Шалғын шаруашылығы туралы жалпы түсініктер

Кіріспе
1.1 Жалпы шалғын шаруашылығына сипаттама
Негізгі бөлім
2.1 Шалғын шаруашылығының алдында тұрған негізгі міндеттері
2.2 Шалғын шаруашылығының негізгі қасиеттері
2.3 Шалғын шаруашылығындағы өсімдіктердің ерекшеліктері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Шалғынтану ілімі шалғындық шаруашылығының ғылыми негізі ретінде шалғындық өсімдіктердің өсіп,даму заңдылықтарын зерттеп анықтайтын биология ғылымының бір бөлімі.Өсімдіктің тіршілік ерекшеліктерің және даму заңдылықтарын ,оның өсу ортасымен ара қатынасын ,яғни экологиялық талаптарын білу арқылы шалғындықты жақсарту және тиімді пайдалану жұмыстарын ғылыми негізде ұйымдастыруға болатыны белгілі болды.
Шалғынтану – өсімдік қауымдастығы қалыптасатын заңдылықтарды зерттейтін геобатаника ілімімен тығыз байланысты.Шалғын терминіне әлі толық анықтама берілген жоқ.
Бұл тұрғыда орыс ғалымы А.П.Шенниковтың анықтамасы көкейге қонымдырақ.А.П.Шенников бойынша «шалғын – көпжылдық шөптесін мезофитті өсімдіктерінің ассоциациясының негізі», яғни ылғалды жерлерде өсетін көпжылдық шөптер құрылымы.
А.П.Шенников шалғындық мезофитті және далалық ксерофитті өсімдіктер қауымдастығын құратын шалғындық шөп жамылғысы да «шалғын» аталуы мүмкін деп есептейді.
А.М.Дмитриев бойынша «шалғын» көпжылдық шөптесін өсімдіктер жер құрылымының бір бөлігі.Пішен дайындауға арналған шабындықтарды – шабындықтар,жүйелі түрде мал жайылатын жерлерді - шалғындық жайылымдар деп атады.Қазіргі кезде шалғынға қатынасты осы негізгі екі жүйе қабылданған.
Шалғындық шаруашылығы мезофильді өсімдіктер өсетін шалғындық жерлерді және ксерофильді өсімідіктер өсетін құрғақ далалық ,шөлейт және шөл аймақтарындағы мал азықтық жерлерді пайдалану және жақсартудың ғылыми – практикалық негіздерін қарастырады.Қорыта келгенде шалғындық шаруашылығы мал азықтық өсімдіктер түрлері мен топтарына қарамастан шабындықтар мен жайылымдарға қатынасы бар шешілуге тиісті барлық мәселелрді қамтиды.
1.С.Ә.Оразбаев, А.Ә.Тореханов, И.И.Алимаев, Б.А.Ысқақ «Шалғындық және жайылымдық»,Алматы 2012
2. Қ.Ə. Əубәкіров, Т.А. Атақұлов, А.С. Каракальчев «Мал азығын өндіру практикумы», Алматы 2009
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
БӨЖ
Тақырыбы: Шалғын шаруашылығы туралы жалпы ... ... - ... ... ... Жалпы шалғын шаруашылығына сипаттама
Негізгі бөлім
2.1 Шалғын шаруашылығының ... ... ... ...
2.2 ... ... негізгі қасиеттері
2.3 Шалғын шаруашылығындағы өсімдіктердің ерекшеліктері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1.1 Жалпы шалғын шаруашылығына ... ... ... ... ... ... ретінде шалғындық өсімдіктердің өсіп,даму заңдылықтарын зерттеп анықтайтын биология ғылымының бір бөлімі.Өсімдіктің тіршілік ерекшеліктерің және даму заңдылықтарын ,оның өсу ортасымен ара ... ... ... ... білу ... ... жақсарту және тиімді пайдалану жұмыстарын ғылыми негізде ұйымдастыруға болатыны белгілі болды.
Шалғынтану - өсімдік қауымдастығы қалыптасатын заңдылықтарды зерттейтін геобатаника ... ... ... ... әлі ... ... ... жоқ.
Бұл тұрғыда орыс ғалымы А.П.Шенниковтың анықтамасы көкейге қонымдырақ.А.П.Шенников бойынша , яғни ылғалды жерлерде өсетін көпжылдық шөптер құрылымы.
А.П.Шенников ... ... және ... ... ... ... құратын шалғындық шөп жамылғысы да аталуы мүмкін деп есептейді.
А.М.Дмитриев бойынша көпжылдық шөптесін өсімдіктер жер құрылымының бір ... ... ... ... - шабындықтар,жүйелі түрде мал жайылатын жерлерді - шалғындық жайылымдар деп ... ... ... қатынасты осы негізгі екі жүйе қабылданған.
Шалғындық шаруашылығы мезофильді өсімдіктер өсетін шалғындық жерлерді және ... ... ... ... ... ,шөлейт және шөл аймақтарындағы мал азықтық жерлерді пайдалану және жақсартудың ғылыми - практикалық негіздерін қарастырады.Қорыта келгенде ... ... мал ... өсімдіктер түрлері мен топтарына қарамастан шабындықтар мен жайылымдарға ... бар ... ... ... ... ... ... деген термин де кең тараған.Оған негізінен табиғи шабындықтар мен ... ... ... мал ... жерлерге мезофильді өсімдіктер,далалық және шөлді аймақтарда өсетін ... ... ... және тағы ... ... ... кездесетін шалғындарды айтады.
2.1 Шалғын шаруашылығының алдында тұрған негізгі ... ... ... көпжылдық шөптер өседі.Бұл шөптер көп замандар бойы табиғи жағдайладың әсеріне ,бір - ... ... ... және шалғындықтарды пайдалану барысында адамдардың ықпалына ұшырап келді.
Сондықтан шалғын шөптердің тек ... ... мен ... білу ... ғана ... мен жайылымдарды пайдалануды дұрыс ұйымдастыру және малазықтық ... ... өнім алу үшін ... ... мен ... ... алдын ала жоспарлау мүмкін болады.
Біз өсімдіктердің құрамына қарай шалғындықтарға ... ... ... ... ... мен ... ... жөнінде пікір айта аламыз.Бұл арада өсірілетін шөптердің саны ғана емес,олардың пішен,көк балауса,сүрлем түріндегі ... ... да ... құндылығы ондағы қоректік заттардың мөлшерімен,олардың жұғымдылығымен,желінгіштігімен,сондай - ақ сүт,ет,жүн,т.с.с мал өнімдерінің шығымы мен сапасына тигізер ... ... ... ... құндылығы алқаптарға шығатын шөптердің түрлеріне байланысты.
Салмақтары бірдей,бірақ түрлік құрамы бойынша әр ... ... ... қоректік заттарды әртүрлі мөлшерде аламыз,олардың сапалары мен өндірістік бағалылығы да әртүрлі болады.
Шабындықтарды пайданудың өнімділігі бойынша ең жоғары деңгейлісі екпе ... ... ... ... бұл ... ... егумен тікелей байланысты.Ауа райы, топырақ және шаруашылық жағдайлары әртүрлі аймақтарға аралас егілетін шөптер құрамы түрліше болады.Жоғары ... және ... өнім ... ... ... таңдап алу көпжылдық шөптесін өсімдіктердің жаңа қабілетті шөптердіи таңдап алу көпжылдық шөптесін өсімдіктердің жаңа ... мен ... ... ... ... әр ... физикалық - жағрапиялық жағдайы бар Қазақстанда,біздің ұлан - ... және бай ... ... мен ... ... шөптердің түрлері мен жергілікті түр үлгілерінің әр алуандығы жағдайында мұны ... ... ... мүмкін.
Бір малазықтық шөптердің жаңа түрлері мен түр үлгілерін іздейміз,оларды зерттейміз, тәжірибе жүргіземіз, жаңа тұқымдары мен ... ... ... ... ... өсімдіктер дүниесі өте бай және алуан түрлі.Біз бұл ... әлі ... ... ... және ... ... көптеген малазықтық бағалы өсімдіктерді табатынымыз күмәнсіз.
2.2 Шалғын шаруашылығының негізгі қасиеттері
Біз шалғындықтарда өсетін өсімдіктер мен ... ... бір ... ... - ... ... ... іздеу керек.Алайда,бұрыңғы қасиеттерінің арасында шалғындықтарды пайдалану мен ... ... ... ... ... ... немесе қысымдық көрген күйінде дамымай қалған, құнды,шаруашылық үшін ... зор ... ... ... де ... керек.Өсімдіктерге агротехникалық ,табиғи жағдайларды жақсарту т.с.с жолдармен осындай қасиеттері толық көрініс әсерімен пайда болған, адамдардың ақыл - ... ... және ... ... ... ... көре білуді үйрену қажет.
Малазықтық шөптерге байланысты мыналарды ... ... ... ... ... ... ... құнды және кең тараған шөптердің шаруашылықтық жағырапиясын:негізгі шабындық шалғындықтар мен жайылымдарда өте - мөте көп ... және сол ... ... тән ... ... мына төмендегілермен айқындалатын шаруашылықтық құндылығын білу:
а)сыртқы құрылымы және пішімдері арқылы;
ә)олардың жиі ... ... ... бір ... осы ... ... жағдайларының жиілігі және өсетін жерлерінің әртүрлілігі бойынша;
б)шөбі шүйгін жерлерде белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... өсімдіктің пішен немесе көк балауса түрінде желінгіштігі ... ... және ... ... ... сіңімділігімен,әсіресе,сіңімді белогінің санымен;ерекше жұғымдылығымен,былайша айтқанда,өсімдіктердің малдарға, дәрумендер жетіспеген жағдайда - қалыпты жетілуі,өсуі ... ... ... ... ... жағдайда - оларды беру қабілеті.
4. Өсімдіктердің экологиясын, экологиялық қасиеттері мен ... ... ... пен ол өсіп - ... орта ... ... қарым қатынасын ашып көрсететін ілімінен тұрады.
Өсімдіктің өсіп- жетілуінің, тіршілікке төзімділігінің және ... ... жер ... ең ... ,орташа,төмен деңгейде болатыныңн білу өте - мөте қажет.
Шалғындық ... ... мен ... ... ісін ұйымдастыруды жобалау да өсімдіктердің жер таңдау қсиеттері мен экологиялық ерекшеліктеріне сәйкес жүзеге ... ... ... ... орта мен ... жағдайларында бейімделгіштік қасиеттерін ашу,өсімдіктердің түрлі жағдайларда да мол балауса және өнім беру ... ... ... ... ... ... негізгі тіршіліктік - өндірістік қасиеттерін ашып береді.Бұл қасиеттердің негізгідері - өсімдіктердің өнімділігі, ... ... ... одан ... ... және оның бойындағы бағалы нәрсені өндіру,сондай - ақ ... орта ... мен ... ... - ... ... ... жұмыстар нәтижесінде туғызылған жағдайларды мейлінше жоғары жеңгейде пайдалана алу қабілеті.
Көпжылдық шөптердің екінші бір маңыздық қасиеті - ... орта мен ... ... туындайтын қолайсыз жағдайларға төзімділігі, бұл, өз кезегінде,өнімнің тұрақтылығын айқындайды.
Үшінші қасиеті - мына ... ... ... ... ... ... ... қалыңдығы, жапырақтарының, сабақшаларының көптігі;ә) орып алғаннан, мал жайғаннан кейін тез, қалың және ... - ... өсіп шығу ... ... өнім ... және ... мейілінше жағдайларында өнімнің аз ғана төмендеуі;в) шөп шүйгінің ұзақ кзендер бойы ... ... және ... құндылығы.
2.3 Шалғын шаруашылығындағы өсімдіктердің ерекшеліктері
Шалғындық өсімдіктер арасында көпжылдық өсімдіктерді ерекше бағайлаймыз және зертейміз.Шалғындық өсімдіктер дүниесінде шаруашылықтықтық маңызға ие біржылдық ... аз ... - ... ... ... ... ... да емес.
Көпжылдық шөптерді:1) бірнеше ,кейде көп жылдар бойы жоғары өнімділігін сақтау қабілеттілігі; 2 ) бүкіл өсіп - ... ... ... көк ... ... орып ... және ... кейін де көк балаусасын бірнеше дүркін қайтадан қалпына келтіретіндігі,4) айтарлықтай жерасты тамыр жүйесін түзетіндігі, топырақта органикалық зат жинақтайтыны, оны топырақтың ... ... ... ... тамыр тармақтарымен өте аз жер мен топырақ көлемін ғана қамтып,оның құрылымдық негіздерін жасайтындығы;5) кейбір ... ... ... ... мен ... ... ... қуатты және тереңге кететін тамырлары арқылы топырақ пен топырақасты және жер асты қабаттары арасында байланыс орнату; 6) сөйте тұра, ... ... ... және ... ... ... ... айтарлықтай тереңдікте топырақ асты суларын сіңіріп алатын,оны топыраққа,оның бетіне жібермейтін тамырлық сүзгі құратындығы, ал оның топырақты ... ... ... қсиеттері үшін жоғары бағалаймыз.
Шалғындық сантүрлі шөптерді зерттеген кезде, ... ... ... ... ... төрт ... топқа бөледі.
Профессор А.М. Дмитриев атап өткендей (1948), шалғындық өсімдіктерді зерттегенде және бағалағанда ,әрқашанда мыналарды есте сақтау керек:
1. Малдардың ... үшін ... ... ... және ... механикаландыру мен химияландырудың әртүрлі деңгейлерінде өсімдіктердің шаруашылықтық - ... ... ... ... ... ... организм ретіндегі өсімдіктің барлық қасиеттерін олардың құбылмалылығына, өсіп - ... ... ... ... және ... керек.
Мәселен,өсімдіктің химиялық құрамы, өздігінен алғанда, оның малазықтық бағалылығы жөнінде тек ... ... ғана ... 1) даму деңгейіне, өсу кезеңдерінде ,2) өсімдікің жасына, 3) оны пайдаланудың тәслдері мен ... ... ... ... және егіп - өсіру әдістеріне, 5) өніп - өсу ... ... 6) ... ... ... ... ... түрлер құрамына , 7) өскен жерінің жағдайларына жатқызылған химиялық құрам, оның ауытқуы және құбылмалылығы өсімдіктің мейлінше маңызды ішкі ... ... және ... ... жоспарлау және оны орындау үшін өте құнды материал береді.
3.Өсімдіктің бойында болатын:а)оның өн - бойында белгілі бір ... ... өсіп - ... әсерінен пйда болған қасиеттерін;ә) оны пайдалану кезіндегі әсер ету нәтижесінде пайда болған және бойына сіңірген ... б) ... өсу ... ... мен ... ... ... қабілетілігін ажырата білу керек.
Қорытынды
Сонымен қорыта келгенде ауыл шаруашылығында шалғын шаруашылығы саланың бірі болып табылады. Ауыл шаруашылығы ... ... ... мал ... ... ... ... ғылыми-техникалық прогресін барынша жеделдету бүгінгі күннің басым ... ... Оның ... әр бір ... мал ... ... ... өсірудің жаңа интенсивті технологиялық әдістерді енгізу, мол өнімді сорт түрін көбейту, өсімдіктерді аурулар мен зиянкестерден және арам шөптерден қорғайтын ... ... ... ... арттыру және сақтау, өндіріс процесін кешенді механикаландыру, кең көлемді мелиорациялау, ... ... ... ... ... ... ... ішіндегі шалғын шаруашылығының теориялық негізі болып шалғын жүргізу- табиғи малазық алқаптарындағы өсімдіктердің дамуы, тіршілігінің заңдылықтары және биологиясы туралы ғылым ... ... ... ... ... оның ... ортасындағы қарым қатынастар жүйесін ашатын экологиялық қасиеттрін білу арқылы ғана малазықтық алқаптарды пайдалану жүйесін ... ... ... ... арттыруға жол ашады.
Шалғын шаруашылығының қарқындауы үшін негізгі міндеттер жүктеледі - ... ... яғни ... сол үшін дер кезінде керек жұмысты атқара білуіміз ... ... ... ... ... ... 2012
2. Қ.Ə. Əубәкіров, Т.А. Атақұлов, А.С. Каракальчев , Алматы 2009
3.http://studopedia.ru/9_48624_kirispe.html.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Киіз үй3 бет
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
«АБДИ» компаниясының қаржысын басқаруды талдау және оның тиімділігін арттырудың кейбір жолдарын ұсыну77 бет
«Шенгел и К» ЖШС63 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Аграрлық қатынастарды экономикалық реттеу146 бет
Ауыл шаруашылығы бөлімі36 бет
Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарда өсімдік шаруашылық саласының ролі75 бет
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Бухгалтерлік есеп бойынша есептер жинағы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь