Тамақтану гигиенасы туралы

1.Тамақтану гигиенасы.
2.Тамаққа қойылатын гигиеналық талаптар.
3.Балалардың тамақтану рационын құру.
4.Қазақтың ұлттық тамақтарының маңызы.
5.Пайдаланылған әдебиеттер.
Тамақтану - ағзаның қуат шығынының орнын толтыруға, тіндер құрылуына және жаңартылуына және қызметтерін реттеп отыруға кажетті, ағзаға түсетін заттардың қорытылу, сіңу және сіңірілу үрдістері. ағзаның өмір сүруге, денсаулықты және жұмысқа қабілеттілікті сақтауға қажет нәрлі заттарды (ақуыз, май, көміртегі, дәрумендер, минералды тұздар) бойға сіңіру процесі.
Тиімді тамақтану
Тиімді тамақтану адам біраз ауру-сырқауға ұшырамай, оларды оңай жеңіп отырады.
Тиімді тамақтану мезгілсіз, ерте қартаюдан алдын-ала сақтандырады.
Асқазаны, жүрек-қан тамыры т. б. сырқатқа ұшырағанда тамақтанудың арнайы ойластырылып жасалған ас үлесі (рацион) мен режимі емнің бір түрі болып табылады.
Тамақтану бүкіл организмнің бір қалыпты дамуы мен үйлесімді қызметін қамтамасыз ететіндей болып ұйымдастырылуы тиіс.
Адамның кәсібіне, жасына, жынысына сәйкес, тіршілік әрекетіне қарай қажет тамақтық рационы оның құрамындағы ақуыз, май,көмірсулар т. б. заттардың сапасы мен мөлшері жағынан реттелу керек. Организмнің физиологиялық қажеті көптеген жағдайға байланысты, олар ұдайы өзгеріп отырады.
Организмнің тамақтан жұғымды заттарды дәл осы сәтте қажетті мөлшерде бойына сіңіріп зат алмасу процесінде бір затты екінші түрге айналдыратын, керекті кезінде пайдалануға болатындай қор жасайтын, реттеуші механизмі болады. Бірақ организмнің реттеу мүмкіндігінің белгілі шегі бар; ол мүмкіндік бала кезде және егде тартқан шақта көбірек шектеледі.
Бірқатар заттарды, кейбір витаминдер, алмастырылмайтын амино қышқылын адам организмі зат алмасу процесінде жинақтай алмайды, ол дайын күйінде тамақпен бірге берілуі тиіс, өйтпеген күнде кісі тамақ жұқпайтын ауруға ұшырайды.
1.Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2002.344б.
2.Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2004.,
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы ... ... ... ... Н. С. ... ... ... гигиенасы.
2.Тамаққа қойылатын гигиеналық талаптар.
3. Балалардың тамақтану рационын құру.
4. Қазақтың ұлттық тамақтарының маңызы.
5.Пайдаланылған әдебиеттер.
Тамақтану - ... қуат ... ... ... ... ... және жаңартылуына және қызметтерін реттеп отыруға кажетті, ағзаға түсетін заттардың қорытылу, сіңу және сіңірілу үрдістері. ағзаның өмір сүруге, денсаулықты және ... ... ... ... ... ... ... май, көміртегі, дәрумендер, минералды тұздар) бойға сіңіру процесі.
Тиімді тамақтану
Тиімді тамақтану адам біраз ауру-сырқауға ұшырамай, оларды оңай ... ... ... ... ерте қартаюдан алдын-ала сақтандырады.
Асқазаны, жүрек-қан тамыры т. б. сырқатқа ұшырағанда тамақтанудың арнайы ойластырылып жасалған ас ... ... мен ... ... бір түрі ... табылады.
Тамақтану бүкіл организмнің бір қалыпты дамуы мен ... ... ... ... ... ... тиіс.
Адамның кәсібіне, жасына, жынысына сәйкес, тіршілік әрекетіне ... ... ... ... оның құрамындағы ақуыз, май,көмірсулар т. б. заттардың сапасы мен мөлшері жағынан реттелу керек. Организмнің ... ... ... ... ... олар ... ... отырады.
Организмнің тамақтан жұғымды заттарды дәл осы сәтте қажетті мөлшерде бойына сіңіріп зат алмасу процесінде бір затты ... ... ... керекті кезінде пайдалануға болатындай қор жасайтын, реттеуші механизмі болады. Бірақ организмнің реттеу мүмкіндігінің белгілі шегі бар; ол ... бала ... және егде ... ... ... ... заттарды, кейбір витаминдер, алмастырылмайтын амино қышқылын адам организмі зат алмасу процесінде жинақтай алмайды, ол дайын күйінде тамақпен бірге ... ... ... күнде кісі тамақ жұқпайтын ауруға ұшырайды.
Тамақтың жұғымдылығы
Тамақтық жұғымдылығы оның құрамындағы ақуыз, май, углеводтардың саны мен сапасына байланысты.
Дені сау ... ... ... ақуыз, май және углеводтардың ара қатынасы 1:1:4-ке жуық болуы керек. 1 ... ... ... ... ... құндылығы олардың сіңімділігін ескергенде тиісінше 4,9 және 4 ккал болады.
Тамақтың бойға сіңетін құнары организмнің өмірлік маңызы бар ... оның ... зат ... мен депо ... дұрыс атқаруына жұмсалады.
Тамақты сіңіру кезінде организмнің бөлген қуатының мөлшерін тағамның калориясы деп атайды.
Тамақтану рационын жасағанда адамның жынысын, жасын кәсібін ... ... ауыр дене ... ... ... ... ... ағаш кесушілер, ауыл шаруашылығының механизаторлары жеңіл дене еңбегімен немесе ой еңбегімен шұғылданатын адамдарға қарағанда ... ... көп ... қажет етеді.
Тамақтану мезгілдері
Адамдар күніне 3-5 рет тамақтанады.
Негізгі тамақтану мезгілі үшке бөлінеді: таңертеңгі ас (сағат 7.00-9.00 аралығы) - ас үлесі (рацион) қант ... ... сүт ... сары май т.б. - ... қант құрамын тұрақтандырады, тәбетті ретке келтіреді, сонымен қатар күні бойы тамақты шамадан тыс көп ... және ... ... ас ... 13.00-14.00 аралығы) - ас үлесі (рацион) құнды - әр түрлі тағамдар жиынтығы, организмді керекті құнарлы заттармен қанықтырады;
кешкі ас ... - ас ... ... ... ... - ұйқы кезінде адам организмін жайландырып, қорытылуына көп қуат кетпейтін тағамдар;
Аралық тамақтану: таңертеңгі ас пен ... ас ... - ... ... ас (ланч) - жеміс-жидек немесе тоқаш, сусын немесе шырын;
түскі ас пен кешкі астың ортасында - түстік - ... ... ... ... ... шырын, айран.
Балалардың тамақтану рационын құру.
Балалардың тамақтануының рационалды болуы, тамақтанудың тәртібін дұрыс ... ғана ... Ол үшін ... ... ... ... ... уақытын және уақыт аралықтарын қатал сақтау;
2.Тамақ қабылдаудың физиологиялық рационалдылығы;
3.Жеке тамақтану уақыттарына сәйкес, тағамды мөлшері мен сапасына байланысты ... ... ... жағдайы және тамақтану кезіндегі балалардың тәртібі.
Тәуіліктік рационды құру
1.Таңертеңгі тамақ 25%.
2.күндізгі тамақ 30%
3.кешкілік тамақ 20%.
4.кешкі тамақ 25%
Балалардың ұтымды тамақтануы, олардың денсаулығына ... ... ... ... аурулардың және басқа да жағымсыз факторлардың әсеріне тұрақты болып табылады және барлық жастағы кезеңде оқытуға ... ... мен ... ... қолдауындағы тамақтанудың басымдылық рөлі тұрғындардың ұтымды тамақтануы мемлекеттік саясатта бекітілген.
Ұтымды тамақтану - ... ... ... және ... ара қатынасы және күні бойы қабылдау бойынша соңғысының ... ... ... сай және оның ... ... ... мен іс-әрекеттілігі кезіндегі тамақтану.
Көптеген зерттеушілер, балалардың оқытуы мен дене дамуын, денсаулық ... ... ... олардың тамақтануының биологиялық толыққажеттілігін белгілеген. Егер ұтымды тамақтану, балалардың денсаулығы мен үйлесімді дамуын анықтау жағдайда болса, күдік тудыру мүмкін, ... ... ... ... ... ... ... асқорыту жүйесі аурулары, жүйке және жүрек-тамыр жүйе аурулары, жұқпалы және тұмау аурулары тұрақтылығының төмендеуі.
Санитарлық дәрігер ас-мәзірін құрастырған кезде ... ... ... ... ... ... ... жас мөлшеріне сәйкес дене еңбегінің жүктемесіне, жыл мезгіліне, климатқа ... ... ... заттарға және энергияға қажет-тілігіне сәйкес болуы қажет. Жаз мезгілінде энергия ... ... ... ... 10%-ға жоғарылату қажет;
2.Ас мәзірі балалар мекемелерінің қызметінің ұзақтығына байланысты 3-5 ретке есептелінеді;
3.Ас мәзірі әрбір типтегі балалар мен жасөспірімдер ... үшін ... ... ... ... байланысты жасалады. Ет пен балықтан жасалған тағамдарды таңертеңгі және түскі асқа ал, кешкі асқа сүт, көкөніс және жармадан жасалатын ... ... ... ... ... міндетті түрде ет, балық, сүт, сары май, ... нан ... ... мәзірі әр түрлі тағамдардан құралады. Бір күндегі тағамдардың түрлері қайталанбауы тиіс;
5.Барлық балалар ... ... ... ... ... институты жергілікті жағдайларға байланысты ұсынған үлгі ас мәзірін негізге ала отырып, екі апталық ас мәзірі ... ... ... ... және ... ... тағы екі ас ... дайындалады. Тағам рационының калориясын және химиялық құрамын анықтау, арнаулы кестелер мен балалар тамақтануына арналған нұсқаулар бойынша жүргізіледі;
6.Күнделікті үлгі ас мәзірінің ... ... ... тамақтану мерзіміндегі тамақтардың тізімі және осы тағамдардың барлығының массасы мен жеке түрлері көрсетілген сұрыптама ас мәзірі жасалады. Сұрыптама ас ... ... ... мен ... де саны ... ... ... балалар мекемелерінде қызметкерлер тек қана түсте, ал мектеп интернаттарында 3 мезгіл тамақтанады);
7.Ас мәзірінде көрсетілген кейбір тағамдар жоқ ... ... ... ... ... ... тағамдардың кестесін қолдана отырып, химиялық құрамы жағынан сәйкес келетін тағамдармен ауыстыруға болады;
8.Балалар рационында, ас ... ... ... жақсарту үшін күрделі тағамдар (қара бидай наны, ботқасы, В тобындағы витаминге бай тағамдар болу керек);
9.Рациондағы белоктардың меншікті үлесі, жылдың барлық ... ... ... ... ұлттық тамақтарының маңызы.
Қазақ халқы асты жоғары ... ... ... Сондықтан қазақтар адам қажеттіліктерінің ішінде тағамды жоғары қойған. , деген секілді ескертпе сөздер, мақал- ... ... ... Қай ... ... айтылғанына қарамастан, халық асты құрметтеудің жолын, оны әзірлеудің көзін, ретін таба ... Ел мен елді ... ... мен ... ... ... ... мәрттік үлгілі, өнегелі қасиеттері мен артықшылықтарын, ел дәулетін қазақ кең дастарқаны арқылы яғни ас, қонақасы арқылы көрсеткен.
Мал шаруашылығымен ... ата ... ... асы- ет пен сүт ... Етті қуырып, асып жеген. Ал сүттен көптеген астар дайындаған. Сиыр, қой ... ... ... ... ірімшік, сары май тағы да басқа тағамдар әзірлеген. Осы астардың барлығын ... ... ... ... ... әйелдері тағамдарды жазда да, қыста да бұзбай сақтаудың әдіс-тәсілдерін білген. Олар сүттен ... ... ... сары май, ... қымыз, құрт секілді тағамдарды шебер дайындаған. Басқа тағамдарға қарағанда, ... ... орны ... сүт және ... ... ... денсаулыққа өте пайдалы. Ол ас қорыту бездерінің жұмыс істеу қабілетін ... ... ... Оның үстіне сүт өнімдерінің дәрулік қасиеті де бар ... Олар ... ... алу, диеталық тағам ретінде де қолданылады. Ал, жылқының сүтінен әзірленетін қымыздың емдік қасиеті ертеден белгілі. Онда жүректің жұмыс ... ... ... бар. ... ... шұбат та денсаулыққа өте пайдалы екен. Осы астардың ... ... ... ... ... ақ ... ... нағыз данышпан болған десек, артық айтқандық емес. Бұрын қымыз, шұбатын ... ... ... халқымыз дерттің алдын алған. Ата-бабамыздың алып тұлғалы, батыр да дана болуының бір сыры осы ... да ... ... ... ... қазақта құрт, қатық ,қымыз шұбат, сүт көже, сүзбе, көбік, ежігей тағы да басқа тағамдар баршылық. Және ол ... ... ... ... әзірленетіні халыққа белгілі. Алайда таныс емес қазақ тағамдар да қаншама. ... өзім ... ғана ... ... ... ... Осы ... қалай және неден әзірленетіні маған осы ... ... ... еді. ... ... ... жазылған үш кітапты оқығанмын. Бірақ, ол кітаптарда ежігей туралы кезіктірмеппін. Кітаптарда жазылмаған ас түрін мен ғаламтордан бірден таптым. Ежігей - қой ... ... ... Ол ... ... пен сары ірімшіктің қоспасынан әзірленетін дәмі тәтті, өзі жұмсақ болатын ас екен. Бұдан да басқа біз ... ... ... ... көп деп ... Негізінен бізде ұлттық тағамдардың ұмыт болып бара жатқаны шындық. Ал, бұған себеп, түрлі тағамдардың, соның ... ... ... ... астардың көбеюі. Бірақ, бұл тағамдардың пайдасынан зияны ... ... ... өзі ... ... ... ... дүкендерде сатылатын американдықтардың жылдам әзірленетін гамбургер, чизбургер, хот- дог секілді ... ... ... Және де ... тез ... ... болады. Міне, осы секілді басқа елден келген ... ... ... ... ... болса да, барлық дүкендерде осы тағамдар сатылады, ал өзіміздің ұлттық тағамдарымызды еш дүкеннен таба ... Тек ... ғана ... дүкендерден табуға болады. Бұлай кете берсе, ұлттық тағамдарымыз жойылып кете ме деп қауіптенемін.
Пайдаланылған Әдебиеттер:
1.Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер ... ... ... В.Р. ... ... и подростков., М., Медицина, 2004.,

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп оқушыларының тамақтану гигиенасы12 бет
Тамақтану гигиенасы19 бет
Тамақтану гигиенасы жайлы11 бет
Тамақтану гигиенасы туралы ақпарат6 бет
Тамақтану гигиенасы. балалардаың тамақтану рационын құру. қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы9 бет
Тамақтану гигиенасы. Балалардың тамақтану рационын құру6 бет
Тамақтану гигиенасы. Балалардың тамақтану рационын құру. Қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы7 бет
Тамақтану гигиенасы. Тамақтану режимі. Қазақтың ұлттық тағамдарының маңызы мен ерекшеліктері22 бет
Тамақтану тәртібі мен гигиенасы7 бет
Жас физиологиясы және мектеп гигиенасы пәнiнен дәрістер20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь