1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы

1.Генетика. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия
3. Торша өсінділерін алу және олардың класификациясы
4. Қолданылған әдебиеттер
Генетика — бүкіл тірі ағзаларға тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін биология ғылымының бір саласы. Ағзалардың тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі туралы ғылымды генетика деп атайды (грекше “genetіkos” — шығу тегіне тән). Бұл атауды 1906 жылы ағылшын биологы У.Бэтсон ұсынды.Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің заңдылықтарын ашып, оларды қоғамды дамыту үшін пайдаланудың жолдарын шешуде генетика ғылымы зор үлес қосты. Сондықтан, биология ғылымының басқа салаларының арасында маңызды орын алады.Осыған орай айта кететін бір жағдай, генетика ашқан көп жаңалықтарында вирусологияның үлесі мол. Өйткені вирустар өте ыңғайлы модель. Бүл үлестердің ен үлкені — генетикалық кодты шешу жолдары. Вирус генетикасым танудың практикалық мәні де зор. Ол тірі вакцина жасайтын штамдар арнайы антигендер алу.Вирустардың гені - нуклеин қышқылының (ДНҚ немесе РНҚ)белгілі бір бөлігіне орналасқан, тұқым қуалауды ұрпақтан - ұрпаққа жеткізетін өлшем бірлігі. Ұсақ вирустарда 150-ге дейін ген болады.
Гендер арнайы биохимиялық қызмет атқарады. Оларда жазылған кодтардың негізі құрылымдық және құрылымға кірмейтін вирус белоктарынан жасалады. Әрбір генде бір полипептидтің коды жазылған. “Бір ген — бір белок"деген ұғым осыдан шыққан. Оны толықтап айтқанда “бір ген —бір РНҚ — бір белок” болады.Басқа организмдер секілді вирустарға да көптеген қасиеттер тән. Тұқым қуалай алатын қасиеттерін генетикалық белгі деп айтады. Барлық генетикалық мәліметтер жинағы — генотип деп аталады. Бірақ вирус геніндегі бұл мәліметтер(информация) түгелдей белгі бере бермейді. Олардың көрінуі генотип пен табиғи ортаның қарым-қатынасына байланысты. Бұл көріністі фенотип деп атайды. Фенотип — барлық генетикалық белгілердің жинағы (ол — грек сөзі). Вирустардың генетикалық белгілерін білудің теориялық жөні практикалық маңызы бар. Бұл вирустардың әр түрлі штаммдарын бір-бірінен ажырату үшін өте қажет. Ол кейбір штаммдар вирус вакцинасын жасау үшін қолданылады.
Өзгергіштіктің түрлері.
Микроорганизмдердің өзгергіштігінің формалары екі топқа бөлінеді:
• фенотиптік өзгергіштік, оның қатарына сондай-ақ модификациялық өзгергіштік пен индуцирленген синтез жатады;
• генотиптік өзгергіштік, оған мутация және рекомбинация жатады.
Модификациялық өзгергіштік- сыртқы ортаның әсерінен пайда болатын,тұқымқуаламайтын генотипін өзгертпейтін фенотиптік өзгергіштік.Сол өзгерістерді туғызатын орта жағдайлары жойылысымен-ақ бұл өзгерістер де жойылады.
Генотиптік өзгергіштік- тұқымнан тұқымға берілетін өзгергіштік, мутация немесе рекомбинация ретінде кездеседі.
Мутация- клеткадағы геннің табиғи не жасанды жолмен өзгеруі. Адамның қатысуынсыз сыртқы жағдайлардың әсерімен болған жағдайда оны спонтанды ,ал бақылауға көнетін химиялық заттардың, қызудың және радиацияның әсерімен жүзеге асырылатын мутацияларды индуцирленген мутация деп атайды.
1.Ш.Б. Мырзабекова «Ветеринариялық Вирусология»,2004 ж,105 бет
2.Цитология және гистология. Оқу құралы. Сапаров Қ.Ә. - Алматы: Қазақ университеті, 2009.
3.Генетика вирусов человека и животных.Ю.З.Гендон,Москва
        
        Қазақстан Республикасы Ғылым және Білім министірлігі 
Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
БӨЖ
Тақырыбы: 1. Вирустардың нәсілдік ... ... ... ... лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы
Орындаған: Туржигитов А.Х.
Тексерген: Омарбеков.Е.О
Семей 2015
ЖОСПАР:
1.Генетика. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия
3. ... ... алу және ... ... ... әдебиеттер
Генетика -- бүкіл тірі ағзаларға тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін биология ... бір ... ... ... ... мен ... туралы ғылымды генетика деп атайды (грекше "genetіkos" -- шығу ... тән). Бұл ... 1906 жылы ... ... ... ... ... пен өзгергіштіктің заңдылықтарын ашып, оларды қоғамды дамыту үшін ... ... ... ... ... зор үлес қосты. Сондықтан, биология ғылымының басқа салаларының арасында маңызды орын алады.Осыған орай айта ... бір ... ... ашқан көп жаңалықтарында вирусологияның үлесі мол. Өйткені вирустар өте ыңғайлы модель. Бүл үлестердің ен үлкені -- генетикалық ... шешу ... ... ... ... ... мәні де зор. Ол тірі ... жасайтын штамдар арнайы антигендер алу.Вирустардың гені - нуклеин қышқылының (ДНҚ немесе РНҚ)белгілі бір бөлігіне орналасқан, тұқым қуалауды ұрпақтан - ... ... ... бірлігі. Ұсақ вирустарда 150-ге дейін ген болады.
Гендер арнайы биохимиялық қызмет атқарады. Оларда жазылған кодтардың негізі құрылымдық және құрылымға кірмейтін вирус ... ... ... ... бір ... коды ... "Бір ген -- бір ... ұғым осыдан шыққан. Оны толықтап айтқанда "бір ген -- бір РНҚ -- бір ... ... ... ... вирустарға да көптеген қасиеттер тән. Тұқым қуалай алатын қасиеттерін ... ... деп ... ... генетикалық мәліметтер жинағы -- генотип деп ... ... ... ... бұл ... ... белгі бере бермейді. Олардың көрінуі генотип пен табиғи ортаның ... ... Бұл ... ... деп ... ... -- ... генетикалық белгілердің жинағы (ол -- грек сөзі). Вирустардың генетикалық белгілерін білудің теориялық жөні практикалық маңызы бар. Бұл вирустардың әр ... ... ... ... үшін өте қажет. Ол кейбір штаммдар вирус вакцинасын жасау үшін қолданылады.
Өзгергіштіктің түрлері.
Микроорганизмдердің өзгергіштігінің формалары екі ... ... ... ... оның қатарына сондай-ақ модификациялық өзгергіштік пен индуцирленген синтез жатады;
* генотиптік өзгергіштік, оған мутация және рекомбинация жатады.
Модификациялық ... ... ... әсерінен пайда болатын,тұқымқуаламайтын генотипін өзгертпейтін фенотиптік өзгергіштік.Сол өзгерістерді ... орта ... ... бұл ... де ... өзгергіштік- тұқымнан тұқымға берілетін өзгергіштік, мутация немесе ... ... ... ... ... ... не жасанды жолмен өзгеруі. Адамның қатысуынсыз сыртқы жағдайлардың әсерімен болған жағдайда оны спонтанды ,ал бақылауға ... ... ... ... және ... ... жүзеге асырылатын мутацияларды индуцирленген мутация деп атайды.
Рекомбинациялық өзгергіштік- екі ... ... ... ... жүзеге асырылады.Микроорганизмдердегі рекомбинациялық өзгергіштікті жүзеге асыру үшін трансформация,трансдукция және коньюгация ... ... ... ... ... ... бір бактерия/донор/ клеткасындағы хромасомасының бөлініп екінші бактерияның/ реципенттің/ хромасомасының құрамына тікелей енгізіледі.
Трансформация құбылысын/бір ... ... ... ... ... Ф.Гриффитс ашты. Тышқан организміне жоғары температурамен өлтірілген пневмококктардың көп S-клеткалармен/капсуласы бар жұпыны/ бірге R - ... / ... ... емес / ... ... енгізеді.Тышқандар өліп кетті,ал ,олардың қанынан капсуласы бар жұпыны тірі пневмококктар бөлінді .Бұдан мынадай түсінік шығады: өлген S ... ... ... - ... ... клеткаларды- капсуланы түзуге қабілетті келетін жұқпалы клеткаларға айналдырады/трансформациялайды/ Трансформацияны туғызатын осы ... зат" ДНК ... 1944ж ... және М. ... толық дәлелдейді.
Әдетте әр түрлі белгілер трансформациялайды. Белгілі бір түрдің әр түрлі штамдары ... және ... ... ... мүмкін.
Кейбір ауру туғызатын микробтардың антибиотиктерге төзімділігі сияқты аса маңызды проблемалар осы трансформацияға байланысты.
Трансдукция дегеніміз- ... ... ... ... ... ... ... 1952ж.Дж.Ледербергтің шәкірті Н.Циндер ашты. Бактериофагтар /бактерия вирустары/ екі ... ... ... ... және усыз /ұстамды/.
Вирулентті фаг клеткаға кіргеннен кейін литикалық әрекет жасайды,яғни өсіп көбееді де бактерия клеткасын ... ... ... ... та ... те әсер ... әсердің арқасында жұқтыратын фаг профаг ... ... ... ... ... өсіп-өнеді . Құрамында профаг бар бактерияларды лизогенді бактерия деп атайды.
Трансдукция механизмі:трансдукциялайтын б/фаг иесінің торшалары көбейгенде оның ... ... бір ... ... да , оны ... ... ... жеткізеді. Фаг бактериялардың алуан түрлі гендерін тасымалдай ... 3 түрі бар: ... өсіп ... фаг ... ... ДНК-ның фрагменттері кіреді.
Ерекше: профаг бактерия хромасомасының белгілі бір жеріне ғана орналасып тек белгілі бір гендерді ғана ... ... ол ... ... клеткасының хромасомасында профагпен қатар орналасады. Реципиент клеткасына әкелінген донор хромасомасының фрагменті реципиент хромасомасына әрдайым орналаса бермейтіні белгілі ... сол ... ол ... ... ... ... ... Бактерия клеткасы бөлінгенде ол жаңа пайда болған біреуіне ғана ... ... ... ... деп атайды.
Коньюгация.Гендік заттың бір клеткадан екінші клеткаға өзара жұқа цитоплазмалық ... ... ... ... деп атайды.
Коньюгация процесін 1946-47ж . Дж.Ледербергпен Э.Гатум ашқан. Мұндай құбылысты ... ... бір түрі деп ... болады. Клетканың тұқымқуалаушылық қасиеттерін беруде ядрода орналасқанДНКхромосомдық аппаратпен қатар цитоплазманың құрамындағы ДНК-да қатысатыны анықталады.
Мутациялар. Мутагенез- әртүрлі ... ... және ... факторлардың әсерінен организмде тұқым қуатын ... ... ... болу ... клеткадағы геннің табиғи не жасанды жолмен өзгеруі, генетикалық материалдың тұқым қуатын өзгерісі.
Мутагендер- мутацияның ... әсер ... ... атайды. Бұған физикалық әсерлер /ультракүлгін, рентген сәулесі, нейтрондар т.б./, биологиялық факторлар/ вирустар, ... ... ... -- ... және биохимиялық әдістердің көмегімен түраралық кедергілері жоқ, тұқым ... ... ... ... ... жаңа ... алу; молек. биологияның бір саласы. Гендік инженерия әр түрлі ... ... ... рекомбинатты ДНҚ құрастырумен қатар, ол рекомбинатты молекулаларды басқа ағза геномына енгізіп, ... ... ... ... ... және ... ... ген инжинерлігінің айырмашылығы - оның зерттейтіні клеткада ,вирусты емес, олардың гендері. Ген ... бір ... - ... ... бір бөтен жүйеге көшіру. Мұндағы басты мәселе - ... ДНҚ ... яғни бір ... ДНҚ - сын ... ... ... енгізу.
Ең алдымен көшірмек болған ген плазмида құрамына енгізіледі,бактериялардың цитоплазмасындағы ... тыс ДНҚ өз ... ... ... ... Одан соң бұл плазмада бактерия клеткасына кіріп, онда өз ... ... яғни ... жаңа ДНҚ ... де ... құра ... тез өсіп - өнетін болғандықтан плазмидаға бір өте қажетті генді қосып оның ... ... және олар ... ... ... болады.
Ген инжинерлік әдістер вирус ауруларына қарсы вакцина шығару үшін де қолданылады. Ол аусыл, сары ауру және тұмауға қарсы қорғауыш антигендік ... ... ... ... ... ... өсіріледі.
Ген инженерлік вакциналар алуда бір жаңа жол - ... ірі ... ... . ... геномына басқа вирустардың қорғауыш белоктарының генін енгізеді.Бұл долмен сары ауруға қарсы гепатит В вирус вакцинасы алынған.
Вирустарды торша ... ... ... үшін ... ... ... Көптеген вирустар өздері көбею үшін сезімталдығы жоғары кульдураларды таңдап алатын болғандықтан, клетка культурасы универсальды культура болып ... ... ... қойдың, сиырдың теңіз шошқасының, ақ тышқандардың трипсинденген эмбриональдық клеткалары және ересек маймылдардың бүйрек клеткасы жиі қолданылады. Сондай-ақ қатерлі ісік ... ... ... Трипсиндеудің негізі, протеолитикалық ферменттердің (трипсин, хемотрипсин т.б.) әлсіз ... ... ... ... ... үзе ... клеткалардың өмір сүру қабілетін сақтап қалуы болады.
Клеткадағы вирустардың цитопатикалық әсерінің байқалуы зақымдалған клеткадағы вирустардың бар екендігін ... үшін өте ... ... ... басқа тәсілдерге қарағанда, вирустардың өсуіне біркелкі жағдай туғызады, ... ... бір ... ... Қасиеттері ұқсас және арасында антиденелер, ерекшелігі жоқ тежеушілер болмайды.
Клетка жүзгінің in viro ... ... үшін ... ... қоректік орта (Игла, 199 ортасы) және тұзды ерітінділер (Хенкса, Эрла ерітіндісі, Тироде сұйығы) қолданылады. Қоректік орта ... ... ... және көбеюін қамтамассыз етеді, ал тұзды ерітінді клетканың тек қана тіршілігін сақтауға қажет. Бактериялармен ластанудан сақтау үшін (әсіресе ... өсу ... ... қосылады.
Клеткалар культурасының төмендегідей жіктелуі қолданылады:
А) тіршілігін сақтайтын тіндердің культурасы
Б) өсуші тіндердің культурасы, олардың ... ... ... ... - ... ... ... тауық плазмасымен араластырылады, пайда болған қою бөліктерді бекітеді.
2.суспензияланған клетка ... - ... ... ... ... ... ... барабанмен, болмаса арнайы реактормен араластырып тұрады.
3. бір қабатты клетка культурасы. Клетка әсері алдында шынының бетіне бекітіледі
(пробирканың, матрацтың қабырғаларына) содан ... ... бір ... ... ... ... соның арқасында болып жатқан өзгерістерді байқауға болады. Бірыңғай қабат культурадан біркелкі өмір сүргіштігі жақсы көп дәрежелі ... ... ... ... ... Мырзабекова ,2004 ж,105 бет
2.Цитология және гистология. Оқу құралы. Сапаров Қ.Ә. - Алматы: Қазақ университеті, 2009.
3.Генетика ... ... и ...

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Вирустардың нәсілдік қасиеттері, олардың өзгергіштігі.мутация түрлері. гендік инженерия10 бет
Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олпрдың өзгергіштігі7 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Адам инсулинінің гендік инженериялық синтезі4 бет
Адамдарға зақым алу күю және үсік шалған жағдайда көмек көрсету7 бет
Адамның гендік аурулары51 бет
Ауырлатылған жағдайда кісі өлтіру63 бет
Ақша қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы даму сатылары9 бет
Ақша қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы дамуы9 бет
Ақшалардың қызметтері және олардың қазіргі жағдайдағы дамуы33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь