Тұлға туралы теориялар жайлы мәлімет

1. Тұлға туралы жалпы түсінік
2. Философиялық тұрғыдан тұлға түсінігі
3. Психологиялық тұрғыдан тұлға түсінігі
4. Тұлғалық белгілер
5. Тұлға туралы теориялар
6. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Психология ғылымында “тұлға” категориясы іргелі ұғымдардың қатарына жатады. Бірақ “тұлға” ұғымы тек психологияға ғана тән емес, ол барлық қоғамдық ғылымдармен зерттеледі, оның ішінде философиямен, әлеуметтанумен, педагогикамен, т.б. Тұлға деп жиі әлеуметтік даму барысында бойына әлеуметтік және өмір үшін маңызды қасиеттерді жинаған адам. Адамның танымдық психикалық процестерінің немесе әрекеттерінің жеке дара стилі даму ерекшеліктерін сипаттайтын қасиеттер тұлға қасиеттері қатарына жатқызылмайды, ал адамдар мен қоғамға қатысты көрініс беретін қасиеттер тұлғаның қасиеттері болып саналады.
Философиялық түсінік бойынша: Тұлға философиялық тұрғыда адамды “адам” ретінде тануға, яғни оның рухани-адамгершілік, ділдік, мәдени қырларына баса назар аударумен пайымдалады. Психология тұлғаның өзіне тән күш-жігерін, мінез-құлқын, психо-физиология ерекшеліктерін зерттейді. Социологияда тұлға қоғам мүшесі ретінде қарастырылып, оның әлеуметтік қырлары, саналы қоғамдық әрекеті жан-жақты зерттеледі. Қоғамдық-гуманитарлық ғылымдар саласының қай-қайсында болсын адам орталық мәселе болғандықтан олар тұлға ұғымын ортақ қолданып, әрқайсысы әр қырынан зерттеп-таниды және осы ғылым салаларының зерттеу нәтижелерінің өзара ықпалдастығы мен бір-біріне әсері бар. Әр ғылым саласы тұлға сөзіне өзіне тән танымдық-ұғымдық мағына сыйғызады.
Психологиялық түсінік бойынша: Тұлға психологияда өзінің өмір жолын белгілей алатын, қайталанбас даралық ерекшелігін сезінетін субъект. Тұлға адам ұғымынан гөрі нақты мағынаға ие. Өйткені адам тұлғалық сипатты иелену үшін өз “менің” өзге “меннен” ажыратып, есейіп, өз бетінше дербес әрекет ету мүмкіндігін ашуы керек. Яғни, белгілі бір мәнді іспен айналысатын, азды-көпті білімі, өмірлік тәжірибесі, дүниетанымы мен сенімі бар адамды тұлға деп атайды. Қазақ ұғымында бала мұндай азаматтық атқа бозбалалық шақта ие бола бастайтынын “Он үште отау иесі” деген мақалдан көруге болады. Халықта өзінің өнегелі істерімен, имандылығымен ерекшеленген адамды ерекше қастерлеп, кісілігі бар тұлға дейді. Тұлға бойындағы адамгершіліктің көрінісі ар-ұятқа кір келтірмеуінен, намысын жоғары ұстауынан байқалады.
1. Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі.
2. Жантану атауларының түсіндірме сөздігі.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі 
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Тұлға ... ... ... А. Пх-315 тобы
Тексерген: Тезекбаева М.Ж.
Семей қаласы, 2015 жыл
Жоспар:
* Тұлға туралы жалпы ... ... ... ... ... Психологиялық тұрғыдан тұлға түсінігі
* Тұлғалық белгілер
* Тұлға туралы теориялар
* Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Психология ғылымында "тұлға" категориясы ... ... ... жатады. Бірақ "тұлға" ұғымы тек психологияға ғана тән емес, ол барлық қоғамдық ғылымдармен зерттеледі, оның ... ... ... ... т.б. ... деп жиі ... даму барысында бойына әлеуметтік және өмір үшін маңызды қасиеттерді жинаған адам. ... ... ... процестерінің немесе әрекеттерінің жеке дара стилі даму ерекшеліктерін сипаттайтын қасиеттер тұлға қасиеттері ... ... ал ... мен ... қатысты көрініс беретін қасиеттер тұлғаның қасиеттері болып саналады.
Философиялық түсінік бойынша: Тұлға философиялық тұрғыда адамды "адам" ретінде тануға, яғни оның ... ... ... ... баса назар аударумен пайымдалады. Психология тұлғаның өзіне тән күш-жігерін, мінез-құлқын, психо-физиология ерекшеліктерін зерттейді. Социологияда тұлға қоғам мүшесі ... ... оның ... қырлары, саналы қоғамдық әрекеті жан-жақты зерттеледі. Қоғамдық-гуманитарлық ғылымдар саласының қай-қайсында болсын адам орталық мәселе болғандықтан олар тұлға ... ... ... ... әр ... ... және осы ғылым салаларының зерттеу нәтижелерінің өзара ықпалдастығы мен бір-біріне әсері бар. Әр ғылым саласы тұлға сөзіне өзіне тән ... ... ... ... ... ... психологияда өзінің өмір жолын белгілей алатын, қайталанбас даралық ерекшелігін ... ... ... адам ұғымынан гөрі нақты мағынаға ие. Өйткені адам тұлғалық ... ... үшін өз ... өзге ... ажыратып, есейіп, өз бетінше дербес әрекет ету мүмкіндігін ашуы керек. Яғни, белгілі бір мәнді іспен айналысатын, азды-көпті білімі, өмірлік тәжірибесі, ... мен ... бар ... ... деп ... Қазақ ұғымында бала мұндай азаматтық атқа бозбалалық шақта ие бола бастайтынын "Он үште отау иесі" деген мақалдан көруге ... ... ... ... істерімен, имандылығымен ерекшеленген адамды ерекше қастерлеп, кісілігі бар тұлға дейді. Тұлға бойындағы адамгершіліктің көрінісі ар-ұятқа кір ... ... ... ... ... белгілер -- адамның даралық ерекшеліктерін көрсететін, психологиялық және физиологиялық элементтерін және оның ойлауы мен қылығын ... өмір бойы ... ... ... Тұлғалық белгілер теориясы -- негізінде "тұлғаның ерекшелік ... ... ... ... терминді қарастыратын тұлға теориясы. Тұлға қасиетінің теориясы тұлға дамуының құрылымын, шығу тегін, қалыптасуын қарастырады.
Тұлғаның өзін-өзі анықтауы - ... өз өмір ... ... ... ... ... болашақ мамандығы мен өмір жағдайларын өзінше таңдауы. Тұлғаның үміттену деңгейі -- адам үміттенетін мақсат деңгейі.
Жан-жақты дамыған тұлға белгілі бір ... ... ... ... ... ... мінез-құлықты пайдаланады. Рөлдік мінез-құлықты рөлмен алмастыруға болмайды. Әлеуметтік рөлдің негізгі компоненттері сатылы жүйе ретінде құрылады.
Рөлдік тұжырымдама ... ... ... ХХ ғасырдың 30-шы жылдары пайда болды. Оның ірі ... Кули ... ... ... Мид ... Герберт (1863-1931ж.ж.), т.б. Кули Ч.Х. топтар теориясының негізін салушылардың бірі, оның , , ... ... ... , ... ... ... бар. Кулидің жалпы әлеуметтік теорияларының негізінде әлеуметтік ұйым және сананың әлеуметтік процестерді қалыптастырудағы шешуші ... ... ... Ал, ... ... ... ... болу негізінде өткендегі болған әрекет, оқиға (қысқаша ) ... ... Бұл акт ... ... ... ... ... қабылдаудағы ерекшелігін анықтайды. Мидтің пікірінше, әрекет етуші субъект кең ... ... , , () ... ... Объектілер ұғымының мазмұны, Мидтің пікірінше, индивидтің өткендегі барлық ерекшелігімен сипатталатын тәжірибесі. Осыған қарай объектілер ... пен ... ... ... ... Кули мен Дж. Мидтің бұл теориялары әлеуметтанудағы әр түрлі ағымдарға кең тараған. Оның ішінде тұлғаның ... ... Т. ... ... ... талдау теориясында көп қолданды.
Жалпы тұлғаның рөлдік теориясы тұлғаның бейімделу процесін көп дәріптей отырып, оның белсенді, творчестволық жағын жоққа шығарады.
Ч. Кули ... ... ... ... алуан түрлі қарым-қатынастар мен байланыстар негізінде болады деп тұжырымдады. Осылардың ... адам ... ... ... ... Ол үш элементтен құрылады:
а) жұрт мені қалай қабылдайды;
ә) жұрт менің ... ... ... әсер ... мен жұрттың тигізген ықпалына қалай жауап беремін.
Бұл теория біздің қоғамдық ... ... ... оған ... жауап беру керектігін түсіндіреді.
Джордж Герберт Мид тұлға өзінің қалай алға дамытатынын ... ... ... ... Кули ... Мид ... яғни деген ұғым әлеуметтік дамудың жемісі, ол өзі сияқты адамдармен әр түрлі ... ... ... ... деп санайды.
Жас бала біреудің мінез-құлқының себебін түсіндіре алмайды. Тек қана өзінің мінез-құлқын ... ... жас бала ... ... ... жасайды. өзін үйренгеннен кейін ол басқа адам туралы ойлай алады, сол ... ... ... ... ... ... ... айналу процесі үш түрлі сатыдан тұрады. Бірінші иммитация. Бұл ... ... ... ... мінезіне еліктейді, бірақ, оны түсінбейді. Кішкене бала үйдің еденін жумақшы болып, өзінің ойыншық шаңсорғышымен бөлмеде жүреді. Екінші, ойын ... Бұл ... ... бала ... ... - ... бір ... орындау арқылы көрсетеді. Ол дәрігер, өрт сөндіруші. Ойын процесінде балалар бұл рөлдерді өздері істеп көрсетеді. Қуыршақтармен ойнағанда жас ... ... ... ... ... ... ... қайталайды. Сөйтіп балалар өз істерін ойлап жасайтын қабілетке жете бастайды. Үшінші саты - ұжымдық ойын. Мұнда балалар тек ... ғана ... ... ... қатар басқалардың нені күтетінін тұ\үсіне бастайды. Мысалы, футбол ойнап ... бала ... ... ... біледі. Бұны команданың барлық ойыншылары да біледі. Балалардың футбол ойынының тәртібін, ережелерін білу оларды адамдардың қоғамда өздерін қалай ұстау ... ... ... ... тәртіп, ережелер қоғамда заң және ережелер түрінде көрінетінін де ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік міне-құлқы негізінде екі ұғыммен түсіндіріледі:
Олар: және . Әлеуметтік рөл туралы жоғарыда біраз айтылды. Енді бұларға толығырақ тоқталайық. ... ... адам ... ... ... ... атқарады. Осыны статус дейді. әрбір адамның бірнеше статусы болуы мүмкін, бірақ оның жағдайын бір ғана статус анықтайды. Бұл ... ... ... немесе интегралды деп аталады. Ол басты немесе интегралды статус адамның қызметі (лауазымы) арқылы белгіленеді. Мысалы, директор, профессор сияқты ... ... ... ... ... мен ... ... сөйлеу мәнері) және басқа әлеуметтік мамандық белгілер ең алдымен адамның алдына қойған өмірлік басты нысаналарынан, іс-әрекеттерінен, мақсаттарынан, т.б. ... ... ... да бір қоғамда адамның әлеуметтік жүйедегі орны бар. Ал, қоғамның адамға белгілі бір талап қоюы оның әлеуметтік рөлінің мазмұнын, ... ... ... ... рөл ... ... дүйеде белгілі бір статусы бар адамның орындайтын іс-әрекетінің жиынтығы.
Әрбір статус бірнеше рөлдерден құралады. Нақтылы статустан ... ... ... ... рөлдер жиынтығы (набор) деп атайды. Әлеуметтік рөл рөлдік ... ... үміт ету және ... мінез-құлық болып екіге бөлінеді.
Рөлдік тосу, күту, үміт ету (ожидание) - бұл ойын ... ... ... рөлден бірдеңені үміт ету, тосу, күту, ал, рөлдік тәртіп дегеніміз, адамның өзінің рөлі шеңберінде ... бір ... ... ... ... адам бір ... алып, осыған байланысты құқықтар мен міндеттерді анық түсінеді, бұдан іс-әрекеттің, жұмыстың жобасын, оларды атқарудың реттерін біледі және ... ... ... ... ... ... бұл ... әр уақытта деген қағиданы басшылыққа алады. Осыған сәйкес қоғамда бақылау жүйесі орнаған. Ол қоғамдық пікірден тәртіп ... ... ... бар және ... орай ... ... жүйесі орнап, қызмет арқарады. Ол адамды ұялтып бетіне басудан (порицание), ... ... ... ... ... шараларға барады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі.
* Жантану атауларының түсіндірме сөздігі.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Кинопарк 7 Ақтөбе" деректер қорына навигациялық тәсілдерді қолдану20 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері31 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Delphi ортасында10 бет
Delphi ортасында мәліметтер қорымен жұмыс39 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Delphi-де мәліметтер қорымен байланысты ұйымдастыру55 бет
Delphi-де мәліметтер қорын құру технологиялары жайлы11 бет
Delphi7 объектілі бағытталған программалау ортасы34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь