Өсімдіктердің зоналарға бөлінуі. өсімдік қауымдастығы мен түрлердің экотопикалық араласуы

М. Я. Школьниктін, (1957) мәліметі бойынша өсімдіктердің құрамынан 74 элемент табылған, олардың 11-1 макроэлементтер бо-лып саналады, олар есіп тұрған өсімдіктер салмағыньвд 99,95 про центін құрайды, ал қалған 0,05 проценті микроэлементтердің үлесіне келеді. Өсімдіктердің тіршілік әрекетінде микроэлементтер өте маңызды роль атқарады. 1922 жылы академик В. И. Вернадский организмдердің химиялық құрамы жер қыртысынын химиялық құрамымен тығыз байланысты екендігін көрсетті. Жер қыртысындағы элементтердің барлығы дерлік өсімдіктерде ұшырасады. Тұздарды әр түрлі қоспалардан тазарту методтарының жетілдірілуіне қарай өсімдіктерге шын мәнінде қажетті болып саналатын микроэлементтердің тізімі барған сайын артып келеді. Тіпті сулы ортада өсірілетін өсімдіктер үшін арнаулы камерада ауаны тазартуға тура келді. Алайда қайсыбір микроэлементтің қажеттігі жөніндегі мәселені элементті қоректік қоспадан шығарып тастау жолымен ғана емес, сондай-ақ оның зат алмасуына қатысуын зерттеу жолымен де шешуге тура келеді. Қазіргі кезде темір, мыс, марганец, бор, мырыш, кобальт және ванадий өсімдіктерге аса қажетті элементтер деп саналады. Өсімдіктер үшін микроэлементтердің өте зор маңызы бар, өйткені олар өсімдіктер денесінде әр түрлі органикалық заттармен қосылады, осының нәтижесінде олардың физиологиялық активтілігі әлденеше есе артады.

Микроэлементтер катализаторлық қызмет атқара алады, алайда белоктармен қосылыстарда олардың катализаторлық қызметі күрт артады. Мысалы, белоктың құрамындағы 1 мг темір 10 тонна минералдық темірдің әрекетіндей әсер етеді. М. Диксон мен Э. Узбб мәліметі бойынша әр түрлі 15 элемент, оның ішінде микроэлементтер де, ферменттің құрамдас белігі немесе оның кофакторы бола алады. Мұндай микроэлементтерге магний, рубидий, цезий, кадмий, хром, марганең, темір, кобальт, никель, алюминий, молибден, мыс, мырыш, ванадий жатады. Бұл — микроэлементтер ферменттердің құрамдас белігі бола отырып, зат алмасудың орта-лығы болып табылатындығын керсетеді. Микроэлементтердің физиологиялық ролі ферменттердің әсер етуі нәтижесінде байқалуы мүмкін.

Микроэлементтердің зор физиологиялық маңызы оларды зерттеуге көпшіліктің назарын аударды. Соның нәтижесінде осы кездегі ғылыми әдебиетте микроэлементтерге арналған көптеген еңбек жарық көрді. Эксперименталды материалдарды қорытып микроэлементтердің негізгі физиологиялық-биохимиялық қасиет-терін Д. А. Сабинин (1955), М. Я- Школыгак (1957, 1963), Я. В. Пейве (1952, 1954, 1956), О. К. Кедров-Зихман (1952, 1955), И. А. Чернавина (1970), Б. А. Ягодин (1970) т. б. керсетті. Жекелеген негізгі микроэлементтердің нақтылы физиологиялық-биохимиялық маңызын қарастырып көрейік.

Бор бүкіл физиологиялық процестердің барысына әсер етеді. Өсімдіктер борды анион түрінде сіңіреді, сонан соң бор анионы реакцияға қатысады. Өсімдіктер борды қайта пайдалана алмайды, сондықтан олар барлық уақытта борға мұқтаж болады. Сонымен қатар бор орын ауыстыра алады. Ол тамырдан жапырақтарға, әсіресе, жас жапырақтар мен өсу нүктелеріне тез етеді. Бор клеткаларға біркелкі бөлініп таралмаған. Ол митохондриялар мен рибосомдарда өте аз, ал ядрода, пластидтер мен қабықшада көбірек кездеседі.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласындағы Шәкәрім Мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы:
Өсімдіктердің зоналарға бөлінуі. Өсімдік қауымдастығы мен ... ... ... ... Т
Тексерген: Жилкыбаева С
М. Я. Школьниктін, (1957) мәліметі бойынша ... ... 74 ... ... ... 11-1 ... ... саналады, олар есіп тұрған өсімдіктер салмағыньвд 99,95 про ... ... ал ... 0,05 ... ... ... келеді. Өсімдіктердің тіршілік әрекетінде микроэлементтер өте маңызды роль атқарады. 1922 жылы ... В. И. ... ... химиялық құрамы жер қыртысынын химиялық құрамымен тығыз байланысты екендігін көрсетті. Жер қыртысындағы элементтердің ... ... ... ... ... әр түрлі қоспалардан тазарту методтарының жетілдірілуіне қарай ... шын ... ... ... ... ... ... барған сайын артып келеді. Тіпті сулы ортада өсірілетін өсімдіктер үшін ... ... ... ... тура ... Алайда қайсыбір микроэлементтің қажеттігі жөніндегі мәселені элементті ... ... ... ... ... ғана ... ... оның зат алмасуына қатысуын зерттеу жолымен де шешуге тура келеді. Қазіргі ... ... мыс, ... бор, ... ... және ванадий өсімдіктерге аса қажетті элементтер деп саналады. Өсімдіктер үшін микроэлементтердің өте зор ... бар, ... олар ... ... әр ... ... ... қосылады, осының нәтижесінде олардың физиологиялық активтілігі әлденеше есе артады. ... ... ... ... ... алайда белоктармен қосылыстарда олардың катализаторлық қызметі күрт артады. Мысалы, белоктың құрамындағы 1 мг ... 10 ... ... ... ... әсер ... М. Диксон мен Э. Узбб мәліметі бойынша әр түрлі 15 элемент, оның ішінде ... де, ... ... ... ... оның кофакторы бола алады. Мұндай микроэлементтерге магний, рубидий, цезий, кадмий, хром, марганең, ... ... ... ... ... мыс, мырыш, ванадий жатады. Бұл -- ... ... ... ... бола отырып, зат алмасудың орта-лығы болып табылатындығын керсетеді. Микроэлементтердің физиологиялық ролі ферменттердің әсер етуі нәтижесінде байқалуы мүмкін. ... зор ... ... оларды зерттеуге көпшіліктің назарын аударды. Соның нәтижесінде осы кездегі ғылыми әдебиетте микроэлементтерге арналған ... ... ... ... ... ... қорытып микроэлементтердің негізгі физиологиялық-биохимиялық қасиет-терін Д. А. Сабинин (1955), М. Я- ... (1957, 1963), Я. В. ... (1952, 1954, 1956), О. К. ... (1952, 1955), И. А. ... (1970), Б. А. Ягодин (1970) т. б. керсетті. ... ... ... ... ... ... қарастырып көрейік. Бор ... ... ... ... әсер ... ... ... анион түрінде сіңіреді, сонан соң бор анионы реакцияға ... ... ... ... пайдалана алмайды, сондықтан олар барлық уақытта борға мұқтаж болады. Сонымен қатар бор орын ... ... Ол ... ... ... жас ... мен өсу ... тез етеді. Бор клеткаларға біркелкі бөлініп таралмаған. Ол митохондриялар мен рибосомдарда өте аз, ал ... ... мен ... ... ... ... ... тобы бар немесе гидроксил тобын түзе алатын әр түрлі заттармен бордың комплексті түрақты қосылыс түзе алу қабілеті өсімдіктердін, зат ... ... үшін және ... ... ... барысы үшін маңызды қасиет болып табылады. Жай қанттар, спирттер, полисахаридтер, фенолды қосылыстар, кетоқышқылдар осындай заттар болып саналады. ... ... ... NАD+, аденозин сияқты биологиялық маңызды заттар бормен берік қосылыс түзеді. Бұл заттардың бормен комплекс түзуі олардың бастапқы қасиеттерін, сондай-ақ ... ... де ... ... ... ... ... ерігіштігі өзгереді. Бұл жағдайлар зат алмасу процесіне әсер етпей қоймайды. Бордың органикалық заттармен комплекс түзу арқылы өсер етуі бір ... ... ... ... процестердің, жүрісін баяулатады. Бор өсімдіктердегі су алмасу процесіне әсер етеді. Оның әсер етуі ... ... ... ... ... транспирация қарқындылығы мен суды сіңіру жылдамдығы азаяды. Сонымен ... ... ... ... су ұстаушы күш-тердің күшеюіне әкеп соғады, өйткені қанттар мен ... ... ... ... ... жоғарылайды. Бор ... да ... ... әсер ... ол ... ... ... аниондардың сіңірілуін кемітеді. Оның тиімді әсері әсіресе темекі мен үрме бұршақтың кальцийді сіңіруінен айқын ... ... ... ... болуы өсімдіктердің жас жапырақтарындағы еритін кальцийдің мөлшерін кемітіп, оның кәрі жапырақтарындағы мөлшерін арттырады. Калцийдің дозасы көп болғанда бордың жетіспеушілігі ерекше ... ... Бор ... кезінде өсімдіктердің пісіп келе жатқан бөліктерінде аммиак, амин ... мен ... ... ... бір мезгілде белоктың мөлшері кемиді. М. Я. Школьниктің дәлелдеп көрсеткеніндей, бордың жетіспеушілігін қоректік ерітіндіге рибонуклеин қышқылын енгізу ... ... ... ... Бор жетіспеушілігі кезіндегі рибонуклеин қышқылының синтезі тежеледі. Бор осы ... ... ... ... ... ... ферменттерінін, бірде-бірінен табылмаса да, осы сияқты кейбір ферменттердің активтілігіне әсер етеді. Оның ... ... әсер ... ... Бордың болуы глюкоза -1-фосфаттан крахмалдың синтезделуін тежейді, өйткені глюкоза бормен қосылыс түзеді. Алайда бор қатысқаи жағдайда иВРГ-ден ... ... ... ... Бор ... - ... және басқа да эфирлермен комплекс түзеді. Ол клетка мембраналары арқылы қанттың қозғалуын реттейді. Бор жетіспеушілігі кезінде өсімдіктердің ... мен ... ... ... ... ... кемиді, ал жапырақтарда жай углеводтардың мөлшері артады. Бор жетіспеушілігі кезінде сондай-ақ өсу процестері де бұзылады (ол клетканың бөліну ... ... ... ... ... мен дифференциация процестері тежеледі. Бор клетка қабықшасында ... ... мен ... ... әсер ... ... клетка қабықшасының созылуы және жуандау процесі орындалатын кезеңдері қалыпты өте алмайды. Бор ... осы ... ... ... ... ... ... және жанама өркендердің өсу нүктелері тіршілігін тоқтатады, камбий клеткалары ыдырап, флоэма мен ксилеманың жетілуі және клеткалардың сүректену процестері ... Бұл ... ... ... ... мен ... гүлділер туысынан, көкнәр, күнбағыс, темекі, қант қызылшасы өсімдіктерінен анық ... ... ... өсімдіктер бор элементін астық тұқымдастарға қарағанда көп қажет етеді. Бор жетіспеушілігі сұлы мен ... ... ... ... ... өзгерістер туғызбайды. Жалпы алғанда, қос жарнақты өсімдіктер борды дара жарнақтыларға қарағанда көп қажет ... ... ... ... ... ... ... ретінде оның болуы көптеген ферменттер үшін қажет. Кребс цикліндегі декарбоксилаза, ... ... ... ... ферменттердін, активтілігін арттыруда марганец зор роль атқарады. Бұл микроэлемент ... ... ... ... энолаза сияқты бірқатар ферменттерінің активтілігін арттыру үшін де қажет. Осы аталған жағдайлардың барлығында да марганец ... ... ... комплекс түзеді және басқа металмен алмастырыла алады. Алайда мұндай алмасу нәтижесінде ферменттің активтілігі кемиді. Марганецті ферменттер активаторы ретінде пайдалану және оны ... ... ... ... түріне байланысты екен-дігін көрсететін мәліметтер бар. .

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өсімдіктердің зоналарға бөлінуі. Өсімдік қауымдастығы мен түрлердің экотопикалық араласуы жайлы мәлімет7 бет
Қазақстан аумағын физикалық-географиялық және геоэкологиялық тұрғыдан аудандастыруының ерекшеліктері45 бет
Биоценоз - тірі организмдердің тіршілік ету жағдайын3 бет
Хан шыңғыс флорасы және экологиялық сипаттамасы45 бет
Аң алау ұғымы және түрлері.10 бет
Дүниежүзі қазақтар қауымдастығы және оның қызметі54 бет
"шалғын өсімдіктердің сапасын бағалау"4 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық жағдайы.Улы өсімдіктердің улылық қасиеттерінің ерекшеліктері30 бет
Автокөліктер тобының двигателдеріне қарай бөлінуі17 бет
Активтер есебінің түсінігі, бөлінуі13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь