Егіншіліктің пайда болуы және дамуы

1 ТМД елдерінде егіншіліктің пайда болуы
2 Қазақстанда егіншіліктің дамуы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Тарихи деректерге қарағанда қазіргі ТМД елдерінің территориясында бастапқы егіншіліктің пайда болуы және алғашқы астық қорларының жасалуы бастауын сонау қауымдық құрылыс кезеңінен алады. Осы кезде семья құрыла бастаған, одан кейін келе жеке меншік айырбас сияқты әрекет пайда болған. Адам қоғамы біртіндеп дамып, бір жерге тұрақты қоныс тепкен қауымдастықтар арасында байланыс, сауда-саттық, айырбас қызметінің өрістеуіне орай астық басты айырбас құралының біріне айналған. Бұл адамзатты егіншілікті дамытуға, астық өндірісін кеңейтуге, астық сапасын жақсартуға итермелейді. Осы туралы алғашқы деректер XVII ғасырдың екінші жартысында Киев маңынан табылған, ал XIX ғасырда жазба түрінде, сақталған астық сапасы туралы деректер көп кездеседі. Ал адамзат қоғамы бұдан әрі өркендеп, өнеркәсіп дәуірлеген, сауда-саттық кең қанат жайған заманда астықты зерттеу, оның технологиялық қасиеттерін тексеру жұмыстары да өріс ала бастаған.
Астықтың химиялық құрамын бірінші тексерген Д. И. Менделеев деп есептеледі. Ол оның құрамын анықтап, агротехникалық шаралар арқылы сапасын қалай жоғарылатуға болатындығын дәлелдеген және ұн тартуға жарамдылық қасиеттерін тексерген. 1894 жылы Ресей жер Департаментінде өсімдіктерді іс жүзінде пайдалану бюросы құрылып, Ресейде өсетін дәнді дақылдарды жіктеу, топтау бет алады, ал 1875 жылдан бастап көрнекті биолог және селекционер И. В. Мичурин жұмыс істей бастайды. Оның істеген істерінің пайдасы қалалық егіс шаруашылығына да тиеді. Міне осыдан кейін ғана шет елдермен сауда жасау мақсатында элеваторлар салу, астықты топтастыру, жіктеп бөлу жұмыстары жүргізіле бастаған және 1910 жылы ірі қалаларда элеваторлар салынып, 1913 жылы астықты топтастырып, жіктеу принциптері қалыптасады.
1918 жылдан бастап Ресейде астықты зерттеу жаңа арнада жүргізіле бастады. Астықты жинап-тексеру, оны сақтау, өңдеу үстінде ғылымның жетістіктерін кең түрде пайдаланады.
Қазір Қазақстанда астықтың күрделі проблемаларын Ғылым академиясының ботаника институты, Ақмоланың астық шаруашылығы институты, Қазақтың егін шаруашылығы институты т. б. жоғарғы оку орындары және ғылыми-зерттеу институттары зерттейді.
Астық сапасын мемлекеттік астық сорттарын сынау- комиссиясы өзінің көптеген сорт сынау жүйелерінде тексереді. Астықтың сапасы биохимия институтында және басқа да көптеген тәжірибе және селекция станцияларында тексеріледі.
1. Қ.Ш.Жаңабаев , С.С.Арыстанғұлов «Агрономия негіздері»
2. Ізтаев.Ә.І, Отыншиев Б «Астықтану және диқаншылық негіздері», Алматы «Қайнар» 1994.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі Семей қаласының  Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
БӨЖ
Тақырыбы: Егіншіліктің пайда болуы және дамуы
Орындаған: Әділханова Т. Р.
Тексерген: ... ... ... ... ТМД елдерінде егіншіліктің пайда болуы
2 Қазақстанда егіншіліктің дамуы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
1 ТМД елдерінде ... ... ... ... ... ... ТМД елдерінің территориясында бастапқы егіншіліктің пайда болуы және алғашқы астық қорларының жасалуы бастауын сонау ... ... ... ... Осы кезде семья құрыла бастаған, одан кейін келе жеке меншік айырбас сияқты әрекет пайда ... Адам ... ... ... бір ... ... ... тепкен қауымдастықтар арасында байланыс, сауда-саттық, айырбас қызметінің өрістеуіне орай ... ... ... ... ... ... Бұл ... егіншілікті дамытуға, астық өндірісін кеңейтуге, астық сапасын жақсартуға итермелейді. Осы туралы алғашқы деректер XVII ғасырдың екінші жартысында Киев ... ... ал XIX ... ... ... ... астық сапасы туралы деректер көп кездеседі. Ал адамзат қоғамы бұдан әрі өркендеп, өнеркәсіп ... ... кең ... ... ... астықты зерттеу, оның технологиялық қасиеттерін тексеру жұмыстары да өріс ала ... ... ... ... ... Д. И. Менделеев деп есептеледі. Ол оның құрамын анықтап, агротехникалық шаралар ... ... ... ... ... дәлелдеген және ұн тартуға жарамдылық қасиеттерін тексерген. 1894 жылы Ресей жер Департаментінде өсімдіктерді іс жүзінде пайдалану ... ... ... ... дәнді дақылдарды жіктеу, топтау бет алады, ал 1875 жылдан бастап көрнекті биолог және селекционер И. В. ... ... ... ... Оның істеген істерінің пайдасы қалалық егіс шаруашылығына да тиеді. Міне ... ... ғана шет ... ... жасау мақсатында элеваторлар салу, астықты топтастыру, жіктеп бөлу жұмыстары жүргізіле бастаған және 1910 жылы ірі ... ... ... 1913 жылы астықты топтастырып, жіктеу принциптері қалыптасады.
1918 жылдан бастап Ресейде астықты зерттеу жаңа арнада жүргізіле бастады. Астықты жинап-тексеру, оны ... ... ... ... ... кең ... пайдаланады.
Қазір Қазақстанда астықтың күрделі проблемаларын Ғылым академиясының ботаника институты, Ақмоланың астық шаруашылығы институты, Қазақтың егін ... ... т. б. ... оку ... және ... институттары зерттейді.
Астық сапасын мемлекеттік астық сорттарын сынау- комиссиясы өзінің көптеген сорт сынау жүйелерінде тексереді. Астықтың сапасы биохимия институтында және басқа да ... ... және ... ... ... жылы ... (Швейцария) халықаралық астық сапасын стандарттау орталығы (130) ашылды. Оған 65 мемлекет кіреді. Ол 139 комитеттен тұрады. 1955 жылы ... ... ... ... ... ... барлық халықтарға бірдей қатынасы бар стандарттар жасап енгізу, халықаралық ... ... және ... нан өндірісінде істейтін көптеген қауымды біріктіру мақсаттарын алдарына қойған.
Қазақстанда жыл сайын өсірілетін астықтың сапасын, оны ... ... ... ... ... астық инспекциясы (МАИ) басқарады.
2 ҚАЗАҚСТАНДА ЕГІНШІЛІКТІҢ ДАМУЫ
Қазақстанды негізінен ежелден мал шаруашылығымен айналысқан ... ... ... ... ... ... ... деректерге қарағанда, кейбір топырағы құнарлы сулы аудандарда аздаған егін шаруашылығының болғаны туралы да мәліметтер бар. М. С. Сүлейменовтың (1971) деректеріне ... ... ... ... заманамыздан бұрынғы 11 мың жылдықта Қазақстанның оңтүстік облыстарында бидай егістігі болғаны байқалады.
Тарихи деректерге қарағанда алғашқы ... бұл ... ... ... ... аудандарда тары егілген. Бидайдың аласа бойлы қожа бидай түрі осы қазақ жерінде пайда болып тараған. Оның себебі көшпелі халықтар бидайды ... ... ... мал ... жайлауға шығып кететін де, күзде жайлаудан қайтып оралған соң ғана бидайды орып алатын ... ... жуан ... ауа ... қолайсыздығына төзімді түрлері жығылмай қалып, Көшпелі халық соларды жинап алып қажетіне жаратқан. Сүйтіп, Қожа бидай атты бидайдың бұл түрі табиғи ... ... ... ... және осы ... ... кейбір аудандарда егіледі.
Батыс облыстарда Ресейден, Ираннан әкелінген қатты бидай көп егіліп келген.
Қазақстан жерінде жоғары сапалы-бидай өсетіні баяғыдан ... ... Д. Н. ... (1965) ... кітабында былай деп жазады; Франция бидайының 100 дәні, 4,55 грамм, Индия ... дәні -- 3,8, ... ... -- З,2, орыс ... -- 2,25, ал ... ақ ... -- 6,2 ... Қожа бидай -- 4,5 грамм тартады деп жазған. Қазір ғалым ... осы Қожа ... атты жаңа сорт ... Осы ... ... Ақ ... Шөл ... Сыр бидай, Қызыл бидай сияқты тағы басқа да байырғы бидайдың ... ... ... ... ... Ресеймен байланысының, қарым- қатынасының кеңейуіне орай, егін шаруашылығы да өркендей бас- ... ... келе ... ... ... Әулие Ата уезінде (1900 жылдары) едәуір кеңейтілді. Қеңес өкіметі жылдарында Қазақстанда егістіктің көлемі тез ұлғая бастады. 1928 -- 1930 ... қара ... ... ... ... көлемі өсіп -- 3,8 млн гектарға, ал 1953 жылы -- 7 млн ... ... 1954 ... бастап Қазақстанда тың және тыңайған жерлерді игеру басталады. 1965 жылы 25,5 млн га жер игеріліп, ол ... 337 ... ... ... ... да, сол ... ... 10млн тоннадан астық тапсырылды, Сөйтіп Қазақстан ірі астық ... ... ... ... 57 ... дейіні үкіметке тапсырылады. Республиканың оңтүстік облыстарында күздік, ал солтүстік облыстарында жаздық ... ... ... ... ішінде бидай жер жүзінде өте көп тараған дақыл және, қара ... ... ұн мен нан ... кең ... ... тек бидайдан ғана алуға болады. Жер шарында оның көптеген түрлері бар. Оның ішінде екі түрі көп тараған. Олар ... ... және ... ... ... ... ... көбінесе нан пісіруге пайдаланылады. Ол өзінің наубайханалық қабілетіне қарай үш топқа бөлінеді. Бірінші топ -- ... ... Оның ... ... өте ... осал ... наубайханалык қабілетін қатардағы дәрежеге жеткізе алады. Оның құрамында ақуыз (белок) және дән маңызы (клейковина) көп ... және ... ... өте жақсы болып келеді. Екінші топқа -- ... ... ... ... топ -- осал бидай - наубайханалық қабілеті қанағаттанарлықсыз, өзі таза күйінде нан пісіруге жарамайды.
Күшті бидай Қазақстанның тек солтүстік ... ... ... ... ... бойынща Қазақстан жер жүзінде елеулі орын алады. Бұл бидай халықаралық стандарттарға ... шет елге ... КС 14,5 ... КС -- 15,5 ... ... ... сатылады. КС -- Қазақстан спрингі (Ағылш. жаздық деген сөз), 14,5 ... 15,5 - оның ... ... ... Бұл ... тек ... ... бағамен сатылады.
Күшті бидай Қазақстаңнан басқа АҚШ, Қанада және Ресейдің Краснодар өлкесінде өседі. Оның құны өте ... ауыл ... ... ... ... орын ... және оның көлемі жылдан-жылға өсуде.
Қорытынды
Қазақ жерінде қыс қатты болып, жұт ... ... көп мал ... ... кейінірек күн көріс қамы үшін егіншілікпен де айналыса бастаған. Солардың ішінде Сейтқұл (1770 -- 1830) ... ... ... аты тарихта қалған. Ол қазіргі Торғай облысы Торғай ауданыңда тұрған, бидай, тары, қауын, қарбыз, ... ... және ... ... ... ... еккен.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Қ.Ш.Жаңабаев , С.С.Арыстанғұлов
* Ізтаев.Ә.І, Отыншиев Б , Алматы 1994.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XVI-XIX Қазақстан мәдениеті12 бет
XVIII – XIX ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстанның мәдениеті43 бет
Арал өңірінде табиғи-шаруашылық кешенді экологиялық орнықты дамытудың ғылыми негізі32 бет
Егіншілік жүйесінің даму тарихы13 бет
Егіншілік жүйесінің дамуы12 бет
Егіншілік түсінігі, жүйесі, мәдениеті12 бет
Жылқы көшпенді халықтың негізгі байлығы14 бет
Казақ өлкесі мен тарихын зерттеу барысында тарихи мәліметтердің жинақталуы мен сипаты9 бет
ОҚО Мақтарал ауданында мақта өсіруге арналған суғару арықтарының сапасын жоғарылату мақсатында арыққазғыш КДУ-2/1 дамба нығыздағыштың жұмысшы органын жобалау56 бет
Оңтүстік Қaзaқстaн oблысының егіншілік шaруaшылығынa сипaттaмa40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь