Шәкәрім мұрасы туралы

1. Шәкәрім мұрасы туралы
2. Шәкәрім мұрасы Ә.Бөкейханов зерттеуінде.
3. ."Әдебиет танытқыш" . ұлттық әдебиет туралы ғылымның алғашқы қарлығашым
4. Шәкәрім шығармаларының текстологиясы
Жалпы әр қаламгердің өз қолтаңбасы, бүкіл шығармашылық табиғатына ортақ темірқазықтай нысана ойлары болуы заңды. Шәкәрімнің мұрасына тән ерекшеліктерді айтқан тұста, оның аудармашылық даралығын арнайы сөз еткен жөн сияқты. Себебі, Шәкәрім өзге әдебиеттің кез-келген шығармасын талғаусыз аударатын ақын емес.

Біріншіден, “Дубровский” романы мен “Боран” повесі қазақ ақынының жүрегіне етене жақын сезілген болу керек. Себебі, оларда баяндалатын оқиғалар да, солар арқылы берілетін идея да Шәкәрімнің өмірлік мұраттарымен үндес.

Екіншіден, орыс ақынының прозалық туындыларын Шәкәрім қазақ өлеңінің үлгісінде аударды. Мұның бірнеше себептері бар. Ең алды¬мен ескеретін жайт – прозаны өлеңмен аударуы, ең алдымен, Шәкәрімнің қара сөзге қабілетінің жетпегенінен емес. Оның көркем прозаға да қа¬ламы¬ның жүйрік болғаны мәлім.


Шәкәрім ақынның шығармалары мен есімі 1988 жылғы ресми ше¬шім қабылданғанға дейін көпшілікке беймәлім болып келді деуге келмейді. Ақынның өлеңдері мен мақалалары кезінде баспасөзде жариялан¬ды, 1911 жылы Орынборда “Түрік, қырғыз, қа¬зақ һәм хандар шежіресі”, 1912 жылы Семейде “Жолсыз жаза яки кез болған іс”, “Қазақ айнасы”, “Қалқаман-Мамыр” жинақтары, 1924 жылы “Дубровский әңгімесі”, 1935 жылы “Ләйлә-Мәжнүн” кітаптары жарық көрді. Ақын өлеңдері 1959 жылы “Қазақ әдебиеті” газетінде, 1978 жылы Ленинградта шыққан “Поэты Казахстана” жинағында басылды.
Ал Шәкәрімді зерттеу, оның жекелеген шығармалары туралы пікір айту кеше ғана басталған іс емес. Рас, соңғы жиырма жылдың көлемінде Шәкәрімнің мұрасы ғылыми тұрғы¬дан, монографиялық сипатта жан-жақты зерт¬теліп келеді. Дәл осы жылдары шәкәрімтану саласының іргесі бекіп, керегесі кеңи түсті десек болады. Бұл жылдары Шәкәрім шығарма-шы¬лығы мектептер мен жоғары оқу орын¬дарының оқу бағдарламаларына енді.
Ал шындыққа жүгінер болсақ, бұл бағыт¬тағы ал¬ғашқы қадамдар ақынның көзі тірісінде бас¬талған. Шәкәрім шығармашылығы жөнінде алғаш пікір білдірген Әлихан Бөкейханов бол¬ды. Ол ақынның “Қалқаман-Мамыр” поэмасы жөніндегі пікірін 1915 жылы “Қазақ” газетінде жариялады.
1. 1.Құрастырғандар: Ғ.Әнес., С.Смағұлова «Алаш. Алашорда» Энциклопедия.Алматы: «Арыс» баспасы, 2009ж.
2. Әлихан Бөкейхан «Таңдамалы» Алматы, 1995ж.
3. Сапарғали Ләмбекұлы «Арыстар».Астана: Елорда,2000 ж.
4. Шеген Ахметов «Қазақ балалар әдебиеті» «Мектеп» баспасы.
5. Бокейханов А. Шыгармалар. Сост. М.Койгельдиев. Алматы 1994ж.
6. Байтұрсынұлы А. (Қол қойған: Маса). Кітаптар жайынан // Айқап № 1, Б. 12–13, 1911; Оқыту жайынан // Қазақ № 29, 7 қыркүйек 1913.
7. А.Байтұрсынұлы еңбектерінің картотекасы. Қазақстан Республикасы ұлттық кітапханасының Сирек қор кітаптары.
8. Әуезов М. Ақаңның елу жылдық тойы // Ақжол, 4, ақпан 1923.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СРО
Тақырыбы: 1.Шәкәрім мұрасы ... ... ... - ... әдебиет туралы ғылымның алғашқы қарлығашы.
3.Шәкәрім шығармаларының текстологиясы
Тексерген: ... ... ... ... ... ... ... Ә.Бөкейханов зерттеуінде.
* ."Әдебиет танытқыш" - ұлттық әдебиет туралы ғылымның алғашқы қарлығашым
* Шәкәрім шығармаларының текстологиясы
Жалпы әр қаламгердің өз қолтаңбасы, ... ... ... ортақ темірқазықтай нысана ойлары болуы заңды. Шәкәрімнің мұрасына тән ерекшеліктерді айтқан ... оның ... ... ... сөз ... жөн сияқты. Себебі, Шәкәрім өзге әдебиеттің кез-келген шығармасын ... ... ақын ... "Дубровский" романы мен "Боран" повесі қазақ ақынының жүрегіне ... ... ... болу керек. Себебі, оларда баяндалатын оқиғалар да, солар арқылы берілетін идея да Шәкәрімнің өмірлік мұраттарымен үндес.
Екіншіден, орыс ... ... ... ... ... ... үлгісінде аударды. Мұның бірнеше себептері бар. Ең алды - мен ескеретін жайт - прозаны өлеңмен аударуы, ең ... ... қара ... ... ... емес. Оның көркем прозаға да қа - ламы - ның жүйрік болғаны мәлім.
Шәкәрім ақынның ... мен ... 1988 ... ... ше - шім қабылданғанға дейін көпшілікке беймәлім болып келді деуге келмейді. Ақынның өлеңдері мен мақалалары кезінде баспасөзде ... - ды, 1911 жылы ... ... ... қа - зақ һәм ... ... 1912 жылы ... "Жолсыз жаза яки кез болған іс", "Қазақ айнасы", "Қалқаман-Мамыр" жинақтары, 1924 жылы "Дубровский әңгімесі", 1935 жылы "Ләйлә-Мәжнүн" кітаптары жарық ... Ақын ... 1959 жылы ... ... газетінде, 1978 жылы Ленинградта шыққан "Поэты Казахстана" жинағында басылды.
Ал Шәкәрімді зерттеу, оның ... ... ... пікір айту кеше ғана басталған іс емес. Рас, соңғы жиырма ... ... ... мұрасы ғылыми тұрғы - дан, монографиялық сипатта жан-жақты зерт - теліп келеді. Дәл осы жылдары шәкәрімтану саласының іргесі бекіп, ... кеңи ... ... ... Бұл ... ... шығарма - шы - лығы мектептер мен ... оқу орын - ... оқу ... ... ... жүгінер болсақ, бұл бағыт - тағы ал - ғашқы қадамдар ақынның көзі тірісінде бас - талған. Шәкәрім шығармашылығы жөнінде алғаш ... ... ... ... бол - ды. Ол ақынның "Қалқаман-Мамыр" поэмасы жөніндегі пікірін 1915 жылы "Қазақ" газетінде жариялады.
Қазақ әдебиетінде шәкәрімтанудың негізін ... ірге ... ... алаш ... Ә. Бөкейханов, А.Байтұрсынов сияқты ойшыл қайраткерлері. Олар Шәкәрімнің Абайдан кейін қазақ поэзиясын жаңа сатыға көтеруші екендігін ... ... ... ... ... ... ... анықтады. Шәкәрім көтерген махаббат мәселесін оның дастандарының мысалында талдады. Мысалы, ... ... ... ... ... Алла мәселелеріне ерекше назар аударғандығын сөзге тиек етед. Қазақ қоғамының салт-әлеуметтік мәселелеріне қатысты Шәкәрім пікірлерін қуаттайды. Ә. Бөкейханов ... ... ... hәм ... шежіресіне", "Қалқаман-Мамыр" поэмаларына жазған рецензияларында Шәкәрімнің творчестволық ... ... баға ... /2/ Осы рецензияларды шәкәрімтанудың бастауы ретінде қарастыруға болады.
Әлихан Бөкейханов Шәкәрімнің "Қалқаман-Мамыр" дастанын талдап, сын да жазған. Бұл дастан 1912 жылы ... 1914 ... ... ... ... ... көрді.
Ә.Бөкейханов Қалқаман-Мамыр жанрын деп анықтайды. Қалымгер пікірінше, оқиға өмірден алынған ел аузында жүріп, Шәкерімнің жырына арқау болған. Енедш, ... ... ... заманындағы көрінуі керек.
Әлихан көп бергеннен көп сұралады дей отырып аталған мәселе бойнша ... ... ... ... толымды қылып жазбағанын жанашырлықпен сынайды. Қаламгер Шәкерім жырының маңызын көкейкестілігін жоққа шығармайды бірақ, жалпы әдебиеттің келешек ... мен ... үшін ... ... жасайды. Бірінші ескертпе шығарма оқиға болып жатқан дәуірдің тынысын көрестуі керек. Кейіпкерлер сол жақтың ұғым, түсінігімен сөйлеуі қажет. Екінші, ... ... ... ... ситуация бейнелер сипаты өмірге жақын болуы шарт. Әлиханмен сырлас, алашымен ... ... ... ... ... ... қамтыған аталған мақалаға түсіністікпен қарады.
Бірден айту керек, -- ... ... ... ... ... көзқарасын, сыншылық келбетін толық танытатын жүйелі зерттеу, қазақ филологиясының орны ерекше зор, айтылған ойларының ... мен ... ... ... да ... ... ... маңызын жоймайтын қымбат, асыл еңбек.
Оның атты еңбегі-ұлттық әдебиеттанудың әлемдік ғылымдағы зерттеулерге-деңгейлес, әдеби ұғым түсініктердің ... рет ... ... ... арнайы жарияланған ғылыми зерттеу екенін айтады. Академик З.Қабдолов 1988-ші жылы ғалым есімі, ақталғаннан ... ... ... мұрасы хақында -- тұңғыш қазақы ... ... ... ... ... ... қадірі мен қасиеті, тарихи мәні мен маңызы кешегі кеңес кезінде бұрмаланғанымен, әлем ... ... ... ... ... ... ... еңбек екендігін ашып жазды, бүгінгі таныммен талдап таратты .Академик Р.Нұрғали баспасынан жарық ... ... атты ... қазір Алматыда сақталған кітаптарының соңғы беттері жыртылғандықтан, ... ... ... ... ... ... ... аңғарса керек, А.Байтұрсынов былай дейді: > 2010 жылы -- А.Ойсылбай

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай, Шәкәрім мұрасындағы рухани тұтастық немесе жантану ілімі жайында7 бет
Шәкәрім мұрасы17 бет
Шәкәрім мұрасы Ә.Бөкейханов зерттеуінде8 бет
Шәкәрім мұрасы Ә.Бөкейханов зерттеуінде жайлы ақпарат15 бет
Шәкәрім мұрасы Ә.Бөкейханов зерттеуінде. "Әдебиет танытқыш" - ұлттық әдебиет туралы ғылымның алғашқы қарлығашы6 бет
Шәкәрім мұрасы Ә.Бөкейханов зерттеуінде. "Әдебиет танытқыш" - ұлттық әдебиет туралы ғылымның алғашқы қарлығашы. Шәкәрім шығармаларының текстологиясы14 бет
Шәкәрім Қ. мұрасы Ә.Бөкейханов зерттеуінде18 бет
"сопылық ілім мен қазақ лирикасындағы үндестік"6 бет
«қайым және алаш» сценарий6 бет
Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев және Мұхтар Әуезовтің педагогикалық идеялары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь