Жыраулар мұрасы және қазақ халқының елдік тарихы

Жалпы алғанда Үмбетей жырау болсын немесе басқада жырау болсын толғаулары дидактикалық сарында жазылған. Өлеңдердің тақырыптары отан сүйгіштік, ел, жер қорғау болса, ал, кейбіреулері мейірімділік жолы, жақсылық пен жамандық, ұлағат, үлгі – өнеге жайлы сөз етеді. Қай жырауды алып қарасада идеялары ұқсас болып келеді. Сөз саптаулары әсерлі, ұйқасты, тілге жеңіл болып келеді.

Үмбетей жырау:
«Жауқашарға» толғауы - Үмбетей Жауқашарға деген толғауында адамгершілікті, мейірбандылықты ту етіп көтереді. Ақын қонақ мезгілсіз келсе де қуану керек дегенді насихат етеді.
"Бәкеге" деген жырымен әділдікке шақырады. Ақын "тоқымы кеппей топтанып, ел тонауға аттанып" жүрген тоғыз тентекті сынға алады. Жақсы ұлдың, жаман ұлдың қандай болатынын мысалдап айтады.
“Бұқарға”, “Бекболат биге” арнауларынын идеясы - өмірдің ұзын ырғасынан тәлім алып, мәнді ғұмыр кешуге шақырар үгіт — өнеге. Әділетсіздік, білімсіздік, қараулық пен аяулыққа мін. Бас бұзар оспасыздыққа тоқтам. Опасыздыққа үкім , кесім.
«Ақтамберді» жырауында болса құн дауы , жесір дауы, ар туралы сөз етіледі.

Жыраулардың арнау өлеңдері.
Қазтуған жырау «Мадақ жыр»
Таза далалық поэзия! Бұл жолдар қазақ тілінде ғана сұлу, қазақ оқушысына ғана түсінікті. Мұздай ызғарлы ауыр сауыт киген батыр көтермелеу үшін өзін номадтың түсінігіндегі ең әулетті, ең құрметті деген заттарға балайды. Тарпаң тағыны ұстар ұзын құрық, ақ орданы сүйеп тұрған әшекейлі сырық, жас бураның тал қайзар өткір азуы, қыранның жембасар тырнағы, - алтын да, күміс те, алмас та емес, бірақ алтыннан да, алмастан да салмақты, іріктеліп, екшелеп алынған образдар. Осы жолдардан Қазтуғанның жорықшы, жауынгер жырау болғандығы көрінеді. Сонымен бірге жыраудың эпосшы болғандығы да аңғарылады. Ноғайлы цикліндегі жырлардың біразынан Қазтуған поэзиясының әсері байқалады. Бұл тұрғыдан алғанда Қазтуған – қазақ эпосын жасаушылардың бірі.
 http://reftrend.ru
 https://kk.wikipedia.org
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: Үмбетейдің "Бұқарға", "Ақтамберді", "Қабанбайға", "Бекболат ... ... т.б. ... ... ... ... арнау өлеңдерімен салыстыру. "Жыраулар мұрасы және қазақ ... ... ... ... Әбілмажинова Ж.С.
Тексерген: Қадыров А.К.
Тобы: ФИ 403
Семей 2015ж
Үмбетейдің "Бұқарға", "Ақтамберді", "Қабанбайға", "Бекболат биге", "Бәкеге", т.б. арнау өлеңдерін басқа жыраулардың арнау өлеңдерімен ... ... ... ... ... ... ... жырау болсын толғаулары дидактикалық сарында жазылған. Өлеңдердің тақырыптары отан сүйгіштік, ел, жер қорғау болса, ал, кейбіреулері мейірімділік жолы, жақсылық пен ... ... үлгі - ... ... сөз етеді. Қай жырауды алып қарасада идеялары ұқсас болып келеді. Сөз саптаулары әсерлі, ұйқасты, тілге ... ... ... ... ... - Үмбетей Жауқашарға деген толғауында адамгершілікті, мейірбандылықты ту етіп көтереді. Ақын қонақ мезгілсіз келсе де ... ... ... ... ... ... жырымен әділдікке шақырады. Ақын "тоқымы кеппей топтанып, ел ... ... ... ... тентекті сынға алады. Жақсы ұлдың, жаман ұлдың қандай болатынын мысалдап айтады.
"Бұқарға", "Бекболат биге" арнауларынын идеясы - ... ұзын ... ... алып, мәнді ғұмыр кешуге шақырар үгіт -- өнеге. Әділетсіздік, білімсіздік, қараулық пен ... мін. Бас ... ... тоқтам. Опасыздыққа үкім , кесім.
жырауында болса құн дауы , ... ... ар ... сөз ... арнау өлеңдері.
Қазтуған жырау
Таза далалық поэзия! Бұл жолдар қазақ тілінде ғана сұлу, ... ... ғана ... Мұздай ызғарлы ауыр сауыт киген батыр көтермелеу үшін өзін номадтың ... ең ... ең ... ... заттарға балайды. Тарпаң тағыны ұстар ұзын құрық, ақ орданы сүйеп тұрған әшекейлі сырық, жас ... тал ... ... ... ... ... ... - алтын да, күміс те, алмас та емес, ... ... да, ... да ... іріктеліп, екшелеп алынған образдар. Осы жолдардан Қазтуғанның жорықшы, жауынгер ... ... ... Сонымен бірге жыраудың эпосшы болғандығы да аңғарылады. Ноғайлы цикліндегі жырлардың біразынан Қазтуған ... ... ... Бұл ... алғанда Қазтуған - қазақ эпосын жасаушылардың бірі.
Шалкиіз ... ... ... аруағы асқан айбарлы тоғыз батырының тұлғасы сомдалып, олар түгел қазақ халқының бойындағы табиғи ерлік ... ... ... ... ... атты ... ... ханның қазақ ауылына опасыздықпен шабуыл жасағанын бетіне басады.
Ақтамберді жырау
, атты ... ... бар. ... ... ... бірлікке, талап мұратқа, татулыққа үндейді.Жас ұрпақтың бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығаруы елді ... ... ... ... ... ... Ал, ... батылдыққа, ізгілікке, патриоттық күй-сезімдерге толы.
Бұқар жырау
атты толғауында ... сол ... ... ... мен ... ... мен ... сипатталады.
Пайдаланған әдебиеттер:
*
* https://kk.wikipedia.org
"Жыраулар мұрасы және қазақ халқының елдік ... ... ... ... және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Реферат
Тақырыбы: ... ... және ... ... ... тарихы".
Орындаған: Әбілмажинова Ж.С.
Тексерген: Қадыров А.К.
Тобы: ФИ 403
Семей 2015ж
Жыраулар мұрасы. Жыраулық поэзия қазіргі Қазақстан ... ... ... ... ... бай ... ... нәр алды, ежелгі дәстүрлерді дамыту, тың тақырыптар игеру, жаңа мазмұн ... ... ... Қоғам, дін, этика, адамгершілік, қарыз бен парыз, ерлік пен ездік, байлық пен кедейлік, дүние мен дүние жайлы сан-салалы ойлар тоғысқан ... ... ... ... терең дүниетанымдық сипатын аңғартады. Қазтуғанның (15 ғ.) біздің дәуірімізге жеткен жырлары табиғат аясындағы көшпендінің болмыс, тіршілік, өзін ... орта ... ... бейнелейді. Қазтуғанның ұлттық бояуы қанық, афоризмдерге, көркем түстерге бай толғаулары туған әдебиетіміздің таңдаулы ... ... ... Жыраулық поэзияның дамып, өркендеуіне Доспамбет пен Шалкиіз шығармалары айрықша ... ... ... ... Доспамбет жырау шығармаларынан ортағасырлык жауынгер көшпендінің ер тұлғасы, ерлік кейпі көрінеді. Доспамбет толғаулары 19 ... ... ... ... бетін көре бастады. Жыраулық поэзияның ең көрнекті өкілі - Шалкиіз жырау. Шалкиіздің толғаулары ең алғаш 1875 жылы ... ... ... бетінде жарияланды. Жырау мұралары ерте жиналуына байланысты бүгінгі күндерге бір ... ... ... ... жырау мен Маргаска жыраудың өмір жолы Есім хан тұсындагы тарихи оқиғаларға тікелей қатысты. Жорық жыршысы Марғасқа жырау Есім ... бір ... ... ... ... кұру ... идеяларының ұраншысы атанса, Жиембет жырау ханға қарсы араздығын бүкпесіз, бұлтармасыз жеткізді.Жыраулар поэзиясының өзекті тақырыбы -- ... елі, оған ... ... ... бірлігі, бүтіндігі. Халқына жайлы қоныс, ырысты жер іздеген Асан ... ... ... жер ... ... жерге ел көшер" - деген ақылгөй сөзі - сол елінің қамын ойлаған жүрек ... Сол ... ... ... да ... менің Еділім" - деп еңіреп өткен. "Еділдің бойын ел ... ... бие біз ... - деп ... ... ... ... топыр үзілмей, ошақтың оты өшпесе, май жемесе қонағым... он кісіге жараса, бір кісіге асқан тамағым", - деп ... ... ... ... ... ... бейбіт, тыныштық өмірді қалаған. Жыраулар поэзиясы еліне деген ыстық ... ... Олар сол ... ... жырларын арнаған, халқын сол елі үшін қызмет етуге үндеген, керек болса, жанын пида ... ... ... үшін қан ... ... түсіп, елін, жерін сыртқы жаудан қорғаган әйгілі халық ... ... ... ... өмір ... достық жайлы, адамгершілік, ерлік жайлы, тіршілік жайлы жыр шерткен.Ақын- жыраулар мұрасындағы басты тақырыптар.Көбіне хан ... Не ... не ... арналған. Асан Қайғыда: Әз Жәнібек хан. Ол ең алдымен хандық үкіметті күшейту, елдің қорғаныс қабілетін арттыру қажет деп санайды. Әз ... ... ... ... ... ... қазақ халқының деп сөгеді. Шалкиіз жырларында Темір суреттеледі. Өз тұсындағы әміршілердің ешқайсысының шашбауын көтермеген, турашылдығынан таңбаған. Жиембет жырау Есім ... Кіші ... ел ... биі, ... ... болған. Алайда Есіммен бұл достық қатынасы ұзаққа бармады, екеуінің арасында ел ... ... жер ... ... дауы ... келіспеушілік өрістей береді. Есім ханның кейбір әрекеттеріне қарсы шығады. Хан оның ... ... ... ... ... тақырыбы. , ,
Пайдаланған әдебиеттер:
* http://reftrend.ru
* https://kk.wikipedia.org

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақтамберді жыраудың өмірі жайлы деректер17 бет
XVIII ғасырдың екінші жартысы мен XIX ғасырдағы Қазақстан мәдениеті9 бет
Абайдың эстетикалық тағылымы.Сатиралық лирикасы10 бет
Жыраулар поэзиясындағы көркемдік ерекшеліктер5 бет
Тарихи лексиканың мазмұндық құрылымындағы коннотаттық компоненттер33 бет
ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиетінің тарихы, зерттелуі11 бет
ХІХ ғасырдың ІІ жартысындағы қазақ әдебиеті16 бет
Қазақстандық педагогиканың өзекті мәселелері3 бет
Аймақтың инвестициялық тартымдылығын бағалау мен мемлекеттік реттеу45 бет
М. Дулатов шығармаларындағы елдік рух27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь