Мал сою әдістері жайлы

1. Соғым сою тәртібі
2. Мал етінің пайдасы
3. . Етті мүшелеу
4. Қорытынды
Қысқа ет дайындау кезінде сойылған мал-соғым. Соғымға сойылатын малдар: жылқы, түйе, сиыр. Соғымға сойылатын мал ерте күтімге алынып, жемге байланады. Ол әбден семіргенше, қазақтар қызылсырап қалмауы үшін күн суыта күздік сойып алып, соның етін жей тұрады. Күздік малы: тана, торпақ, тай, құлын, кәрі-құртаң. Сол себепті қараша айы туғанында қазақтар: «Қараша – қауыс, кәрі-құртаңды тауыс», - деп мәтелдеген. Өйтпегенде ше, кәрі-құртаң мал қыстың ақырған аязы мен бұрқасын боранын көтере алмай, текке арам өліп қалады. Содан ол жазбойы жинаған азын-аулық қоңын жоғалтпай тұрғанында оны күздікке сойып алған дұрыс.
Егерде мүмкіндік болса, соғымға жылқы сойған жақсы. Соғымға арналып, жемге байланған жылқыны суық толық түсіп, қар бекіп, қыс күшіне енген желтоқсанның аяғында, қаңтардың басында сояды. Әйтпесе, жылы ауа-райында шошалада сақталған жылқы еті тез бұзылып кетеді. Қазір қаладағы қазақтар соғым етін мұздатқыш, тоңазытқышта сақтайды. Ал, аязға сорғызып, мұз қылып қатырмай, күтіп ұсталған соғым еті дәмді болады. Жылқы еті шамалы суыққа қатпайды, семіз болса, тіпті тез қызып, бозданып, дәмінің бұзылып, қоректік құнарлығын жоғалтып алатыны белгілі.
        
        Қазақстан   Республикасы  Білім және Ғылым  ...  ... ... ... мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы:Мал сою әдістері
Орындаған:Шалтанбаева А.Ж
Топ:ТЖ-205
Тексерген: Татенов А.Б
Семей 2015ж
Жоспар:
* Соғым сою тәртібі
* Мал етінің пайдасы
* . Етті мүшелеу
* Қорытынды
Соғым сою ... ет ... ... сойылған мал-соғым. Соғымға сойылатын малдар: жылқы, түйе, сиыр. ... ... мал ерте ... ... ... ... Ол әбден семіргенше, қазақтар қызылсырап қалмауы үшін күн суыта күздік ... ... ... етін жей ... Күздік малы: тана, торпақ, тай, құлын, кәрі-құртаң. Сол себепті ... айы ... ... , - деп ... ... ше, ... мал қыстың ақырған аязы мен бұрқасын боранын көтере алмай, текке арам өліп қалады. Содан ол жазбойы жинаған азын-аулық қоңын ... ... оны ... ... алған дұрыс. Егерде мүмкіндік болса, соғымға жылқы сойған жақсы. Соғымға ... ... ... ... суық ... ... қар бекіп, қыс күшіне енген желтоқсанның аяғында, қаңтардың басында сояды. Әйтпесе, жылы ауа-райында ... ... ... еті тез ... ... ... ... қазақтар соғым етін мұздатқыш, тоңазытқышта сақтайды. Ал, аязға сорғызып, мұз қылып қатырмай, күтіп ... ... еті ... ... ... еті шамалы суыққа қатпайды, семіз болса, тіпті тез қызып, бозданып, дәмінің ... ... ... ... ... ... ... отбасында орындалатын шарттар: 1. Малды соғымға соятын күн, оның сағаты алдын-ала белгіленеді.2. Малды жығып, аяқ-қолын байлайтын, бауыздап, терісін ірейтін, етін ... ... ... ... ... ... Оған ... жақын туған-туыс, мал сойып жүрген қасапшылар келеді. 3. Соғым союға ... ... ... ... ... ... тартатын, аяғын байлайтын мықты арқан, жіп, өткір де қарулы ... ... ... (жай ... ... ... омыртқа қайыратын кіндік темір, жаңғырық (бауыздау алқымға және қабырғаға салу үшін), мал сойғанда астына төсейтін ... ... ... ... (шылапшын), су құятын ыдыс (бұл күні су көп қажет болады).
Мал етінің пайдасыТөрт түлік мал етінің ... ... ... ... ... жынысына, жасына, қоңдылығына тығыз байланысты. Қолда өсірілген малдың етінде орта ... ... ... су, 15-20,3 ... ... 5,8-29,4 ... май, 0,8-1,1 ... күл болады. Және де әрбір мал түлігі етінің бір-бірінен биохимиялық құрамы мен дәмі жағынан ... бар. Сиыр ... ... көп болса, мал етіне қарағанда құс етінде коллаген мен эластин аз және ... ... ... ... өте ... ... ... алайда оны шамадан артық жеудің зиян кел-тіруі мүмкіндігін ес-ке салады. Жалпы, жеңіл дене еңбегімен ... ... ... ... 150-200 ... ет жеу ... ... етте толып жатқан минералды заттар, соның ішінде темір мен дәрумендер бар. ... ... ... А1, В2, В12 ... бай. Ең ... ... ... экстрактивті заттардың болуы. Етті қайнатқанда ол сорпаға шығады.
Етті мүшелеуОбал - сауапты ойлайтын, мал бағып, ет ... ... ... ... ... ... ... етін қиқымдамай, балтамен шауып, сүйегін жаңқаламай, таза боршалап, тұздап алады. Қонақасыға, күздікке, соғымға сойылған мал-дың етін жілік-жілігімен бөлшектеу - ет ... деп ... ... төрт ... 12 ... ... оң, сол ... қолы мен санының әрқайсында мынандай сүйектер бар: жамбас, ортан жілік, тоқпан жілік, кәрі жілік, жауырын. Мал ... осы ... ... бойынша ажыратып бөледі. Бұл әдіс жіліктеу деген атауға ие. Қой етін ... оны 13 ... ... 2 ... 2 ... ... 2 ... жілік, 1 бел омыртқа, 2 сүбе қабырға (сүбемен қоса бүйректен жоғарғы 5 қабырға кетеді), 2 ... 1 төс, 1 ... 2 ... 2 ... жілік, 2 кәрі жілік, 1 бұғана, 1 мойын. Басқа ... да ... ... ... ... ... түсіруге дейінҚазақ халқы мал сойғанда оны міндетті түрде бауыздайды. Корей, моңғол ... ... ... ... ... ... тұншықтырып та өлтіреді. Олар оған мынандай дәлел айтады: . Алайда қазақ ... үшін ... ... ... ... еттің бәрі - харам болып саналады. Жылқы (басқа малдар да) бауыздалған соң, жанының толық шыққаны күтіліп, ... ... ... ... ... ... ... жаңғырық алынады, аяғындағы арқан, жіп шешіледі. Сосын ... ... ... адамдар аудара жылжыту тәсілімен төселген қамыстың, сабанның үстіне әкеліп, бір ... ... ... үшін екі ... қапталдығын ала жаңғырық қояды. Мұнан кейін малдың терісін пышақпен тіліп, қолмен іреу басталады. Жылқының терісін оң ... ... іреу ... Тек есте ... бір ... қойдың аяғын ірегенде ол тізе буынынан басталса, жылқыда тұяқтың түбі шашадан ... ... ... ... ... іреу ... ... терісін іреу тәртібімен сәйкес. Алайда қойды сойғанда төстік алынса, жылқыны сойғанда төстік алынбайды, жылқының төс ... де қоса ... Тері таза ... ... соң ... өткір пышақтын ұшымен төсе-тектің кіндік тұсынан шат-қа қарай сәл төменірек, шамамен үш-төрт елідей ... ... ... сол ... ... ... жылқының семізділігі қандай, соны көріп өл-шейді. Жылқының төс етегі қазы деп аталады. Осы қазы ... ... - ... ... ... ... ... соғым иесі, мал союға жиналғандар ең алдымен соны көріп, біліп, сойылып жатқан жылқының қазысын , , , , , деп, ... ... деп ... Жылқының терісін жұдырықтап түсіру өте қиын, мұнда негізінен өткір пышақ қана қолданылады. Теріні ірегінде оны кеспей, оған шел яғни, ет - май ... таза ... жөн. Кей ... ... ... ... ... тоқпақты, балтаның шүйдесін пайдаланады. Жылқы денесін шалқасынан жатқызып, ең әуелі, төрт сирақтың және бауыр терісі сыпырылады, сосын малдың ... ... ... ... ... да, ... ... бір жағына қарай жатқызып, үстіңгі жағының терісі қыр арқалығынан ... ... ... ол тері ... ... қамыстың немесе саба-нның үстіне керіліп жайылады да жылқының денесі екінші жағына аударылып, енді осы жақтағы теріні сыпыруға ... ... оң ... ... іреу ... Тек есте болатын бір жағдай: қойдың аяғын ірегенде ол тізе ... ... ... тұяқтың түбі шашадан бастау алады. Содан кейінгі теріні іреу тәртібі қойдың терісін іреу тәртібімен ... ... ... ... ... ... жылқыны сойғанда төстік алынбайды, жылқының төс терісін де қоса ірейді. Тері таза ... ... соң ... ... пышақтын ұшымен төсе-тектің кіндік тұсынан шат-қа қарай сәл төменірек, шамамен үш-төрт елідей жерді ақырын тіледі, сол арқылы сойылып жатқан жылқының ... ... соны ... ... ... төс ... қазы деп аталады. Осы қазы майының қалыңдығы - ... ... ... ... ... соғым иесі, мал союға жиналғандар ең алдымен соны көріп, біліп, сойылып жатқан жылқының қазысын , , , , , деп, ... ... деп ... ... терісін жұдырықтап түсіру өте қиын, мұнда негізінен өткір пышақ қана ... ... ... оны ... оған шел яғни, ет - май жібермей, таза сойған жөн. Кей жерлерде жылқының терісін ... ... ... ... ... пайдаланады.

Пән: Ет, сүт, шарап өнімдері
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мал сою әдістері9 бет
Мал сою әдістері жайлы мәлімет13 бет
Малды сою әдістері11 бет
Алымдар29 бет
Бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқытудың әдәс – тәсілдері16 бет
Оқушыларға білім беретін дерек көздеріне сәйкес топтастырылған әдістер: сөздік әдістері, көрнекілік әдістері, тәжірибелік әдістер13 бет
Оқыту әдістері, тәсілдері және құралдары туралы ұғым21 бет
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет
Педагогикалық әдіснама бойынша теориялық және практикалық материалдармен жұмыс.Библиографиялық көрсеткіш7 бет
Сүтқышқыл бактериялары51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь