Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы

1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер.
2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері.
3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы.
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер.
2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері.
3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы.
1. Ә.Қайдар, М.Оразов.Түркітануға кіріспе.
2. Отар Әлі Бүркіт. Түркітану.
        
        Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. Орыс ғалымдарының түркітануға ... ... ... ... ... ... М.Қ
Тексерген:Шаяхметұлы Қ
2015 жыл
Жоспары:
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер.
2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері.
3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы.
Халық деген статусқа ие ... ... де, оның ... ... ... функциялардың болары хақ.Оның негізгі күші мен қуаты - тіл ... ... Қай ... ... та тілі мен ... өркениеті мен әдебиетінің дамыу, шарықтау, кемелдену шақтары болары сөзсіз.Оның бастау алып, тарих сахнасына келгеннен бастап, қазіргі ... жету ... ... ... ... ... сіңісу процестерін бастан өткеретіндігі тағы бар. Тарихтың беттерін қазбалай бастаса, барлық халықтардың туыстығын ... ... ... ... ... ... наным сенімдері және сол сияқты ұлттық құндылықты ... ... ... ... ... ... ол-тарих.Ал енді өзіміздің халық болып қалыптасу жолындағы тіл хақында сөз қозғайын.Тілдің адам ... ... орны ... ... мен ... ... пен адамның, адам мен адамның арасын байланыстырушы көпір-ол тіл.Қазақ халқының тілі түркі тілдер тобына жатады.
Түркологияның Еуропа мен ... ... ... ... туралы алғашқы мәлімет Еуропада орта ғасырдың басында, Шығыс Рим империясының шекарасында Орта Азиядан ауған көшпелі ... ... ... ... Көне ... ... тұрмысы, мәдениеті, тарихы туралы мәліметтер Византия дипломаттарының, тарихшыларының, ... ... ... ... ... ... ... көрінеді. Дегенмен түркі халықтары, олардың тілдері, мәдениеті туралы ... ... ... ... ... ... байланыс жасаудан басталған.Түркі тілдерін бір-біріне салыстыра зерттеу, олардың салыстырмалы сөздіктерін жасау, көне жазба нұсқаларды филологиялық тұрғыда ... ... ... ... ... ... ғасырдан бастап айналысты. XIX ғасырдың басынан бастап ... ... ... ... ... салыстырмалы-тарихи әдістің дамуына байланысты Еуропада түркі тілдерін ғылыми негізде зерттеу едәуір етек ... ... ... да молайды. Мұндай ауқымды бетбұрысқа Орыс-Швед соғысында тұтқынға түскен Швед армиясының офицері Ф.Ю. фон Страленбергтің еңбегі елеулі бастама болды. Ф.Ю. фон ... ұзақ ... ... тұрып, бұл аймақты тарихи-географиялық жақтан зерттеген Еуропа мен Азияның солтүстік және оңтүстік тарихтық, географиялық сипаттамасы атты еңбек жазып, оны 1730 жылы ... ... Бұл ... 1797 жылы орыс ... аударылып шығарылды. Ф.Ю. фон Страленберг - күні бүгінге дейін түркологтар арасында елеулі мәселе ретінде ... келе ... ... ... деп ... ... бастаған және осы топқа жататын тілдерді өз ішінен түрлі ... ... ... ... ... Ол - Орал ... ... угро-фин, самоди тілдері мен Алтай тілдері деп аталатын түркі, монғол, тұнғұс-манчжұр тілдері өзара ұқсас тілдер деген ... ... ... ... ... ... ... тілдері өзара туыстас тілдер деген теория қалыптасты. Ф.Ю. фон ... - ... ... ... ... бойынан табылған руникалық жазуы туралы да алғаш ... ... ... Ол - ... ... ... ... түрік атты еңбегін орыс, неміс тілдеріне аударған. Ф.Ю. фон Страленбергтің Орал-Алтай ... ... ... оны ілгері дамыту істерімен неміс ғалымдары В. Шотт, М.А. Кастрен, бұлардан біраз кейін О. Доннер, Г. ... И. ... Г.И. ... А. Соважо, арнайы шақыруымен келіп, Ресей ғылым Академиясында Шығыстану ғылымын ұйымдастыруға белсене қатынасқан Г.З. Байер, Г.Я. Кер сияқты ғалымдар болды. ... ... ... кең тараған әлемдік ғылымға айналды. Түркі тілдерін зерттеу істерімен Англия, АҚШ, Германия, Швеция, ... ... ... ... ... да ... Дәл осы арада Еуропа ғалымдарының түркі тіліне қатысты алғашқы зерттеулерінің бірі ... ... ... бір ... тоқтала кеткен орынды. Ол - Кодекс Куманикус деп аталатын ... ... ... ... ... ... деп ... - қыпшақтар ХІІІ-ХІV ғасырда готикалық көне ... ... ... 164 бет. ... ... түркологияның даму тарихын төмендегідей кезеңдерге, дәуірлерге бөлу бар: ... ... - ... ... ... жартысына дейінгі дәуір, екінші кезең - ХVІІІ ғасырдың екінші жартысынан бастап, ХІХ ғасырдың бірінші жартысын қамтиды, ... ... - XIX ... ... ... бастап, Қазан революциясына дейінгі мезгіл, төртінші кезең - Кеңес дәуірі делінеді.
Аралас-құралас халықтардың бірінің тілін бірі білуге тырысатыны табиғи ... Сол ерте ... ... де ... ... ... ... түркі тілін білетіндердің славяндар ішінде де болған. Көрнекті кенес түркологы А.Н. Кононовтың келтірген материалдарына қарағанда, орысша, түркіше сөздіктің алғашқы ... түрі ХІІІ ... ... ... ... ... ретінде А.Н. Кононов Се татарский язык, Толкование языка половецкого деп ... екі ... ... ... ... дамуының бірінші кезеңінде славяндар мен түркі халықтары арасында өзара танысу, қарым-қатынас жасау үшін бір-бірінің сөйлеу тілін білуге талпынушылық болған, шағын ... ... да ... ... ... аударма сөздіктің алғашқы, өте қарапайым бірді-екілі түрі жазылған. Ғылыми негізде, жоспарлы ... ... ... ... ... ... түркологияның кейінгі дәуірде ғылыми негізде қалыптасып, дамуына негіз болғандығы даусыз. ХVІІІ ғасырдан бастап түркі тілдерін білуге көбірек көңіл бөлінеді.
Қазан ... ... ... ... ... ... мен ... (Санкт-Петербург) кеңінен етек алды. Республикаларда институттар, академиялар ашылып, үлкен қалаларға шоғарланды. Мәскеу мен Ленинградта шоғырланған тілшілер жалпы және теориялық ... ... ... ... ... ... орыс тіл ... Қазан мектебінің өкілі, түркі тілдерінің фонетикасын салыстыра зерттеген және олардың генеологиялық жақтан ... ... ... ... тіл ... ... ... қүнды пікір айтқан ғалым. Ол алтай тіл бірлігін ... ... ... ... және жапон тілдерін зерттеген, озбек тілі диалектологиясының негізін жасаған.Н.К.Дмитриев( 1898-1954)- түркі тілдерінің тарихына байланысты түрік және башқүрт ... ... ... және ... ... тілдерін салыстырмалы-тарихи зерттеулерге басшылық жасаған, қүнды пікірлер айтқан корнекті орыс түркітанушысы. Н.К.Баскаков( 1905-1993) бүкіл түркі тілдері бойынша ... ... ... ... ноғай, үйғыр, алтай, тува, т.б. тілдерді жан-жақты зерттеп, теориялық ... ... ... ... диалектілік ерекшелігін тексеріп, сөздігін жасаған көрнекті ғалым.
1805 жылдан бастап, күні ... ... өмір ... келе ... ... ... XIX ғасырдың алғашқы жартысында Ресейдегі әйгілі түркологиялық орталық болды. И. Халфин, М.А. Казам-Бек, И.Н. Березин, Л.З. Будагов, Н.И. ... С.Е. ... Ф.Е. Корш ... ... - осы университеттің түлектері және кейінде соның оқытушлары болған, XIX ғасырдағы ... ... зор үлес ... ... Енді ... ... ... Түркі тілдері грамматикалық құрылыстарын бір-біріне салыстыра зерттеудің елеулі бір кезеңі М.А. Казам-Бек еңбегінен басталады. Мұхаммед Али Казем-Бек ... жж.) ... ... ... ... түркология мектебін құрушы, филолог, тарихшы, педагог, шығыс филологиясының докторы, Ресей Ғылым Академиясының корреспондент мүшесі, көптеген шет ... ... ... мүшесі. Ол бірсыпыра тілдерді білген, өз еңбегін әзірбайжан, түрік, араб, парсы, орыс тілдерінде жазған. Филология саласында М.А. Казам-Бек Араб тілі ... ... ... ... ... ... тілінің оқу құралы атты еңбектер жазған. Осылармен қатар түркі тілінің көне жазба ескерткіштерін оқу, жариялау істерімен де айналысқан. М.А. Казам-Бектің ... ... ... атты ... зерттеуі түркология тарихында өте жоғары бағаланады. Бұл - Қазанда бірінші рет 1839 жылы ... ... ... ... ... ... ... деп аталады. Осы басылым 1846 жылы неміс тілінде шығарылған. М.А. Казам-Бек грамматикасында түркі тілдері материалдары бір-біріне салыстырыла баяндалған. Илья Николаевич ... ... жж.) - XIX ... ... ... Ол ... ... материалдарын салыстыра зерттеп, жалпы түркологиялық мәні бар еңбектер жазған иранист ғалым. М.А. ... ... ... ... ... ... ... атқарған. Мұның еңбектері ішінде түркологияға қатысты Дополнение к тюркской ... (М.А. ... ... ... ... ... ... Турецкая хрестоматия дейтін зерттеулері мен Рашид ад-Диннің Жамиғ-ат тауарих атты ... ... ... ... орыс тілінде жариялаған. И.Н. Березиннің түркі халықтарының ауыз әдебиеті, диалектілері жөніндегі ... де ... ... ... ... ... ... (1812-1878 жж.) ұлты армян, Қазан университетінің шығыс тілдері мен философия факультетін бітірген. Өмірінің соңғы кездерінде Петербург ... ... ... ... ... ... еңбегі - Сравнительный словарь турецко-татарских наречий деп аталатын сөздігі. Академик Фёдор Евгеньевич Корш (1843-1915 жж.) - әр ... ... ... ... ... ... Ф.Е. Корш - поэтика мен өлең өлшемі, құрмалас сөйлем, етістік шақтары, созылыңқы дауыстылар, түркі тілдерін классификациялау ... ... ... ... ... ... ... XIX ғасырдың басында өзінің кең көлемді зерттеулерімен көзге түскен көрнекті ... бірі - ... ... Юлиус Генрих Клапрот (1783-1835 жж.). Бұл - түркі тілдерінің, солардың ішінде қазақ тілінің де материалын ... ... ... ... ... ... ескерткіші Бабур-наме, Кодекс Куманикусті француз тіліне аударып бастырған. Ю.Г. Клапрот башқұрт, ... ... ... ... ... ... мен тілінен көптеген материалдар жинап, 1823 жылы Берлинде неміс тілінде бастырып шығарған. ... ... ... тілдерін оқытатын жоғары оқу орындары Мәскеу мен Петербургта да болды. ХІХ ғасырдың бас кезінде, яғни 1811 жылы ... ... ... және түркі тілдерінің тұңғыш кафедрасы ұйымдастырылып, онда араб, парсы, түркі тілдері оқытылатын болған. Мұнда белгілі түркологтар Ф.Е. ... А.Е. ... В.А. ... ... ... ... ... жүргізген. Шығыстанудың тағы бір орталығы - ... ... ... ... мен университеті болған. 1822 жылдан бастап университетте шығыс тілдері кафедрасы ашылады да, онда шығыс және ... ... ... ... 1855 жылы аталған кафедра негізінде шығыс факультеті ашылады. Бұл оқу ... ... 1818 жылы ... жанынан Азия мұражайы деген құрылады. Мұражай жазба ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар жүргізеді. Бұл мұражай 1938 жылы құрылған ... ... ... негіз болды. Петербургте қалыптасқан түркологиялық орталық басқа жерлердегіден барлық жағынан да күшті ... Сол ... ... ... - М.А. Казам-Бек, И.Н. Березин, В.В. Зернов-Велъяминов, Л.З. ... ... ... ... ... А.Н. ... , - ... В.В. Радлов - бүкіл саналы өмірін Ресейде өткізген жан-жақты білімді, атақты түрколог, академик. Түркология тарихында дәл В.В. ... ... ... ... ... ғалым аз, ол жарты ғасырдан астам уақыт жүргізген ғылыми еңбектерінде түркі тілдері мәселелерінің көптеген саласын қамтыған: диалектология мен ... ... мен ... ... ... ... мен текстология, және жазбаларды жинау, оқу, жариялау, аудару, фольклор мен этнография, археология мен ... ... ... ... айналысқан, соларға қатысты құнды пікірлер қалдырған.
Түркітану ғылымы көне түркі дәуірлеріндегі сына жазулардың табылуымен, олардың түркілік мұра екендігі ... ... XYIII ... ... ... Орта ... ... сөздігі және тағы басқа жазба жәдігерліктердің табылып, ғылыми айналымға қосылуымен қатар түркітану ғылымы өркендеді. Биылғы жыл ... ... ... ... шыққанына мың жыл толғалы отыр. Соны ЮНЕСКО аясында, әлемдік деңгейде атап өту ... ... Жаңа ... ... ... ... ... міндеттер тұр. Түркітану ғылымы Кеңес Одағы тұсында жақсы өркендеді. Дей тұрғанмен белгілі бір саяси шеңберлердің аясында шығып кете ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттер түркітану ғылымында еркін кеңістікте әрекет етіп жатқанымен, оқшаулану, даралану сипат басым. Сонымен қатар ... ... жеке ... ... дара ... ... да бар. ... кешенді ғылым, қоғамдық саяси-гуманитарлық пән ретінде оқылуы керек. Түркітану тек түркі тілдерінің өткені мен ... ... оның ... ... ... ... әдебиеті, дүниетанымы, мәдениеті, этнографиясы тұтас қарастырылады. Жаһандану тұсында түркітану ... ... ... мәселелерінен тыс қала алмайды. Жаһандану әлемдік үрдіс болғанымен, белгілі бір өркениеттерге сүйенеді. Қазіргі тұста американдық ... ... ... ... ... де, мың ... ... қызықтыруымен де, ағылшын тілінің әсерімен де күллі жұртқа таңылуда. Осы тұста бүкіл түркі халықтарының сүйенер қалқаны, ... ... ... желкені түркі өркениеті болмақ. Ал өткен тарихты білу парыз, бірақ өткенді айтып мақтанға ұрынбай, бүгінгі ұлтаралық, мемлекетаралық қатынастарда түркітану ғылымының ... ... ... ... меншігінде. Ғылыми зерттеулерде томаға тұйықтықтан арылып, бүгінде 133 миллионға жеткен түркі халықтарының өшкенін ескеріп, өскенін ... ... ... ... ... жол ашу ... ... Білім және ғылым министрлігі сияқты құзырлы орындардың пәрменді әрекеттерімен іске ... ... ... ... ... бір, өзегі ортақ десек те жаңа ғасырда бір-бірімізді түсіне қою қиындап бара ... ... ... ... ... Отар Әлі Бүркіт. Түркітану.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы7 бет
Түркітануға кіріспе15 бет
Xvi-xviіі ғғ. қазақ-орыс елдері арасындағы дәстүрлі елшілік байланыстар тарихы10 бет
Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. Түркітаным тарихы туралы қысқаша мәлімет6 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет
17 ғ-дың соңы — 18 ғ-дың басында Қазақстанды орыс ғалымдарының зерттей бастауы10 бет
19 - 20 ғ. басындағы Қазақстан мәдениеті8 бет
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь