Жарманың ботаникалық сипаттамасы және ассортименттері


1. Жарманың ботаникалық сипаттамасы
2. Дәнді жармаға өңдеу үрдісінің технологиялық схемасы
3. ҚОРЫТЫНДЫ
4. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Жарма Жарманы дақыл тұқымдастарға жататын биддай, арпа, тары, күріш, жүгері және қарақұмық дәнінен алады.
Жарманың тағамдық қасиеті жоғары және жұғымды калория болады. Жармада аз мөлшерде витаминдер мен каоий тұздары бар.
Жарма адамның тағамдық рационында жалпы дәнді-дақылдардың қолданылуының 8-13% құрайды. Жарма зауыттарында жарма мәдениетінің әр түрлі түрлерін қайта өңдейді. Күріш,тары, қарақұмық дәндерінің негізгі массасын жарма өндіруге пайдаланғандықтан олар кейде өздік жарма мәдениеті деп аталады. Сонымен бірге жарма және жарма өнімдерін сұлы, арпа, бидай,жүгері, бұршақ дәндерінен жасайды. Жеке жағдайларда жарма өнімдеріне ақ жүгері, ЧуМИЗА, жасымық және т.б. қайта өңдейді. Жарма өнімдерінің ассортименттері өте кең- ол бүтін немесе бөлшектенген ядро, қауыздан және т.б. жасалған жарма.
Жарма мәдениетінің дәні пішіні, өлшемі, құрылымы бойынша әр түрлі болып келеді. Ол үш бөлімнен:эндосперм, өскін және әр түрлі қабықшалардан тұрады, бірақ өскін эндоспермды бір бүтін ядро ретінде қарастырған ыңғайлы. Сондықтан болашақта дән ядро мен қабықшадан құрылады деп есептейтін боламыз. Ядроның үстіңгі қабатын толығымен жапқан қабықшалары гүлтектес(тары, күріш, арпа, сұлы) немесе тұқымдық (қарақұмық, бидай, жүгері) немесе дәнді (бұршақ) болуы мүмкін.
Дәннің өте маңызды ерекшелігі болып сыртқы қабықша мен ядроның байланысының беріктігі болып табылады.
Күріш, тары, сұлы және қарақұмық сияқты төрт жарма мәдениетінің дәндерінің сыртқы қабықшалары ядроны ұстайды, бірақ онымен бірге өсіп кетпеген. Қалған төрт түрлері бидай, бұршақ, арпа, жүгері дәндері ядромен бүкіл үстіңгі бөлігімен тығыз өсіп кеткен. Қабықшалардың ядромен байланысының беріктілігін әр түрлі жарма өнімдеріне дәнді өңдеу әдісі анықтайды. Ядроның беріктілігі мен сынғыштығыөңдеудің әдістерін анықтап қана қоймай, өнімнің ассортиментін де анықтайтындықтан, дәннің қасиетінде өте маңызды.
Әр түрлі мәдениет дәндерінің сыртқы қабықшаларының мөлшері әр түрлі. Құрамынды ең көп қабықшасы бар ол сұлы – 22-30% (орташа 26%), ең азы арпа мен бұршақта- орташа 11-10%, тарыда, күріште, қарақұмықта пленканың мөлшері 20%-ға жуық.
Жарманың шығымы мен сапасына дәннің көптеген сапа көрсеткіштері әсер етеді. Ең басты маңыздысы қабықшаның мөлшері, үлкендігі, тепе-теңдігі, дәннің ылғалдылығы және ондағы қоспа мөлшері.
Қабықшаның мөлшері- ПЛЕНЧАТОСТЬ-қоспадан тазартылған дәнді анықтайды. ПЛЕНЧАТОСТЬ жоғары болған сайын ядроның мөлшері соғұрлым аз, соғұрлым ондай дәннен жарманы алу қыйын болады. Ереже бойынша жарма дәнінің ПЛЕНЧАТОСТІ кішіден кішірек, алайда басқа жағдайлары болады, мысалы, қарақұмық дәнінің ең үлкен фракциялары орташаға қарағанда ПЛЕНЧАТОСТІ көбірек болады. Жарма мәдениетінің барлық дәнінде ең кішкентай фракциялары өте үлкен ПЛЕНЧАТОСТЬ ие.
1. Мельник Б.Е. Активное вентилирование зерна (справочник). М.:Агропромиздат,1986-159с.
2. Налеев О.Н. Технология хранения зерна. (на каз языке).Алматы: РИК, 1993.-212 с.
3. Пунков С.П., Стародубцева А.И. Хранение зерна элеваториоскладское хозяйство, зерносушение. М.: Агропромиздат. 1990,-367 с.
4. Стародубцева А.И., Сергунов В.С. Практикум по хранению зерна. М.: Агропромиздат. 1987.-192 с.
5. Трисвятский А.А. Хранение зерна. М.:Агропромиздат. 1986-351 с.
6. Платонов П.Н., Пунков С.П., Фасман В.Е. Элеваторы и склады М.:Агропромиздат. 1987-320 с.
7. Правила по организации и ведению технологического процесса на элеваторе -М.: ЦНИИТЭИ, 1984-123 с.

Пән: Биология
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТ
Инженерлік технологиялық факультет

Жарманың ботаникалық сипаттамасы және ассортименттері

Орындаған: Газизова Г.Н.
Топ:ТПс-325
Тексерген: Нургазезова А.Н.

Семей 2015ж

Жоспар:
1. Жарманың ботаникалық сипаттамасы
2. Дәнді жармаға өңдеу үрдісінің технологиялық схемасы
3. ҚОРЫТЫНДЫ
4. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

Жарманың ботаникалық сипаттамасы және ассортименті
Жарма Жарманы дақыл тұқымдастарға жататын биддай, арпа, тары, күріш, жүгері және қарақұмық дәнінен алады.
Жарманың тағамдық қасиеті жоғары және жұғымды калория болады. Жармада аз мөлшерде витаминдер мен каоий тұздары бар.
Жарма адамның тағамдық рационында жалпы дәнді-дақылдардың қолданылуының 8-13% құрайды. Жарма зауыттарында жарма мәдениетінің әр түрлі түрлерін қайта өңдейді. Күріш,тары, қарақұмық дәндерінің негізгі массасын жарма өндіруге пайдаланғандықтан олар кейде өздік жарма мәдениеті деп аталады. Сонымен бірге жарма және жарма өнімдерін сұлы, арпа, бидай,жүгері, бұршақ дәндерінен жасайды. Жеке жағдайларда жарма өнімдеріне ақ жүгері, ЧуМИЗА, жасымық және т.б. қайта өңдейді. Жарма өнімдерінің ассортименттері өте кең- ол бүтін немесе бөлшектенген ядро, қауыздан және т.б. жасалған жарма.
Жарма мәдениетінің дәні пішіні, өлшемі, құрылымы бойынша әр түрлі болып келеді. Ол үш бөлімнен:эндосперм, өскін және әр түрлі қабықшалардан тұрады, бірақ өскін эндоспермды бір бүтін ядро ретінде қарастырған ыңғайлы. Сондықтан болашақта дән ядро мен қабықшадан құрылады деп есептейтін боламыз. Ядроның үстіңгі қабатын толығымен жапқан қабықшалары гүлтектес(тары, күріш, арпа, сұлы) немесе тұқымдық (қарақұмық, бидай, жүгері) немесе дәнді (бұршақ) болуы мүмкін.
Дәннің өте маңызды ерекшелігі болып сыртқы қабықша мен ядроның байланысының беріктігі болып табылады.
Күріш, тары, сұлы және қарақұмық сияқты төрт жарма мәдениетінің дәндерінің сыртқы қабықшалары ядроны ұстайды, бірақ онымен бірге өсіп кетпеген. Қалған төрт түрлері бидай, бұршақ, арпа, жүгері дәндері ядромен бүкіл үстіңгі бөлігімен тығыз өсіп кеткен. Қабықшалардың ядромен байланысының беріктілігін әр түрлі жарма өнімдеріне дәнді өңдеу әдісі анықтайды. Ядроның беріктілігі мен сынғыштығыөңдеудің әдістерін анықтап қана қоймай, өнімнің ассортиментін де анықтайтындықтан, дәннің қасиетінде өте маңызды.
Әр түрлі мәдениет дәндерінің сыртқы қабықшаларының мөлшері әр түрлі. Құрамынды ең көп қабықшасы бар ол сұлы - 22-30% (орташа 26%), ең азы арпа мен бұршақта- орташа 11-10%, тарыда, күріште, қарақұмықта пленканың мөлшері 20%-ға жуық.
Жарманың шығымы мен сапасына дәннің көптеген сапа көрсеткіштері әсер етеді. Ең басты маңыздысы қабықшаның мөлшері, үлкендігі, тепе-теңдігі, дәннің ылғалдылығы және ондағы қоспа мөлшері.
Қабықшаның мөлшері- ПЛЕНЧАТОСТЬ-қоспадан тазартылған дәнді анықтайды. ПЛЕНЧАТОСТЬ жоғары болған сайын ядроның мөлшері соғұрлым аз, соғұрлым ондай дәннен жарманы алу қыйын болады. Ереже бойынша жарма дәнінің ПЛЕНЧАТОСТІ кішіден кішірек, алайда басқа жағдайлары болады, мысалы, қарақұмық дәнінің ең үлкен фракциялары орташаға қарағанда ПЛЕНЧАТОСТІ көбірек болады. Жарма мәдениетінің барлық дәнінде ең кішкентай фракциялары өте үлкен ПЛЕНЧАТОСТЬ ие.
Сонымен бірге ұсақ дән нашар қабыршақтанады, әсіресе өңдеудің эффективтілігіне ең кіші дәннің болуы ықпал етеді. Ондай дәннің өлшемі өту кезіндегі ситтің саңылауымен анықталады. Ондай дәннің құрамы белгілі стандарттармен шектеледі. Ұсақ дән алатын ситтің саңылаудың өлшемі тары үшін 1,4x2 мм, сұлы үшін 1,8x2 мм, арпа үшін 2,2x2 мм. Ұсақ дәнді мүкіндігінше нан қабылдау орындарында және элеваторларда електен өткізген дұрыс.
Дәннің тепе- теңдігі де маңызды ұғым береді және өлшемі бойынша жақын үлкен дәндердің де болуы өте маңызды.
Дәннің ылғалдылығы оның технологиялық қасиетіне, соңғы жарманың ылғалдылығына үлкен әсер етеді. Жоғары, көп жағдайларда төмен ылғалдылық оның технологиялық қасиетін нашарлатады,жоғары ылғалдылықта қоспадан және дәннің қабыршақтануынан тазарту қыйындайды, төмен ылғалдылықта оның өңдеу үрдісіндегі бөліну болатын технологиялық жағдайларын нашарлатады.
Жарма шикізатында көбінесе қыйын бөлінетін әр түрлі қоспалар болады. СОРНАЯ(зиянды) қоспа органикалық, мәдени, минералды дәндерді және СОРНЫЕ өсімдіктерді қосады. Мысалы, басқа мәдениеттің дәндері мен сорные өсімдіктері сорный қоспаға қарақұмық, тары, күрішті жатқызады.
Дәннің қоспадан тазартылуының жалпы мүдделері бидай дәні мен қара бидайдың ұн зауытында тазартылуы сияқты болып келеді. Алайда, әр түрлі мәдениет дәндерінің пішіндері мен өлшемдерінің әр түрлілігіне, сонымен бірге ондағы спецификалық қоспаның болуы дәнтазартқыш құрылғыларының қолданылуының бірнеше ерекшеліктеріне алып келеді. Жарма мәдениетінің барлығында дерлік өзіндік қыйынбөлінетін қоспалары болады. Бұл қоспаның СОРНЫЙ және мәдени өсімдік тұқымдарын көрсетеді. Мысалы, қарақұмықтағы қыйын бөлінетін қоспаларға бидай, арпа, сұлы, жабайы қарақұмық, сонымен бірге татарлық қарақұмық- карлык жатады. Күріштің дәніндегі қыйын бөлінетін қоспаларына әр түрлі қара дәндер(үлкентұқымды тарылар, қысылған тарылар және т.б.), бидай және басқа да дәндер жатады. Қоспаға олардың тығыздығын төмендететін лаймен араластырылған жердің түйіршіктері қызмет етеді. Минералды қоспа (галька) 2,6...2,8 гсм³ тығыздыққа ие, ал жердің түйіршіктері 1,2...1,3 гсм³ тығыздықта болатын дәннің тығыздығына ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Астық түйірдің және дәнді дақылдардың жалпы сипаттамасы жайлы мәлімет
Жарма дақылдарын қайта өңдеу технологиясы
Қарақұмық қарақұмықтар тұқымдастығына жататын біржылдық өсімдіктер
Ауыл шаруашылығы дақылдарының сапа көрсеткіштері
Тары дақылдарының түрлері және өнімдерін өндіру технологиясы
Жарма дақылдарын ақтау
Бидай жармасын алудың технологиясы
Астықты және өнімдерді қайта өңдеудің физикалық қасиеттері
Астық-түйірді іріктеу және сақтау ерекшеліктері
Жарма дақылдары және олардың сапасын анықтау жолдары
Пәндер