Ыбырай Алтынсарин

Ыбырай Алтынсарин1841 жылы 20 қазанда қазіргі Қостанай облысының Затобол ауданында дүниеге келген. Әкесі Алтынсары ерте өліп, атасы Балқожаның тәрбиесінде болған. Атасы өз заманының беделді адамдарының бірі болған, заман ағымын аңғарғыш, оқу - өнердің маңызын жақсы түсінген Балқожа би 5 жасар Ыбырайды Орынборда ашылмақ болған, болашақ орыс- қазақ мектебіне жаздырып қойды. 1850 жылы сол мектеп ашылғанда түскен 30 қазақ баласының бірі - Ыбырай болған.
Қазақ балаларын орысша оқыту арқылы олардан қазақ даласын билейтін патша чиновниктеріне көмекші әкімдер даярлау мақсатымен ашылған мектепке Балқожа би де немересін осы үмітпен берген. Бірақ Ыбырай мектепті жан- жақты білім алуға пайдаланған. Сондықтан ол
        
        Ыбырай Алтынсарин
Ыбырай Алтынсарин1841 жылы 20 қазанда қазіргі Қостанай облысының
Затобол ауданында ... ... ... ... ерте ... ... ... болған. Атасы өз заманының беделді адамдарының бірі
болған, заман ағымын аңғарғыш, оқу - ... ... ... ... ... 5 ... ... Орынборда ашылмақ болған, болашақ орыс- қазақ мектебіне
жаздырып ... 1850 жылы сол ... ... ... 30 ... баласының
бірі - Ыбырай болған.
Қазақ балаларын орысша оқыту арқылы олардан қазақ даласын ... ... ... ... ... ... ... мектепке
Балқожа би де немересін осы үмітпен берген. Бірақ Ыбырай ... ... ... ... ... Сондықтан ол сабақты ерекше ынтамен оқиды.
Сөйтіп, мектепті 1957 жылы «өте ... ... ... ... жылы ... Алтынсарин Орынбордағы Шекаралық комиссияға тілмаш
болып ауысады. Ол кезде ол ... ... ... шығысты
зерттеуші белгілі ғылым, профессор В. В Григорьевпен жақсы танысады. Атасы
Балқожаны ... ... және ... ... ... аса ілтипатпен
қарап, өзінің бай кітапханасын ... оңан ... ... ... ... ... көмегімен орыс жазушыларының
шығармаларының, орыс және дүние жүзі ... ... ... ... ... ... көп оқыған.
«Қызмет бабында мен қазақтармен жиі – жиі ұстасып қаламын,- деп жазды
ол 1864 жылы Ильминскийге. ... ... ... өз ... да бар.
Олардың сырын жақсы ... ... ... жек ... ... ... да көңілім тіпті сүймейді. Олар кедей ... ... ... ... қасқырдың аузында жем болатын қорғансыз
момындарды – ... ... шыға ... ... ... көргенде... өте қатты күйінемін. ...Осы елдің күшті жемқорларының
бірі олардың істеп ... ... ... жаратпайтынымды біліп қалды...
Сондықтан ол мені бұл ... қуып ... ... ... ... негізде Ыбырайдың, ... ... ... ... ... пен адам ... ұнамсыз
мінездерге қарсы күресу үшін ол ел ... ... өнер ... ... беру деп ... Сол ... бар ... мектеп
ісіне, бала оқыту жүйесін ... ... ... Петербург, Қазан қалаларына барады. Орыстың
ағартушылық ... орыс ... ... ... ... ... ... оқу құралдарын жасауды ойлайды.
Сөйтіп Ыбырай «Қазақ хрестоматиясы» 1879жылы ... ... «Бұл ... ... мен,-деп жазды Ыбырай
хрестоматиясының алғы ... ... осы ... ... ... ... отырған жалғыз кітаптың орыс-қазақ
мектептерінде тәрбиеленіп ... ... ... оқу ... ... ... ... қабат жалпы халықтың оқуына жарайтын кітап бола алу
жағын көздедім». Сол мақсатпен ... ... ... балаларға
арналған өлеңдер мен шағын әңгіме – новеллалардан құрастырды. Олардың
бірқатарын өзі ... ... сол ... орыс ... алып ... сүю және ... – Ыбырай әңгімелерінің негізгі тақырыбы. Оны
жазушы ... ... ... өсиет түрінде берсе, кей ... ... ... ... реалистік суреттер ... ... жасы ... екі ... алып, оларды бай мен кедейдің
өкілі етіп суреттеуінің сыры да оның ... ... ... ... баласы
Үсен- тұрмыстың тепкісін көре жүріп ысылған еңбек адамы. Ауыл көшіп, жұртта
қалған екі ... ... ... ... ... ... лдың қалай қарай
көшкенін аңғартуына, түнде далаға түнегенде ит – ... ... ... мен ... ... болды. Ал бай баласы Асан - өмір үшін
күресудің ... ... ... еңбекке икемі жоқ жан. Кісі еңбегімен
күн көріп, жаман үиренген, бейнетсіз тоғышар болып ... бай ... күн ... дәрменсіздігін суреттеу арқылы жазушы келешек Үсендер
жағында екенін аңғартады. Сөйтіп, жастарға өмірден еш ... ... ... ... бай ... ... қиыншылыққа төзімді өнерге бейім,
еңбекс жарлы баласы Үсендей болып өсуді уағыздайды.
Ыбырай - қазақ әдебиетіндегі тұңғыш аудармашы. Сондықтан ол ... ... бере ... ... ... ол ұқыптылық аударманың дәлме-
дәлдігін сақтауда емес, шығарманы өзінің ағартушылық мақсатына лайықтап ала
білуінде жатыр. Сол шығармалар арқылы ол озық ... ... ... ... ... оның ... ... жасады.
1879жылы Ыбырай Торғай облысы мектептерінің ... ... Бұл оның ... ... кең ... жол ... Ол жаңа ... мектептер ашу ісімен
шұғыданады. ... ... ... ... ... ... ( ... Ырғыз, Троицк, Ақтөбе) уездік жаңа мектептер ... жылы ... ... қолөнер мектебі ашылады. 1887жылы Ырғызда қыздар
мектебін ұйымдастыруы – ұлы ағартушының ол тұрғыда жасаған үлкен еңбегі.
1881 жылы Орск ... ... ... ... ашылды.
Ыбырай туған халқын ерекше сүйді, оның болашағына зор сеніммен қарады.
Сондықтан халық ағарту ісін айрықша шабытпен жүргізді.
Қазақ ... ... ... ... ... мәселесінде көп еңбек еткен
қазақтың тұңғыш педагогы, әрі ақын, әрі жазушы ... ... 1889 ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай Құнанбаевпен Ыбырай Алтынсариннің педагогикалық көзқарастары4 бет
Алтынсарин Ыбырай10 бет
Шоқан Уәлиханов Ыбырай Алтынсарин Абай Құнанбаев11 бет
Ыбырай Алтынсарин ағартушы педагог44 бет
Ыбырай Алтынсарин еңбектеріндегі әр түрлі жастағы адамдарға білім беру мен тәрбие мәселелері17 бет
Ыбырай Алтынсарин жайлы17 бет
Ыбырай Алтынсарин жайлы ақпарат6 бет
Ыбырай Алтынсарин және қазақтың салт-дәстүрлері4 бет
Ыбырай Алтынсарин және ұлттың мектептері туралы38 бет
Ыбырай Алтынсарин публицист жазушы14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь