Стиль және шығармашылық ерекшеліктері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
І. Стиль ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
ІІ. Стильдің элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Стиль - әдеби дамудың деңгейі мен бағыт-бағдарын тануда, көркем шығармашылықты бағалауда ерекше орны бар ұғым. Стиль термині әр түрлі ғылым саласында (әдебиеттану, өнер, тіл білімі, мәдениеттану, эстетика) қолданылады. Эстетикалық категория ретінде стиль, Ю. Боревтің пікірінше, «шығармашылық процестің, көркемдік ойлау процесінің, көркемдік қарым-қатынастың, туындының факторы» [1, 181-182] болып табылады. Көркем әдебиеттегі стиль туралы сөз қозғағанда, оның қаламгер қолтаңбасын дараландырып тұратын поэтикалық сипатына үңіле қарамас бұрын, ол туралы айтылып аксиомаға айналған пікір-тұжырымдарға назар аударғанда, Гегель еңбегін айналып өтуге болмайды. Өзінің әйгілі «Эстетикасында» Гегель мәнер, стиль, және даралық (манера, стиль, оригинальность) ұғымдарын бір-бірімен тығыз байланыста қарап, белгілі бір қорытындыға келеді. Сондай-ақ көркем туындыдағы стильдің көрінбеуін өзіндік бейнелеу тәсілін қолдануға қабілеттің жетпеуі, болмаса заңды талапқа бағынғаннан гөрі, өзінің қыңырлығына салынып, стильді нашар мәнермен алмастырғысы келетіндігінен болады деп түсіндіреді [2, 304]. Гегель мәнер, стиль, даралық, мәселелерін сөз еткенде, ойларын қорытындылай келіп, стильге ерекше мән береді.
Қазақ әдебиетінің дамуына, бүгінгі биік деңгейге жетуіне көп үлес қосқан аға буын өкілдердің тарихи еңбегі жоқ болып кетпейді. Олардың еңбегін, шеберлігін, өзіндік дара қолтаңбасын танып, бағалау бүгіннің еншісінде. Ұрпақ яки кейінгі буын өзіне қажеттісін екшеп алады, үлгі тұтады, алдыңғы буын дәстүрін жалғастыруға ұмтылады. Сондай өзіндік дәстүр қалыптастырған, тұлғасы биік, қалам қуаты қарымды суреткеріміздің бірі әрі бірегейі - Ғабит Мүсірепов еді. Жарты ғасырдан астам шығармашылық жолында әдебиеттің әр түрлі жанрында аса мәнді іс тындырған жазушының еңбектері, қағида-тұжырымдары әдебиет зерттеушілері мен сыншыларына таныс. Ғ.Мүсірепов қазақ әдеби тілінің дамытушысы және оның білгір сыншысы болғандығы дәлелдеуді қажет етпейтін ақиқат. Демек, қаламгердің өзге көп еңбектерін айтпағанда, оның тіл тазалығы, стиль мәселесі туралы мақалаларының өзі бір төбе. Стильдің анықтамасына келсек, бүгінгі күнге дейін айтылып келген көптеген тұжырымдарға назар аудару керек-ақ. Өйткені, поэзиядағы стиль мәселесін сөз еткенде, нені нысанаға алуымыз керек, поэзиялық туындыларды қай қырынан қарастырамыз дейтін сұрақ туындайтыны заңды. Мәселен, А.Григорян: «Стиль әдіске де, дүниетанымға да, суреткердің жеке басы мен жазу машығына да, өз дәуірі жөніндегі ұғымы мен өз творчествосының ұлттық сипатына да бірдей қатысты... Стиль - әлгі айтқан категорияларымыздың кемел тұтастығы» десе. Я.Эльсберг: «Стиль - көркем түр доминанты, оның ұйымдастырушылық ықпалы»деген тұжырым жасайды. Сондай-ақ, В.Ковалев: «Стиль - дегеніміз түр мен мазмұн», В.Днепров: «Стиль - көркем мазмұнның тұтастығын танытатын түрлік байланыс» деп біледі. Т.Томашевский: «Стиль – көркемдік әдістің көзге көрініп тұратын сыртқы қабығы», Р.Эльяшевич: «Стиль - мазмұнды түрге айналдыратын басты заңдылықтар» деген пікірлер білдіреді. Б.Храпченко болса «Стильді көркем бейнелер арқылы игерілген өмірлік шындықты жеткізудің амалы, оқушыны әсерлендіру мен иландырудың жолы деп түсінген жөн. Әдісті мазмұнмен теңестіруге болмайтыны сияқты көркем бейне арқылы игерілген өмірлік шындықты жеткізудің, идеялық, эмоциялықықпал етудің амалы ретінде қарастырылатын стильді де шығарманың түрімен шатастыруға болмайды» деген тұжырымға келеді. Г.Ф Гегель өзінің «Эстетикасында» стилъ мәселесіне арнайы тоқталып, оны суреткердің машығы, өзіндік даралығы сияқты ұғымдардың айналысында қарастырады. Гегельдің пікірінше, стильге көркем туындыдағы жазушы түйсініп сезінген, сол арқылы арқау еткен табиғаттағы бар құбылыстар енеді. Яғни, шығармашыл тұлғаның өмір шындығын қабылдап, қорытуы, оны көркемдік қиялы жемісімен туындыға айналдыруы. Стильге қатысты жоғарыда мысалға келтірілген пікір-тұжырымдардың әр қилы, алшақ жақтары болғанымен, бір-біріне сабақтас, үндес, бірін-бірі толықтырып жататын тұстары да көп.
1. http://group-global.org/ru/publication/15972-g-musirepov-zhne-debi-stil; 2. http://massaget.kz/okushyilarga/uy_tapsyirmasyi/22738/;
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ                              ... ... ... АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ																																																																																																																																																																																																																																																																																								РЕФЕРАТ	  																	     	         ... ... және ...        ... ... 					           				                  		                                                          ... ... М.							           ... ПД-305 ...           ... ... Ж. ... - 2015 ... ... 																			  Кіріспе..................................................................................................................                  ...                    І. ...           ІІ. ... ...  ... ... ... - әдеби дамудың деңгейі мен бағыт-бағдарын тануда, көркем шығармашылықты бағалауда ... орны бар ... ... термині әр түрлі ғылым саласында (әдебиеттану, өнер, тіл білімі, мәдениеттану, эстетика) ... ... ... ретінде стиль, Ю. Боревтің пікірінше,  [1, 181-182] болып табылады. Көркем әдебиеттегі стиль туралы сөз ... оның ... ... ... ... поэтикалық сипатына үңіле қарамас бұрын, ол туралы айтылып аксиомаға айналған ... ... ... ... ... ... өтуге болмайды. Өзінің әйгілі  Гегель мәнер, стиль, және даралық (манера, стиль, оригинальность) ұғымдарын бір-бірімен тығыз байланыста қарап, белгілі бір ... ... ... көркем туындыдағы стильдің көрінбеуін өзіндік бейнелеу тәсілін қолдануға қабілеттің жетпеуі, болмаса ... ... ... ... өзінің қыңырлығына салынып, стильді нашар мәнермен алмастырғысы келетіндігінен болады деп түсіндіреді [2, 304]. Гегель мәнер, стиль, даралық, мәселелерін сөз ... ... ... ... ... ерекше мән береді.
Қазақ әдебиетінің дамуына, бүгінгі биік деңгейге жетуіне көп үлес ... аға буын ... ... еңбегі жоқ болып кетпейді. Олардың еңбегін, шеберлігін, өзіндік дара қолтаңбасын ... ... ... ... ... яки ... буын өзіне қажеттісін екшеп алады, үлгі тұтады, ... буын ... ... ... ... ... ... қалыптастырған, тұлғасы биік, қалам қуаты қарымды суреткеріміздің бірі әрі ... - ... ... ... ... ... шығармашылық жолында әдебиеттің әр түрлі жанрында аса мәнді іс тындырған жазушының еңбектері, қағида-тұжырымдары әдебиет зерттеушілері мен сыншыларына таныс. Ғ.Мүсірепов қазақ әдеби ... ... және оның ... сыншысы болғандығы дәлелдеуді қажет етпейтін ақиқат. Демек, қаламгердің өзге көп еңбектерін айтпағанда, оның тіл тазалығы, стиль ... ... ... өзі бір ... ... ... бүгінгі күнге дейін айтылып келген көптеген тұжырымдарға назар аудару керек-ақ. Өйткені, поэзиядағы стиль мәселесін сөз еткенде, нені нысанаға алуымыз керек, ... ... қай ... ... ... сұрақ туындайтыны заңды. Мәселен, А.Григорян: десе. ... ... ... ... Сондай-ақ, В.Ковалев: , В.Днепров: деп біледі. Т.Томашевский: , ... ... ... білдіреді. Б.Храпченко болса деген тұжырымға келеді. Г.Ф Гегель өзінің ... ... ... тоқталып, оны суреткердің машығы, өзіндік даралығы сияқты ұғымдардың айналысында қарастырады. Гегельдің пікірінше, стильге ... ... ... түйсініп сезінген, сол арқылы арқау еткен табиғаттағы бар құбылыстар енеді. Яғни, шығармашыл тұлғаның өмір ... ... ... оны ... ... жемісімен туындыға айналдыруы. Стильге қатысты жоғарыда мысалға келтірілген пікір-тұжырымдардың әр қилы, алшақ жақтары болғанымен, бір-біріне сабақтас, үндес, ... ... ... ... да көп.
Қазақ әдебиеттанушылары мен әдебиет сыншылары да стильге қатысты ойларын ғылыми еңбектерінде, мақалаларында білдіріп отырды. Тіл шеберлігі мен ... ... пен ... ... пен ... ... ... негізгі мәнін анықтайтын мәселелер екендігін баса көрсеткен жазушы , - деп ... ... [8. 185]. Бұл ... ... ... ... ... сапасы мен деңгейі жайлы өзіндік түсінігі мен ұстанымын көреміз. Жазушы деп, ... ... ... Оның ... ... ... ... прозалық және драмалық туындыларды талдаған енбектерінің мазмұнынан көрініп ... Кез ... ... ... бір ... ... тек сол стильге ғана тиесіліэлементтерболады. Сәйкесінше, әдеби стильдің көркемдік ерекшелігін танытатын элементтер мыналар: нақтылай көрсету, ... ... мен ... ... бере ... ... метафоралар, салыстырулар, аллегориялар, өзге де стильдердің элементтерін қамту, инверсия ... ... ... ... ... бір ... ... қамтылмауы мүмкін және ол міндетті емес те. Себебі ешбір шығарма осындай ауқымды әдеби білімге негізделіп жазыла ... ... ... бір ... ... ... Онсыз шығарманың әдеби стильге жататынын анықтауға келмейтіні рас. Әрине, ... ... ... ... ... өз ... ... алмауы мүмкін. Ол да білімгердің өзіндік әдеби біліктілігіне байланысты болады. Дегенмен, метафора немесе аллегория секілді күрделі көркемдеу тәсілдерін қолдану ... ... ... ... ... мен сөз ... қолдану да әдеби стильдің қолданылуын көрсете алады. Себебі әркімнің де ... ... ... әдістерін қолдануға шамасы келмесі анық. Оқушылардың әдеби стильді ... ... ... ... беруден басталады. Сосын біршама күрделілеу сипатта бейнелеулерді қолдануына да болады. Бастысы әдеби стильді қолдануы кезінде басқа стильге тым ауытқып ... жөн. ... ... ... сәресі көркемдік сипатта болғандықтан, ол осы орайдан өзгермей соңына дейін жазылғаны жөн. Әдеби стильдің ерекшелігі де осы ... ... ... ... -- көркем шығарма жазу үстінде қалыптасатын әр жазушының өзіндік ... сөз ... ... Жа-зушыньщ стиль ерекшелігі, оның өзінін, өмір тануына, шырарма-сының идеялық мазңұнына сай ... ... тіл ... ... оны ... қолданғандығынан байқалады. Ал жазушы-лардың тілдік қүралды қолдану тәсілдері біркелкі. болмайды, Өмірдегі ... ... көп ... ... түрлері бір-біріне ұксас келмейтіні тәрізді жазушылардың да жазу мәнерінде, стилінде ұқсастық бола бермейді. Әр ... ... ... ... Ақын-жазушылардың өзіндік стиль ерекшелік-тері, жазу мәнері жалпы халықтық тілдің негізінде қалыптасып жетіледі. Жазушының стильдік ерекшелігі -- ... ... ... жалғасы ретінде дамитын әдеби тілдің маңызды бөлшегі. Жазушының тілі, өзіндік (индивидуальды) стилі -- ол сол дәуірдегі көркем әдебиетке тән ... ... ... ... ... сай өзінше пайдаланып дамыту жүйесі. Сондықтан әдеби ... даму ... ... ... жете ... үшін жеке ... ... тілін зерттеп, олардың сөздерді сұрыптап қолдану тәсілдерін, жалпы ... ... ... ... мен,-гергендігін және әдеби тіл үлгісін байытып тыңнан қосқан жаңа сөз үлгісін айқындап, жан-жақты талдау ... ... ... сөз ... мәні ... шығарма тілінін, осы уақытқа дейін қалай зерттеліп келгені туралы академик В. В. Виноградовтың "О языке художе-ственной ... ... ... ... мағлұмат алуымызға болады. Автор бұл еңбегінде совет дәуіріндегі көркем ... ... ... арналған ғылыми еңбектер мен мақалаларға талдау жасап, ондағы жетістік пен ... ... ... ... тілінің зерттелуі жайында құнды пікірлер айтқан. Академик В. В. Виноградовтың аталған еңбегінің ... -- ... ... стилі орыс әдебиетінін, даму заңдылықтарымен байланысты қаралуында. Бұл ... -- ... тіл ... ... ... ... жерде айрықша көңіл бөлетін мәселесі. Қазіргі стилистикаға байланысты жазылып жүрген зерттеу ең-бектері мен ... ... оның ... ... ... ... зерттеу тәсіліне баса көңіл бөлініп жүр. Бұлар көркем сөз стилистикасы саласындағы бүгінгі таңдағы маңызды мәселе екені ... ... ... сөз стилистикасының басы ашылмаған басқа да мәселелері аз ... ... ... ... ... бір қиындық -- оның проза, драма, поэзия сияқты жанрларды қамтып, көп жанрлы болып келуінде. Әр түрлі жанрлардың ... ... тән тіл ... ... ... жөнінде белгілі бір нүсқау беру қиын. Шығарманың ... ... ... тіл ... болатындығы әдебиет теориясыньщ оқулықтарында және кейбір лингвистикалық ... ... ... Ал ... жа-зылған еңбек әзір жоқтың қасы. Тіліміздегі басқа стильдерге ... ... сөз ... аясы кең. ... барлық стильдердің элементтері кездеседі. Тілдік тәсілдер көркемдік мақсатта жұмсалады. Образды сөздер жиі қолданылады. Әр ... ... ... қарай тіл ерекше-лігі, қолдану тәсілі болады. Ол ерекшеліктердің бәрі бір-бірімен ... ... ... ... ... ... стильдерінде қайталанбайтын, айрықша жүйесін жасайды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Түркі әдебиетін тұтас алғанда, қазақ ... алып ... онда ... ауыз ... тән ... ... жалпы тұрақтанған формул-клишелерден тұратын әдеби канондарға қоса, дара әдеби стиль қалыптастыру талабы үнемі бой көрсетіп отырды. Бұл алдымен көне ... ... ... ... ... алып, кейінірек ХҮ-ХҮІІІ ғасырларда жыраулар поэзиясындағы толғау жанрында айқынырақ танылды. ХІХ ғасырда әнші-ақындар шығармашылығында бой көрсетті; осы ... ... ... ... өзгеше қырымен танылды. Шәңгерей жырларында сыршылдық кейіпте, Дулат поэзиясында әлеуметшілдік мұң-зар түрінде бедерленді; Абайдың дара ақындық стилі ... ... ... ... ... бір ... сонымен қоса тұтас стильдік кезеңі осымен аяқталады да, әдебиетте жаңа дәуірді, жаңа стильдік кезеңді белгілеп берген, деп ... ... ... ... ... : ... 1. ... 2. ...

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Стиль және шығармашылық ерекшелік5 бет
Стиль және шығармашылық ерекшеліктері жайлы18 бет
Стиль мен шығармашылық ерекшелік8 бет
Баспа өнімдерін шығарудағы макеттің негізгі принциптері3 бет
Бетховеннің симфониялық шығармашылығы5 бет
Дәстүр мен жаңашылдықтың әдебиеттегі маңызы8 бет
Жақсы темперацияланған клавир8 бет
Журналист – жол басшы33 бет
М.мағауин шығармашылығы4 бет
Мүсірепов Ғабит Махмұтұлы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь