Шабындықтар мен жайылымдарды түбегейлі жақсарту негіздері

КІРІСПЕ
1.1 Шабындық және жайлым жайлы қысқаша мәлімет
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Шабындықтар мен жайылымдарды түбегейлі жақсарту негіздері
2.2 Табиғи мал азықтық жерді түбегейлі жақсартудың әдістері
2.3 Табиғи мал азықтық жерлерді түбегейлі жақсарту жүйесінде атқарылатын шаралар

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Шабындық — жаз бойы өсуге бейімделген шөптесін өсімдіктер биогеоценозы. Табиғи Шабындық орташа ылғалдылық жағдайында дамитын көп жылдық мезофиттік шөптесін өсімдіктердің өсуіне қолайлы жерлерде болады. Жайылма су қаптаған, тау бөктерлері, далалы және шөлейт аймақтарда көлдетіп суарылатын жерлерде табиғи шабындық өседі. Шабындыққа мал жайылады, пішен шабылады және Шабындық өсімдік түріне, табиғат жағдайына, түсіміне, жер отына қарай алуан түрлі болады. Шабындық жерлерде 4000-нан астам шөптесін өсімдік түрлері өседі. Оларға емдік сиырсілекей, бұршақ тұқымдастарының бірнеше түрі, қарандыз, горечавка, сарғалдақ, чихотник, дәнді-қияқты өсімдіктер, тағы басқа жатады. Шабындық тың құрлық Шабындығы, суармалы жер шабындығы, тау шабындығы деген түрлері болады. Құрлық шабындығы — жазық далада, сай-салалы жерде қар, жаңбырдан нәр алып, ыза сулары жақын жерде өседі. Орманды, орманды-далалы және далалы аймақтың ойпаң жерлеріндегі шабындықтың шөбі қалың өседі. Суармалы шабындық — өзен алқаптарында су тасыған кезде су жайылатын жерлерде өседі. Тау шабындығы ылғалды, ауа райы жылы таулы аудандарда, субальпілік, альпілік белдеуде өседі. Бұлардың шөбі аласа, көбінесе мал жайылымына пайдаланылады. Қазақстанның ылғалы жеткілікті өңірлерінде әр гектардан 12 — 15 ц, су жайылатын ойпаң жерлерден 15 — 20 ц, орманды-далалы аймақтарда 6 — 10 ц, шөбі шүйгін, шымды, ойпаң жерлерден 20 — 30 ц пішен жиналады. Жыл сайын дайындалатын пішеннің 99-ы табиғи шабындықтан алынады. Қазақстанда пішен шабуға жарамды 7,3 миллионга шабындық бар. Бұл аймақтарға Солтүстік Қазақстан, Қостанай облыстарының солтүстік жатады. Павлодар, Ақмола, Қостанай, Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Қарағанды, Шығыс Қазақстан облыстарында шабындық өзен-көл алқабы, сай-сала, ойпаң жерлерден жиналады. Шөбі шүйгін құнарлы шабындық Ертіс, Жайық өзендері алқабының көктемдегі тасыған су жайылатын жерлерінде көп өседі. Мұндай шабындықтың әр гектарынан 8 — 10 ц пішен алынады. Сортаңдау шалшықты жерлерде биік бидайық, қияқ өседі, олардан 8 — 20 ц пішен жиналады. Қазақстанның шөлейт аймағында өсетін шабындықта масақты шөптер мен бидайық кездеседі, оның әр гектарынан 5 — 7 ц пішен жиналады. Шөлді аймақта шабындық көбінесе Сырдария, Шу, Іле сияқты ірі өзендердің алқабында ғана болады. Бұл жерлердің шөбі — ірі сабақты құрақ, қамыс, әр түрлі масақты өсімдіктер, әр гектарынан 10 — 15 ц-ден 20 — 25 ц-ге дейін пішен жиналады. Республикада шабындық жерлерді жақсарту үшін өсімдігі сирек жерлер жыртылып, өнімі мол шөп тұқымы егіледі.
1.Қ.Әубәкіров, Т. Атақұлов, А.Ахмет Мал азығын өндіру Алматы, 2011, 145 бет
2.Мемлекет басшысының 2012 жылғы 14 желтоқсандағы «Қазақстан-2050»
стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан
халқына Жолдауын іске асыру жөніндегі жалпыұлттық іс-шаралар жоспары. 12 желтоқсан 2012 ж. №449
3. https://kk.wikipedia.org/wiki/Шабындық
4. https://kk.wikipedia.org/wiki/Жайылым
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
БӨЖ
Тақырыбы:Шабындықтар мен жайылымдарды түбегейлі жақсарту негіздері
Орындаған:Омарова ... ... ... ... және ... ... ... мәлімет
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Шабындықтар мен жайылымдарды түбегейлі жақсарту негіздері
2.2 Табиғи мал ... ... ... ... ... ... мал азықтық жерлерді түбегейлі жақсарту жүйесінде атқарылатын шаралар
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Шабындық -- жаз бойы ... ... ... ... ... ... ... орташа ылғалдылық жағдайында дамитын көп жылдық мезофиттік шөптесін өсімдіктердің өсуіне қолайлы жерлерде болады. Жайылма су қаптаған, тау бөктерлері, далалы және ... ... ... ... ... ... ... өседі. Шабындыққа мал жайылады, пішен шабылады және Шабындық өсімдік түріне, табиғат жағдайына, түсіміне, жер отына қарай ... ... ... ... ... ... астам шөптесін өсімдік түрлері өседі. Оларға емдік сиырсілекей, бұршақ тұқымдастарының бірнеше ... ... ... ... ... ... ... тағы басқа жатады. Шабындық тың құрлық Шабындығы, суармалы жер шабындығы, тау ... ... ... ... ... ... -- ... далада, сай-салалы жерде қар, жаңбырдан нәр алып, ыза сулары жақын жерде өседі. ... ... және ... ... ... жерлеріндегі шабындықтың шөбі қалың өседі. Суармалы шабындық -- өзен ... су ... ... су ... ... ... Тау шабындығы ылғалды, ауа райы жылы таулы аудандарда, субальпілік, альпілік белдеуде өседі. Бұлардың шөбі аласа, көбінесе мал жайылымына ... ... ... ... ... әр ... 12 -- 15 ц, су жайылатын ойпаң жерлерден 15 -- 20 ц, орманды-далалы ... 6 -- 10 ц, шөбі ... ... ... ... 20 -- 30 ц пішен жиналады. Жыл ... ... ... 99-ы ... ... алынады. Қазақстанда пішен шабуға жарамды 7,3 миллионга шабындық бар. Бұл ... ... ... ... ... ... жатады. Павлодар, Ақмола, Қостанай, Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Қарағанды, Шығыс Қазақстан облыстарында шабындық өзен-көл алқабы, сай-сала, ... ... ... Шөбі шүйгін құнарлы шабындық Ертіс, Жайық өзендері алқабының көктемдегі тасыған су жайылатын жерлерінде көп өседі. ... ... әр ... 8 -- 10 ц ... ... ... ... жерлерде биік бидайық, қияқ өседі, олардан 8 -- 20 ц ... ... ... ... ... өсетін шабындықта масақты шөптер мен бидайық кездеседі, оның әр гектарынан 5 -- 7 ц ... ... ... ... ... ... Сырдария, Шу, Іле сияқты ірі өзендердің алқабында ғана ... Бұл ... шөбі -- ірі ... ... ... әр түрлі масақты өсімдіктер, әр гектарынан 10 -- 15 ц-ден 20 -- 25 ц-ге ... ... ... ... шабындық жерлерді жақсарту үшін өсімдігі сирек жерлер жыртылып, өнімі мол шөп тұқымы егіледі.
Жайылым -- оты мол ... ... ... ... жер ... мал ... ... , бағылатын жер алқабы. Табиғи жайылым және екпе ... деп ... ... ... ... орналасуына, өсетін өсімдік түрлеріне және пайдалану әдісіне байланысты маусымдық ... ... ... ... және жыл бойы ... жайылым болып бөлінеді. Екпе жайылым бір жылдық, қысқа мерзімді (5 -- 6 жыл) және ұзақ (7 -- 10 жыл) ... ... ... ... ... көп жылдық жабайы өсетін шөптерден, кейде қыналардан (тундрада), бұташық пен бұталардан (тундра, шөл және шөлейтте) тұрады. Екпе жайылымға бір ... көп ... ... және ... ... ... ... егеді. Далада және қуаң далада орналасқан жайылымдар далалық жайылым деп аталады. Мұнда жусан, еркекшөп, шайқурай, тобылғы, қараған сияқты өсімдіктер ... ... ... әр ... 3 -- 8 ц шөп ... Шөлейт дала жайылымдарының құрамында жусан басым. Сонымен қатар күйреуік, изен, теріскен, т.б. өсімдіктерден тұрады. Әр гектарынан 0,5 -- 7,0 ц шөп ... ... ... 1/3-і ... ... ... ... изен, теріскен, еркекшөп, қылша, жүзгін, сексеуіл жиі кездеседі. Әр гектарынан 1 -- 7 ц шөп түседі. Тау жайылымдарының оты да ... ... ... ... ... жайылымдармен қатар мұнда альпі және субальпі шалғындарынан тұратын жаздық жайылымдар да көп. Олардың әр гектарынан орта есеппен 10 ц шөп ... ... жеке ... ... ... ... отырады. Тыңайтқыш себу, мал жемейтін өсімдіктерді отау, арам шөптен тазарту, т.б. шаралар -- жайылым ауыстыруға қойылатын ... ... ... шөп ... ... мал ... жайылым мерзімінің ұзақтығына қарай бөліп пайдаланады. Ойпат жер жайылымын 6 -- 12, ... ... 6 -- 8, ... адыр 10 -- 12, ... ... 15 -- 20 бөлікке бөледі. Малды әр бөлікке көктемде шөп аз ... 2 -- 3 ... ... ... ... кейін, малды шөбі өскен бірінші бөлікке қайтадан жаяды. Жайылым жазда 2 -- 5 рет ... ... ... ... мал жаю ... ... ... тынықтыру уақытын дұрыс сақтаудың үлкен маңызы бар. Шөл, шөлейт аймақтардағы жайылымдар белгілі бір жүйе бойынша пайдаланылады. ... ... дала ... мал 180, ... ... 240 -- 250 күн, шөл ... жыл бойы ... бағылады, шөп көбейе бастағанда 5 -- 6 күннен жаяды.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
Қазақстанда табиғи мал ... ... ... жер көлемінің 70%-дан
астамын алып жатыр. Бірақта осыншама аймақтан алынатын азық көп емес.
Оның негізгі ... ... мен ... ... ... ... бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына енуді мақсат етіп отыр. Осы орайда бізге жүктелер міндеттер аз емес.Ел Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан ... ... ... ... ... экспорттық мүмкіндіктерге және инновациялар енгізу үшін жоғары әлеуетке ие. Ет өндірудің экспорттық әлеуетін ... ... ... жүзеге асыруды белсендірек ету қажет.Үкіметке мал шаруашылығының басқа салаларын, оның ... қой ... ... ... ... ... ... мал шаруашылығын дамыту жөніндегі бағдарламаларды жасауды қамтамасыз етуді тапсырамын деп айтылды.Қазақтандағы табиғи шабындықтар мен жайылымдардан соңғы жылдары ... ... ... олардағы түсімнің төмендігін байқатты. Шөлейт және шөл ... да мал ... ... ... тыс және ... ... салдарынан шабындықтар мен жайылымдар тозып, көп жерлер эрозияға ұшыраған. Әсіресе ауыл маңайларының шөбі мал ... ... ... ... ... байқалады. Ғылыми мәліметтер бойынша Республика бойынша тозып кеткен жайылымдар көлемі 48 млн. гектардай, оның 2 млн. гектардайы өте ... ... ... жерлер деп танылды. Ғылыми зерттеу мекемелерінің тәжірибелері көрсеткендей мұндай жерлерді алдыңғы қатарлы жақсрату технологияларын қолдана отырып, жақсарту арқылы өнімін 3- 5 ... ... ... ... ... сай-салалық жерлеріндегі табиғи шалғындықтарды түбегейлі жақсартудың тиімділігі жоғары. Екпе шабындықтар мен ... ... және азық ... табиғи шалғындықпен салыстырғанда екі-бес есеге дейін, тіпті одан да ... асып ... Оған ... ғылыми зерттеулердің нәтижелерін келтіруге болады. Орал тәжірибе стансасының далалық аймағында жоңышқалы-еркекшөпті екпе шабындықтыңпішендік ... үш жыл ... орта ... 16,2 ц/га ... ал табиғи жердің өнімділігі гектарынан 3,4 ц ғана болған. Шөлейт аймақта да табиғи мал азықтық жерлерді түбегейлі жақсарту тиімділігі жоғары. ... ... азық ... және ... ... стансасында 8 жылда көпжылдық екпе шөптер (еркекшөп) әр гектардан орташа 11,4 пішен ... ... ... екпе ... ... шөптің мәдени түрлері мен сорттарынан басқа жергілікті жағдайға икемделген жабайы көпжылдық мал азықтық өсімдіктерді пайдалануға ... ... мал ... ... ... ... екі ... бар.
Соның бірі-жеделдетіп шалғындандыру. Бұл әдіс бойынша ылғалды аудандарда табиғи жерді жыртқаннан кейін, немесе бір жылға парға қалдырғаннан кейін ... жылы ... ... шөп себеді.
Екінші әдіс - шалғындандыруға жоспарланған жерге алдын ала,1 ... 3 жыл ... ... мал ... дақылдар немесе жемдік астық дақылдар өсіріп, содан кейін көпжылдық шөп себеді. Бұл ... ... ала ... деп ... ... ... ... жақсарту әдісінің екі түрі де қолданылады. Жеделдетіп шымдау республиканың далалық, шөлейт және шөлді аймақтарында қуатты шымдалмаған шабындықтар мен жайылымдарды ... ... ... Бұл әдіс ... ... мал азықтық жерлерін жақсартудың негізгісі болып есептеледі.Екінші әдіс-жақсартатын тың және тыңайған жерлерге алдын ала мал азықтық дақылдар себу. Бұл ... ... ... ... ... қолдану тиімді Өйткені екпе жауылымдар құрғанда алғашқы жылдары ... ... ... және ... ... ... азықпен үздіксіз қамтамасыз ету үшін біржылдық екпе шөптердің маңызы зор.
Табиғи мал азықтық жерлерді түбегейлі жақсарту жүйесінде мынадай
технологиялық шаралар атқарылады:
1. ... ... ... таңдау;
2. Шымтопырақты негізгі өңдеуге дайындау (топырақты жырту алдында өңдеу, тың және тыңайған жерді жырту);
3. Қазақстан аймақтарында шымтопырақ жерді жырту мезгілін ... ... ... ... және ... ... Екпе шабындықтар мен жайлымдар жасау үшін шөп түрлерін және қоспаларын ... Себу ... ... Себу тәсілдерін анықтау ( жамылғымен немесе жамылғысыз);;
8. Себілген жылы шөп ... ... ... (1-шы ... ... және одан кейінгі жылдары шөп қауымын күтіп, баптау ... ... ... мал ... өндіру мынадай негізгі бағыттарда жүргізілуі тиісті:
әр аймақта мал азығы егістерінің құрылымын жетілдіру;
мал азықтық ... ... ... ... аңыздық және тығыздалған егістіктерді шаруашылықтарға кеңінен енгізу;
жасыл конвейрлерді кеңінен ... ... ... мал ... жаңа технологиялар бойынша
дайындау;
мал азықтандыруды ғылыми жолға қою.
Республикада мал ... ... ... үшін ... мал ... дақылдарының себілу көлемін кем дегенде 3 есеге дейін
көбейтіп, әр ... ... 2,0-2,5 тн а.ө. ... жеткізу керек. Келесі онжылдықта жарық және бейнелеу әдістер технологиялары бірегей
революцияда алыс салдарлары бар. Органикалық жарық шығаратын аванстар диодтар, LCD және ... ... ... ... үш ... ... ... әлемдегі сегіз миллиард адамдарды тамақтандыруға және экологиялық өзгерістерді алдын-алуына көмектесіп, жыл бойы ауыл ... ... ... ... ... ... фермер шаруашылықтарына оң әсерін береді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта айтқанда, еліміздегі ауыл шаруашылын дамыту мақсатында біз жайылым мен шабындықтарды ... ... ... ... ... Осы ... ... таңда біздің елімізде көптеген іс шаралар жүргізілуде, соның бірі републикамыздың агроөнеркәсіп кешенін өркендетудің ... ... ... ... ... ... арналаған іскерлік жоспардың табысты іске асуына ғылым жетістіктері негізінде жасақталған технологиялар кең жол ашады деп санаймын.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1.Қ.Әубәкіров, Т. ... ... Мал ... ... ... 2011, 145 бет
2.Мемлекет басшысының 2012 жылғы 14 желтоқсандағы
стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты>> атты Қазақстан
халқына Жолдауын іске ... ... ... іс-шаралар жоспары. 12 желтоқсан 2012 ж. №449
3. ... ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шабындықтар мен жайылымдарды түбегейлі жақсарту5 бет
Қазақстан табиғи аймақтардағы шабындықтар мен жайылымдар8 бет
Азаматтардың денсаулығын жақсартуы – мемлекеттің тұрақты әлеуметтік-демографиялық дамудың кепілі.10 бет
Аймақтың инвестициялық тартымдылығын жақсарту жолдары5 бет
Ауыспалы жайылымдардың тиімділігі7 бет
Ақ бидай нанының квалиметриялық бағалануы және оның сапасын жақсарту жөніндегі шараларды ұйымдастыру28 бет
Балапандарға арналған қора-жайларға қойылатын ветеринариялық-санитариялық және гигиеналық талаптар, балапандарды күтіп-бағу жағдайлары және оларды жақсарту шаралары тақырыбында жазылған30 бет
Биелерге арналған қора-жайларға қойылатын ветеринариялық- санитариялық және гигиеналық талаптар, малдарды күтіп-бағу жағдайлары жәнеоларды жақсарту шаралары тақырыбында жазылған17 бет
Денсаулықты жақсартуға әр түрлі спорт түрлерінің әсері32 бет
Жайылымдарды тиімді пайдалануды ұйымдастыру4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь