"мектеп басшысының жеке тұлға ретіндегі ролі"

Мектеп — жас ұрпаққа білім, тәрбие беретін мекеме; білім беру жүйесінің негізгі буыны. Басты нысаны – сабақ оқыту. Оны мұғалім атқарады.[1] Мектептердің түрлері:
1) білім беру сипатына қарай: жалпы білім беретін және кәсіптік;
2) берілетін білім көлеміне қарай: бастауыш, орта, жоғары;
3) балаларды жынысына қарай бөліп оқытатын мектептер;
4) оқытудың тілдік нысанына қарай:
а) ұлт мектебі;
ә) орыс тілді мектеп, аралас тілді мектеп;
б) дінге қатысына қарай: діни зайырлы;
в) меншік түріне қарай: мемлекеттік, қоғамдық және жеке меншік (ақылы) мектептер болып сараланады; қара Қазақстан (оқу-ағарту жүйесі).
Басқару - реттеуге, қорғауға, қойылған мақсатқа сай нысанның жүйесін өзгертуге немесе жоюға бағытталған, субъектінің нысанға әрекет ету процессі. Басқару адам іс-әрекетінің түрі ретінде адамдардың бірлесіп қызмет ету пайда болғаннан бар. Әрбір тарихи кезең басқару субъектілерінің қатынасын, ынталандыру әдістерін, ұйымдастыру процессінің көлемін қырлап, өз түзетулерін енгізді, дегенмен тек XX ғасырда ғана басқаруға ғылыми көзқарас пайда болып, дами бастады. Басқару өндірісте еңбек бөлінісінің нәтижесінде пайда болды. Басқару адам тұрмысының ажырамас бөлігі, онсыз адамдардың ортақ қызметі де, жалпы қоғам да мүмкін емес. Тиімді басқару дамудың негізгі факторларының бірі. Басқару теориясын белгілі бір ереже- лерге сүйенген қисынды реттелген принциптер, әдістер және өңделген ақпарат негізінде эмпирикалық жолмен немесе бірқатар нақтылы ғылымдардан алынған басқару технологиялары жүйесі ретінде қарастыруға болады.
Басқарушы тұлғасы жалпы психология, еңбек психологиясы, инженерлік психологиялық пәндер қатарымен оқылады. Сонымен бірге жұмысшы топ немесе еңбек ұжымы әлеуметік және педагогикалық психологияда қарастырылады. Басқару психологиясының айрықша ерекшілігін оның обьектісі болатын адамдардың ұйымдастырылған қызметі құрайды. үйымдастырылған қызмет - бұл адамдардың ортақ қызығушылығымен немесе мақсаттарымен, симпатияларымен немесе құндылықтарымен біріккен көнделікті жай қызметі емес. Бұл адамдардың бір ұйымға біріккен сол ұйымның ережелерімен нормаларына бағынатын және экономикалық, технологиялық, құқықтық, ұйымдық және корпоративтік талаптарға сәйкес оларға қойылған бірлескен жұмысты орындайтын қызметі болып табылады.
Мектеп ережесі, нормалары талаптары тек қана ұйымда ғана болатын адамдар арасындағы ерекше психологиялық қарым - қатынасты туындатады: ол адамдардың басқарушылық қарым-қатынастары. Әлеуметік психологиялық қатынас адамдардың біріккен іс-әрекетінің мақсаттары мен міндетері және құндылықтары мен сонымен бірге шын мазмұны мен келіскен адамдардың өзара қатынастары ретінде көрініс табады. Басқару қатынасы ұйымдасқан біріккен қызметті құрап оны ұйымдасқан төрге келтіреді.
1 .«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, II том
2.Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Педагогика / О 74 Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: "ЭКО" ҒӨФ. 2006. - 482 б.
3.Мильнер Б.З. Теория организации. - М.: ИНФРА-М. 1998. -336с.
4. Галлиев Т.Т. Системный подход к интенсификации учебного пооцесса (для технических специальностей вуза). // Диссертация д.п.н. Караганда. 2002. -305 с.
        
        Қазақсатан Републикасы Білім және ғылым министрлігі 
Шәкәрім атындағы ... ... ... : ... ... жеке ... ... ролі.
Орындаған : Төлеуханова А .
Тексерген: Тұрғанбаева Б . Ш
Топ : Т -4
Семей 2015 ж ... -- жас ... ... ... беретін мекеме; білім беру жүйесінің негізгі буыны. Басты нысаны - ... ... Оны ... ... ... түрлері:
1) білім беру сипатына қарай: жалпы білім беретін және кәсіптік;
2) берілетін білім көлеміне ... ... ... жоғары;
3) балаларды жынысына қарай бөліп оқытатын мектептер;
4) оқытудың тілдік нысанына қарай:
а) ұлт мектебі;
ә) орыс тілді мектеп, аралас тілді мектеп;
б) дінге ... ... діни ... ... ... қарай: мемлекеттік, қоғамдық және жеке меншік (ақылы) мектептер болып сараланады; қара Қазақстан (оқу-ағарту ... - ... ... ... мақсатқа сай нысанның жүйесін өзгертуге немесе жоюға бағытталған, субъектінің ... ... ету ... ... адам ... түрі ... ... бірлесіп қызмет ету пайда болғаннан бар. Әрбір тарихи кезең басқару субъектілерінің қатынасын, ынталандыру әдістерін, ... ... ... қырлап, өз түзетулерін енгізді, дегенмен тек XX ғасырда ғана басқаруға ғылыми көзқарас ... ... дами ... ... ... ... бөлінісінің нәтижесінде пайда болды. Басқару адам тұрмысының ажырамас бөлігі, онсыз адамдардың ортақ қызметі де, жалпы қоғам да мүмкін ... ... ... ... ... ... бірі. Басқару теориясын белгілі бір ереже- лерге сүйенген қисынды ... ... ... және ... ... негізінде эмпирикалық жолмен немесе бірқатар нақтылы ғылымдардан алынған басқару технологиялары жүйесі ретінде қарастыруға болады.
Басқарушы тұлғасы жалпы психология, еңбек психологиясы, ... ... ... ... ... ... бірге жұмысшы топ немесе еңбек ұжымы әлеуметік және педагогикалық психологияда қарастырылады. ... ... ... ... оның обьектісі болатын адамдардың ұйымдастырылған қызметі құрайды. үйымдастырылған қызмет - бұл ... ... ... немесе мақсаттарымен, симпатияларымен немесе құндылықтарымен біріккен көнделікті жай ... ... Бұл ... бір ... ... сол ұйымның ережелерімен нормаларына бағынатын және экономикалық, технологиялық, құқықтық, ұйымдық және корпоративтік талаптарға сәйкес оларға қойылған бірлескен ... ... ... ... ... ... ... талаптары тек қана ұйымда ғана болатын адамдар арасындағы ерекше психологиялық қарым - қатынасты туындатады: ол адамдардың басқарушылық қарым-қатынастары. ... ... ... адамдардың біріккен іс-әрекетінің мақсаттары мен міндетері және құндылықтары мен сонымен ... шын ... мен ... адамдардың өзара қатынастары ретінде көрініс табады. Басқару қатынасы ұйымдасқан біріккен ... ... оны ... ... ... ... ... бұл қызметінің байланысты қатынас емес, ол біріккен іс-әрекетті құрайтын қатынас болып табылады. Әлеуметтік ... ... оның ... төсініктігі болмайтын тұтас жеке әлеуметтік топтың бөлігі, элементі ретінде көрініс табады.
Басшының басты назары, педагогикалық қызметтің басқарылуына, ПҮ-ке қатысушылардың қарым - ... ... ... мақсатқа біріктіруге, табыстарға ұмтылуына бағытталуы тиіс.
Басқарудың басты міндетін анықтай отыра, жекелеген мұғалімдер мен педагогикалық ұжымның нысанасыз жиналысқа айналдыруда нені ... ... шешу ... ... ... ... ... ұжымының қызметімен, педагогикалық қарым - қатынаспен, ПЖ нысаналарының даму үрдісіндегі келесі ... ... ... ... ... ... ... - қаржылық, интеллектуалдық қорды құру және тарату (даму жоспарын нақтылау мен құрастыру, басымдылық танытатын түбегейлі ... ... ... мен ... ... ... ... Мұғалімдердің ұжымы үшін, оқушылар мен ата - аналардың ақпараттық кеңістігін құру. Бұл жердегі маңызды жәйт әрбір білім беру ... ... ... норматив негізін әзірлеу (әрине жоғары тұрған органдардың нормативті құжаттары негізінде) және құқықтық, ... пен ... ... ... ... табылады.
3. Басқарудың әр деңгейінде сенімді және қазіргі кері ... ... құру ... - ... - ата- ... - ... ... заң шығарушы өкілеттігі бар сайланатын органдар), директорлар орынбасарлары және қызметтік сенімді өкілдер; кафедра басшылары мен шығармашылық топтар; ... - ... ... және ... ... оқыту - басқару адамдарының қызметін зерделеу мен бағалауда (соның ішінде жеке мектептердің) ... ... ... бұл ... ... ... деп есептемейді. Сауалнама жүргізілген көптеген мектеп директорлары мен директор орынбасарлары (сауалнамада жауап алғандардың көрсеткіштер көрсетілетін болса оның ішінде 67% ... ... ... жасырын жүргізілген болса 87%-пайызы) тәжірибелілер мен өздерін жағымды жақтарымен көрсете білетін мұғалімдерді, ... мен ... ... ... ... қабылдағанды ұнатады.
Педагогикалық жүйедегі басқаруды дамытудағы біздің тәжірибеміз дәлелдегендей, мұғалімдерді қайта ... ... ... ... қана ... ... қатар ПЖ-ң ішкі қызметкерлерін оқытуда жүйелі, мақсатты жұмыстар мен жеке жұмыстар, семинарлар, тренингтер, ... ... өз ... ... ... бақылап, ТЭЖ мен ҒЗЖ-на қатыстыру керек.
5. Белгісіздікті жою. Бұл міндет бұрын белгіленген міндеттерді түйіндейді. ... ... ... ... жаңылысулар тапсырмаларды дұрыс орындамағандықтан туса, жанжал нұсқауды түсінбегендіктен, ақпараттың бұрмалауынан, уақытылы кері байланыстың, ұсынылған педагогикалық қызметтің түрін түсінбеу мен қабылдай ... ... және т.б. ... Бұл міндеттің аясында алғашқы жоспарға түзету жүргізіледі, ... ... ... ... ... ... қызметтің нормативті тұғырын нақтылап отыру қажет.
Басқару мен педагогикалық ... ... ... - ... - ... ... ... көптеген барлық педагогикалық үрдіске қатысушылардың өзара іс - қимыл жасауы арқасында қалыптасатын қағидалар мен құнды бағдарларға байланысты. Мектептің жағдайы - аз ... ... де ... ... Ол ... табалдырығынан-ақ, күзетшінің сәлемінен, оқушылар мен мұғалімдердің көзқарасы мен олардың ... - ... ... Егер ... ... өте ... ... алаңдаушылық пен қызбалық тудыратын болса, онда бірден сезесіз, керісінше ... ... ... ... ... жайлы болатын болса, сапалы ауа секілді сезбейсіз де.
Басқару мен менеджмент мәселелері жөніндегі өзіндік тәжірибеге сүйене отыра және ... ... ... сәйкес деп қорытындылайтынымыз: педагогикалық қызметтің мақсатына жету жолындағы жетістіктер тек басқару міндеттерін шешумен ғана ... қана ... ... ... ... ... ... балалар мен ата - ана және мұғалімдердің қатынас жүйесін анықтайды.
Егер басқару басымдылық танытатын адамгершілік қағидаларға, ғылыми және ... ... пен ... ... ... ... мен ... істеуінің тиімді болуы мүмкін емес. Б.З. Мильнердің анықтауынша, осындай басымдылық танытатын қағидалар деді. [1, 36-39, 273-274 Б.]. ... ... ... ... ... да ... ... жағдай танытатын қағидалары бар.
Ондай қағидаларға, біздің ойымызша, орталықтандыру мен дара басшылықты, өзін - өзі басқаруға көшу мен құқықтық өкілеттілік қағидаларын және ... ... шек қою ... ... ... жүйесін тиімді модельдеудің келесі шарты еңбекті көлденең және тік бөлу болып табылады.
Білім беру мекемесі айтарлықтай күрделі ұйым болып табылатындықтан, көлденең бөлу - ... ... ... және ... ... ... ... кафедра бөлімшелерінің білім есебінде атүсті үлестіруі жолдарымен іске ... ... ... ... ... ... сатысын белгілеуді талап етеді, яғни . Еңбекті ... бөлу ... ... ... ... ... ... анықтап бекітуін қамтамасыз етеді. Қызметтің жоғарыдан төмен ... ... ... ... педагогикалық жүйенің нәтижесі мен оқу-тәрбие үрдісін тиімді ұйымдастыруға байланысты болатынын ұмытпау қажет.
Білім беру ұйымында ... ... ... ... бір шарты
дәстүрлі де жаңаша жұмыс түрлерін жетілдіруге нық сеніммен қарау болып ... ... ... шешуде алқалық түрлер- соның ішінде педагогикалық, шағын және әдістемелік ... ... ... жас және ... ... озық педагогикалық тәжірибелі мұғалімдер мектебі, психологиялық - педагогикалық семинарлар, проблемалық топтар, диагностикалық топтар, ... ... ... семинарлар маңызды рөл атқарады. Бұл түрлер жеке құрылымдар болып табылмайтындығын, тұрақты немесе уақытша және ... ... ... мен ... ... ... әр ... міндеттерді орындауды қамтамасыз ететіндігін анықтауды қажет деп есептейміз..
Басқару дамуы мен ПЖ қызметі әртүрлі әдістерді ұсынады (қызметтің, ... мен ... ... ... ... ... шығаруға арналған пікірталастарды талқылау; мақсатқа сәйкес болжау; тұжырымдамалық ... ... ... құру; күнтізбелік жоспарлау; дер кезінде оқыту; ұйымдастырылған қайта құру; жоба бойынша басқару; үрдістерді модельдеу, ... пен іс- ... ... мен салыстыру; өлшеу мен бағалау; сараптама; үрдісті түзету; ... ... құру және т.б.). ... ... ... ... ... мен басқару модельдерін мақұлдап жинақтап қорыту, педагогикалық жүйенің біртұтас құрамды бөлігі ретінде, барлық ... ... ... ... мен ... ... бірізділікті жүзеге асыру екендігін атап көрсетеміз.
Жоғарыда қарастырылған шарттарды бірізділікті жүзеге асыру басқаруды жүйеге келтіруді қамтамасыз етеді, сонымен ... ... ... ... ... ... тек қана ... мәселелерді шешумен шектеліп қана қоймай, ұжымды нығайтып біріктіруге және оны педагогикалық қызметтің тиімділігіне қосуға бағытталады. Егер ... ... ... ... онда оның ... ... ... алады, егер басқарушылық білім беру жүйесіне (ББЖ) немесе оның қызмет ету шартына өзгеретін болса, онда ПҮ-ке қатысушылардың өзара іс - ... ... ... және ... ... ... Бұндай жағдайда басқару қызметінің мазмұны, бірізділігі мен кезеңділігі ғылыми-негізделіп толықтырылып, БЖ-ның бір ғана құрамды бөлігі болып табылады. Жоғарыда айтылғандарды жинақтап ... біз ... ... ... ... сипаты мен негіздемесін сызба түрінде көруге болады (1 сурет).
Олай болса, біз тағы да ... ... ... мен дамудың түбегейлі жоспарын жүзеге асыруда және ПЖ-ның қызмет ... ... ... БЖ-ң іс - ... ... ... мақсатқа жету жетістігін қамтамасыз ететіндігін, бірақ өзі түбегейлі жоспар бола ... айта ... ... ... - ... зерттеулері, жалпы білім беретін орта мектептегі БЖ-ның қызметінің тиімділігін ... ету, ... ... ... ... ... модельдерді басқа да ББЖ-не таратудың талдамасы мен Алматы қаласындағы мектеп басшылары қызметін ... ... ... анықтады:
Біріншіден, қызмет ету аясы, қызмет ету сатысын тек жүйе ғана орындай алатындығын, егер де басқару тек жеке адамның ... ... ... ... ... табылатын болса, онда қызмет ету боямаланып, көбіне басқару мекемесіне көрсету үшін жасандылық кейіп танытады;
Екіншіден, ... ... ... ... жету ... ... басқару жүйесі моделі авторының мектептің нақты ерекшелігін ... ала ... ... болжайды;
Үшіншіден, БЖ-ның тиімділігі әсер ету мен өзара іс - қимыл жасаудың түбегейлі жоспарының үйлесімділігін қамтамасыз етеді. Бұл ... ... ... ... ... БЖ-ның моделін әзірлеудің үлкен ғылыми - тәжірибелік маңызы бар. Дәлел үшін, белгілі қазақстандық ғалым Т.Т. Ғалиевтің пікірінен ... ... [2, 190. ... ... ... ... БЖ-ны құруға, тиімділігін арттыру мен дамытуға бағытталған.
Идеологиялық негіз ... ... ... ... - басшы педагогикалық қызметтің мақсатын біледі, стратегияларды анықтауға және ғылыми негізделген іс - ... ... ... ... БЖ ... ... ... жасау - жүйені жобалау немесе жүйелі жобалау болып табылады. БЖ-ны дамыту білім сапасының жоғарғы деңгейін қамтамасыз етеді, яғни ... іс - ... ... ... ... ... ... әдебиеттер :
1 .: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев - Алматы Бас редакциясы, 1998 жыл, II ... ... ... ... / О 74 ... редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - ... "ЭКО" ҒӨФ. 2006. - 482 б. ... Б.З. ... ... - М.: ИНФРА-М. 1998. -336с.
4. Галлиев Т.Т. Системный подход к интенсификации учебного пооцесса (для технических специальностей вуза). // Диссертация д.п.н. ... 2002. -305 с.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп басшысының жеке тұлға ретіндегі ролі5 бет
Саяси процестерді жүзеге асыру барысындағы саяси лидердің ролі41 бет
Мемлекеттің инвестициялық саясаты19 бет
Арыз немесе өтініш13 бет
Орыс философиялық ойларының типологиялық ерекшеліктері17 бет
Паскаль тілінде алгоритмдеу9 бет
Ғылымдар жүйесіндегі әлеуметтік жұмыстың алатын орны16 бет
Қазақстан Республикасы – президенттік басқару нысанындағы унитарлық (біртұтас) мемлекет17 бет
Әл- Фарабидің философиялық көзқарастары12 бет
Автоматтандыру объектісі ретіндегі магистралды мұнай құбыры61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь