«Ферменттер биосинтезі »

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Ферменттер әсер ету механизмі және талғаушылық қасиеттері
2. Ферменттік реакциялардың кинетикасы
3. Физиологиялық және биохимиялық жағдайларды реттеуге активті емес ферменттердің атқаратын қызметі
III. Қорытынды
IV. Пайдаланған әдебиеттер
XIX ғасырдың ортасында кейбір фермент препараттары (уыттан – амилаза, қарын сөлінен – пепсин, т.б.) бөлініп алынды. Сөйтіп, катализ және катализаторлар жөніндегі ілімжарыққа шықты (Берцелиус және басқалар). Бұл кезде атқарылған зерттеу жұмыстары ферменттердің химиялық зат екенін, олардың негізгі биологиямен байланысты екенін дәлелдеді.
Луи Пастер спирттің ашу процесін зерттеп мынадай қорытындыға келеді: ашу процесін жүргізетін химиялық заттар емес, ашытқының, яғни тірі клеткалардың тіршілік әрекеті болып табылады. Ол ферменттер тірі ашытқыдан ажырамайды, олармен біртұтас деп саналады. Ашуға қатысты мұндай көзқарас 1897 жылы бухнер ашқан тамаша жаңалыққа дейін ұзақ уақыт сақталып келді. Ол құрамында тірі клеткалар жоқ ашытқы сөлін сумен бөліп алады. Осы сөлдің өзі-ақ қантты тез ашытып, спиртке және көмір қышқыл газға айналдырғанын көреді. Осылайша қантты ыдыратыпашытатын ашытқының тірі клеткалары емес, керісінше олар жасап шығарған фермент (химиялық зат) екенін дәлелдейді. Ферменттің қантты ашытқы өнімдеріне айналдыратын катализатор екенін анықтайды.
1. Жұбанова А.А., Абдиева Ж., Шөпшібаева Қ. К. Биотехнология негіздері.-Алматы: Қазақ университеті, 2006.-256 бет.
2. Әлмағамбетов Қ.Х. Биотехнология: оқу құралы.-Астана: «Республикалық микроорганизмдер коллекциясы», 2011.-316 бет.
3. Аубакиров Х.Ә. Биотехнология: Оқулық.-Алматы: ЖШС РПБК «Дәуір», 2011.- 135-144 беттер.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы:
Орындаған:Какенова Алтынай
Тексерген: Кабденова А.Т.
Семей-2015ж.
Мазмұны
* ... ... ... ... әсер ету ... және ... ... Ферменттік реакциялардың кинетикасы
* Физиологиялық және биохимиялық жағдайларды реттеуге активті емес ферменттердің атқаратын қызметі
* Қорытынды
* Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
XIX ғасырдың ортасында ... ... ... (уыттан - амилаза, қарын сөлінен - пепсин, т.б.) бөлініп алынды. Сөйтіп, катализ және катализаторлар ... ... ... ... және ... Бұл ... ... зерттеу жұмыстары ферменттердің химиялық зат екенін, олардың негізгі биологиямен байланысты екенін дәлелдеді. ... ... ... ашу ... ... мынадай қорытындыға келеді: ашу процесін жүргізетін химиялық заттар емес, ашытқының, яғни тірі клеткалардың тіршілік әрекеті болып ... Ол ... тірі ... ... ... біртұтас деп саналады. Ашуға қатысты мұндай көзқарас 1897 жылы бухнер ашқан тамаша жаңалыққа дейін ұзақ уақыт ... ... Ол ... тірі клеткалар жоқ ашытқы сөлін сумен бөліп алады. Осы ... ... ... тез ... ... және ... қышқыл газға айналдырғанын көреді. Осылайша қантты ыдыратыпашытатын ашытқының тірі клеткалары емес, керісінше олар ... ... ... ... зат) ... ... Ферменттің қантты ашытқы өнімдеріне айналдыратын катализатор екенін анықтайды. ... әсер ету ... және ... ... ... ... астам ферменттердің әсері зерттелген. Оның ішінде 200-ге жуығы ... ... ... ... бәрі де ... ... ... ... ... ... қарай 2 топқа бөлінеді: 1) тек қана белоктардан тұратын бір компонентті ферменттер; 2) молекулаларының құрамына белоктан басқа ... ... ... топ деп аталатын белоксыз заттар кіретін екі компонентті ферменттер. ... ... ... амин ... бүйірлік радикалдары активтік орталық ролін атқарады. Белок - фермент молекуласының II және III деңгейлі құрылымы ... ... ... радикалдар өзара жақындасады да, активтік орталығын құрады. Мысалы, панкреатикалық рибонуклеазаның активтік орталығына гистидин-16-ның, лизин-41-дің және гистидин-119-дың радикалдары ... ... ... осы ... ... ... күрделендіре түсетін амин қышқылдары да ферменттер үшін маңызды роль атқарады. Белок - фермент молекуласының құрамынан басқа амин қышқылдарын ... ... ... ... ... де ... алуға болады.
Екі компонентті ... ... топ ... ... кіші ... органикалық зат болып табылады. Табиғаты органикалық активті ... екі ... ...
1) ... олар ... ... бөлігімен берік байланысады. Оксидоредуктазаның құрамындағы флавинадениндинуклеотид (FAD) осындай коферментке мысал бола ...
2) ... олар ... ... ... нашар байланысқан, сондықтан олар ферметтәң бір молекуласынан екінші молекуласына өте алады. Косубстратқа оксидоредуктазаның ... ... (NAD+) ... бола ...
Fe, Co, Cu, Mn ... ферменттердің активті топтарында белокпен берік байланысқан, ал K, Ca, Mg, Zn, Cl сияқты басқа элементтер - ... ... олар ... ... арқылы көбінесе ферментті активтендіре түседі. ... ... ... ... ... молекулалардың соқтығысу жиілігіне байланысты. Ал соқтығысу жиілігі ... ... мен ... температурасына байланысты.
Ферменттер - белоктық заттар, сондықтан ... тән ... ... де тән ... ... ... ... ғана тән ерекше қасиеттері бар. Ферменттердің ең маңызды ерекше қасиеттерін қарастырайық.
1. ... ... ... ... - ... ... ... Ферменттің әсерінің тиімділігі өте жоғары. Ферменттің бір молекуласы 1 минутта субстраттың 102-106 ... ... ... ... Ферменттер химиялық реакцияларды тездетеді, бірақ реакция барысында ферменттердің шығыны болмайды, яғни олар ... ... ... ... ... ... ... А+В С+D. ... ... ... А мен В ... ... ... ... ... ... С мен D ... концентрациясына пропорционал: ... K1 - тура ... K2 - кері ... ... константалары. ... ... ... ... ... ... мүмкін. Бұл жағдайда тура және кері реакциялардың жылдамдығы тең болады. Ферменттер реакцияның жылдамдығын ... ... ... ... өзгертпейді. Егер де фермент тура реакцияның жылдамдығын 1018 есе тездетсе, онда кері ... ... да 1018 есе ... Бірақ тірі организмдердің клеткаларында химиялық реакциялар тепе-теңдік жағдайға ұшырамайды, клеткаларда химиялық ... ... ... алыс тұрады. Себебі, әр реакцияның өнімі тез жұмсалады, өйткені реакцияда түзелген өніммдер келесі реакцияға түседі, басқа ... ... ... ... ... ... ... - бұл ферменттің әсеріне ... ...
2. ... ... ... қасиеті - ферменттердің ерекшелігі. Ферменттердің ерекшелігі субстраттың табиғатына, реакцияның түріне және ... ... ... яғни ... ... бір ... ... арнайы реакция түріне ерекше ортаның жағдайы болғанда ғана әсер ... ... ... ... реакциялардың кинетикасы деп ферменттің әсерімен жүзеге асатын химиялық ... жүру ... ... ... ... ең басты мақсаты - химиялық реакция жылдамдығының ... ... ... ... ... ... анықтау. ... ... ... жалпы кинетикалық принциптерін қысқаша қарастырайық. ... ... ... үшін ... негіз болады:
1. ... ... ... ... ... санына қарай реакцияларды мономолекулалы, биомолекулалы және үш молекулалы деп бөледі. Мономолекулалы реакция - бұл бір ... ... ... биомолекулалы реакцияларда екі молекула өзара әрекеттеседі, үш молекулалы реакция - үш ... ... ... реакция.
2. ... ... ... ... ішінде реакцияның реті. Реакциялар ретіне қарай нөлдік, бірінші реттік, екінші реттік, үшінші реттік деп бөлінеді. Кинетикалық ... ... ... ... ... ... қосылыстардың концентрациясына тәуелділігі реакцияларды топтастыру негізіне алынған. ... ... ... - ... бір ... өлшемінде реакцияда әрекеттесетін заттардың немесе фермент әсерімен түзілген реакция өнімінің концентрациясының өзгеруі. ... ... ... ... ... ... ... концентрациясына пропорционал өседі, яғни субстрат жағынан ферменттік реакция - бірінші реттік. Одан әрі қарай субстраттың ... ... ... яғни реакцияның реті субстрат жағынан - нөлдік. Басқа сөзбен ... ... ... ... концентрациясына тәуелді болмайды. Себебі, фермент молекуласында субстратпен байланысатын бөліктер саны өлшеулі. Ферменттің осы бөліктері ... ... ... ... ... қанығады. Сондықтан субстраттың концентрациясы өссе де, реакцияның жылдамдығы өзгермейді.
Ферменттік реакцияларда субстраттың концентрациясы ... ... ... ... [S] >> [E], яғни реакция бойы субстар концентрациясы көп мөлшерде ... ... ... ... рН ... ... ... реакцияның жылдамдығы, яғни ферменттердің активтігі, ортаның рн мәніне тәуелді. Әр фермент белгілі бір рН ... ... ... ... ... ... рН-ы ... тең болғанда активті, трипсин (3.4.4.4) ортаның рН-ы ... тең ... ... ... ... ... рН-ы ... тең болғанда активті. ... ... ... рН ... әсері аминқышқылы қалдықтарының бүйірлік топтарының иондалатын қасиеттеріне байланысты. ... ... ... ... Тірі ... ферменттер 30-400 жағдайында өз қызметін атқарды, сондықтан осы температура шамасында активтігі өте ... ... ... осы оңтайлы температурадан өзгерсе, жоғарыласа немесе төмендесе, ферменттің активтігі төмендейді. Таза күйінде бөліп алынған ферменттер температурасының әсері әр түрлі факторларға ... ... ... ферменттік реакциялар ерекше заттармен реттеледі. Бұл заттардың кейбіреуі ферменттің активтігін ... ... ... ... ... төмендетеді, тіпті тежейді. Ферментті активтендіретін заттар - активаторлар, ал тежейтін заттар ингибиторлар ... деп ... ... ... асатын биохимиялық жүйелердің жылдамдығы реакцияны катализдейтін ферменттің активтігін тежеу арқылы реттеледі. Мысалы, ... ... ... ... арқылы олар пируватқа дейін өзгереді. Осы 10 реакциядан қрылған ферменттік жүйеде фосфофруктокиназа деген ... бір ... ... Осы ферменттің активтігін тежеу арқылы гликолиз процесінің жылдамдығы реттеледі.Тежегіштердің әсері қайтымсыз және қайтымды болады.
Қазіргі кезде ферменттерді катализдейтін ... түрі ... ... ол жыл ... өсуде. Ферменттердің топтастырылуы мен атауларын Халықаралық биохимиялық одақтың Комиссиясы 1961 жылы бекіткен. Бұл топтастыру мен атаулардың ... ... ... ... түрі ... Осы ... бойынша ферменттер 6 класқа бөлінеді:
1. ... - ... ... ... ферменттер.
2. ... - ... ... және ... ... ... ауыстыратын биохимиялық реакцияларды катализдейтін ферменттер.
3. ... - ... ... ... ...
4. Лиазалар - ... ... ... оның ... қос ... түзілуін және қос байланыс бойынша химиялық топтардың қосылуын катализдейтін ферменттер.
5. ... - ... ... ... ... ...
6. ... ... - екі ... ... ... жаңа ... қосылыстардың синтезін катализдейтін ферменттер. Бұл реакция АТФ молекуласында пирофосфат байланыстың ыдырауымен қосарланған.
Физиологиялық және ... ... ... ... емес ... ... қызметі
Проферменттер (латын тілінде pro - алдыңғы, ... және ... ... ... шыққан) - ферменттердің активті емес түрі. Безді эпителийде бірқатар ... ... ... емес ... - проферменттер (немесе зимогендер) түрінде синтезделеді. Мысалы, пепсин қарынның ішкі қабатында ... ... ... түзіледі, трипсин ұйқы безінде трипсиноген түрінде түзіледі, т.с.с. Осының арқасында проферменттер түзілген клеткалар мен ұлпалар өздерін ... ... ... ... ... ... (ферментке) айналуын физиологиялық және биохимиялық жағдайлар ... ... ... ... ... ... ... байланысты үзу арқылы профермент молекуласынан бір пиптид немесе бірнеше пептид бөлініп ажырайды, осының нәтижесінде ферменттің сәйкес конформациясы қалыптасады және оның ... ... ... ... ... активті түрге айналу механизмі әр түрлі. Активті топтары парализатормен (ингибитор) байланысқан кейбір ферменттер, сол тобы ыдырағанда активтіге айналады. Мысалы, активсіз ... яки ... ... ... бар ... ... активті пепсин мен трипсинге айналады. Ферменттердің активсіз түрі тотыққан формасы болып келеді, оларды тотықсыздандырғыштар әсерімен активтендіруге болады. Мысалы, катепсин мен ... ... ... мен ... ... және ... да тотықсыздандырғыштармен активтендіріледі.
ХХ ... бас ... ... ең ... ... көрсеткендей, профермент трипсиноген энтерокиназаның көмегімен активтенеді де активті фермент трипсинге ... ... жүйе ... ... multum - көп және ... ... ... шыққан) - бұл көптеген әр түрлі ферменттерден құралған жиынтық. Мысалы, май қышқылдары синтезін ... ... ... ... жүйе ... ... ... өзара тығыз байланыстағы әр түрлі жете ферменттен тұрады. Әрбір жеке мультиферменттік жүйе 2 ... 20 ... ... топтан құралады. ... ... ... бір ... ... ... ... Мультиферменттік жүйеде бірінші фермент катализденген реакция өнімі екінші фермент катализдейтін келесі реакция үшін субстрат болады, т.с.с. ... А ... СО2 және Н2О ... тотықтыруға мультиферменттік комплекс қатысады. Тыныс алу тізбегінде электрондарды ауыстырып алмастыратын цитохромдар мультиферменттік жүйеге жатады.
Қорытынды
Қазіргі ... ... ... ... түрі 2000-нан астам, ол жыл сайын өсуде. Ферменттердің топтастырылуы мен атауларын Халықаралық биохимиялық ... ... 1961 жылы ... Бұл ... мен атаулардың негізіне ферменттерді катализдейтін реакциялардың түрі алынған. Фермент - бұл биохимиялық реакциялар кезінде ... ... ... ... ... молекулаларының құрылысына қарай 2 топқа бөлінеді: 1) тек қана белоктардан тұратын бір компонентті ферменттер; 2) ... ... ... ... ... немесе простетикалық топ деп аталатын белоксыз заттар кіретін екі компонентті ферменттер. ... ... ... ... есе, ... одан да көп есе, 1020 шамасына дейін тездетеді.
Пайдаланған әдебиеттер
* Жұбанова А.А., Абдиева Ж., Шөпшібаева Қ. К. ... ... ... ... 2006.-256 бет.
* Әлмағамбетов Қ.Х. Биотехнология: оқу құралы.-Астана: , ... ... ... Х.Ә. Биотехнология: Оқулық.-Алматы: ЖШС РПБК , 2011.- 135-144 беттер.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ферменттер биосинтезі11 бет
Ферменттер биосинтезі жайлы8 бет
Ферменттер биосинтезі жайлы мәлімет12 бет
Клетканың негізгі мембраналық құрылымдары12 бет
Матрицалық синтез ингибиторлары5 бет
Қой қанының мононуклеарлы жасушасының иммобилденген простагландинсинтаза жүйесіндегі PGH-синтазаның пероксидазды белсенділігін зерттеу32 бет
Ауыр металдар13 бет
Биогеоценоз және экожүйе туралы түсінік15 бет
Биосенсорлардың құрылысы7 бет
Жасушадағы зат алмасу6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь