Екі жақты жазу және бухгалтерлік шоттар

1. Шаруашылық фактілері және счеттар жөніндегі ұғым
2. Бухгалтерлік есеп счеттарының маңызы мен құрылымы
3. Синтетикалық (жинақтау) және аналитикалық (жіктеу) счеттары
4. Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Шаруашылық фактілері және счеттар жөніндегі ұғым. Заңды тұлға болып танылған, кез-келген ұйымдар өрісінде атқарылатын қызметтерді - шаруашылық фактілерінің біртұтас жиынтығы дейді. Шаруашылық фактілері әр түрлі әрекеттерден, жекелеген шаруашылық фактілерінен қүралған оқиғаларды есепке алудан тұрады. Жекелеген шаруашылық фактілерінің орындалу нәтижесінде шаруашылық үрдісі жөніндегі ақпараттар қалыптасып, әрбір шаруашылық фактісшің мазмұны есепке алынады. Есеп ақпараттарына байқау мен өлшеуге түсетін ақпараттар ғана жатады. Өлшенген немесе байқалған объектіні бағалау шаруашылык фактілерінің орындалғандығын растайтын бастапқы құжаттарда ғана көрсетіледі.
Бухгалтерлік ақпараттар жүйесін жинақтау және ақпараттарға жазылған әрбір жекелеген есеп объектілерінің жағдайы мен қозғалысын, сондай-ақ бухгалтерлік байқау мен бақылау үшін арнайы әдіс - бухгалтерлік есеп счетттары қолданылады.
Бухгалтерлік есеп счеттары байқауға (көзге көрінетін) түсетін бухгалтерлік есеп объектілері өрісіндегі жекелеген шаруашылық фактілерінің мазмұнын тіркеп, тіркелген фактілердің сандық және сомалық нәтижесін шығаруға арналған.
Бухгалтерлік есеп счеттарын жүргізу екіжақтылық принципке нггізделген. Бүл түрғыда біздер экономикалық қүбылыстардың екі аспектіден тұратындығын: көбею мен азаю, беру мен алу, пайда болуы мен жойылуынан және экономикалық қатынастардың барлығы да екіжақтылық жазуға түсетіндігін білуіміз керек.
Екіжақты жазу деп - ақшалай өлшеммен өлшенген бірдей сомадағы шаруашылық фактілерін (операцияларды) бухгалтерлік есеп счеттарына тіркеу әдісін айтамыз. Әрбір шаруашылық фактісі коммуникациялық принципке қарай тиісті тұлғаларға хабарлауны керек. Хабарланған (орын алған) бухгалтерлік есеп әдісіндегі (проводка) бір фактінің мазмұны екіжақты жазуға түседі. Факті деп - өз қасиетіне қарай ұйымдардың шаруашылық қызметі жөніндегі жекелеген мәліметтерді ресмилендіруді айтамыз. Фактісіз екіжақты жазудың орындалуы мүмкін емес.
Екіжақты жазу жүйесі Ренессанс дәуірінде пайда болған. Екіжақты жазу жүйесі шамамен XIII - XIV ғасырда Солтүстік Италияның кейбір қалаларында пайда болыптымыс. Тарихи деректерге қарағанда екіжақтылық бухгалтерия 1340 жылы Генунада жүргізіле бастаған. Екіжақтылық принципті ойлап тапқан, ең бірінші рет кітапқа түсірген францискан монахы Леонардо да Ванчидің жақын досы Лука Пачоли болған. Мұндай жазу 1494 жылдан басталған.
Екіжақты жазу принципі (жүйесі) экономикалық заңдылықпен үйлеседі. Мысалға, экономикалық құбылыс не көбейеді, не азайады, не бересің, не аласың, не пайда болады, не жоғалады. Мұның барлығы да бірімен бірі тығыз байланыста болатың, бірінің орнын бірі толтыратын екі жақтылық құбылыстарға жатады.
1. Әбдіманапов Ә., Раимов С. Бухгалтерлік есеп принциптері және қаржылық есеп беру. Алм.
2. Әбдіманапов Ә. Бухгалтерлік есеп жүйесін жетілдіру және бухгалтерлер қауымдастығы // Бухгалтерлік есеп және аудит. -1999.-№2.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Екі жақты жазу және бухгалтерлік шоттар.
Орындаған: Нұрғалиева ... ... ... ... 2015 ж
Мазмұны:
* Шаруашылық фактілері және счеттар жөніндегі ұғым
* Бухгалтерлік есеп счеттарының маңызы мен құрылымы
* Синтетикалық (жинақтау) және аналитикалық ... ... ... ... ... ... фактілері және счеттар жөніндегі ұғым. Заңды тұлға болып танылған, кез-келген ұйымдар ... ... ... - ... ... ... жиынтығы дейді. Шаруашылық фактілері әр түрлі әрекеттерден, жекелеген шаруашылық фактілерінен қүралған оқиғаларды есепке алудан тұрады. Жекелеген шаруашылық ... ... ... ... үрдісі жөніндегі ақпараттар қалыптасып, әрбір шаруашылық фактісшің мазмұны есепке алынады. Есеп ақпараттарына байқау мен өлшеуге түсетін ақпараттар ғана ... ... ... ... ... ... ... фактілерінің орындалғандығын растайтын бастапқы құжаттарда ғана көрсетіледі.
Бухгалтерлік ақпараттар жүйесін жинақтау және ... ... ... ... есеп ... ... мен ... сондай-ақ бухгалтерлік байқау мен бақылау үшін арнайы әдіс - бухгалтерлік есеп счетттары қолданылады.
Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... есеп объектілері өрісіндегі жекелеген шаруашылық фактілерінің мазмұнын тіркеп, тіркелген фактілердің сандық және сомалық нәтижесін шығаруға арналған.
Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... Бүл ... біздер экономикалық қүбылыстардың екі аспектіден тұратындығын: көбею мен азаю, беру мен алу, ... ... мен ... және ... ... ... да екіжақтылық жазуға түсетіндігін білуіміз керек.
Екіжақты жазу деп - ақшалай өлшеммен өлшенген бірдей ... ... ... ... ... есеп ... тіркеу әдісін айтамыз. Әрбір шаруашылық фактісі коммуникациялық принципке ... ... ... ... ... ... ... алған) бухгалтерлік есеп әдісіндегі (проводка) бір фактінің ... ... ... түседі. Факті деп - өз қасиетіне қарай ұйымдардың шаруашылық қызметі жөніндегі жекелеген мәліметтерді ресмилендіруді айтамыз. Фактісіз екіжақты ... ... ... ... жазу жүйесі Ренессанс дәуірінде пайда болған. Екіжақты жазу жүйесі шамамен XIII - XIV ... ... ... ... қалаларында пайда болыптымыс. Тарихи деректерге қарағанда екіжақтылық бухгалтерия 1340 жылы Генунада жүргізіле бастаған. Екіжақтылық ... ... ... ең ... рет ... түсірген францискан монахы Леонардо да Ванчидің жақын досы Лука Пачоли ... ... жазу 1494 ... ... жазу ... (жүйесі) экономикалық заңдылықпен үйлеседі. Мысалға, экономикалық құбылыс не көбейеді, не азайады, не ... не ... не ... ... не ... ... барлығы да бірімен бірі тығыз байланыста болатың, бірінің орнын бірі ... екі ... ... жатады.
Біздер екі жақты бухгалтерияның пайда болу құпиясын анықтауды өз жауапкершілігімізге алмай, ... ... бері ... ... ... бірдей қолданылып келе жатқан екіжақты бухгалтерияның өміршең екендігін оқырманға түсіндіруді мақсат тұтып отырмыз. Дей тұрғанмен, осы заманғы нарықтық қатынастар жүйесінің жер ... ... ... ... ... ... қатынастардық түпкі мақсаты - таза пайдамен қызмет атқару екендігін дәлелдеуден туындаған өз ... ... ... ... ... бухгалтерия өзара байланысты екі бағыттан: ақша қаражаттары есебі мен қарыз сомалары (міндеттемелер) есебінен туындаған. Яғни ... және ... ... есебін жүргізуден пайда болған. Ақша қаражаттарының есебін жүргізу ертедегі ... және ... ... ... ... ең ... берешектердің қарызын есепке алу, бұдан соң алашақтардың қарызын өтеу, қандай да болмасын ұйымдардың мақсаты болса керек. Бұл айтылғандарды ой ... ... ... әрбір ұйым өз меншігіндегі мүліктер мен қаражаттарды сақтап, дүрыс пайдалану ... ... ... қатысушы жақтардың (контрагенттердің) мүліктері мен бүлардан алынған қарыздардың тез өтелуін бірінші кезекке қоятындығы мәлім.
2.Бухгалтерлік есеп счеттарының маңызы мен ... ... ... мазмұнын арнайы тәсілдерге қарай тіркеп, бағалап, жинақтап, бір жүйеге келтіріп жазу үшін бухгалтерлік есеп счеттары қолданылады. Бухгалтерлік есеп ... деп ... ... ... мен ... ... және ... өрісінде орын алған шаруашылық операцияларының мазмұнын күнделікті бақылап, тіркеп, бақалап, ақшалай өлшемге айналдырып, экономикалық маңызына қарай топтастырып, арнайы ... ... ... принциппен жазуды айтамыз.
Шаруашылық қызметікің әрбір фактісі екі рет - бір счеттың ... ... ... кредитіне жазылады. Әрбір орын алған факті екі ... ... ... ...
2) маңызына қарай (жүйелеп) тіркеу қағаздарына және ... ... ... ... екі рет:
1) аналитикалык жіктеу;
2) синтетикалық жинақтау счеттарына жазылады.
Әрбір шаруашылық фактісі екі рет:
1) активті ...
2) ... ... ... ...
Осыған орай бухгалтерлік есеп жүйесінде қолданылатын счеттар шартты ... ... және ... ... ... ... фактісі екі рет бір ұйымның осы ұйымға бір нәрсені беруінен, екінші осы ұйымнан бір нәрсені алуына ... ... ... ... екі рет - біріншісі орын алған фактіні жазу. екіншісі осы фактіні тексеру жолымен анықталады.Активті қаражаттар, міндеттемелер мен ... ... ... және ... ... ... счеттар активтік және пассивтік болып ажыратылады. Активтік счеттар деп - баланстың сол жағына жазылатын активті қаражаттардың түрлері мен ... ... ... ... ... ... ... Ал пассивтік счеттар деп - баланстың оң жағына жазылатын міндеттемелер мен меншікті капиталдың түрлері және бұлардың экономикалық маңызы мен ... ... ... ... счеттарды айтамыз.
Бухгалтерлік есеп счеттары баланстың активтік және пассивтік көрсеткіштері мен негіздеріне қарай (бастапқы кезеңде) ашылады. Бүдан соң жаңадан ашылған счеттарға ... ... ... ... ... бухгалтерлік баланстағы сомаға сай жазылады. Мысалға, баланстың сол ... ... ... ... ... ... дебетіне, ал баланстың оң жағындағы меншікті капитал мен міндеттемелер сомасын пассивтік счеттың кредитіне жазады.
Бухгалтерлік есеп счеттарына күнделікті, немесе ағымдағы шаруашылық ... орын ... сай ... ... - ... сомасы деп атайды. Счетттардың дебетіне жазылған соманы - ... ... ал ... ... ... - ... ... деп атайды.
Активті счеттардың соңғы қалдығын (сальдо) шығару үшін бастапқы дебеттік қалдық сомасына, дебеттік айналым сомасының ... ... ... ... айналым сомасының жинағын азайтады. Сонда активтік счетттағы калған қалдьщ міндетті түрде дебеттік болып, осы счеттың сол жағында көрсетіледі.
Пассивтік ... ... ... ... ... ... бастапқы кредиттік қалдық сомасына кредиттік айналым сомасының жинағын қосып, бұдан дебеттік айналым ... ... ... ... пассивтік счеттағы қалған қалдық міндетті түрде кредиттік болып, осы счеттың оң жағында көрсетіледі.
Сонымен активті счеттардағы қалған дебеттік қалдық ... ... ... ал ... ... ... кредиттік қалдық меншікті капитал мен міндеттемелердің көбеюін көрсетеді. Счеттардағы дебеттік жинақ пен кредиттік жинақ сомалары бірдей болған жағдайда қалдық ... ... ... және ... ... ... Бухгалтерлік есеп тәжірибесінде барлық аналитикалык, жіктеу счеттарының дебеті мен кредитіндегі айналым сомаларының жинағы синтетикалық жинақтау ... ... мен ... ... ... жинағымен бірдей болуы керек деген ұғым бар. Яғни аналитикалык жіктеу ... ... ... счеттарының құрамында жүргізілетіндігі есеп тәжірибесіне енген. Синтетикалык счет деп - ... ал ... счет деп - ... ... ... Синтетикалық счеттарды - баланстық счеттар деп те ... ... ... ... сай ... ... жасалынады. Синтетикалық счеттарда активті қаражаттар, меншікті капитал және міндеттемелер өрісіндегі ... ... ... ... тек қана ақшалай өлшеммен жүргізіледі. Синтетикалық счеттарда жинақталған көрсеткіштер арқылы ұйымдардың активті қаражаттарының жалпы ... мен ... ... қорлану көздерінің қалыптасуын, жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырысудың жалпы ... ... ... ... ... ... және ұзақ ... несиелерді қайтарудың жағдайы жөніндегі ақпараттар алуға болады.
Синтетикалық және аналитикалық счеттар арасында тығыз экономикалық ... ... ... ... ... ... ... пайдалану арқылы ұйымдардағы әрбір құндылықтардың, мүліктер мен негізгі құралдардың, ... ... есеп ... есеп ... ... өнімдер, тауарлар, алынған міндеттемелер мен несиелер, т.б. жекелеген түрлері бойынша мәліметтер алып, экономикалық және қаржылық тұрғыдан ... ... ... ... ... ... ... және синтетикалық счеттар арасындағы байланысты көрсету үшін мысалдар келтірелік. ... есеп ... ... ... ... ... да ... ведомостысы жасалынады. Аналитикалық счеттар бойынша жасалынатын айналым ведомостысын жасаудың өз ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... және ... өлшемдермен өлшеніп жүргізілетіндіктен, аналитикалық счеттардағы жазуларды тексеру үшін айналым ведомостысында сандық және ... ... ... ... бағаналар берілген.
Аналитикалық жіктеу счеттары бойынша жасалған айналым ведомостысының мәліметтеріне сүйене отырып, ағымдағы тексеру мен бақылау және талдау жұмыстарын жүргізуге ... ... ...
1. ... Ә., ... С. ... есеп ... және қаржылық есеп беру. Алм.
2. Әбдіманапов Ә. Бухгалтерлік есеп жүйесін жетілдіру және бухгалтерлер ... // ... есеп және ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлік есеп шоттары және екі жақты жазу жүйесі.18 бет
Бухгалтерлік есептің шоттар жүйесі және екі жақты жазу29 бет
Бухгалтерлік шоттар және екі жақты жазу25 бет
Шағын және орта бизнестегі бухгалтерлік есеп3 бет
"Меншікті капиталдың есебі."23 бет
"Шоттар жүйесі және екіжақты жазу."8 бет
«1С: Бухгалтерия» бағдарламасы9 бет
«Макинский элеватор»26 бет
«Семей жолдары» ЖШС-тың жылдық жиынтық табысы30 бет
«Қазақстан - Каспийшельф» ЖШС-ң дебиторлық қарыздар есебін талдау21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь