездегі еліміздегі ұлттық саясаттың саяз, қиын жылдарында алғашқы анатомия терминдерді қазақша-орысша-латынша сөздіктерді жарыққа шығарған (1963, 1966) қазақ халқының ... ... -- ... ... ... мен ... Сәлкен Хасенұлы еді. Олар өздерінің мемлекеттік деңгейде үлкен қызмет атқаруларына қарамастан (Қазақстанның денсаулық сақтау министрі, республикалық ... ... ... ... деген жала жабылудан қорықпай көмектесіп, кейіннен білім, ғылым салаларында және әкімшілік қызметтерінде жетіліп қалыптасуына әсерін тигізген. Ж.Б ... ... ... ... ... ... медициналық сөздіктер жазуға үзбей атсалысып келеді. КазҰМУ- тінде дайындалған (Алматы, 1999,242 бет), ... 2003, 352 бет), ... 2003, 600 ... бір ... ... ғылымының негізгі бір саласы - адам анатомиясы -медицинаның ... ... ... Болашақ дәрігеpлердің адам денесінің құрылымы туралы білім алуы анатомиялық терминдерді игеруден басталады. Жоғарғы оқу орындарына түскен студенттерге ең ... ... ... ... ... ... ... қажет болады. Г. Себепов (Известия ФАН, 1944) түйе ... ... ... ... 112 ... есепке алғанда, оның 40-ы тек қана түйе және оның төлдері ... ... ... С. ... ... ... қоғамы" (1971) атты кітабында жылқы малының 38-ден астам түрлерін атап көрсетеді. ... ... ... ... ... өмір сүру ... ... Алайда нерв, қан тамыр - лары жүйелері мен сезім мүшелері құрылымдарына қатысты кейбір баламаларда орыс ... ... құру ... қолданғанындай, терминдерді латыншадан транскрипциялауды және транслитерациялауды пайдаланған. Мәселен: орыс анатомиялық термині (латынша hypophysis) -- қазақ ... ... -- ... және ... ... салаларында және оның ішіндегі анатомия пәніндегі ғылыми ойдың біртіндеп дамуына орай, анатомиялық терминология да ... баяу және ... ... ... дамып, құрастырылды, сол себепті де ол жан-жақты бола алмады. Біз жамбас астауы қуысындағы вегетативті нерв жүйесін ... ... ... ... арнаулы мақсатпен тексергенде(А.Рақышев, кандидаттық диссертация, Қарағанды, 1960), ондағы атау-терминдердің әртүрлі аталып бір жүйеге келмегендігін көрсеткен ... ... ... тіліндегі "п.epigens:п.pelvicis.n.splanchnicus saralis "деген терминдер бір ғана мәні бар нерв талшықтарын әр түрлі атайды. Біз ең алғаш ... ... pelvini" деп ... ... еді. Бұл ... тек 1980 жылы ғана іске ... Оны С.С.Михайловтың "Международная анатомическая номенклатура" кітабынан көруге болады. Анатомиялық терминдерді жасауда әр елдің өз дәстүрлері пайдаланылды , ... да, ... ... әр ... әр ... ... жүрді. Көптеген анатомиялық құрылымдар, соларды алғаш рет зерттеген ғалымдардың есімдерімен аталды. Халықаралық анатомиялық номенклатураны құрудың жауапты ... ... ... ... ... (1987): "қазір орыс анатомия номенклатурасын жасау кезеңінде транскрипция және транслитерация әдісін пайдаланбау мүмкін емес. Тіл дамытудағы мүмкін жолдарының бірі осы ... -- деп ... . Ал ... ... ... ... деп кездейсоқ атамағанын ескертеді де: "Тіл әрқашан да дами ... ... да ... -- деп ... ... медицина терминологиясының шығуы бойынша 5 топқа бөлінеді:
1. Грек сөздері. Негізін салушы Гиппократ (жаңа ғасырға дейінгі 460-377. дд) , ... ... ... ... ... 129-199 ... Римдік түбірге негізделген латын сөздері. Негізін салушы Авл Корнелий Цельс .
3. Гректің латындандырылған сөздері.
4. Грек-латын тілдерінен шыққан сөздер.
5. Басқа ... ... ... ... ... ... сөздер. Латын тілі.
Еуропа халықтарының, бірінші ретінде роман халықтарының жазуы латын тіліне және ... ... ... ... (бірақ, румын және молдаван тілдерінде жазу алғашында кириллицаға негізделді). Көптеген славяндық халықтар тілінде (мысалы поляктар және чехтер) латын ... ... ... ... жазу алғашында жазулар иероглифін елестетті. Ортағасырлар барысында әріптерді жазудың бірнеше нұсқалары жасалды. Олардың біреуі ... жазу (ол қиын ... ... тек ... өрлеу дәуірінде Жаңа заманның баспа және жазбаша шрифтердің негізіне жатқан ... ... ... ...
Латын алфавитінің өзі біздің заманымыздың басынан тек кішкене өзгерістерді бастан кешті. Жоғарыда айтылғандай, б.з.д. І ... Y және Z ... грек ... жазу үшін ... ... W әрпі, ал ХVІ ғасырда - J әрпі, және U әрпі ... ... ... ... ... ... ... негізінде қалыптасқан) латын алфавитін ұлттық айту ерекшеліктеріне бейімдеу негізінен диакритикалық белгілер арқылы жүзеге асырылды.
Бірақ латын ... көбі ... ... да тілдерінде бар. Герман тілдері Батыс және Орталық Еуропаның ... II ... ... ... ағылшын, неміс, скадинав тілдері жатады. Бұл тілдер, сонымен бірге ертеден латын жазуын, пайдаланатындар латын ... ... ... ... ... ... ... Универсалды пайдалынатын сөздердің үлкен тобын латинизмдер құрайды. Олар романдық емес ... және ... ... латынннан алынған негізгілері болып табылады. Латинизмдер тілдік ... ... ... бірақ латын өркениетіне тым міндетті Еуропа халықтарының мәдени санасында үлкен рөлді атқарады.
3\Медициналық терминология жіктелуі. ... ... ... ... үш ... бөлінеді:
1. Адамның дене ағзалары мн бөліктерін атайтын анатомия-гистологиялық ... ... ... - омыртқа
2. Медициналық манипуляция, аурулардың белсенділігін және атын ... ... ... - ... қабынуы
Gastrotomia - асқазанды ашу
Sarcosoma - қатерлі ісік
3. Химиялық қопаларды, дәрілерді оның шикі затымен ... ... ... - ... - ... саласында терминдер өте үлкен, зор орынды алады.Әр болашақ медицина қызметкері алға басуын осы медициналық терминдерден бастайды.Терминдерді білу медицина ... ... ... - ... ... біліктігін көрсетеді.Медицинада латын тілі анатомия мен фармакологияның халықаралық терминологиясы ретінде және шипашақ (рецепт) жазуына пайдаланады. Латын ... ... ... әлем ... ... бір - бірін жақсы түсінеді. Медициналық шығармалар латынша жазылған.
Анатомия мен фармакологияда латын тілі жеке орын алады. ... ... әр ... ... ... ... Дәрілердің атаулары да латын тілінде.
Латын тілін ғылым саласында пайдалынады, көбінесе ботаника және зоологияда. Батыс Еуропада ... тілі ... ... ... ... мен орта білім орындарында өткізіледі. Англия, Франция, Италия және Германияда ХVІІІ-ХХ ғасырларда классикалық филологиясы көне ... және ... ... ... ... ... ... Бүгінгі уақытта бұл білім аумағы өте белгілі.
4\ Қорытынды
Алғашқы қиын жылдарында ... ... ... ... ... шығарған, қазақ халқының көрнекті азаматы -- ... С. Р мен ... С. Х еді. Олар ... ... ... үлкен қызмет атқаруларына қарамастан "ұлтшыл" деген жала ... ... ... ... ... ... ... және әкімшілік қызметтерінде жетіліп қалыптасуына әсерін тигізген. Ж.Б Ахметов Республикалық терминология комитетінің мүшесі ретінде медициналық ... ... ... ... ... Медициналық терминология жіктелуі 3-ке бөлінеді.Анатомия-гистологиялық , медициналық манипуляция, химиялық қопалард

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Анатомиялық терминдердің латын тілінде дәріптелуі жөнінде5 бет
Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі6 бет
Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы6 бет
Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы3 бет
Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы ақпарат6 бет
Анатомиялық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі туралы мәлімет11 бет
Анатомиялық терминдердің латын тілінде дәріптелуі туралы ақпарат7 бет
"Анатомиялық терминдердің латын тілінде дәріптелуі"4 бет
Анатомия терминдерінің латын тіліндегі дәріптелуі8 бет
Анатомия терминдерінің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь