Тұлға туралы теориялар жайлы ақпарат

1. Тұлға туралы жалпы ұғым
2. Тұлға теориялары
3. Тұлғаның психологиялық сипаттамасы.
4.Пайдаланылған әдебиеттер
Психологиялық ғылымда “тұлға” категориясы іргелі ұғымдардың қатарына жатады. Бірақ “тұлға” ұғымы тек психологияға тән емес, ол барлық қоғамдық ғылымдармен зерттеледі, оның ішінде философиямен, әлеуметтанумен, педагогикамен, т.б. Сонда психологиялық ғылым шеңберінде тұлғаны зерттеу спецификасы неде және психологиялық тұрғыдан тұлға дегеніміз не? Алдымен сұрақтың екінші бөлігіне жауап беруге тырысайық. Бұны жасау оңай емес, себебі тұлға деген не деген сұраққа барлық психологтар түрліше жауап береді. Олардың жауаптары мен ойларының әрқилы болуы тұлға феноменінің күрделі екендігін білдіреді. Осы орайда И.С.Кон былай деп жазады: “ Бір жағынан, ол нақты индивидті әрекет субъектісі ретінде, оның барлық жеке бас қасиеттерімен, әлеуметтік рольдерімен бірге белгілейді. Екінші жағынан, тұлға индивидтің әлеуметтік қасиеттері ретінде, осы адамның басқа адамдармен тура немесе жанама өзара әрекеттесуінәтижесінде түзілген бойындағы әлеуметтік маңызы бар қасиеттердің жиынтығы ретінде түсіндіріледі. Тұлғамен қарым-қатынасқа түсетін адамдар оны еңбек, таным және қарым-қатынас субъектісінде көреді.” Ғылыми әдебиеттегі тұлға анықтамаларының әрқайсысы тәжірибелік зерттеулермен және теориялық негіздеулермен бекітілген, сондықтан “тұлға” ұғымын қарастырғанда оларды ескеру керек. Тұлға деп жиі әлеуметтік даму барысында бойына әлеуметтік және өмір үшін маңызды қасиеттерді жинаған адамды түсінеді. Яғни, тұлға сипаттамалары қатарына адамның генотиптік және физиологиялық ұйымдасуымен байланысты ерекшеліктер жатқызылмайды. Адамның танымдық психикалық процестерінің немесе әрекеттерінің жеек дара стилі даму ерекшеліктерін сипаттайтын қасиеттер тұлға қасиеттері қатарына жатқызылмайды, ал адамдар мен қоғамға қатысты көрініс беретін қасиеттер тұлғаның қасиеттері болып саналады.
1. . Жарықбаев, Қ. Жантану негiздерi. - Алматы, 2002
2. Рубинштейн С.П. Основы общей психологии. - СПб., 2005
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік ... ... ... ... ... ... А.
Семей-2015ж
Жоспар:
1. Тұлға туралы жалпы ұғым
2. Тұлға теориялары
3. Тұлғаның психологиялық сипаттамасы.
4.Пайдаланылған әдебиеттер
Психологиялық ғылымда "тұлға" ... ... ... ... ... Бірақ "тұлға" ұғымы тек психологияға тән емес, ол барлық қоғамдық ғылымдармен зерттеледі, оның ішінде философиямен, әлеуметтанумен, педагогикамен, т.б. Сонда психологиялық ... ... ... зерттеу спецификасы неде және психологиялық тұрғыдан тұлға дегеніміз не? Алдымен сұрақтың ... ... ... ... ... Бұны ... оңай емес, себебі тұлға деген не деген сұраққа барлық психологтар түрліше жауап береді. Олардың жауаптары мен ... ... ... ... ... күрделі екендігін білдіреді. Осы орайда И.С.Кон былай деп жазады: " Бір ... ол ... ... ... ... ... оның ... жеке бас қасиеттерімен, әлеуметтік рольдерімен бірге белгілейді. Екінші жағынан, тұлға индивидтің ... ... ... осы ... ... адамдармен тура немесе жанама өзара әрекеттесуінәтижесінде түзілген бойындағы әлеуметтік маңызы бар қасиеттердің жиынтығы ретінде түсіндіріледі. Тұлғамен қарым-қатынасқа түсетін адамдар оны ... ... және ... ... ... ... ... тұлға анықтамаларының әрқайсысы тәжірибелік зерттеулермен және теориялық негіздеулермен бекітілген, сондықтан "тұлға" ... ... ... ... ... ... деп жиі ... даму барысында бойына әлеуметтік және өмір үшін маңызды қасиеттерді жинаған адамды түсінеді. Яғни, тұлға сипаттамалары қатарына адамның ... және ... ... ... ... ... ... танымдық психикалық процестерінің немесе әрекеттерінің жеек дара стилі даму ерекшеліктерін сипаттайтын ... ... ... ... ... ал ... мен қоғамға қатысты көрініс беретін қасиеттер тұлғаның қасиеттері болып саналады. "Тұлға" ұғымының мазмұнына көбінесе ... ... ... ... ... ... ... де қосады. Сонымен, тұлға дегеніміз ол тұрақты психологиялық ... ... ... ... адам. Ондай сипаттамалар қоғамдық байланыс пен қатынастарда көрініс беріп, адамның өзі мен оны ... үшін ... орын ... оның ... ... айқындайды және оның өзіне ,ортасы үшін маңызды мәнге ие. Ғылыми әдебиетте "тұлға" ұғымының мазмұнына кейде адам ұйымдасуының генетикалық және ... ... ... айта кету ... ... ... зерттеу сұрақтарын қарастырғанда психологияның өзіндік түсініктері қалыптасады. Б.Г.Ананьев бойынша адам ұйымдасуының төрт деңгейі ғылыми зерттеулер үшін қызығушылық тудырады. Олардың қатарына ... ... ... тұлға, жеке даралық жатқызылған. Биологиялық түр болғандықтан әр ... туа ... ... бар, ... дене құрылысы тік жүруге мүмкіндік береді, ми құрылымы ... ... ... ... қол ... ... ... пайдалануға мүмкіндік береді, т.с.с. Осы белгілер адам баласын хайуан баласынан ажыратады. "Индивид" ұғымы адамды ... ... ... ... ... ... ... Тұлға психологиясы саласындағы зерттеулер бұрыннан жүргізіліп келеді, олардың өзіндік тарихы бар. Тұлға психологиясы ... 3 ... ... ... клиникалық және тәжірибелік. Зерттеулердің бірінші кезеңі көне ойшылдардың жұмысынан басталып, Х ғ-ң басына дейін ... Бұл ... ... психологиясыныңХ негізгі мәселелеріне адамның өнегелік және әлеуметтік табиғаты ... ... ... Тұлға туралы алғашқы анықтамалар айтарлықтай ауқымды. Ол анықтамаларға ... ... бар ... оның жеке ... деп ... бәрі жатқызылған: биологиясы, психологиясы, мүлігі, мінез-құлқы, мәдениеті және т.б. Тұлға туралы осындай түсінік ... ... ... ... ... ... толы, тұлғадан бөлек көптеген басқа да түсініктер мен ғылыми категориялары бар психология үшін ... ... өте кең ... ... Х ғ-ң бірінші он жылдығында тұлға писхологиясының мәселелеріменХ философтармен қатар дәрігер-психиатрлар да айналыса бастады. Олар ең бірінші рет ... ... ... тұлға ретінде жүйелі түрде байқаулар жүргізіп, оның жүріс-тұрысын, өзін өзі ұстауын жақсырақ түсіну үшін өмір тарихын зерттей бастаған. Психикалық ауруларды ... және ... ... кәсіби қорытындылар ғана жасалып қоймай, адамзат тұлғасының табиғаты жөнінде жалпы ғылыми қорытындылар да келтірілген. ... ... ... клиникалық кезеңде тұлға - ерекше құбылыс деген түсінік мағынасы таратылған. Психиатрлардың аса мән бергені - әдетте науқасадамнан табылатын ... ... ... ... ... ... дені сау ... тән болғанымен, науқастарда олардың көріністері гипертрофияланатыны (асыра білінетіні) ... ... ... пен ... ... мен ... ... патологиялық және акцентуацияланған (норманың шекті варианты) тұлғаны сипаттауға мүмкіндік беретін терминдерді дәрігерлер тұлғаға анықтама беру үшін қолданған. ... ... ... ... үшін жеткіліксіз деп танылды. Өйткені, қалыпты тұлғаны тұтас сипаттау үшін ол анықтамалардың мазмұны тар, ... ... ... тыс көрініс бергенімен кез келген жағдайда "қалыпты" деп саналатын тұлға қасиеттері (мысалы, түрлі қабілеттердің болуы, адамгершілік қасиеттер) ... ХХ ғ-ң ... ... ... философиялық-әдеби және клиникалық тұрғыдан ғана зерттелсе, кейін бұл іске таным процестері мен адамның күйін зерттеумен ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер қарқынды дамып, гипотезаларды нақты тексеру және ... ... алу ... ... зерттеулерге мәліметтерді математикалық-статистикалық өңдеу әдістерін енгізуге тырысқан. Осыған байланысты психологтар ұзақ жылдар бойы қалыпты тұлғаны сенімді және ... ... ... зертеу тәсілдерін жетілдіруді өз алдарына мақсат етіп қойған. Келесі кезектегі әңгіме неғұрлым әйгілі тұлға концепциялары мен ... ... ... ... ... ... ... мен оқу құралдарында тұлға концепциялары мен теорияларының әрқалай жіктелуі келтіріледі. Р.С.Немовтың ессебі бойынша 48 ... ... бар, ... әрқайсысы 5 параметр бойынша бағалануы мүмкін. Мінез-құлықты түсіндіру жолдары бойынша барлық тұлға теорияларын психодинамикалық, социодинамикалық және интеракционистік деп бөлуге ... ... ... ... ... ... сипаттамаларына орай тұлғаны сипаттайды, адамның жүріс-тұрысын түсіндіреді. Ал социодинамикалық теориялар бойынша тәрбие детерминациясындағы басты роль сыртқы ... ... ... теориялар сыртқы және ішкі факторлардың өзара әрекеттесу ... ... ... өзара әрекеттер адамның өзекті әрекеттерін басқарады. Теорияларды типтерге бөлудің келесі негізі - тұлға туралы ... алу ... Осы ... барлық теорияларды эксперименталды және эксперименталды емес деп бөлуге болады. Эксперименталды теорияларға тәжірибе барысында ... ... ... және ... арқылы құрастырылған теориялар жатқызылады. Эксперименталды емес теориялардың авторлары ... ... ... ... ... ... теориялық талдап қорытады.Тұлғаға құрылымдық және динамикалық құрылым деген көзқарастағы авторлар тұлға теорияларын басқаша жіктейді. Құрылымдық теория үшін ... ... ... ... және оны ... ... ұғымдар жүйесін анықтау. Негізгі тақырыбы - тұлға дамуындағы қайта құрылу, өзгерістер, яғни оның динамикасы болып табылатын теориялар динамикалық деп аталады. ... ... ... ... жас ... және ... ... шеңберінде пайда болған. Олар тұлға дамуындағы шектелген жас кезеңін қарастырады, мысалы, туылғаннан орта мектепті бітіргенге дейінгі, яғни ... ... ерте ... ... дейінгі. Кейбір басқа теориялардың авторлары тұлға дамуын бүкіл өмір ... ... ... ... ... кезінде көңіл бөлінетін нәрселер: ішкі қасиеттер, тұлғаның қырлары мен қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттері. Осылай қасиеттер теориясын бөліп қарастыруға болады. Бұл топ теорияларының қағидаларына орай ... ... ... ... тәуелсіз қырларының жиынтығы мен даму дәрежесі бойынша ажыратылады, бірнеше адам бір ... ... ... ... оларды жалпылау арқылы тұлғаға біртұтас сипаттама бере алады. Тұлға қырларын бағалаудың екінші жолы барлық адамдарды типологиялық топтарға біріктіруді жорамалдайды. ... бір ... ... ... ... сипаттамалары бір-біріне жақын, мінез-құлықтары ұқсас. Сонда әрбір типологиялық топтың психологиялық сипаттамалары өзгеше, басқаға ұқсамайды деген сөз. Тұлға теорияларының жіктелуін ... тек ... қана ... Б.В.Зейгарник теорияларды пайда болу және даму жағдайларына тәуелді мазмұнды-мағыналық және тарихи ... ... Ол ... ... ... ... ... фрейдизм мен неофрейдизмнің тұлға теориялары, гуманистік тұлға теориялары, экзистенциальді психологияның тұлға теориясы, француз әлеуметтік мектебінің ... ... және т.б. ... ... ... ... ... Қазіргі кезде тұлға зерттеуде жеті негізгі тұлға теориялары дамыды. Әрбір бағыт өзінің теориясымен және де өзінің әдісімен, құрылымымен ... ... ... ... Қазіргі кезде психологияның ерекшелігі психиканы зерттеуші бағыттың көптігімен, тұлға теориясының ... ... ... ... ... ... теориялық міндеттерге және ғылымның дамуының ішкі қажеттіліктеріне байланысты. Тұлға - ... ... ... даму ... индивидуалды қажеттіліктермен қамтамасыз ететін, уақытша және белгілі бір жағдайларда адамның ... ... ... теориясы - бұл болжамдардың жиынтығы ... ... ... ... мен ... ... теориясын тек түсіндіруге тырысып қана қоймай, ол адамның жүріс- тұрысын сипаттайды ... Д. ... ... . ... Қ. ... ... - ... 2002
* Рубинштейн С.П. Основы общей психологии. - СПб., 2005

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке тұлғаның қазіргі психологиялық теорияларын классификациялау және оған негіз болатын факторлар: психодинамикалық, социодинамикалық және инеракционистік12 бет
Тұлға теорияларының компоненттері8 бет
Тұлға туралы ақпарат3 бет
Тұлға туралы мәлімет5 бет
Тұлға туралы теориялар7 бет
Тұлға туралы теориялар жайлы4 бет
Тұлға туралы теориялар жайлы мәлімет5 бет
Тұлғаның даму теориялары4 бет
«Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы»18 бет
Б. Эльконин бойынша тұлға дамуы18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь