Тұлғаның өмірлік жолда дамуының психологиялық механизімдері

Алдыңғы тарауларда біз тұлғаның дамуын оның барлық өмілік ауқымында қарастырдық.Бірақ көрінбейтін тұлғалық өзгерістері тұлғаның психикалық білімі бұзылған немесе нығайған кезде күнделікті жүреді. Тұлға құрылымының «құрылыс материалы» болып , тұлғаның барлық іс-әрекеті мен мінез-құлқына сонымен қатар , оның өмірлік жолында өмірлік іс-әрекетіне қызмет ететін, психологиялық процесстер болып табылады. Тұлға қасиеттерінде процесстердің қарым-қатынас арқылы өтуі теориясын С.Л.Рубинштейн белгілеген. Мотивтер қорытындысы мінез бітістерінің тұрақты көрінуіне, әрекеттер қорытындысы – қабілетке әкеледі (1).
Психикалық процесстердің көкейкестілігі, олардың мазмұны мен бағыттылығы өмірлік жағдайлар сипаты мен құрылымы , сонымен қатар, тұлғаның құрылымы мен мінезіне байланысты болады. Алайда, өмірлік жол контексінде психикалық процесстер жаңа формаға еніп, «не үшін және қалай өмір сүреді? » тақырыбында экзистенционалды қобалжулар дәрежесіне дейін жетеді. Сонда қабылдау пайымдау сапасын иеленіп, ес еске түсіруге, ойлау- толғанысқа, ой- ойлауға, эмоциялар- эстетикалық, этикалық және интеллектуалды қобалжуларға айналады. Осының барлығы тұлғаның ішкі өмірін, оның субьективті әлемінің феноменологиялық суретін құрайды.
Ішкі өмірлік белсендіру тағдырлық және тұлғалық-дамытушы мағынаға ие болатын ерекше жағдайда болады. Ол жағдайлар немесе оларға деген қажеттілктің болуы арқылы шақырылады. Ол үшін адам жағдайды оған адрестелген , оны іштей ақыл-ой арқылы жоспарлап, кейін амалын шешетін өмірлік мәселе ретінде қабылдау керек. Нақтыланған құндылықтарды бекітуге бағытталған, өмірлік маңызды сұрақтардың шешімдерін қабылдап, оларды іске асыру , осылайша өмірлік таңдау іске асады.
Адамның өмірлік жолындағы мәселесі
Қазіргі адамдардың өмірі бұрынғыдан қарағанда, тез өзгеретін жағдайлар арқылы өтіп жатыр. Саяси құрылыстар, әлеуметтік құрылымдар, заңдылықтар, қоғам идеологиясы өзгеріп, жаңа техникалар ал онымен қатар, жаңа мамандықтар, еңбек , қарым-қатынас , адамдардың демалысы үшін жаңа мүмкіндіктер шығады. Қоғам тұлғаға жиі кездесетін оның өзіндік ұмтылысы мен қабілеттеріне жиі қайшы келетін алуан түрлі талаптар қояды. Бұл тұлғаның өмірлік жолындағы имманенттік (имманентную) мәселені білдіреді, яғни ол тез тарихи-әлеуметтік немесе апат жағдайларының қайта құрылуы кезінде көтерілетін деңгей.
Расыменде, нақты тариғи жағдайлар, оладың қатысушылары мен куәгерлері болатын адамдардың дамуы мен өмірлік бөлінуіне қатысады. Әрине, тарихи тектен шыққан өмірлік мәселеден басқада, микроорта жағдайлары арқылы шығатын нақты мәселелер де бар.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Тұлғаның ... ... ... ... механизімдері
Тексерген:Адильжанова Қ
Орындаған: Ауесханова Н
Семей 2015
Алдыңғы тарауларда біз тұлғаның дамуын оның барлық өмілік ауқымында қарастырдық.Бірақ көрінбейтін ... ... ... ... ... ... ... нығайған кезде күнделікті жүреді. Тұлға құрылымының болып , тұлғаның барлық іс-әрекеті мен мінез-құлқына сонымен қатар , оның ... ... ... ... ... ... психологиялық процесстер болып табылады. Тұлға қасиеттерінде процесстердің қарым-қатынас арқылы өтуі теориясын С.Л.Рубинштейн белгілеген. Мотивтер ... ... ... ... ... әрекеттер қорытындысы - қабілетке ... (1). ... ... ... олардың мазмұны мен бағыттылығы өмірлік жағдайлар сипаты мен құрылымы , сонымен қатар, тұлғаның ... мен ... ... ... ... өмірлік жол контексінде психикалық процесстер жаңа формаға еніп, тақырыбында экзистенционалды ... ... ... ... ... қабылдау пайымдау сапасын иеленіп, ес еске түсіруге, ойлау- толғанысқа, ой- ойлауға, эмоциялар- эстетикалық, этикалық және ... ... ... ... ... ... ішкі ... оның субьективті әлемінің феноменологиялық суретін құрайды.
Ішкі өмірлік белсендіру тағдырлық және тұлғалық-дамытушы мағынаға ие болатын ерекше ... ... Ол ... ... ... деген қажеттілктің болуы арқылы шақырылады. Ол үшін адам ... оған ... , оны ... ... ... ... кейін амалын шешетін өмірлік мәселе ретінде қабылдау ... ... ... ... бағытталған, өмірлік маңызды сұрақтардың шешімдерін қабылдап, оларды іске асыру , осылайша өмірлік ... іске ... ... ... жолындағы мәселесі
Қазіргі адамдардың өмірі бұрынғыдан қарағанда, тез өзгеретін жағдайлар арқылы өтіп жатыр. Саяси құрылыстар, әлеуметтік ... ... ... ... ... жаңа ... ал онымен қатар, жаңа мамандықтар, еңбек , қарым-қатынас , адамдардың демалысы үшін жаңа мүмкіндіктер шығады. Қоғам тұлғаға жиі ... оның ... ... мен ... жиі ... ... ... түрлі талаптар қояды. Бұл тұлғаның өмірлік жолындағы имманенттік (имманентную) мәселені білдіреді, яғни ол тез ... ... апат ... ... ... ... ... деңгей.
Расыменде, нақты тариғи жағдайлар, оладың қатысушылары мен куәгерлері болатын адамдардың дамуы мен ... ... ... ... ... тектен шыққан өмірлік мәселеден басқада, микроорта жағдайлары арқылы шығатын нақты мәселелер де бар.
Проблемалық жағдайлар тұлға ... ... өз ... ... және жақын адамдары, сонымен қатар кіші және үлкен ... ... ... ... ... адамдардың өмірін шыңдау мен нығайту үшін шешімін табуды қажет ететін міндеттер ретінде қарастырылады. Туындаған мәселе ... ... да ... ... адам ... ... міндеттерді қоймайды, сондықтан ештеңе шешпейді. Ондай жағдайда, ол үшін ... оның ... ... ... ... ... бұл ... уақыт өте келе өмірлік жағдайлардың обьективті динамикасында өзінің маңыздылығын жоғалтады .
Адамдар өмірлік міндеттерді әртүрлі қояды және шешеді:
1) Өмірлік ... жеке ... ... ... түпкі ойға сәйкес;
2) Әлеуметтік бағдарлама, қоғам ұйғарымына сәйкес;
3) Алдыға қарамастан жағдайлық, нақты жағдайда маңызды қажеттіліктерге сүйене отырып;
4) Кейбіреулері мәселені ... ... және ... шешпеуді ұйғарады.
Тұлғаның өмірлік жолында өмірлік іс-әрекетінің психологиялық ... ... , ... ... ... ... ... шешу мен қойылу тәсілдерін іске асыру болып табылады. ... ... ... ... Ол үшін онда бірінші кезекте ойлау мен сана бар. Өмірлік міндеттерді шешуде ол биографиялық ... ... ... ... ... ... (автобиографиялық) ес процесстері, елестету (арман, мұрат), ішкі сөздер( өз өзімен іштей диалог, ) бірігеді. ... ... ... ... арқылы шақырылған қабылдаулар, эмоция арқылы еніп, мотивтермен оқталған, барлық ішкі өмірлік жиынтықты құрайды.
Биографиялық ... ... ... жат және ... шыққан (мысалға, Р.А. Ахмеров диссертациясында, алайда ол онда арнайы дәлелденбеген) (2). Оның қолдануы аналогия бойынша биографиялық (автобиографиялық) ес түсінігімен анықталып ... ... ... ... ... ... ... танымдық қабілеттер, өмірді адекватты түрде түсіну жетістігінің инструменті. ... ... ... жағы ... өмір сүру ... және өмірлік шығармашылыққа деген ерік-жігер ретінде көрінетінің ескерген жөн.
Біз биографиялық ... ... ... ... ... ... әлеуметтік әртүрлілілік ретінде қарастырамыз. Ол былай деп жазады: . Тұлға өмір субьектісі ретінде ондағы ойлау мен қажеттілік ... ие (3,41). ... ... ... ... тарихи-әлеуметтік (тарихи уақиғалардың мағыналары, макроортада қоғамдық құбылыстарды түсіну), коммуникативті-әлеуметтік (тікелей қатынас кезіндегі адамдардың тұлғасы мен ... ... және ... ... ... жолын түсіну) аспектіден тұрады.
Біздің көзқарасымыз бойынша, әлеуметтік ойлаудың осы үш аспектілері оның - ... ... және ... ... үш түрлігімен есептеуге болады (4). Әдетте адам қоғамда әлеуметтік-саяси процесстерді терең талдайды, сонымен қоса, ... ... ... ... ... кәсіби жұмыстар шеңберіне еліктеп, жақын адамдарының мінезін нашар талқылайды немесе өзіндік өмірлік жағдайларын адекватсыз ... өзін және өз ... аз ...
Әлеуметтік әсіресе биографиялық ойлаудың маңызды қызметі проблематизация болып табылады, яғни, нақты орын жағдайы мен ... ... ... тура ... ... ... ... көрінісімен сәйкес өмірлік міндеттерді қалыптастыру. Қоғамдық және тұлғалық қарым-қатынас макро және микроортада нақты жағдайларды ... ... және ... ... ... ғана шешім табысты болады. Егер ақылды шешім нақты әрекет ету уақыты мен орын жағдайында үзінді кезінде қабылданса, онда ол ... және ... ... ... ... ... ... категоризация жатады. Ол өз кезегінде - категория деп ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Олар өздерінің есімдерін алып үлгермей, арқылы өмір сүріп ... , ... ... түбегейлі өзгерістің болып жатқан кезінде оңай емес.
Әлеуметтік ... ... ... ... ... таылады. Ол көптүрлі қатынастар мен байланыстарды өзіне сіңіретін құбылыстардан, субьектінің өзі жасаған ойлары, ... ... ... етіп ... ... ... ... және коммуникативті-әлеуметтікке қарағанда биографиялық ойлауды тұлғалық елігу мен жоғары қызығушылықпен сипатталады деп болжауға болады.
Көп мөлшерде биографиялық ... ... ... ... ... әрекетінде еліккіш, яғни олар иллюзиялық шешімді армандау сезіміне жеткізуі мүмкін. Ойлау нысанының өзгеруі (деформация) қорғаныс механизімдерінің ықпал етуі арқылы, ... ... ... ... және ... ... ... интеллект деңгейіне байланысты болуы мүмкін.
Әлеуметтік ойлаудың келтірілеген өзіндік түрлері
Мен деңгейінің елігуі обьектісінде ғана ... ... қоса ... ... де тән. ... тарихи-әлеуметтік ойлаудың қорытынды жемісі, тарихи процесстер мен қоғам имплициталық теория ... ... ... ... тұлғаның адами қарым-қатынасын , имплициталық теорияны орнату үшін қызмет етеді. Биографиялық ойлау процессінде тұлға өзіндік өмірлік жолы ... ... Ол өз ... ... ... ... ... проблематизация актерінің көптеген варианттарын көрсетеді және жалпы өмірлік жолдың субьективті суретінің тұрақты ядросы болып табылады.
Өмірлік жолдың субьективті суреті ... ... ... Оның ... ... ... сана сезімінде өмірлік жолдың субьективті суреті (5,155) ... ... ... ... ... ... деформациялануы кезінде тұлға құрылымы бұрмаланады: субьективті болашақ қысқартылады, тез арада болашақ екпінделіп, өткен шақтағы ... ... (2,6,7). ... жол мен ... ... ... ... тұлғалық процесстер , олардың әлеуметтік өмірлік іс-әрекеті ... ... ... ... ...
Ойлаудың барлық түрі- ол ең алдымен интеллектуалды процесс. Когнитивті ... ... ... ... ... ... , оның ... қайта өңдеуі , соның ішінде, өзіндік қажеттіліктері мен ... , ... ... ... мен ... өмір ... ... ақпаратты қайта өңдеуі бойынша , ортақ интеллектуалды қабілеттері, өмірлік шешім қабылдауына байланысты назар аударады.Интеллект қаншалықты жоғары болса, индивидуалдылық ... ... ... ... және адам ... ... өңдеп, өмірлік міндеттерді табысты орындай алады. Американдық психолог Дж.Зиманның (8) ойы осындай. Германиялық психолог Г.Томэ (10) мен финдық ... Х. ... (9) ... ұқсас ойлайды. Олардың пікірлерінше, тұлғаның мінез-құлқында нақты өмірлік жағдайларда өкілетті болатын, когнитивті құрылым үлкен рөл ойнайды. Осы жоспар ... ... жол ... мен ... ... ... , , ...
Б.Г.Ананьев тұлға құрылымындағы маңызды ортақ интеллектінінің орнын ұсынып, кешенді зерттеуде өзінің әріптестерімен бірігіп осы сұрақты ... Ол ... мен ... ... ... ... деп ... себебі әлеуметтік қызметтер, қоғамдық мінез-құлық пен мотивациялар ( әлеуметтік өмірлік іс-әрекетті қосамыз- қосымшада. И.Л.) әрқашанда қоғамды, ... ... және ... түсіну, бейнелеумен байланысты (5,307), ал интеллект көбінесе тұлғаның өмірлік жоспарларының адекваттылығымен анықталады.
Әлеуметтік перцепция саласында зерттелетін, ... ... деп ... ... ... ... байланыстыру заңды сұрақ. Адамдарды түсіну және олармен адекватты қарым-қатынас орната білу - ... ... ... қабілет, ал қоршаған ортамен қарым-қатынас, серіктесу немесе қақтығысу- әр адам өмірінің маңызды бөлшегі. Биографиялық ойлау мазмұнының бар ... ... өмір ... ... ... мен ... ... туралы ойлануды құрайды.
Биографиялық ойлау тұлғалық рефлексияға өте ... ... ... ... ... ... ол тек қана рефлексия ғана емес, сонымен қатар ол өмірлік міндеттердің шешімі. Бұл құбылыстардың ... ... ... әлі ... ... ... ой обьектісі көбінесе биографиялық (автобиографиялық) ес формасында көрсетіледі (11,12). Онда ... ... аз ... көп ... тірі ... ... еске түсірулер сақталады. Олар биографиялық ойлаудың сезімдік негізін құрайды. Бұдан басқа, ... ... және ... ... , сонымен қоса, қорытынды ойлар қолданылады.
1966 жылғы В.В.Нуркованың мақаласын шолуда биографиялық ес ... ... ... және ... деректері баяндалған. Осы ес түрі XX ғасырдың 80-ы жыл соңында белсенді зерттеліне ... ... ... ... ... ... мысалға, 30-ы жылдары П.П.Блонский жүргізген, бірақ ол В.В.Нуркованың мақаласында неге ... ... ... ... В.В. ... әртүрлі зерттеу материалдарын талдай келе, автобиографиялық еске келесідей анықтама береді: ... өзін және ... ... жолын ойлай келе, көрініс түрінде жазылған уақиғалық құрылымды өзінше түсіндіреді немесе түсіндірмейді (неинтерпретирует). Биографиялық ойлау биографиялық еске сүйенеді, бірақ-та ... ес ... ... ... ... ... ойша ... байланысты. Көп жағдайда олардың құрылымы тұлғаның мотивациялық-қажеттілік сферасына байланысты болғандықтан, олар психо-логикаға бағынады . З.Фрейд заманынан бастап, биографиялық ес ... ... ... психологиялық қорғаныс (ығыстыру, орнын басу, оқшаулау, мойындамау, регрессия) ойнайтыны мәлім , өзін-өзі ақтау, өзін-өзі қорлау, өкіну мотивтері әрекет етеді.
Биографилық ес ... ... ... ... ... өмірді бұзатын) күшке ие. Адам өмірлік шешім қабылдар кезінде таңдау ... одан ... ... табу үшін немесе қате жіберіп алмас үшін өз ... ... ... ... ... ... ... немесе сол жылдардыға белсенді боялған еске түсірулер адамды қуантады, жұбатады немесе қинайды. Ары қарай өмір сүру күші болу ... адам ... ... ... ... еске түсірмеуі де жақсы болады. Бірақ ... өте ... және ... ... ол ... қорғаныс заңдылықтарына ығыстырылмай, керісінше, саналық жабырқауды талап етеді. Онда біз ұмытудың ерекше формасы - естен шығарумен жұмыс ... Бұл енді тек қана ... ... қана емес, сана мазмұнына бағытталған, моральдық әрекет. Дені сау ... ... ... ... алып , ... кешкенін есте сақтай отырып, өзінің өткен шақта , невротикалық қабілетімен ... ... ... ... ... есте ... ... өткен шақта белсенді реконструкция жүріп жатқанда, өткендегі оқиғаларды еске ... ... ... ... ... Еске ... қиындығын алдын алу үшін және еске түсіруді растауға ... ... ... ... мен ерік ... онда ... ... жүреді. Бірақ еске түсірулер ырықсыз, ассоциативті түрде туындауы мүмкін, себебі, ... еске ... ... мен ... , ... ... модальдылықтар (кинезтезия, дәм, иіс сезу) қатысады.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы демографиялық жағдайды жөндеу мен негативті үрдістерді жоюының мүмкіндік жолдары26 бет
Жеке тұлғаның даму психологиясы4 бет
Нарықтық-экономикалық жағдайындағы тұлғаның құндылық бағдары мен өмірлік мағына бағдарының өзара байланысы100 бет
Отбасы-адам өміріндегі жетістіктің психологиясында тұлғааралық қарым-қатынастың қалыптасуы51 бет
Сәбилік кезеңде балалардың үлкендермен қарым-қатынас рөлі25 бет
Өмірлік жол жеке тұлғаның индивидуалды әлеуметтік тарихи дамуының формасы25 бет
Акционерлiк қоғам-заңды тұлғаның ұйымдық-құқықтық нысаны ретiнде42 бет
Жеке тұлганың танымдық қызығушылықтарын арттыру45 бет
Жеке тұлғаның іс-әрекетте дамуы.34 бет
Жеке тұлғаның бейімділіктерін психодиагностикалық зерттеу тәсілдері9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь