Геодезия және картографияның даму тарихы

Геодезия (грек. ge — жер және daі — бөлемін) — Жердің пішіні мен мөлшерін, қабылданған координаттар жүйесіндегі нүктелер орнын анықтаудың әдістері мен тәсілдерін зерттейтін, жер бетінің планы мен картасын салу, жер бетіндегі өлшеулерді жүргізумен айналысатын Жер туралы ғылымдардың бір саласы.[1] Жердің физикалық бетін зерттеу үшін картографиялық және топографиялық әдістер мен пландық және биіктік координаталар құрылады. Геодезия ғылымы астрономиялық және гравиметриямен тығыз байланысты, сондықтан Жердің пішіні мен мөлшері градустық өлшеу әдісімен анықталады. Оның шамасы — геогр. координаттар арқылы доғалардың сызықтық және бұрыштық мәндерін анықтаудан тұрады. Г-дағы координаттық негіздер триангуляция, полигонометрия, геометриялық және тригонометриялық нивелирлеу әдістерімен геодезиялық торлар құру арқылы жасалынады. Өндірістік, гидротехн. және т.б. құрылыс объектілерінің пландық пен биіктік негізін салуды және инж. түсірімдерді орындау мәселелерін инж. Геодезия шешеді.
Қазіргі уақытта мұхит, теңіздердің және көлдердің байлықтарын меңгеру үшін олардың жағаларын, түбін зерттеу жұмыстары жүргізіліп, гидрографиясы толықтырылды, бұл су асты Г-сын дамытты. Үлкен территорияларда топографиялық жұмыстар тез және тиімді жасалу үшін әуеден жер бетінің фотогр. бейнесі алынды, осыған байланысты Г-ның аэрогеодезия мен ғарыштық геодезия саласы қалыптасты. Жер асты байлықтарын (кен қазбаларын, мұнай мен газ өнімдерін, т.б.) меңгеруде инж.-техникалық жобалар мен сызбаларды қамтамасыз ету үшін жер асты Г-сының маркшейдерияның) тәсілдері қажет. Г-ның ғыл. және практикалық шешу әдістері матем. мен физ. заңдарына негізделген. Республикада ғылыми және практикалық мәні зор көптеген геодезиялық және топогр. жұмыстар жүргізіліп келеді. Егер 1917 ж. дейін Қазақстан аумағының тек 13,5%-іне 1:126000 масштабты аспаптық түсіру жұмыстары орындалса, 1945 ж. ол 86,6%-ке жеткізілді және масштабы 1:100 000, 1:200 000 топогр. карталар жасалды. 1920 — 45 ж. 22800-ден астам пункттің триангуляциясы анықталды. 1950 жылдары Қазақстан аумағы толығымен түсіріліп бітті. 1954 ж. масштабы 1:25000 картографиялық түсірілу басталды. Дәлдігі жоғары 1-, 2- және 3- класты мемл. триангуляция торы құрылды. Бұрынғы шығарылған масштабы 1:100 000 карталар жаңартылды. Бүкілодақтық ауыл шаруашылығы аэрофотогеодезиялық институтытының Қазақстан филиалы Геодезия және картогр. Бас басқармасының картогр. материалдарын пайдаланып Қазақстан аумағының фотокартасын түсірді және а.ш-ғының картасын жасады (1960). Г-лық тәсілдермен жер сілкінудің алдын ала болжау мүмкіндігін анықтау мақсатында, жер қыртысының жылжуын зерттеу үшін Тянь-Шань аймағында геодинамикалық болжау полигоны құрылды. Полигонда қазіргі кездегі жер қыртысының жылжуының вертикаль және горизонталь құраушылары зерттеледі
        
        МИНИСТЕРСТВО ОБРАЗОВАНИЯ И НАУКИ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН
ГОСУДАРСТВЕННЫЙ УНИВЕРСИТЕТ ИМЕНИ ШАКАРИМА ГОРОДА СЕМЕЙ
СРО
На тему: Геодезия және ... даму ... ... ... ... ... ... 2015г.
Геодезия (грек. ge -- жер және daі -- бөлемін) -- ... ... мен ... ... ... ... нүктелер орнын анықтаудың әдістері мен тәсілдерін зерттейтін, жер бетінің планы мен картасын салу, жер ... ... ... ... Жер туралы ғылымдардың бір саласы.[1] Жердің физикалық бетін зерттеу үшін картографиялық және топографиялық әдістер мен пландық және ... ... ... ... ... астрономиялық және гравиметриямен тығыз байланысты, сондықтан Жердің пішіні мен мөлшері градустық өлшеу әдісімен анықталады. Оның шамасы -- ... ... ... ... ... және бұрыштық мәндерін анықтаудан тұрады. Г-дағы координаттық негіздер триангуляция, полигонометрия, геометриялық және тригонометриялық нивелирлеу әдістерімен геодезиялық торлар құру ... ... ... гидротехн. және т.б. құрылыс объектілерінің пландық пен биіктік негізін салуды және инж. түсірімдерді орындау мәселелерін инж. ... ... ... ... мұхит, теңіздердің және көлдердің байлықтарын меңгеру үшін олардың жағаларын, түбін зерттеу ... ... ... ... бұл су асты Г-сын дамытты. Үлкен территорияларда топографиялық жұмыстар тез және тиімді жасалу үшін әуеден жер бетінің фотогр. бейнесі ... ... ... ... ... мен ... геодезия саласы қалыптасты. Жер асты байлықтарын (кен ... ... мен газ ... т.б.) ... инж.-техникалық жобалар мен сызбаларды қамтамасыз ету үшін жер асты Г-сының маркшейдерияның) ... ... ... ғыл. және практикалық шешу әдістері матем. мен физ. заңдарына негізделген. Республикада ғылыми және ... мәні зор ... ... және ... жұмыстар жүргізіліп келеді. Егер 1917 ж. дейін Қазақстан аумағының тек 13,5%-іне 1:126000 масштабты аспаптық түсіру ... ... 1945 ж. ол ... ... және ... 1:100 000, 1:200 000 ... ... жасалды. 1920 -- 45 ж. 22800-ден астам пункттің триангуляциясы анықталды. 1950 жылдары Қазақстан аумағы толығымен ... ... 1954 ж. ... 1:25000 ... ... ... Дәлдігі жоғары 1-, 2- және 3- класты ... ... торы ... ... ... ... 1:100 000 карталар жаңартылды. Бүкілодақтық ауыл шаруашылығы аэрофотогеодезиялық институтытының Қазақстан филиалы Геодезия және картогр. Бас басқармасының картогр. ... ... ... ... ... ... және а.ш-ғының картасын жасады (1960). Г-лық тәсілдермен жер сілкінудің алдын ала болжау мүмкіндігін анықтау мақсатында, жер қыртысының жылжуын ... үшін ... ... ... ... ... құрылды. Полигонда қазіргі кездегі жер қыртысының жылжуының вертикаль және горизонталь ... ... - ... ... ... ... және пайдалану туралы ғылым.
The Tabula Rogeriana, Мұхаммед ал-Ыдырыс ... II-ге ... ... 1154 ... ... пен ... ... үйлесуі мен өзара байланысуын, олардың кеңістіктегі орналасуын және уақыт бойынша өзгеруін, т. б. ... ... ... ... ... ... комителық ұғымдарға - аспан денелері мен жұлдызды аспанның карталары, глобустар мен жер бедері ... ... ... ... кеңістік модельдері (үлгілері) жатады.
Көркемделген карта.
Комитеның негізгі салалары:
Картография пәні мен әдістемесі, карта туралы ілім, картографиялық проекциялар теориясы, генерализация мен ... ... ... ... ... теориялары;
Картография ғылымы мен өндірісінің тарихы;
картографиялық деректер тану (картографиялық деректерді саралау және оларға ... бар ... ... мәселелері);
карталарды жобалау және оларды дайындау теориясы мен технологиясы;
карталарды ... ... мен ... ғылыми және техникалық пәндер жүйесіне тарамданады. Оның ... көп ... ... ... кейбіреулері жақында ғана пайда болып, қалыптасу сатысынан өтуде. комитеның жалпы теориясы картаны жасау ... мен ... ... ... ... ... негізгі әдістемесі - картатану. Математикалық Картография картаның математикалық негіздерін ... Ол ... ... ... ... картографиялық тор құрудың әдістерін жасайды, олардағы бұрмалануды талдайды. Картаны құру және ... пәні ... ... ... мен оның ... ... ... Картаны безендіру және картографиялық семиотика картаның тілін, ... ... ... құру ... мен ... ... көркемдеу, түрлі түсті безендірумен айналысады. Картографиялық семиотика шеңберінде белгілер жүйесін құру және оларды пайдалану ... ... ... ... ... - картаны, атласты, т. б. ... ... ... ... көбейту, картаны полиграфиялық безендіруден тұратын техникалық пән. Картографиялық өндірісті ұйымдастыру және экономикасы - ... ... пән. Ол ... ... ... ... және ... мәселелерімен айналысады. Картаны пайдалану картографиялық өнімдерді пайдаланудың теориясы мен әдісін әзірлейді. Картография ... ... ... дамуын, көне картографиялық өнімдердің тарихын зерттейді. Картографиялық топонимика - ... ... ... ... ... пән. К. салаларын нысанға қарап та жіктейді.
Мысалы, Жер бетін (құрлықтар мен мұхиттарды), планеталық және ... ... ... ... К. мынадай түрлерге ажыратылады: жалпыгеографиял және топографиялық, тақырыптық ... ... ... т. б.), арнайы. Әдісіне қарай жердегі, аэроғарыштағы және су астын ... ... ... - ірі ... орта ... және ұсақ ... деп ... - бейне белгі моделі, обьектілерді, табиғат құбылыстарын кеңістікке таралу ... ... ... ... түсіру. Картографияның өзіндік танымдық обьектілері, олар: материалдық заттар мен ... ... ... ... ... бұл ... уақытша өзгеруі.
Картографияның танымдылық құралы (пәні) картаға график тілімен түсіру-нақтылы жағдайды бейне ... ... ... Картография - карта көмегімен кеңістік пен уақытты тоқтатып, жаңартуға, әр дәуірдің ... ... даму ... ... ... алады.
Картография ғылымының даму тарихы
Алғашқы қоғам адамдарынан бастап қазіргі картографиялық өндіріске дейін географиялық картаның даму жолы өте ұзақ ... ... ... ... одан әрі де ... ... мен ... ғылымдары арасында тығыз байланыс бар. География тарихы мен карторафия өзара байланысты. Сондықтан оларды жеке қарау ... ... ... анықтау өте қиын. Географияның басты мақсаты Жерді графикалық түрде көрсету.
Өмір сүріп отырған ... ... ... ... (бейнеленулер) алғашқы қауымда жазудан бұрын пайда болған. Мұндай тұжырымға негіз ... ... ... ... ... өмір сүрген халықтардың картографиялық суреттері мысал бола алады (Солтүстік Америкадағы эскимостар, Мұхиттық аралдардағы микронезиялықтар, т.б.). Суреттер ағашқа, ағаш ... т.б. ... бар ... ... Олар ... жалпы еңбегінде, көшетін жолдары, демалыс орындарын, балық аулау, т.б. іс жүзінде керек сұраныстарды ... ... ... және ... ... ... Ежелгі Грекиядан басталады. Бұған Александр Македонскийдін, (Ескендірдің, б.з.б. IV) жарлығының ықпалы мол болды. Ескендірдің кезінде кең аумақты отарлау мен ... ... ... ірі ... ... болды. Ежелгі Грекиядағы географиялық ой-өрістің және астрономияның дамуы нәтижесінде Жер шар тәріздес деген ғылыми ұғымы қалыптаса ... ... ... ... зор ... ... шар ... екендігін алғаш рет дәл өлшеп көрсеткен астроном және географ ... ... ... III ғасыр). Эратосфен өзінің "География" кітабында сол кезде белгілі болған Жер ... ... ... түсірді. Эратосфен алғаш рет "географиялық бойлық", "географиялық ендік" ұғымдарын енгізіп, оны іс жүзінде ... ... ... ... өзінің кемелденген шегіне грек астрономы, географы және картографы Клавдий Птолемейдің (б.з. І-ІІ ғ.) ... ... Ол ... "География" еңбегінде сол кезде белгілі болған карта проекцияларының барлығын, оның ... ... және ... ... ... ... берді. 8000 жуық географиялық объектілердің координаталарын картада ... ... ... ... ... тек іс ... пайдалануға болатын бұқара қауымның сұранысын қанағаттандырды. Ол кездегі Рим империясының экономикалық және саяси өмірі шалғайда ... ... мен ... ... ... ... арасындағы көлік байланысы болды. Сондықтан жол жүргенде пайдалануға болатын жол карталары жиі қолданылды.
Рим империясы құлағаннан кейін оны ... ... ... ... жаңа ... ортағасырлық дәуір басталды. Ол V ғасырдан XVII ғасырдың ... ... ... Бұл ... ... ... ... түріне монастырлық карталар жатты. Олар монастырларда жасалып, құдайға сыйынуға арналған иллюстрациялардан тұрды. ... ... ... ... ... талпынбады. Оның негізгі мақсаты дүние туралы түсінікті картада дін арқылы ... ... ... ... ... ... ... және география біршама жетістіктерге жетті. Араб ғалымдары еуропалықтардың діни (монастырлық) карталарына қарағанда пішіні мен мазмұны ... әлде ... бай, ... және сол ... ... жерлерді дәл және шынайы түрде бейнелей білді. ХІ ғасырда ортаазиялық ғалым Әбу Райхан әл-Бируни эклиптиканың ... ... дәл ... Жер ... да шамалап дәл көрсетті. "Карталар және Жер беті туралы мәліметтер" еңбегінде ол картографиялық проекциялар, градустық тор ... және Жер ... ... ... ... қарастырды. Еуропада картаның даму кезеңі орта ғасырлардың аяғына ... Оған ... ... осы ... ... картаға деген сұранысының өсуі болды. Карта, негізінен, Шығыс пен ... ... ... сауданың дамуына байланысты қолданыс таба бастады. Оған қызығушылық артты.Осының нәтижесінде XVI ғасырдың соңында арнайы теңіз карталары - ... ... ... роztо ... ... болды. Олар теңізде жүзгенде бағдарлану үшін пайдаланылды.
Картографияның жақсы дамуына XV ... ... ойып және ... ... әсер етті. Осы кезеңнен бастап карталардың бағасы түсті. Картографияның одан әрі тез ... XV-XVI ... ұлы ... ... ықпал етті.
XVI ғасырда картографияның дамуына фламанд Г.Меркатор (1512-1549 ж.) үлкен үлес қосты. Ол бірнеше ... ... ... оның ... ... ... ... тең бұрышты картографиялық проекциялар да болды. Сол кезде бар картографиялық ... ... және ... Меркатор үлкен карталар жинағын жасады. Ол оны "Атлас" деп атады.
XVII ғасырдың басында осы кезде практикалық астрономия мен ... ірі ... ... ... картография одан әрі дами түсті. Осы кезеңде астроном Галилей астрономиялық көру ... (1609 ж.) ... ... Ал 1616 жылы ... ... ... триангуляция негізінде алғаш рет градустық өлшемдер жүргізді. Осы кезеңде мензула да ойлап табылған. Осылардың ... дәл ... ... ... геодезиялық негіздегі топографиялық карталар жасала бастады.
XVI ғасырдың 2-жартысында Батыс Еуропада капиталистік қарым-қатынастар, экономикалық байланыстар одан әрі ... жаңа ... ... ... ... ... жаңа ... әр түрлі кезінде жаңа дәл түсіретін құралдар пайда бола бастаған. Картаны құру және оны пайдалану жаңа деңгейге көтерілді. ... ... ... ... ... ... 1740 жылы ... Ц.Кассинидің жетекшілігімен бүкіл Франция аумағының триангуляциялық тірек пункттері жүйесін жасай бастады. Осы ... жүйе ... ... ... 1:86400 ... ... түсірім жүргізіліп, ол 1789 жылы бітті. Осы түсірімге негізделіп жасалған топографиялық ... тек 1815 жылы ... ... ... ... көптеген елдерінде әскері -топографиялық бөлімшелер ұйымдаса бастады. Кейіннен бұл бөлімшелер мемлекеттік картографиялық ... ... ... XIX ... алды және XX ... ... ... елдерінде, сондай-ақ Ресейде жаңартылған, біршама дәл, ірі масштабты топографиялық карталар пайда бола бастады.
Басында топографиялық карталар тек әскери мақсатта жасалса, ... ... ... мен бөлшектеліп толық көрсетілу сипаты нәтижесінде оларды азаматтық ғылымдар пайдалана бастады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропа мен ... ... ... ... дамуы бір сапалық мәнге ие болды.
Табиғат ресурстары мен ... ... ... ... ... ... жүзінің көптеген елдерінде тақырыптық және кешенді картографиялауға сұраныс көбейді. Дүниежүзілік ... ... және ... ... ... онымен күресу мәселелері қазіргі кезде өзекті мәселе болып отыр. Оларды толық, дәл көрсету үшін нақты картографиялық түсірімдер мен ... ... ... ... көз сала ... ... ... картографияның одан әрі тиімді дамуын қажет етеді. Бұл ... ... ... кеме жүзу ... балық аулау үшін зерттеліп келсе, енді адамзат одан өте ... әр ... ... көзін тауып отыр. Сондықтан, оны жан-жақты картографиялау өте қажет. Мемлекет ... ... ... ... толық көрсетуді және халық шаруашылығының әр түрлі салаларын, сонымен бірге халыққа қызмет көрсету салапарын тиімді ... үшін әр сала ... ... ... ... ... күшейе түсті. Урбандалудың өсуі және қалаларды қайта жөндеу қаланың ерекше картографиясының дамуына алып келді.

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Геодезия және картографияның дамуы тарихы9 бет
Географиялык карта туралы жалпы мәліметтер9 бет
GPS құрылғылары және геодезиялық аспаптар мен жабдықтар51 бет
«мақташы» мектебінің құрлыс барысы16 бет
Биіктік торлардың дәлдігін есептеу әдістері. Биіктік инженерлік-геодезиялық торларды құру кезінде нивелирлеу12 бет
Геодезия170 бет
Геодезия, жер мәселелері (сұрақ пен жауап түрінде)326 бет
Геодезия. Теодалит10 бет
Геодезияның даму тарихы5 бет
Жер. Жерге орналастыру3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь