"Білім беру жүйесіндегі ақпараттық технологиялар"

1 БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР 1.1 Қазіргі замандағы ақпараттық.коммуникациялық және интерактивтік технологиялар
1.2 Мультимедиялық технологиялардың оқыту сапасын арттырудағы тиімділігі
1.3 Жаңа ақпараттық технологияны физика пәніне қолдану мазмұны
2 ФИЗИКАНЫ ОҚЫТУДА IT.ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 2.1 Физиканы оқытуда IT.технологияны қолданудың психолого. педагогикалық негіздері
2.2 Физиканы оқытуда IT.технологияларды қолданудың әдістемелік ерекшеліктері
2.3 Физиканы оқыту формаларын, әдiстері мен құралдарын таңдауға IT технологиялардың тигізер ықпалы
3 КОМПЬЮТЕРЛІК БАҒДАРЛАМАЛАРДЫ ҚОЛДАНЫП ФИЗИКАДАН ЭЛЕКТРОНДЫҚ ОҚУЛЫҚ ДАЙЫНДАУДЫҢ СИПАТТАМАСЫ МЕН ӘДІСТЕМЕСІ 3.1 Білім беру саласында электрондық оқулықтың рөлі
3.2 Электрондық әдістемелік кешендерді пайдаланудың тиімді жолдары
3.3 Компьютерлік оқу құралын жасау әдістемесі
3.4 Физика пәнін оқытуда электронды оқулықты қолдану
Бүгінгі күн жағдайында білім беру жүйесі оқытудың жаңа педагогикалық технологияға негізделуін және ақпараттық технологияларды кеңінен қолдануды қажет етеді. Еліміздің болашағы көркейіп, өркениетті елдер қатарына қосылуы бүгінгі ұрпақ бейнесінен көрінеді. Қазіргі білім беру саласындағы басты міндет – әлеуметтік педагогикалық ұйымдастыру тұрғысынан білім мазмұнына жаңалық енгізудің тиімді жаңа әдістерін іздестіру мен оларды жүзеге асыру.
Сондықтан, әр оқытушыдан инновациялық даярлығын өз бетімен арттырып, сабақ барысында жаңа әдіс тәсілдерді кеңінен пайдалану талап етіледі.
Елімізде жаппай компьютерлендіру процесі аяқталды. Сондықтан, еліміздегі әрбір білім мекемесі қажетті деңгейде компьютерлік технологиялармен толық жабдықталған. Осыған орай кез-келген пәнді оқытуда мүмкіндігінше ақпараттық технологияны қолданудың қажеттілігі туындайды.
Физика пәнін оқытуда ақпараттық технологияларды қолданудың мынадай әдістемелік жолдарын көрсетуге болады:
- жаңа сабақты түсіндіруде;
- физикадан есептер шығаруда;
- зертханалық сабақтар жүргізуде;
- сыныптан және мектептен тыс жұмыстарды ұйымдастыруда.
Қазіргі кезде мектептерде физикалық құрал-жабдықтардың жетіспеушілігіне байланысты физикадан сабақтарды жалаң сөзбен түсіндіру оқушылардың білім деңгейінің төмендеуіне, ой-өрісінің тарылуына әкеліп соғады. Осы қиыншылықтардан шығудың бір жолы – ақпараттық технологияларды қолдану.
Оқушылардың білім алу деңгейлерін сапалы ету мақсатында қолданылып жүрген ақпараттық технологияларды физика сабақтарында қолдану кезек күттірмейтін мәселеге айналды. Сабақты ақпараттық технологияларды пайдаланып, физикалық есепті де, зерханалық жұмыстарды да түсінікті және қызықты етуге болады. Оның келешек ұрпақтың жан-жақты білім алуына, іскер әрі талантты, шығармашылығы мол, еркін дамуына жол ашатын педагогикалық, психологиялық жағдай жасау үшін де тигізер пайдасы аса мол [1].
Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 17 мамырдағы № 1096 Жарлығымен бекітілген «Қазақстан Республикасының Индустриалдық-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясында» ақпараттық технологиялар саласындағы мемлекеттік саясаты айқын көрсетілген. Бүгінгі күні жаңа ақпараттық технологиялар білімде, өндірісте, кәсіпорындарда, құжат өңдеу іс-әрекеттерінде кеңінен қолданылуда, оның қамтитын іс-әрекет саласы зор қарқынмен өріс алуда. Өңделетін ақпараттың көлемі мен күрделілігінің тұрақты өсуіне орай қоғамға оны бейнелеудің жаңа түрлерін ойластыру талап етілуде. Осыған байланысты физиканы оқытуда ақпараттық технологияларды қолдану бүгінгі таңда өзекті мәселелердің бірі болып отыр.
Физика саласында білім беру процесін ақпараттандыруда басты элемент ақпараттық технологиялардың құралдарымен жабдықталған ақпараттық ресурстарды меңгертуге негізделген жоғары, орта білім беру жүйесін құру болып табылады.
Физика курсын оқыту барысын зерттеуде ақпараттық технологияларды қолдану негізінде білім беруді жетілдіруге Ресей ғалымдары И.К.Турышев, А.А.Кузнецов, И.Н.Антипов, И.В.Роберт, И.Е.Вострокнутов, В.В.Лукин, И.А.Трубина, И.А.Румянцева, Ю.А.Первин, М.П.Лапчик, В.М.Монахов, А.Г.Кушниренко, А.Г.Гейн, М.В. Вяльдин, Н.А. Мансуров, Қазақстан жас ғалымдары Д.А.Исаев, С.Е.Алдешов, Н.Н.Керімбаев аталған салада бірқатар диссертациялық зерттеулер орындалды, және т.б. зертттеушілер шұғылданғаны анықталды. Олардың зерттеулері осы курста ақпараттық технологияларды қолданудың стратегиялық мәселелеріне, сол сияқты, пәнге тән қиындықтарды шешуге арналған.
Қазіргі қоғамның қарқынды дамуы жағдайында еңбек сапасына қойылатын талаптың күшеюіне байланысты еліміздегі білім беру саласының жетілдірілуі жөніндегі бірқатар еңбектерді атап өтуге болады. Атап айтқанда білім беру жүйесін физиканы оқытудың теориясы мен әдістемесі саласында бірқатар еңбектер жарық көрді. Қазақстанда білім саласында компьютерді, ақпараттық технологияларды пайдаланып оқыту мәселесіне: Е.Ы.Бидайбеков, Д.С.Байғожанова, І.Ж.Есенғабылов, А.О.Алдабергенова, Г.К.Нұрғалиева, Д.М.Джусубалиева, Б.Б.Баймұханов, С.Е.Шакликова, С.С.Үсенов, Р.А.Ильясова, Г.Б.Ахметова, С.Қариев, А.И.Тажигулова, Ш.Х.Құрманалина, Ж.А.Қараев, А.Қ.Бекболғанова, Р.С.Шуақбаева және т.б. ғалымдардың еңбектері арналған.
Зерттеу нысаны: физикада білім беруді ақпараттандыру.
Зерттеу пәні: орта мектептерде физика пәнін оқытуда ақпараттық коммуникативтік технологияларды қолдану.
Зертттеу мақсаты: ақпараттық коммуникативтік технологияларды физика пәнін орта мектептерде оқытуда электронды оқыту құралы ретінде пайдаланудың тиімділігін арттыру, мүмкіндіктерін теориялық тұрғыдан анықтау және оны пайдалану әдістемесін мазмұндау.
Зертттеу міндеттері:
– мектеп оқушыларына физика пәнін оқытуда ақпараттық технологияларды пайдаланудың ерекшеліктерін айқындау;
– оқушылардың білім сапасын арттыру үшін ақпараттық технологияларды қолданудың әдістемесін жасау;
– физиканы оқытуда электрондық оқулықты пайдалану арқылы оқытудың тиімділігін арттыру.
Зерттеу әдістері: білім берудегі ақпараттық технологиялар жөніндегі психологиялық және педагогикалық әдебиеттерді зерделеу және оларға талдау жүргізу; физика пәні бойынша Delphi ортасында жасалған электрондық оқулықтарға, әдістемелік құралдарға ғылыми-әдістемелік негізде талдау жасау; үйретуші мультимедиялық бағдарламалар жасау.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы:
– мектеп оқушыларының және студенттердің білім сапасын арттыру үшін ақпараттық технологияларды физиканы оқытуда қолданудың ерекшеліктері айқындалды;
– физиканы оқытуда ақпараттық технологияларды қолданудың әдістемесі мен электрондық оқулық жасалды.
Зерттеудің жетекші идеясы: ақпараттық технологиялардың әдістемелік мүмкіндіктерін анықтау негізінде оларды оқыту процесінде тиімді түрде пайдаланса, орта мектептерде физиканы оқыту нәтижелері жоғары болады.
Зерттеу кезеңдері: зерттеу үш кезеңде жүргізілді.
Бірінші және екінші кезеңде білім беруді ақпараттандыру және ақпараттық коммуникативтік технологиялық құралдардың дамуы мен оқытудың ақпараттық технологияларының негізгі бағыттары мен бастапқы түсініктері анықталды; психологиялық-педагогикалық, арнайы әдебиеттерді оқып-үйрену мен теориялық талдау процесінде және функционалдық негіздеу арқылы физиканы оқытуда ақпараттық технологияларды қолданудың негіздері айқындалды; физика курсының мазмұнды-әдістемелік бағыттарын IT-технологияларды пайдаланып оқытудың мүмкіндіктері теориялық тұрғыда негізделді.
Үшінші кезеңде анықталған әдістемелік шарттарға сәйкес физиканы оқытуда 11-сыныпқа арналған электрондық оқулықтар жасалып, алынған нәтижелер талданды; жұмысты рәсімдеу аяқталды.
Дипломдық жұмысы кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
«Білім беру жүйесіндегі ақпараттық технологиялар» деп аталатын бірінші бөлімде білім беруді ақпараттандыру мәселесі қарастырылып, оқытудағы ақпараттық технологиялық құралдардың даму жағдайы зерттелді. Ақпараттық технологиялардың негізгі түсініктері мен анықтамалары анықталды.
«Физиканы оқытуда IT-технологияларды қолданудың теориялық негіздері» атты екінші бөлімде физиканы оқытуда IT-технологияларды қолданудың психологиялық-педагогикалық негіздері, әдістемелік ерекшеліктері баяндалып, физиканы оқыту формаларын, әдістері мен құралдарын таңдауға IT-технологиялардың тигізер ықпалы айқындалды.
Үшінші бөлімде компьютерлік бағдарламаларды қолданып физикадан электрондық оқулық дайындаудың сипаттамасы мен әдістемесі баяндалған.
        
        КІРІСПЕ
Бүгінгі күн жағдайында білім беру жүйесі оқытудың жаңа педагогикалық
технологияға негізделуін және ақпараттық технологияларды кеңінен қолдануды
қажет етеді. ... ... ... ... ... қатарына қосылуы
бүгінгі ұрпақ бейнесінен көрінеді. ... ... беру ... ...... педагогикалық ұйымдастыру тұрғысынан білім мазмұнына
жаңалық енгізудің тиімді жаңа ... ... мен ... ... ... әр ... инновациялық даярлығын өз бетімен арттырып,
сабақ барысында жаңа әдіс тәсілдерді кеңінен пайдалану талап етіледі.
Елімізде ... ... ... ... ... әрбір білім мекемесі қажетті деңгейде ... ... ... ... орай кез-келген пәнді оқытуда
мүмкіндігінше ақпараттық технологияны қолданудың қажеттілігі туындайды.
Физика пәнін оқытуда ақпараттық технологияларды ... ... ... ... ... жаңа сабақты түсіндіруде;
- физикадан есептер шығаруда;
- зертханалық сабақтар жүргізуде;
- сыныптан және мектептен тыс жұмыстарды ұйымдастыруда.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... жалаң сөзбен түсіндіру
оқушылардың білім деңгейінің төмендеуіне, ой-өрісінің тарылуына әкеліп
соғады. Осы ... ... бір жолы – ... ... ... алу ... ... ету мақсатында қолданылып
жүрген ақпараттық ... ... ... ... ... ... айналды. Сабақты ақпараттық ... ... ... де, ... ... да ... және
қызықты етуге болады. Оның келешек ұрпақтың жан-жақты білім ... ... ... шығармашылығы мол, еркін дамуына жол ... ... ... ... үшін де ... ... аса мол ... Республикасы Президентінің 2003 жылғы 17 мамырдағы №
1096 ... ... ... ... Индустриалдық-
инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға ... ... ... ... ... саясаты айқын көрсетілген.
Бүгінгі күні жаңа ақпараттық ... ... ... құжат өңдеу іс-әрекеттерінде кеңінен қолданылуда, оның
қамтитын іс-әрекет саласы зор ... өріс ... ... ... мен күрделілігінің тұрақты өсуіне орай қоғамға оны бейнелеудің ... ... ... етілуде. Осыған байланысты физиканы оқытуда
ақпараттық технологияларды қолдану бүгінгі таңда ... ... ... ... ... білім беру процесін ақпараттандыруда басты элемент
ақпараттық технологиялардың құралдарымен ... ... ... ... ... орта білім беру жүйесін ... ... ... ... ... ... ... технологияларды
қолдану негізінде білім беруді жетілдіруге Ресей ғалымдары ... ... ... ... ... ... ... М.П.Лапчик, В.М.Монахов,
А.Г.Кушниренко, А.Г.Гейн, М.В. Вяльдин, Н.А. ... ... ... ... ... Н.Н.Керімбаев аталған салада бірқатар
диссертациялық зерттеулер орындалды, және т.б. зертттеушілер шұғылданғаны
анықталды. ... ... осы ... ... ... стратегиялық мәселелеріне, сол сияқты, пәнге тән қиындықтарды
шешуге арналған.
Қазіргі қоғамның қарқынды дамуы жағдайында ... ... ... ... байланысты еліміздегі білім беру саласының жетілдірілуі
жөніндегі бірқатар еңбектерді атап ... ... Атап ... білім беру
жүйесін физиканы оқытудың теориясы мен ... ... ... ... ... Қазақстанда білім саласында компьютерді, ақпараттық
технологияларды ... ... ... ... І.Ж.Есенғабылов, А.О.Алдабергенова, Г.К.Нұрғалиева,
Д.М.Джусубалиева, ... ... ... ... С.Қариев, А.И.Тажигулова, Ш.Х.Құрманалина, ... ... және т.б. ... ... арналған.
Зерттеу нысаны: физикада білім беруді ақпараттандыру.
Зерттеу пәні: орта мектептерде физика пәнін оқытуда ... ... ... ... ақпараттық коммуникативтік технологияларды физика
пәнін орта мектептерде оқытуда электронды оқыту құралы ретінде пайдаланудың
тиімділігін арттыру, мүмкіндіктерін ... ... ... және ... ... ... міндеттері:
– мектеп оқушыларына физика пәнін оқытуда ақпараттық технологияларды
пайдаланудың ерекшеліктерін айқындау;
– оқушылардың білім сапасын арттыру үшін ақпараттық ... ... ... физиканы оқытуда электрондық оқулықты пайдалану арқылы оқытудың
тиімділігін ... ... ... ... ... ... жөніндегі
психологиялық және педагогикалық әдебиеттерді зерделеу және оларға талдау
жүргізу; физика пәні ... Delphi ... ... ... ... құралдарға ғылыми-әдістемелік негізде талдау
жасау; үйретуші ... ... ... ... жаңалығы:
– мектеп оқушыларының және студенттердің білім сапасын арттыру үшін
ақпараттық ... ... ... қолданудың
ерекшеліктері айқындалды;
– физиканы оқытуда ақпараттық технологияларды қолданудың ... ... ... жасалды.
Зерттеудің жетекші идеясы: ақпараттық технологиялардың ... ... ... ... ... ... ... түрде
пайдаланса, орта мектептерде физиканы оқыту нәтижелері жоғары болады.
Зерттеу ... ... үш ... ... және ... кезеңде білім беруді ақпараттандыру және
ақпараттық коммуникативтік технологиялық ... ... мен ... ... негізгі бағыттары мен бастапқы түсініктері
анықталды; психологиялық-педагогикалық, арнайы әдебиеттерді оқып-үйрену ... ... ... және ... ... арқылы физиканы
оқытуда ақпараттық технологияларды қолданудың негіздері айқындалды; ... ... ... IT-технологияларды пайдаланып
оқытудың мүмкіндіктері теориялық тұрғыда ... ... ... ... ... сәйкес физиканы
оқытуда 11-сыныпқа арналған электрондық оқулықтар жасалып, ... ... ... рәсімдеу аяқталды.
Дипломдық жұмысы кіріспеден, үш бөлімнен, ... ... ... ... ... беру жүйесіндегі ақпараттық технологиялар» деп аталатын бірінші
бөлімде білім беруді ақпараттандыру мәселесі ... ... ... құралдардың даму жағдайы зерттелді. Ақпараттық
технологиялардың негізгі түсініктері мен ... ... ... ... қолданудың теориялық негіздері»
атты екінші бөлімде физиканы ... ... ... ... ... ерекшеліктері баяндалып,
физиканы оқыту формаларын, әдістері мен құралдарын ... ... ... ... ... ... компьютерлік бағдарламаларды қолданып ... ... ... ... мен ... ... БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР
1.1 Қазіргі замандағы ақпараттық-коммуникациялық және интерактивтік
технологиялар
Жалпы білім беретін орта мектептің алдына ... үш ... ... ... ... ... Дамытушылық.
Мектепте физика оқытудың мақсаты − ... ... ... ... ... ... білімін беру, оқушыларға осы білімді
мектепте оқылатын басқа ғылымдардың ... ... және ... ... ... іскерліктер мен дағдыларды қалыптастыру болып табылады.
Физикадан білім негіздерін меңгеру оқушылардың ... ... ... ... және ... ... нығайтуға әсер етеді.
Сонымен, физиканы оқытудың білім беру, дамытушылық мақсаты – оқушының
шығармашылық қабілетін, жеке тұлғалық қасиетін ... ... ... ... дамытуға бағытталған.
Мектептегі физика курсының практикалық мақсаты − оқушылардың еңбекке
және политехникалық дайындығына үлес қосу, ... ... ... еңбек етуіне дайындығын іскерліктермен қаруландыру.
Қазіргі ақпараттық-коммуникациялық және ... ... даму ... орта ... беретін оқу орындарының
оқу үдерісінің тиімділігі ... ... ... ... тікелей
қатысты. Сол себепті ақпараттық-компьютерлік технологиялар құралдарын
педагогикалық іс-әрекетте кеңінен қолдана білу ... ... ... ... мұғалімдерінің кәсіби дайындығына қойылатын
талаптар қатарына енеді. Осы ... ... оқу ... ... ... үдерісте ақпараттық технологиялар мен
бағдарламалық ... ... ғана ... осы ... ... ... ... болып табылады.
Еліміздегі әлеуметтік-экономикалық өзгерістер мен бүкіл өркениетті
әлемдегі ... даму ... ... ... қалыптасқан жүйесін,
әдістері мен технологиясын қайта қарауды талап етуде.
Мемлекеттiк ақпараттық саясат – ақпараттық қоғам ... ... ... ... және бiртұтас әлемдiк ақпараттық кеңiстiкке
енудi қалыптастыруға бағытталған құжаттардың мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ақпараттандыру - бiлiм беру саласының ... ... жаңа ... технологияны жан-жақты пайдалану және оқыту
мен тәрибелеудiң психологиялық-педагогикалық мақсаттарын жүзеге асыратындай
жағдайда оның мүмкiндiктерiн қолдану процесi.
Білім ... ... ... Республикасында бiртұтас бiлiмдiк ақпараттық
ортаны құру болып табылады. Олай болса, бiлiм беру
Саласында жаңа ... ... ... ... ... бiлiм беру ... мүмкiндiк бередi
Білім беруді ақпараттандырудың міндеттері:
- ақпараттық және телекоммуникациялық
техникалық құралдармен
қамтамасыз ету;
- бiлiм берудi ақпараттандыру
бойынша практикалық
шараларды анықтап, жүзеге
асыру;
- оқу-тәрбие үрдісіне жаңа
ақпараттық ... ... ету ... ... және ... ... ... пәндерi бойынша жасақталатын
жалпыға мiндеттi бiлiм беру
стандарттарының және оқу-әдiстемелiк
кешендерiнiң ... ... ... ... ... басқаруда ақпараттық
жүйенi құру;
- бiлiм беру мекемелерiнiң
қызметкерлерi үшiн программалық-
техникалық ... ... және ... ... ... педагог кадрларды жаңа ақпараттық
технологияны өз қызметтерiне еркiн
пайдалана ... ... ... ... ... беруді ақпараттандырудың негізгі қағидалары:
- оқыту мен тәрбиелеудiң
жылдамдығы
(интенсификация) ;
- бiлiм мен тәрбиенiң
бiрiздiлiгi;
- қоғамның әрбiр мүшесi үшiн
алынатын ... ... ... жеке ... ... және шығармашылық
қабiлеттерiн дамыту;
- жалпы компьютерлік сауаттылық;
- модульдігі.
Білім беруді ақпараттандыру жағдайында күтілетін нәтижелер:
- жаңа ақпараттық технологияны қолдану арқылы бiлiмнiң сапасын ... жаңа ... және ... ... ... ... беру мазмұнын жаңарту;
- жаңа ақпараттық технологияны қолдану саласы ... ... ... ... ... біздің еліміздегі және шет елдердегі ... ... ... ... ... электрондық оқулықтарды, виртуальдық лабораторияларды
және бақылау программаларын жасақтап, қамтамасыз ету;
- отандық ... беру ... ... ... ... ... ену ... сабақтастыру;
- білім берудің телекоммуникациялық желілерін құру;
- республиканың білім беру мекемелерін басқарудың біртұтас ақпараттық
желісін құруға негіздеп, білім ... ... ... ... құру.
Қазақстан Республикасының “Білім” туралы Заңында, “2005-2010 жылдар
кезеңінде Қазақстан Республикасында білім ... ... ... ... ... ... ... ақпараттандыру -
мемлекеттік білім беру саясатын жүзеге асырудың маңызды ... ... рет ... ... жалпы орта білім беру жүйесі
үшін ... ... ... ... ... ... білім беру жүйесін есептеу техникасымен ... ... ... негізделген жүйелік тәсілдердің бірін пайдалану
ұсынылады. Ол ... және ... ... мектептердің көптігін ескеруге
мүмкіндік береді.
Білім беру жүйесіндегі компьютерлерді жаңартып, толықтырып отыру ... беру ... ... ... ... ... ... жылдары ақпараттық және коммуникациялық технологиялар саласында
ауқымды ілгерілеу байқалып отыр, соның ... бір ... ... ... одан да ... коипьютерлермен алмасып және
олар ... да ... ... ... ... пайда болуы, компьютерлеу үрдісін сын көзбен қайта
қарауды талап ... ... ... маңызды факторы Интернетке шығу болып
саналады. ... ... ... 89%-і, оның ... ... 86%-і Интернет желісіне қосылған. Алматы қаласының (100%),
Атырау облысының (100%), Солтүстік Қазақстан ... (98%), ... ... Осы ... мектептер үшін әлемдік практикада ... ... ... ... алу өзекті болып саналады.
Интернеттің электрондық поштаның, өзіндік құны төмен халықаралық
телефондық ... ... ... және ... ... ... ... өзара байланыс орнады...
Білім беруде халықаралық кірігу болып жатыр. Білім берудің дамуының
маңызды сипаты оның ауқымдылығы болып саналады. Бұл ... ... ... ... бар екендігі, мемлекетер арасындағы қоғамдық өмірдің ... ... ... ... ... көрініс табады. Білім беру
ұлттық басымдылық санаттан әлемдік басымдылық санатқа өседі.
Қазақстанның әлемдік нарықтағы түйінді ... ... ... ұшқыр ойлы адамдық байлық болцы тиіс, сонымен ... ... ... ... беру ... ... ... қосылуының тәсілдері
● Телефондық желілердің аналогтық пен аналогтық-цифрлық желісі бойынша
модем арқылы жалғастырылатын қосу (жоғарғы шегі 56 Kbps)
● ISDN (Integrated Services Digital Line) ... ... ... Kbps ... ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line) арқылы ... ... ... ... ... түзу ... 9 ... және кері бағытта 1 Mbps жылдамықпен жеткізуге мүмкіндік береді.
● Бөлінген желілер бойынша қосу
Мәліметтерді ... ...... модемнің және жеткізуші
құрылғылардың сипаттамаларымен, күн ... ... және ... ... ... Frame relay ... қосу. Мұндай желілердің әрекер қағидасы
қарапайым: ... ең аз ... ... ... (CIR)
анықталады, ал қажеттілік жағдайда өткізу жолағы ... ... ... ... ... ұлғайтылады.
● Кабельдік телекөріністің желісі бойынша қосу
● Радиомодем арқылы қосу. Бұл технология жазық жердің ... ... ... ... жақсы.
Білім беруді ақпараттандыру көрсеткішін талдау кезінде маңызды оқу
бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу мен ... ... ... ... ең көп ... алғандар:
● мәтіндік оқу-әдістемелік материалдардың жинағын ... және ... өз ... оқып ... ... (Web CD ROM). Кейс- технологиясы;
● телекөрінісін эфирлік, кабельдік, ғарыштық жүйелеріне негізделген.TV-
Web-технологиясы;
● студенттерді ... ... ... және ... оқушылар арасында интерактивті өзара байланыстар ... үшін ... ... ... ... ... технология.
Оқыту технологиясы оқыту жүйесі мен процесін нәтижелі жобалаумен
айналысатын ... ... жаңа ... Біз ... және ... ... ... мүлкіне айналған заманында өмір сүрудеміз.
Біздің міндетіміз – дүние жүзіндегі жаңалықтар мен ... ... ... ... ... ... ... жас ұрпаққа ұсыну болып
табылады. Өйткені ғасырымызда ... ... ... ... ... ... дамудың негізі-білімде.
1.2 Мультимедиялық технологиялардың оқыту сапасын арттырудағы
тиімділігі
Бүгінгі күні білім беру жүйесін ақпараттандырудың басты мақсаты ... ... ... ... ... ... ... оқушыларды
тұрмыстық - қоғамдық және кәсіптік өмір салаларына толық, әрі ... ... ... ... ақпараттық технологияның басты тиімділігі – бұл ... оқу ... ... ... ... ... байланыстарды күшейте отырып, оқушылардың дүниетанымдарын
кеңейтуге және жеке қабілеттерін көре ... оны ... ... ... қатар жаңа ақпараттық технологияның негізгі ерекшелігі – бұл
оқушыларға өз бетімен немесе бірлескен ... ... ... ... өз ... ... көріп, өз-өзіне сын ... және ... ... ләззат алуға мүмкіндік беруі.
Оқытуды ақпараттандыру ісі жаңа оқыту технологияларын дайындауды талап
етеді. Бірінші кезекте оларға электрондық оқулықтар, ... ... мен ... ... ... грек сөзі ... кәсіп, ғылым, «логос» ұғым, ... ... ... ... өндірістік процестерді жүргізудің
тәсілдері мен ... ... ... ... Бұл ... ... ... сипаттауда кеңiнен қолданылып келдi. Ал ... ... ... ... пен iлiм ... бiлдiредi.
Смыковская Т.К., Руденколардың пiкiрiнше: “Әдiстеме тек бiр ғана оқыту
үрдiсiне көңiл бөлсе, ал технология бiр мезетте оқу, ... ... ... iстейдi және технология алға ... ... ... соңғы
нәтижесiне кепiлдiк бередi”.
Қазіргі таңда білім беру жүйесін ақпараттандыру процесіне ... беру ... ... ... ... беру ... ... компьютерлік технологиясы», «оқытудың
ақпараттық технологиялары», «мультимедиа», «мультимедиалық технологиялар»,
«білім ... ... ... ... құралдары»,
«мультимедиалық өнімдер», «гипермедиа» секілді бірқатар терминдер ... ... ... ... ... ... ... зерттеуші ғалымдар түрліше ...... ... ақпараттарды компьютердің ұсыну
мүмкіндігін дамытатын және адамның ... ... ... – екі не одан да көп ... ... ... ... – әртүрлі формада ұсынылған ақпараттарды біріктіруге
мүмкіндік ... ... ... және бағдарламалық құралдары
кешені.
Мультимедиа технологиясы – визуалды және ... ... ... ... ... ... ... тілінің «multy» (көп) және «media» (орта)
сөздерінің бірігуінен құралған.
Интерактивті негіздегі мультимедиалық технологиялар ... ... ... ... ауыл ... ... қалып қою» мәселесін
шешуге мүскіндік береді.
Мультимедианың ажырамас бөлігі болып ... ... ... электрондық энциклопедиялар, оқулықтар мен ... ... ... ... ие. ... ... ... әрбір сөдің
аудармасы мен транскрипциясы ғана емес, сонымен бірге оның ... ... ... ... ... мен сөздіктердің тиімділігі –
қажетті мәліметті тез іздеп ... ... ... қатар тіл үйретуге
бағытталған интерактивті оқыту ... ... ... ... ... ... ... алады.
Мультемидиалдық бағдарламалардың негізгі атқаратын функцияларының
бірі – ... ... ету. ... ... еш ... ауысу
мүмкіндігі қамтылған. Мысалы, кинофильмдерді көру ... ... ... ... кино ... ... ... киноүзіндіні бірнеше қайтара көрсетуді жүзеге асырады.
Шет елдерде мультемедианың қолданылуы аясы жөнінде зерттеулерге талдау
жасасақ, онда Дж. Гейлдің, «Мультимедиа Европада» атты ... ... ... Дж. ... ... ... ... мультимедианың
техникалық базасы Европаның ақпараттық технологиялар ... ... ... ... 1991 жылы 1%, 1992 жылы 1,5%, ... 30% , ал 1997 жылы 75% ... ... салалар бойынша мультимедиа қосымшалары, әсіресе, білім
беру мен бизнесте көп қолданылған. Ол 1.1-кестеде көрсетілген.
Кестеден көріп отырғанымыздай, ... өте аз ... ... ... екен. Бірақ, бұл салада да мультимедианы
пайдалану өзінің оң ... ... ... ... ... өз ... мен қызметтерін жарнамалауда, презентацияларда
мультимедианы жиі ... ... ... өнімді дайындау және оны
қолдану әдістерімен ... ... ... ... ... ... бейнеақпарат арқылы таныстыру тиімді болып табылады.
Осы орайда, мультимедиада қолданылатын ... ... ... ... Қозғалыссыз бейне. Мұндай бейнеақпаратқа ... ... ... Қозғалыссыз бейне графикалық
ақпарат болып есептеледі.
2) Мәтін. Таңбалар мен ... ... ... ... ... кескін немесе бейне. Қозғалыстағы бейне нақты
өмірдегі құбылыстарды телехабар ... ... ... негізінде алынады.
4) Анимация. Бір қарағанда ... ... ... ... ... ... айырмашылығы ол нақты өмірден алынбаған,
жансыз объект болып ... ... тірі ... ұшуы ... ... ... ... болса, қозғалыстағы бейне мен
анимация арасындағы айырмашылық та сондай.
Кесте 1.1
Мультимедианың әр түрлі салаларда қолданылуының пайыздық көрсеткіші
|№ ... ... ... |%-ға ... |
|1 ... ... |29 |
|2 ... |19,4 |
|3 ... ... ... |17,6 |
|4 ... |16,5 |
|5 ... ... |14,3 |
|6 ... |3,2 ... беру ... ... жиі пайдаланудың деңгейі болашақта
одан әрі арта сүсері сөзсіз. Өйткені, оқыту ... жаңа ... ... ... ... енгізу ұдайы жүзеге асырылып
отыратын іс-әрекет.
Сонымен ... ... ... мен ... ... ... ... жиі қолдануда. Мысалы, компьютерлік
технологияларды шығарумен айналысатын IBM фирмасының өзі ... ... ... үшін ... жиі пайдаланады екен .
Зерттеушілердің пікірі бойынша дәстүрлі оқыту әдісімен берілген
материалдың 25%-ы, көру ... 33%-ы, ... ... 50%-ы, ал,
мультимедиалдық интерактивті оқыту бағдарламалары ... ... 75% - ы есте ... ... ... ... мен дәстүрлі оқыту әдістері
арасындағы айырмашылықты төмендегі суреттен көруге болады.
Сурет 1.1 – ... ... ... ... ... ... ... бір оқыту жүйесінің мазмұны мен
әдістеріне негізделген жағдайда пайдалану ... ... мен ... ... ... байланысы біркелкі болмайды,
яғни, бір ... ... ... ... ... ... ал
керісінше, бір оқыту әдісінде бірнеше мультимедиалық технологиялар кешені
пайдалануы мүмкін.
Сурет 1.1 – Мультимедиалық ... ... ... ... ... ... ... құбылыстардың дамуын,
динамикасын көрсетуді және оқу ақпаратының көлемін белгілі бір реттілікпен
беріп отыруды жүзеге асыратындықтан жаңаша оқыту ... ... ... ... ... мультимедиалық технологияларды енгізу
мынадай мәселелерді шешуді ... ... ... ... және ... ... ... сабақтарда пайдалануды;
- студенттер мен оқушылардың өзіндік білімін жетілдіруге бағытталған
оқытатын компьютерлік бағдарламалар дайындауды;
- ... ... мен ... негізінде жабдықталған лекциялық
дәрісханалар құруды;
- студенттер мен оқушылардың білімін тестілеуді ... ... ... ... ... ... ... мынадай нәтижелерге қол жеткізеді:
- оқу материалын терең түсінуге;
- оқу мотивациясының артуына;
- оқуға кететін уақыттың үнемделуіне;
- алынған ... ұзақ ... есте ... ... ... ... ... азаюына т.б.
Оқыту үрдісін жетілдіруде, оқытушының оқытудың жаңа талаптарына
бейімдеуде:
1) сызықты емес ... ... ... құру ... айналған
мультимедиа мен гипермедианың;
2) жаңа білім беру кеңістігін құрайтын және оқыту құралдары мен ... көзі ... ... ... ... ... залы, виртуалды ... мен ... ... ... ... ... оқу ... көрнекілік
ұстанымына негізделген. Сондықтан да оны ... ... ... ... ... ... ... модельденген демонстрациялық
тәжірибелер, зертханалық жұмыстар студенттер мен лқушыларға заңдылықтар мен
құбылыстардың табиғатын ғылыми тұрғыдан ... ... ... ... олар ... ... мүмкін болмайтын құбылыстарды экранда бақылауға
мүмкіндік берсе, екінші жағдайда, ғылымда кірмеуі қиын ... ... ... ... ... ... ... көмектеседі. Сонымен
қатар, мультимедиалық технологиялар ... ... ... ... тыс формалары мен әдістерін жетілдіруді және ... ... әрі ... етіп ... ... ... ... жұмысын
жеңілдетеді. Бұл, оқытушы сабақтан тыс қалады деген сөз ... ... ... де оқыту үрдісінде басты тұлға болып табылады.
Осы орайда, оқыту үрдісінде кездесетін мәселелер мен оны ... ... ... ... кесте түрінде келтіре
кетейік.
1. ... ... ... ... үшін ... шарттарын қатаң бақылауда ұстау керек:
а) Оқу материалдарын тұлғаның қабылдау ерекшеліктерін ескерту.
ә) ... оқу ... ... мен ... ... ... Оқу ... пайдалану кезінде тұлғаның ойлау ... ... ... ... оқу материалдарын пайдаланудың қалыпты деңгейін студенттер
мен оқушылардың ойлау жүйесіне күш түсірмейтіндей деңгейде сақтау.
Кесте 1.2
Мультимедиалық технологиялардың оқытудағы мүмкіндіктері
|№ ... ... ... ... |
| ... ... ... оқыту |технологияларды |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |Обьективті күрделі |Оқу материалдарын |Студенттер мен |
| ... ... ... ... ... оқу |
| | | ... ... | | ... ... ... ... ұғым ... ... |
| ... |қалыптастыру, ... ... ... |
| ... ... ... жалпылау |жеңілдігі |
| ... ... ... | |
| ... ... | ... ... жасаудың |Зертханалық |Зертханалардағы |
| ... ... ... |
| | ... емес ... ... | ... |біршама шешу |
| | ... | ... 1.2 – ... ... ... ... |Құбылыстар мен |Құбылыстар мен |
| ... ... ... ... ... ... |
| |көрсету ... ... ... көрсету |
|5. |Тез немесе жай өтетін |Бейнепроекциялық ... мен |
| ... ... ... көмегімен |процестерді оқыту |
| | ... ... ... тиімді |
| | ... ... ... |
| | ... | ... ... ... ... кеңістігінің |
| |бөлігінде өтетін |құрылғылар, ... ... |
| ... ... | |
| ... ... |мүмкіндіктерін | |
| | ... | ... ... ... ... ... мен |
| |мен құбылыстарды ... ... ... ... ... ... ... |сипатын |
| ... ... ... ... |
| | | ... ... Жаңа ақпараттық технологияны физика пәніне қолдану мазмұны
Бүгінгі күні білім беру жүйесін ақпараттандырудың басты мақсаты –
заман ... ... ... қоғамның шарттарына сәйкес оқушыларды
тұрмыстық - ... және ... өмір ... ... әрі ... ... болып табылады.
Оқытуды ақпараттандыру ісі жаңа оқыту технологияларын дайындауды талап
етеді. Бірінші ... ... ... ... ... ... мен электрондық жазбалар жатады.
Қазақстан Республикасы білім беру ... ... ... ... ... ... ... ұғымы жатыр.
Осыған орай бұл ұғымның төрт құрама бөлімі бар :
- білімді бағалы зат ретінде қарастыру;
- білімді жүйе ... ... ... ... ретінде қарастыру;
- білімді алынатын нәтиже ретінде қарастыру.
Мұндай көзқарас оқыту жүйесін қайта құру ісінің мұғалімдердің кәсіби
шеберлігі мен ... ... ... беру ... ... ... жаңа ... технологияларды пайдалану кезеңіндегі
педагогикалық мақсаттар:
- ойлау ... ... ... тәрбие;
- қатынасу – сөйлесу қасиеттерін дамыту;
- тиімді шешім қабылдауды ... ... ... ... ... ... ұсынуды қалыптастыру;
- ғылыми – тәжірибелік қызмет жүргізе білуге ... оны ... ... ... ақпаратты өңдеу ісін жүргізе ... ... ... ... ... жаңа ақпараттық технологиялар құралдарын қолдана білушілерді дайындау;
- жаңа ақпараттық технологиялық құралдары мүмкіндіктерін жүзеге асыру
арқылы оқыту үрдісінің ... мен ... ... ... ... қасиеттерін жетілдіруге қажет ынталандыру істерін
жүргізуді қамтамасыз ету;
- әр саладағы мәселелерді шешу істерінде қазіргі ... ... ... ... ... ... арқылы пәнаралық
байланыстарды тереңдету.
Жеке бір мұғалімнің ісі ... бұл ... ... қол ... Оларды орындау үшін мектептің бүкіл педагогикалық ұжымының ... ... ... ... ... ... ... өз бетімен жұмысын арттыру мен
шығармашылық қабілеттерін дамытуда жаңа ... ... ... оның ... ... ... өзекті проблемаға айналып отыр.
Жаңа ақпараттық технологияның басты тиімділігі – бұл ... оқу ... ... ... ... оқытудағы
пәнаралық байланыстарды күшейте отырып, оқушылардың дүниетанымдарын
кеңейтуге және жеке қабілеттерін көре ... оны ... ... ... ... жаңа ... технологияның негізгі ерекшелігі – бұл
оқушыларға өз бетімен немесе бірлескен ... ... ... , ... өз ... нәтижесін көріп, өз-өзіне сын көзбен
қарауына және ... ... ... ... ... беруі.
Қазіргі ақпараттық және телекоммуникациялық ... ... ... іске ... ... ... ... сапасын
арттырады, физика ғана емес, басқа да көп мәндерді оқытудың ұйымдық түрлері
мен тәсілдерін жетілдіріп жаңартуға мүмкіндік ... ... ... ... зор ... ... қоғаммен зиялы қарым –
қатынасқа оқытып, тәрбиелеуге жағдай жасайды.
Жас ... ... мен ... жаңа көзқарас, жаңа тәсіл керек,
жаңа педагогикалық ... мен ... ... ... ... ... ... тиіс, бұрынғы педагог- информатордан
қазіргі кездегі оқушыларға арналған ... ... ... педагог дәрежесіне көтерілуі керек. ... ... ... күні ... беру ... көптеген
жетістіктерін игермей, сауатты маман болу мүмкін емес.
Белгілі педагог Ш. А. Амонашвили: «Оқушылардың білім ... ... үшін ... ... ... ең бірінші оқушылардың неге
қызығатынын анықтап алып, содан соң ... ... ... Физика
пәнін оқыту барысында оқулықтағы ... ... ... ... ... ... түсіндіруге оқушылардың ойлауына бағытталғаны
дұрыс.
Педагогикалық технология- бұл ... әсер ету ... ... тұрғыдан пайдалы саналып, практикада ... ... ... мұғалім таңдап алған, оған қажет болатын білім,
біліктілік және дағдылар кешені.
Қазіргі ... ... ... ... беру жүйесін
дамыту ісіне берері ұшан теңіз.
К.Д. Ушинский; ... ... ... ... ... - ... Білім беру ісінде ... ... ... және жеке ... ... ... ... асыра
алатын мүмкіндіктері бар. Білім берудегі ... ... ... ... ... біртіндеп дүние жүзілік ... ... кіру ... береді.
Оқыту технологияларына негізделген әдістемелік және ... ... ... ... алу процесін жетілдіріп, оны игеруді
жылдамдата алатын жаңа педагогикалық тәсілдер ... ... ... ... ... ... ... кейіннен жоғары
оқу орындарында да табысты түрде оқуға ... ... ...... мазмұнын жүзеге асыру жолындағы алға қойған
мақсатқа жетудің тиімділігін қамтамасыз ететін оқытудың әдіс, құрал және
түрлерінің жүйесі болып ... ... ... ... әдіс ... ... ... мен себептілігі жатыр, соған байланысты қажетті
мазмұнды, ... ... мен ... ... мен ... міндетке сәйкес іріктей білу мұғалімнің педагогикалық
шеберлігіне байланысты. Біз ... ... біз ... ... - ... ... және logos – ... заң, яғни технология дегеніміз
– шеберлік (өнер) туралы ғылым екенін ... ... ... ... ... және психологиялық
ілімдер негізінде құрылған дамытушы, тұлғалық бағдарлы, мақсатты технология
болып табылады. Оқу процесін технологияландыру басқа ақыл-ой ... ... ... ... ... деп аталатын дидактикалық
парадигмамен ... ... ... ... ... – оқу ... ... неғұрлым тиімді тәсілдерін іздестіру.
Компьютерлік технологияны қолдану өздігінен ... ... ... оқу ... жүргізуді қызықты етеді; шығармашылық
жағынан бұрын ... ... ... ... ... туғызады.
Жоғaрыдa көрсетілген әдістер оқушының қызығушылығы мен белсенділігін
aрттырып, aлынғaн ... ... ... қaйтa ... ... ... технология  - мұндaғы интерaктивті сөзі-
inter (бірлесу), act (әрекет ... ... ... ... ... ... жaсaуғa,оқушының сaбaққa қaтыспaуы мүмкін емес, бірін-
бір ... сaбaқ ... ... ... ... оқыту бaрысы. Енді төмендегі көрсетілген ... ... ... беру ... ... ... ... бaйқaуғa болaды.
Интерaктивті тaқтa – оқытушығa оқыту үрдісін оңтaйлaндыруғa,білім
aлушының тaнымдық белсенділігін дaмытып,мaзмұнды және ... ... ... ... бaрысы мен қaрқынын жaқсaртуғa мүмкіндік
беретін жaңa aқпaрaттық технологиялық құрaл екеніне көз жеткіземіз.
Интерaктивті құрaлдaрды ... ... ... aйтaр ... Пән ... ... ;
• Aлғaн білімді жүйелеу ;
• Өзін - өзі бaқылaу дaғдылaрын қaлыптaстыру;
• Жaлпы оқуғa деген ынтaсын aрттыру
Интерaктивті тaқтa :
1. Оқушылaрғa жaңa ... ... ... ... мaтериaлдaр)көрнекі түрде көрсету құрaлы болaтын
болсa, екінші ... ... ... және оны ... ... ... aлa жүргізілген тәжірибелі презентaциaлaрды  пaйдaлaну
бaлaлaрдың оқуғa деген ынтaлығын aрттырып, сaбaқтың ... ... ... оғaн ... ... ең ... оқытушының уaқытын
қысқaртaды.
2. Компьютерлік  сaуaтты болуды тaлaп етеді. Өйткені сaбaққa қaжетті
оқу мaтериaлдaрын ... aлa ... өзі ... ... ... желісінен aқпaрaт іздеп, оны ... aлу  ... ... СD, DVD және ... ... ... ... aрқaсындa,
оқытушы жaн-жaқты біліммен қaрулaнaды. Білімін шыңдaйды, ... ... ... ... мен ... ... үшін ... |Білім aлушылaр үшін aртықшылығы |
|Жaңa мaтериaлдaрды сыныптың ... ... ... және ... ... ... |мотивaцияны дaмытaды ... ... ... ... | ... қосымшaның жоғaрғы жaғынa|Ұжымдық жұмысқa қaтысуғa көп ... ойын ... ... ... ... және ... ... және импровизaция |әлеуметтік дaғдыны дaмытaды |
|мен икемділікті мaдaқтaйды | ... ... ... сөзді |Мaтериaлдың aнық,тиімді және ... ... және ... берілуі нәтижесінде |
|мaтериaлдың ... ... ... |күрделі сұрaқтaрды тез қaбылдaйды|
|тексеру мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... өз-өздеріне |
|aлмaсуғa және олaрды қaйтaдaн ... ... және ... ... ... ... істейді |
|Оқытушылaрды оқытудың жaңa жолдaрын |Оқушылaр ... ... ... ... ... ... бір ... |
|өсуге ұмтылдырaды ... ... ... |
| ... ... тaқтa ... бір | ... ... ... ... | ... CD-ROM және Интернет| ... ... | ... ... ... бойыншa aқпaрaтты оқушылaр ... ... ... ... ... Интерaктивті тaқтa aрқылы
3. Дистaнциялық оқыту
4. Тесттік бaқылaу
5. Электрондық оқулық
6. Бейнезaл
7. Электронды почтa
8. Бүкіл ... ... Aбaй: «Aдaм ... ... көріп, құлaқпен естіп, қолмен ұстaп,
тілімен тaтып, мұрынмен иіскеп, тыстaғы дүниеден хaбaр aлaды» ... ... ... пікірлерімен ұштaсaды. Қытaйдың бір нaқыл
сөзіне ... ... ... ... – мен ... ... мaғaн ...
менің есімде қaлaды; өзіме істетші –мен сондa түсінемін» делінген. ... ... ... 30% есте ... ... бірмезгілде қолдaну есте сaқтaуды 40-50% дейін
aрттырaды, aл көріп, естіп және бір мезетте жaсaғaнның  80% есінде ... ... Осы ... ... ... ... оқушылaрдың білім сaпaсын едәуір жaқсaртaды деуге болaды. ... ... ... үшін ... ... ... ... қaлa бермек, бірaқ
мультимедиa мұғaлімнің жұмысын толықтырып ... ... ... ... ... ... үш кілттік бaғытының
aртықшылығын қaрaстырaйық.
1. Презентaциялaр, демонстрaциялaр, модельдеуді  сaбaқтaрдa қолдaну
Интерaктивті тaқтa – ... ... ... ... кез ... ... ... диaгрaммaлaрды қолдaнуғa мүмкіндік береді.
Интернет желісіне қосылып aқпaрaт aлуғa, оқу мaтериaлын қозғaлмaлы күйге
келтіру, aбстрaктілі ... мен ... ... , обьектілерді ойлaу мен
түсінуді моделдеуге, обьектілер aрсындaғы бaйлaныс орнaтуғa болaды.
2. Сaбaқ бaрысындa оқушылaрдың белсенділігінің aртуы
Интерaктивті тaқтaмен жaңa сaбaқ ... ... ... ... Әр ... өз ерекшелігімен қaтaр, өзіндік күрделігі де болaды.
Сондықтaн ұстaздың міндеті осы күрделікті дұрыс құрaстырып, сaбaқтың ... ... ... ... ... ... пaйдaлaнa отырып білімін
жетілдіру бaрысындa іскерлігін дaмыту, тaпсырмaлaрды  орындaу бaрысындa
теориялық білімдерін тиімді ... ... ... ... орындaғaн оқушылaрдың ой-өрісін жaн-жaқты
жетілдіруіне, шығaрмaшылық қaбілетін aрттыруынa, белсенділігін ... ... ... ... ... тaқтa ... сізге күтуге турa келмейді.
Мысaлы, жaңa тaқырыпты, үй тaпсырмaсын жaзып уaқыт aлмaймыз. Aлдын aлa
дaйындaлғaн мaтериaлдaрды қолдaу aрқылы тіпті қиын ... ... оңaй ... ... ... сaқтaп қоюғa болaды. Тіпті
шетелдік оқыту әдісінде сaбaққa келмей қaлғaн оқушығa дaйын мaтериaлды
беріп жіберіп, меңгеріп aлуын қaмтaмaссыз етеді екен.
Интерaктивті тaқтaны кез ... ... кез ... ... беру сaлaсындa
кез келген пәнді оқыту үшін қолдaнуғa болaды.
Интерaктивті тaқтaны қолдaнудың негізгі ... ... ... ... ... ... ... турaлы  aқпaрaтты жоғaры жaққa жaзу;
- Интернеттен aлынaтын aқпaрaтты ... ... ... іздеу;
- Топпен тығыз жұмыс жaсaу;
- Конференциялaр өткізу үшін бaскa ... ... ... ... ... компютердің көмегінсіз бaсқaру;
- Қолдaнылғaн мaтериaлды  кейін пaйдaлaну үшін фaйл түрінде сaқтaп
отыру;
- ... ... , ... оқулықтaр пaйдaлaну;
- Сaбaқ кезінде сaқтaлғaн  фaйлды оқушылaрғa беру.
Осы интерaктивті технологиясы бойыншa интерaктивті тaқтa ... ... ... ... оқушылaрды сaбaқтың мaқсaт міндетерімен
тaныстырa отырып, жaңa сaбaқтың кезеңдері  Power ... ... ... ... ... кесте, диaгрaммa, ... ... ... грaфиктер  әзірлеп флипчaрт беттерін ... ... ... ... ... ... ... сaнaғыш, сәйкестік тaбу, сілтемелер, сиқырлы қaлaм, сaндық,
тесттілеу үлгілерін қолдaнуғa болaды. Интерaктивті құрaлдaр оқыту формaсын
ұйымдaстыруды түрлендіруге, ... ... ... ... ... жaсaйды. Бұл оқушылaрдың пәнге деген қызығушылығын
aрттырaды.
Мысaлы «Компьютерлік желілер» тaқырыбындa жaңa ... ... ... ... жөн ... диaгрaммaсы
Электронды поштa
Кәдімгі поштa
1. Интернет
2. Қызықты, aқпaрaтты
3. Мәлімет береді, хaбaр тaрaтaды, бaйлaныстырaды.
4. ... ... ... ... ... желі
aймaқтық желі
интернет желісі
жергілікті желі
Шинa тәріздес ... ... ... ... ... тaқтa ... қaтысушылaрдың бaрлығының ойын
бір ортaғa жинaқтaп, қaжет aқпaрaтты өңдеу aрқылы жaлпылaнғaн ... ... ... ... ... тaбылaды.
Бүгінгі тaңдaғы aқпaрaттық қоғaм aймaғындaғы ... ... ... және ... оқыту ісін дaмытaтын жaлпы
зaңдылықтaрдaн тaрaйтын ... ... ... ... ... ... ... IT-ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
2.1 Физиканы оқытуда IT-технологияны қолданудың психолого-
педагогикалық негіздері
IT-технлогиялар оқу ... ... түр үшін ... шарт ... Ол ... ... ... ғылымның өмірдің табиғаттың
фактілерімен тікелей операция жасауға мүмкіндік береді және оқу ... ... ... құрайды. Психологтардың айтуы бойынша
сезімталдық күй белгілі бір ... ғана ол ... ... байланысыты.
Үлгілік модель оқу танымдық процестерде қажетті ... ... ... ... ... ... моделін ойша көрсетілетін
немесе материалды ... ... жүйе ... ... ... ... ерекшеленуі тиіс. Модель нысан туралы толыққанды ... Ол тек ... және ... ... ... ... ... болып табылады. Барынша мәнісін белгілеу, таңдауды үлігілік модельдің
авторлары жүзеге асырады. Көрініс дыбыс күй құра ... олар ... ... ... ... ... іздейді және сезімталдық күйден
логикалық ойлау үшін көпірді ... ... ... үлгілік модель
арқылы алынған нысан құрылымды туралы білімді түсінкті және теоретикалық
қорытындыларды қалыптастыру өте маңызыды [15].
Ақпарттық ... ... ... ... ... тек ... және ... ғана емес, слайд фильмдерде
және диагозатив немес транспорант серияларына тиісті динамикалық. Бұл
динамикалық ... тек ... ... ... ғана ... ... ... нысан немес құбылыс негізін белгілеу мүмкіндігін
қамтаммасыз ететін ... да ... ... ... ... ... шындықтың негізін табуға мүмкіндік береді, мысалы оның
көмегімен кристалдардың түзілуін, ... ... мен ... ... ... көрінбейтін жағына баруға және 100 жыл ... ... ... ... ... ... тек ... себептік тізбектілігін ғана көрсетпейді,
сонымен бірге белгілі ... ойды алып ... және бұл ... ... Оқу процесстері шарттындағы ...... ... ... ... ... ... билік жүргізу. Оқушыларға өткен
жылдардағы ашылулар мен ... ... ... ... болумен
байланысты жағдайларды көрсетуге мүмкіндік береді. IT-технология
құралдарының бұл ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі анализаторларға бір мезгілде әсер ету. Мұндай
синтетикалық әсер күшті ... ... Ол ... ... сезімін жеңеді. Яғни сезімталдық күйден логикалық ойлауға ... ... ... ... ... ... ... сезімталдық бояуы таным процесін белсенді меңгеру
тереңдігін ... ... ... ... ... эмоция-
интуиция топырағы, олар көрініс ассоциация тудырады, ақпарат ... IT ... ... ... ... ойлау
процесіне, ойды туу және құрылу процесіне қабілеттілігі ... ... ... ... ... ... ... жеке бөлімге,
курсқа, тақырыпқа қызығушылығын тудырушы себер рөлінде болуы мүмкін.
Мұндай үлгілік модел міндеті – мақсат қою, ... ... ... ... таң қалдыру. Психологтар ақыл-ой белссенділігі қызметінің эмоционалды
уайымдауларға ... ... ... ... ... ... ... болады. Олар оқушылармен нақты шындық негізінде көрініс таба
отырып, одан өздері бастау алады.
Мысалы, дәлелдеу ... ... ... ... ... ... ... сезім талдықты жоғарылату үшін фильм басындағы
мотвациялық кадрларға жеке ... ... Егер ... ... ... ... онда ... материалдарды ары қарай
баяндауға қатынасында қауіптілік туады [16].
IT оқушыларды жаңа ... ... ... ... өз
бетінше білім алуға үйретуі мүмкін.
Тапсырманы шешудің бірнеше жылы ... ... ... ... ... ... олардың тарихын іздеуді көрсетуі
мүмкін. Бірақ, педагогикалық тиімділікке ғылым тарихы идея ... ... ... қол ... ... ... дидактикалық ақпараттық
құралдарының басты артықшылығы оқушы ойын белсенді тегі ... ... ... ... ... ... модель - бақылау әдетін қалыптасыру құралы. Адам қызметін де
бақылай білу рөлі бірден өсіп келеді. Бірақ бақылауға қабілеттілік ... және оны ... ... бір ... ... нәтижесі. IТ әдете
оқушыларда бақылау қасиетін қалыптастыру мүмкіндігін ... ... ... ... ... ... анықтайтын, мотив немесе
қондырғыдан тұрады, содан кейін басты ісін ... ... ... ... етеді. Қорытындылай келе үлгілік модельді өз бетінше
бақылауға ... мен ... ... ... ... тапсырмалар
күрделі болмауы тиіс, бірақ белгілі фактілердің ... ... ... ... ... қалыптастыру үшін, әрине слайд фильмдер, диапозитивтер,
транспоранттар, эпионысандар қолайлы. Олар диктордың көмегінсіз өз бетінше
бақылауға ... ... ... рөлі ... ... іске қосатын шығармашылық
көрінісінің даму процесінде ... ... мен ... жекелеген
қабылдаулары тікелей көрермен ойына, оның білім, ... ... ... көрсетілген бөлігі бойынша толық құруға көмектеседі.
Үлгілік модельдердің түсінік ... ... ... болады.
Түсінік әдетте ұзақ талдау мен синтез ... ... ... жинақталады. Кино, видеофильмдер бұл процесті
уақыт жағынан ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық құралдар педагогке жаңа білімді мазмұндауға,
түсінік қалыптастыруға, сондай-ақ практикалық білімді тексеруді ... ... ... ... кілт ... ... ... экранда
фактілердің проблемалық мазмұндалуында жатыр. ... ... ... ... ... ... мен білмеу арасындағы
қарсы пікірді қызықты ашуға, сұрақтар қоюға ... ... ... шешімі өз бетінше теориялық және практикалық әрекет етуді,
қиыншылықтарды жеңе білуді талап етеді [17].
Сол ... ... ... ... ... құрылған мәселелік
жағдай, тек осы құралдардың өзіндік ... ... ... ... ... Егер мәселе сөзбен немесе ... тез ... ... ... ... ... енгізу жасандылық сезімін тудырады
және пайдасы аз. Анық жағдай, IT-технология құралдарының өзіндік ... ... ... ... оқу ... ... ажыратылады:
Мұндай сабақты екі мұғалім жүргізеді, мұғаліммен қатар түсіндіруде,
әнгімелеуде, сұрақ қоюда ақпараттық ... ... ... ... ... ... жүзеге асырушы педагог болып қала береді. Бірақ
белгелі бір сәттерде сыныптағы ... ... ... ... көзі ретінде, оқу құралы ретінде яғни таным процесін бақылаушы
және басқарушы, жүргізуші ретінде жол ... ... ... ... ... оқытудың дәстүрлі
құралдары - оқулық, муляж, кестелермен ... ... ... ... ... ... дидактикалық принципті ескере отырып құрылған
жүйе негізі болуы тиіс.
Сабақтың барлық кезеңдерінде жұмыс формасы өзгереді.
АТҚ ... ... ... ... ... ... Жаңа материалды баяандау кезеңінде: фильмі көріп біткеннен кейінгі
әңгімелесу; диапозитивтерді көріп параллель талқылау; фыоно ... ... ... ... тыңдау.; видео-радиоэкскурсті; түсіндіруден ,
әңгімелесуден кейін жіне арнайы тапсырманы құрғаннан кейін ... ... ... ... ... қойылған сұрақтарға жауап
беру; бақылау фонодиктантын орындау; көрген слайд-фильмнің мазмұнын айту;
қаралған кинофильмде ұжымдық түсінік айту және тағы ... ... ... ... педагогтің жұмыс сипатын
өзгертеді: педагог оқытушы құралдардың кешенін құрушы автор рөлінде болады.
Бұл жаңа ... ... ... ... да, әдіскерлерге де сеніп
тапсырылмайды: кешен тек мына жағдайда ғана тиімді болады, егер ол осы ... ... ... және ... оқу ... ... ... мазмұнын ескерген жағдайда анықталған болса.
Адам қызметінің психологиялық теориясы, әсіресе оқу қызметігде барынша
оптималды деп ... ... ... үш сатылы моделін айтуға
болады.:
Бірінші саты қарапайым компьютерлік сауаттылықтың және IT мәдениеттің
дамуымен байланысты.;
Екінші саты IT ... ... ... жаңа ... саласын
меңгеруді болжайды.
Үшінші саты адамның профессионалды қызметі компьютерлік модельдеу
көмегімен кең ... ... ... адам ... қоғамдық түрлерімен
және маңызды өндірістік ... ... ... Бұл кезеңде
ақпараттық құралдар қайта оқытумен өздігінен білім алу дағдысын дамыту ... ... ... қолдану интеграцияланған оқу пәндерін құруда, толық
интегралды білім ... ... ... ... беру ... ... ол мектеп пәндерін оқытуды әртүрлі қызмет түрімен
тәжірибенің түрлі формасын, әлемге эмоционалды- құнды ... ... беру ... ... ... ... жеңе ... мүмкіндік
береді. Білім беруді ақпараттандыру ... ... ... ... адам-машина жүйелердің қарқынды енуінің формаларының бірі болып
табылады., ал машиналық компонент онеың ... ... ... ... Адам ... көп түрі мен ... бар, оның генетикалық негізі
еңбек қызметі болып табылады.
Егер адамның әрекеті қандайда бір ... ... ... болса, онда
осы немесе басқа ... ... ... осы ... ... ... келеді. Адам әрекетінің орындалу процесіне машина сияқты
құралдың қосылуы, машинаға әрекеттің операторлы іске ... ... ... ... пен ... ... мынандай заңдылыққа бағынады,
қандайда бір әрекетпен өзінің мақсатын жоғалтуы операцияға айналдырада, ... ... ... алу, оны ... ... ... ... ауысулар адам- машина жүйесін құру процесінде өз көрінісін
табады.
Нақты қызмет түріне сәйкес, адам-машина ... адам ... ... мен ... ... ... өз ... мақсат қояды, ал осы
тапсырмаларды шешуге бағытталған, әрекеттің оперативті бөлігі машина арқылы
орындайды, ал мақсатқа жету машинамен жүзеге ... ... ... ... ... ... қызметінің,
қажеттіліктің, себеп, мақсаттың машиналық буыны дұрыс жазылған кезде,
өзінің компоненттерінің ... ... ... ... ғана ... және оның
әрекеті барлық жүйенің өндірістік функциалануын анықтайды.
Оқу қызметінде адам-машина ... ... ... Бұл ... ... тиімді шешуге болатын практикалық сұрақтарға сүйене отырып,
ақыл мен білім мазмұны бойынша оқушылардың меңгеруі ... ... ... әрекетінің орындалу шарттарымен байланысты оқу операциялары ... және ... ... бұл шарт ... оқу ... мазмұнымен
сәйкес қатынаста болады.
Компьтерлік техниканы қолдану әртүрлі пән бойынша білімді ... мен ... ... ... ... тренажерлі типті оқыту
машиналарын құруға мүмкіндік берді. Сонында оқу ... ... ... жаңа ... саласына және оқу қызметінің ұйымына мұндай жүйелер
жеңе алмады, керісінше машинасыз оқуға, ... ... ... ... Осы оқу ... қабылданған, білім беру процесінің схемасы
оқушыларға ... ... ... ... өйкені
осы оқу схемасы шегінде оқушылар әрекетін өзіндік «бағдарламалау» сипатына
ие болады.
Оқу ... АТҚ ... ... жетілдіру ғана емес, сонымен бірге
негативті салдардың потенциалды көзі болып табылады. ... ... ... ... толық жүйесінің мұғалім бақылайтын «оқушы-
компьютер» түрдегі жекелеген элементтерге таралуына алып келеді. ... ... ... тапсырмасы оқу процесінің ұйымының жаңа ... ... ... [19].
Оқу процесі ұйымының толықтығы-білім беруге ... ... ... үшін қажетті шарт. Оған үш негізгі аспекті негізінде ... ... ... ... басқару;
2) оқу қызметін «оқытушы-машина - оқушы» жүйесі ретінде басқару.
3) оқытушы мен ... ... ... ... ... IT-технология құралдарын қолданған кезде ... ... ... беру ... ... ... сәтті қол
жеткізуге болады, оның астында оқытушы, оқушы және ... ... ... ... ... ... ... жинағын түсінеді.
Ақпараттық білім ортасы оқу ақпаратын жинау, беру, өңдеу және ... ... ... ... ... ... білім білінуі: оқушының ... ... ... дамуы және ашылуы, айқындалуы; өз бетінше ... алу ... ... ... ... үшін шарт құру; оқу нәтижелерін ... ... ... ... негативті салдарының өтемі.
Ақпараттық-білім ортасының функциялау шарттарында АТҚ мүмкіндіктері
қалыптасқан оқыту әдістері мен ... ... ... ... білімнің құрылымы мен мазмұнының, оқыту ... ... ... ... ... технологиясының жекелеген пәндермен
өзгеріске алып келеді, IT-технология құрылымдарының мүмкіндіктерін ... ... ... ... өзгерісін тудырады. Білімді
ақпараттандыру шартындағы ... ... ... ... оқушының тұлғалық даму процесі туралы білім жүйесі ретінде
білім беру теориясы.
Дидактика тапсырмасы оқушының ақпараттық дамуының ... ... ... ... ... ... ... беру мазмұнын көлемін,
құрылымын анықтау болып табылады. Педагогикалық әсердің нәтижесі индивидтің
потенциялды мүмкіндіктерінің ашылуы мен ... және ... ... ... ... ... ... операциялық, көрнекілік-үлгілік,
теоретикалық ойлау түрлерін даму ... ... ... оқушының
интелектуалды, шығармашылық потенциялының дамуына үлес қосады.Сөйтіп, білім
беруді ақпараттандыруға ... ... ... парадигмасы
өзгереді.
Ресейдегі физиканы компьютерлі ... ... ... ... ... сүйенеді, көптеген шет елдердегі білім беру
технологиясында қабылданған, тренингтік ... ... жаңа ... ... ... ЖАТ ... тұлғалық қызыметіне сәтті
іске асығуының кепілі. Қазіргі қоғамға өндірістік және ... ... ... ... ол барлық ақпараттық құралдарының- персоналды
компьютерлерден интернет глобальді ... ... ... сыиымдылықпен
қамтамасыз етіледі.
Қазіргі қоғамның даму кезеңінің ерекше қыры қоғамдық өмірдің барлық
сфераларына IТ енуі, ол жаңа ... ... ... ... ... бағалау қажетілігін туғызады.
Қазіргі кезде қоршаған шындыққа бағдарлау және бейімделу үшін қажетті
ақпарат өзгерісінің жылдамдығы тым ... ... ... әмбебаптығын
қамтамасыз етуге шақырылған, қызмет тәсілдері мен ... ... ерте ... ... оқушыларда қалыптасу туралы сұрақ тұр.
Оқушыларды қызмет тәсілдеріне сол ... ... ... ... ... ... оқту бойынша жұмыстар өткізу қажет.
Компьютермен жұмыс жасау әдетін қалыптастыру мектеп ғимаратында,
информатика ... ... ... ... ... бұл ... ... Әрбір пән педагогтің басты тапсырмаларының бірі- оқушылардың
интеллектуалды белсенділігін дамыту: білімді өз бетінше ... ... ... ... іздеу, таныс әрекет тәсілдерін қолдану.
Оқушыларда танымдық белсенділігін дамыту ... ... ... және көп ... ... ... бірі ... мәдениет – қоғамдық- тарихи білім, ақыл, әдет, әлемдік көзқарас
жүйесі туралы ... ... ... қарқанды ақпараттындыру процесі әртүрлі ақпараттың бітпейтін
көлемін береді. Көбіне өсіп келе ... ... ... белгілі бір
қатынасын қалыптастыру алынған ақпараттан тәуелді. Оған ... ... ой ... ... назарын жинастыруға көмектесу, олардан
логикалық тізбек құрау, басты педагогикалық тапсырма оқушының ақпараттық
мәдениеті- бұл ... ... оның ... ... үнемі жана
ақпаратқа, оны өңдеуге және өз бетімен түсіндіруге ... ... ... мәдениетінің басын қалыптаструды оқытуды дамытушы
векторлардың бірі ретінде қарастыруға болады: жаңа білім мағлұмат ала білуі
және олардың негізінде ... ... және ... іздеудегі
өз қызметін жетілдіру.
Мектеп жасындағы балалар ... ... ... ... ... білетіні күмәнсіз. Бірақ, олар «компьютерлік
досқа» ... ... ... ... ... ... ... жасауға
ұмтылғаны маңызды.
Оқушыларды ақпараттық мәдениетке ... тек ... ... ғана ... сондай-ақ этикалық, эстетикалық және
интеллектуалды сергектікті меңгеру.
Адамзат «Ақпараттық қоғам» эпохасына жылжып келеді, сондықтан жалпы
білім ... ... ... ... жүйесіне компьютерді
енгізуоқушыны эстетикалық, адамгершілік, интеллектуалдық дамуының ... ... ... ... ... ерте жастан персоналды, ... ... ... психологиялық дайындықта
тәрбие идеясы қоғам үшін, орны ... ... және ... үшін ... ... бірге мектептегі білім беруде
компьютерлерді қолдану облысы ұқыпты ... ... және ... ... ... ... техникалық оқыту құралдарынан негізгі
айрмашылығын тізбектейміз:
• «интерактивті » құралға ұқсайды;
... ... ... ... функционалды
тағайындалуын өзгертуші, әмбебап құралы болып табылады;
• Оқушының даму ... ... ... ... ... ... ... материалдың әртүрлілігі және саны бірден өсетін,
варианті оқулықтарды қалыптастыруға мүмкіндік береді;
• Оқушының жеке ерекшеліктерін обьективті есепке алу ... ... ... және оның ... ... ... ... балалар үшін бағдарламалық құралды таңдаған кезде
экономикалық факторларды ... ... ... ... олардың
трансформациялары, шартты символдардың және ... ... ... ... ... ... ... оқушының әрекетіне
компьютер сигналының мүмкін жауаптары және оқытушы бағдарламалардың ... ... бәрі ... ... ... ... ... Мектеп жасындағы балалар үшін функционалды комфордтық
интегралды көрсеткішін үш компонентті ескере отырып бағалау ... ... ... әуестеніп оқуы тиіс;
2) оқуда жіберілген қиындықтарды және ... ... ... ... қиыншылықтарды жеңуге шығындарды азайту;
Оқу тәрбие процесінде компьютерлік ойындарды қолдану сұрақтарын ерекше
қарастырған дұрыс.
Компьютерлік ойындар және ... ... ... ... ... ... ... жүйесін толықтыруы тиіс.
Осы немесе басқа процестердің, оқиғалардың модельденуі жүзеге асатын
ойын ... ... ұзақ ... ... компьютерлік моделін
өзбетінше басқаруға және осы ... ... ... ... ... ... компьютерлік бағдарламасын қолданумен ... ... ... және ... ... мақсатқа жетуге
ұмтылуын тудырады. Компьютерлік «қызмет» процесінде ... ... ... ... Тағы да психикалық процестердің ... ... ... ... ойындар білімді жақсы меңгеруге, жаңа
білімді алуға көмектеседі, өзінше бір, нақты диагностикалық ... ... ... ары ... оқу ... ... ... бір
интеллектуалдық даму деңгейіне жетуді қамтамасыз етеді [22].
Дамушы ... ... ... ... орта ... ... ... тәсілі болып табылады. Оқушының жасына және
қолданылатын бағдарламасына байланысты компьютер ... ... ... бола ... атқыш, репетитор, экзаменатор бол алады. Оқушының
әртүрлді логикалық, психикалық ... ... ... ... бар.
Мектептегі оқушылар үшін дамушы ойын ... ... идея ... ... ... ... ... сол немесе басқа қабілеттерін дамытуға негізделген, кішігірім
басқарылатын ойынға айналады.
Дамушы компьютерлік ойындардың коммерциялық ... ... ... ... ... мәселе, соңғысы күштеу, қудалау, әскери
қарсы тұру, арессиямен байланысты, ... бұл ... ... ... мәні өте ... ... және ... ойындар үшін
ойнаушымен өзара әсердің қатты режимі тән, бұл кезде ойыншы экранда ... ... ... компьютерге жауап беруі тиіс. ... ... ... тез меңгереді және олардың назары ... ... ... Бұл ... ... ... ... төмендейді, өйткені ойынды бастаушы ол емес, компьютер. Сөйтіп,
коммерциялық компьютерлік ... ... ... ... келе ... ... балалардың ойындық қызметіне қатысты
заңдылықтар тән. ... ... ... компьютердегі ойынның бірлік
анализі ретінде қолдана ... ... ... ... ... жаңа ойын ... қабылдай білуде, олардың оптималды
шешімін табуда, барынша ... ... ... ойын ... және
нәтижесін обьективті бағалауда көрінеді.
Әртүрлі оқытушы ойын бағдарламалары ... ... ... ... себепкер болады. Дамушы ... ... ... ... ... ... ... кешенді әдісі және оларды ұйымдастыру процесінде оқушыларға жеке
жақындау болып табылады.
Ойынды басқарудың кешенді әдісі ... ... ... іске ... ... ... шығармашылық қойылымға
және ойын тапсырмаларын кезеңмен орындалуын қамтиды және өзара байланысқан
төрт компоненттен тұрады:
• оқушының қоршаған әлемді ... ... ойын ... шешу ... және ойын ... ... ... монитор экранында пәндік – білгілік ортаның өзгеруі;
• оқытушы мен оқушының белсенді қарым-қатынасы.
Оқу ойынында ... ... жеке ... ал ... ... ... жеке ерекшеліктерін шығаруы және ойын оқу материалының
мазмұнының ... ... ... даму ... ... Сөйтіп, компьютер педагогқа қажетті жұмыс қарқынын , көрсететін
материалдың қиындығын, қосымша жұмыс сипатын және т.б ... ... ... ... ... салыстырғанда жаңа не бере ... ... ... ... ... экрандағы көрініс, зат
емес, тек осы зат белгілері екенін, тез түсінеді. Әртүрлі ойындарда нақты
заттардың белгілері немесе символдары ... ... және ... ... көп келе бермейді. Сөйтіп, оқушыларда танымның ... ... ... яғни ... қоршаған әлемде нақтылықтың бірнеше деңгейі бар –
бұл нақты заттар, картинкалар, ... бұл ... мен ... бұл ... ... ... идеалды деңгейі болып табылатын
біздің ойымыз.
Бірақ «танымның белгілік фунциясы» тек барлық осы ... ... тану ... ғана ... ... заттарға сүйенусіз
ойлау мүмкіндігінің негізінде де жатар. Мұндай ойлаудың маңыздылығы ... даму ... ... ... ... ... ... және атомдық физикадағы оқытқан кездегі қиындықтарға куә
болады. Оқушылар микроәлемді абстрактілі ойлауға ... ... ... ... компьютерлік моделдеуші құралдар психикалық әсердің сыртқы
жоспардан ішкіге ауысу процесін ... ... ... оқу ... массалы енуі басталған кезде көтеген
мамандар оқушыларға арналған «оқыту» бағдарламаларын жасай бастады. Бірақ
сол ... ... ... және «оқу» терминін тар мағынада
түсінуінен көптеген бағдарламаларының өмірі ... ...... ... ... ... ... тұратын тест болса, басқалары үлгімен қате
принципі бойынша құрылды, ол оқушыларға сұрақтарға жауап беруді талап ... ... ... ... ... түріндегі реакция берді. («жоқ,
тағы, қайталама» ... ... ... ... ... бағдарламалар
оқушы бірнеше дұрыс орындағаннан кейін, оны марапаттады. Бағдарламалық
құралдардың жетілгеніне ... ... ... мен ... ... бәрі-бір қандай бағдарламалар оқытушы, қандайы – жоқ деген
есті ... ... Көбі егер ... ... ... ... онда оқушыға ол бағдарламаны оқудың қажеті жоқ деп
санайды. ... ... ... бір білім саласына жаттықтыратын
оқыту бағдарламалары кездеседі.
Мұндай бағдарламалық құралдармен байланысты жоқ дегенде екі ... ... есте ... талап етілетін, фактілер және дұрыс,
дұрыс емес жауаптарға барлық назар аударылған ... ... оқу ... ... оңай жоғалтып алуға болады. Сапалы білім бағдарламаларының
нақты көрсетілген «инструкциялық» сипаты жоқ. ... ескі ... ... ... ... ... ... оқыту бағдарламалары – бұл оқуға бағдарланған
ойындар. Әсіресе имитациялық ойындар қызықты, олар тарихи, ... ... ... іске ... оған ... ... зерттеуші
рөлінде болып, шешім қабылдауға және кедергіледі жеңе білуге шақырады.
Басқалары қазіргі заманға сай және ... ... ... ... және ... ... енді ойын элементтері бар ... ... ... ... ... адасу, қарсыласпен күресу)
және тамаша графикамен дыбыстық әсермен бірге жүреді. Оқушыны ойын ... ... ... ... ... ... ... ол ойыннан қандай әсер
алатынын анықтау қажет; ішкі ... ... ... ... ... ... ... заттың мазмұнына қатысы жоқ). Ойында
бастысы оның құрамдық жағы (оқу ... ... ... балл ... ... ... сыртқы стимулдар бар, барынша қуанышты
ойыншылар оқу тапсырмасын ... ... ... ... ... ... ондағы ойын элементтері бірінші кезекте оқуға бағытталғандай
етіп құрылған. Бұл көбіне ... ... бар ... ... Бұл жағдайда ойынды зат құрамынан айыру қиын, ол оқушыда
физикадағы ... және ... даму ... ... компьютерлік бағдарламаларда қарама -қарсы позицияны, сыртқы
мотивацияға акцент жасай ... ... ... ...... ... дұрыс қалыптасқан анықтаулар да – ракетаны жеңу. Тек ішкі
мотивацины оқу бағдарламалары аз. Көптеген ... ... ... анықталды. Сонымен бірге, кейбір оқу тақырыптарын ... ... ... ... ... Мысалы, механикалық қосылысты зерттеу
кезінде, бір сиқылы елде балалар қыдырып жүрген ойынды елестету оңай. ... жай ғана ... ... кестесін есте сақтау керек болса, онда
ішкі ... бар ... ... ... табу керек [23].
Оқытудың екінші түрі бар – біріншілік, зат құрамына ... ... ... ... ... енгізілген, таза ойын
элементтерімен байланысқан.
Аркада типті ойындар (күтпеген қателермен кездесу, қуғын, ... ... ... оқу әдетте көздеу дәлдігі, реакция жылдамдығын дамытуға
негізделген. Мысалы, егер ... ... ... ... мәселе
болса, онда оған қуаныш сыйлайтын, ойын қозғалу қабілетін жақсартады:
немесе ... ... ... ... бу ... керегін сезеді, содан соң
ол басқа ... ... ... жиналуға қабілетті болады. Бірақ
мұғалім оқушыны ... ... ... ... егер олар да ... ... ... ойындар оқушыларға ұнамайтынына көз жеткізгенде.
Оқу ойындарында екіншілік оқытудың басқа да түрлері кездеседі. Кейде
кейбір ойындар оқуының энергиясын, ... ... ... талап етеді.
Оның сүйікті ойыны стратегия элементтерінен, ... ... және ... ойлаудан тұруы мүмкін, яғни көптеген өмірлік
жағдайларда пайдалы, ақыл-ой қызметінің дағдысын ... ... ... ... бар ... ... олар ... қатты уақыт
лимитінсіз бағдарлауға оқушы назарын аударатын. ... егер бұл ... ... ... ... байланыспаса, олар өзімен-өзі құнды
болуы мүмкін. Егер оқушы нақты оқыту ... көп ... ... ... бағдарлама заттың құрамдық жағына көзделсе мұғалімнің ... ... ... үшін егер ол ... және ... ... – осы ... оқыту.
Сонымен, компьютер көптеген интеллектуалдық дағдыларды дамытады, бірақ
норманы есте ... ... ... ... бір ... ... Өйткені,
оқушыларға компьютерде 0,5 сағаттан артық ... ... ... ... ... ... ... қана қоймай, психикалық денсаулығының
нашарлауына алып келеді. Компьютерлік ... ... ... олар ... ... және осы ... дағдысын
қалыптастыруына алып келмейді. Әсіресе бұл ұялшақ балалар үшін ... ... ... ... күш ... ... ... кетіреді, сонда оның орнына жалған қатынас келеді. ... ... ... болатын басқа әлемге ауыстыруға мүмкідік береді.
Сол уақытта оқушы негативті бағалау мүмкіндік болатын, нақты ... ... кері ... Мұндай жасанды шындыққа бүтін оқушыларда ... ... ... ... ... біздің қоғамда берік орнады. Компьютерлік
нақтылық жалпы ... ... ... ... орта өнімі
сияқты адам өмірінде белгілі орын алады және ... ... ... Осы ... ... да ... келеді, сондықтанда ... – жаңа адам түрі ... ... ... ... ... өзі ... алатындықтан, Homo virtualis Homo ludence – ойнаушы
адам, немесе геймер пайда болады. Мұндай түрдегі адамдар үшін ... ... ... ... ... айналды, өйткені ойын процесінің
өзінен субъективті қанағаттану ойындық негіз ... ... Ойын ... ... ... Сол уақытта бала өмірдің жаңа философиясы –
геймерм пайда болады, мұнда ... адам ... ... рөлде ойнайды.
Геймеризм - әлеуметтік құбылыс. ... ... ... ... ойлау қабілеттерін дамыту, стандартты емес ойлау, сияқы ... ... ... ... бар: ... инстиктің дамуы, психикалық
аурулар және көз аурулары. Геймеризм тәуелділік ... ... ... соншалықты, тіпті ойынсыз жүре алмайды. Геймер қандай да
бір себептермен виртуалды ... бола ... онда ол ... ... ... ... ... жаңа тәсілге, барынша ... тез ... алу және ... үйретеді. Оқуға қажетті материалды ала
білу және оны тез өңдеу білу ойлау процесін ... ... ... ... нақты шешуге көмектеседі. Дамып келе жатқан дидактика –
бұл даму перспективасын, тұлғаның жас ... ... ... ... ... ... ... әрқашан тұлғалық және жеке бағдарланған. Компьютерлік оқытудың
құрамы, әдістері, формасыда, бір ... ... ... ... жағынан тәжірибеге сүйеніп, жеке элементтерін қосуы ... ... ... өзі ... көп ... және эмоционалды
бай өмірімен байланысады сонда жаңа ақпарат,жаңа тәсілдер және басқа
дағдылар,жалпы ... ... ... ... ... [24].
IT-технологияны қолданатын дамушы оқыту-мектептің жалпы дидактикалық
жүйесіндегі буындардың бірі. Ол түрі тапсырмаларды шешумен ... ... ... және эмоционалды даму, инициативтілік және
т.б. мұндай жағдайларда компьютер ... ... ... ... ... ... қалыптастыратын, тұлғалы-бағдарланған
дидактикалық жүйеде оқу қызметінің әрекеттік құралы болады.
2.2 Физиканы оқытуда ... ... ... оқытуда IT-технологияларды пайдалана білу физика пәні
мұғалімінің негізгі кәсіби ерекшелігі ... ... егер ... ... ... ... дидактикасының қазіргі үрдісі ретінде
қарастыратын болсақ, онда ... ... ... ... ... ... меңгеру физика пәні мұғалімі
біліктілігінің сипатын көрсететін талаптардың бірі болып ... ... ... ... ... ... физика пәнін оқытуда қолданудың әдістемесі мен құралдарын,
зертханалық жұмыстарын дамыта ... ... ... ... оның
сапасын компьютерлерді оқушылардың танымдық іс-әрекетін қолдануға пайдалана
отырып, ... ... ... әдетте мәліметтерді өңдеу, әдістері мен
құралдарының оларды ... ... ... мен ... ... өнімді бейнеледі оған жұмсалатын шығынның ... ... ... ... сәйкес IT-технологиялардың дамитын
жеріндегі жиынтық деп түсінуге болады. IT-технологиялар ... ... ... ... ... ішінде ең бастысы компьютер
болып табылады.
Осылайша сабақ ... ... ... ... ... ... мәселе. IT технологияларды электронды есептеуіш
техникасымен жұмыс істеуге, оқу бағдарламасын қолдануға мүмкіндік береді.
Физикалық ... ... ... ... ... т.б.
шешуде IT-технологияларды пайдалану арқылы физика пәнін оқытуда қолданудың
әдістеме жүйесін көздейді. ... ... ... ... ... ... кез-келген жаңа озық технологияны ... ... ... ... үш ... ... ... береді: «Не үшін оқыту?»,
«Нені оқыту?», «Қалай оқыту?». Жалпы білім беретін мектептерде ... ... жаңа ... ... ... байланысты бұл
сұрақтардың жауабы түбегейлі түрде өзгерді.
Физиканың жалпы білім беру курсы ... ... ... ... Оның ... ... ... заңдылықтарды,
теорияларды, моделдерді, іргелі тәжірибелерді, физиканың ... ... мен ой және ... ... тәсілдерін, физиканы практикада
қолдануды, оның негізгі даму сатысына, атақты физик-ғалымдардың өмірі ... ... ... ... ... ... ... физика курсының мазмұнына ғана әсер
етіп қоймай, оған ... бір ... ... ... ... ... ... арқылы, оқыту әдістері мен құралдарының
жүйесін, белгілі бір пәнаралық ... ... асу ... ... жаңа ... ... ... отандық және
шетелдік тәжірибесі оқу ортасын ескеру қажеттігін анықтап отыр. Бір ... ... ... ... ... ... қолдау көрсетеді,
екінші жағынан үйретушілердің жаңа ақпараттық құралдармен ... ... ... және ... ... ... білім беретін мектепте физиканы оқытуда оқу ортасы физика
кабинетінде қалыптасады. Мектептегі ... ... ... ... ... ... ... аймаққа бөлінеді: мұғалімнің жұмыс аймағына,
оқушының жұмыс аймағына, оқу құралдарын сақтау және профилактикалық ... ... ... IT-технологиясын қолдануды құрылымдық ұйымдастыру
осы аймақтарды жоспарлауға байланысты.
Тәжірибе көрсеткендей мектептегі физика кабинетінде IT-технологияның
ақпараттық құралдары ... ... ... ... ... ... ... орнатылады және ол біреу ғана
болады; жартылай стационарлық – ... бір ... ... ал ... ... – сыныпқа орнатуды қажеттілігіне қарай.
Физика кабинетіне ... ... ... ... түрде орналастыру дидактикалық ақпараттық құралдарды кешенді
түрде қолдануға ықпал етеді.
IT-технологияны енгізуге жалпы ... ... ... әдіснамасына
негізделе отырып анықталған тұжырымдама қосылады. Бұл әдіснаманың аясында
физиканы IT-технологияны пайдалана отырып оқыту, біріншіден, ... ... ... ... ... ... басқа пәндермен пәнаралық
байланыстар жүйесінде; үшіншіден, IT-технологияық құралдардың дидактикалық
мүмкіндіктерін және ... ... ... ... негізінде қарастырылуы керек.
Күнделікті жұмысында оқытудың IT-технологияық құралдарын пайдаланатын
физика мұғалімінің сабаққа дайындығының жалпы әдістемесі мыналарды қамтиды:
физиканы ... ... ... ... физика бойынша бағдарламада
анықталған, аталған сыныптың даму ... ... ... бойынша
бағдарламада аталған сынып оқушыларына арнап көрсетілген қойылған мақсатқа
қол жеткізудің ... ... ... оқытудың ақпараттық технологияның
тиісті әдісі мен құралдарын таңдау; бұл ... ... ... ұйымдастырушылық формасын таңдап алу.
Мұндай жүйенің дамуы оқушылардың даму деңгейінің өзгеруі ... мен ... ... сәйкесінше, IT-технологияларды қолдана
отырып оқытудың құралдары мен ... ... ... және ... ... Мұндай жүйенің ... ... ... әдістемесі
диагностикасының компьютерлік әдістемесін қолданбалы жасайды.
Физика сабағын жоспарлағанда оқытудың ақпараттық ... ... бір ... ғана ... оқушы мен мұғалім ... ... ... ... ... берілуі керек.
Дегенмен, IT-технологияларды пайдалануды негізге ала отырып, ... ... да ... мүмкін.
Физика сабақтарында IT-технологиялық құралдарды қолдануды талдау
әдістемесін пайдалану мәселесі де ... ... ... ... ... ... жүйесіне енгізу оған қайшы болмау керек,
онымен дидактикалық сәйкессіздікке ұшырамауы ... ... ... компьютерлік дидактикалық
ақпараттық құралдардың ... ... деп ... ... ... ... болуын атауға болады:
• физика бойынша білім;
• оқыту үрдісін ... ... ... ...... және ... жауаптарды
есепке алу.
Бұл моделдер дамудың әр түрлі дәрежесінде болуы мүмкін. Моделдердің
бірі «қарапайым» түріндегі нұсқасы да ... ... ... тек ... ... ... ақпараттық құралдарды қолдану демонстрациялық
слайд-фильмдер жинағы) және не ... ... не оқу ... қабылдау
нәтижесін тексермейтін, яғни бұл нұсқада оқушының берілген ... ... ол ... түрде берілген – оқу ... ... ... ... ... белгілі бір бастапқы білімдерін жинақтауды
көздейтін және т.б., яғни физика мұғалімінің ... IT ... ... ... ... ... ... қолданып, іргелі
сұрақтарға жауап алуына мүмкіндік беру керек [26].
Оқушының моделін есепке алу үшін ... ... ... ... екі ...... қорын және біліктер тізімін
ескереді. Өз кезегінде ақпараттық қорды физика ... ... ... тізімі құрайды. Курстың құрылымында тек бөлімдердің және олардың
мазмұнының анықтамасын детальсіз қарауға жататын негізгі ... ... ... оқу үрдісі кезінде оқушы меңгеруі тиіс білімдер
тізімі ... ... ... ... жағынан төмендегі айдарлар
бойынша ... ... ... ... ... зерттеу,
қорытындылар, дәлелдер, теңеулер, формулалар, қасиеттер.
Соңғы уақытта білім туралы түсінік өте кең ауқымда дамыды, ... ... ... және ... ... ... білікті жинақтау туралы
теориялық жұмыстар бұл үрдістен артта қалуда және практикалық ... ... ... тура ... Сонымен бірге, білік оқытудың ең басты
мақсаты болып табылады. Бұл жаңадан ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Біліктілікті 3 класқа бөлуге болады: жалпы, нақты және эксперименттік.
Жалпыларға ең алдымен әдістемелік тұрғыдағы біліктер, мәселен, құбылыстарды
талдай білу, физикалық ... ... ... туындайтын теориялық
жалпылаулар мен үрдістер арасындағы қайшылықтарды анықтау және т.б. жатады.
Нақты біліктердің аясы анағұлым кең. Оларға ... ... ... табу, анықтау, құру, алу, есептеу, бағалау; ажырату, бөлу,
таңдау, есепке алу, түсіну, ауыстырк, жіктеу, ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі
шамаларды, көлемді өлшейді, өз бетінше құбылыстар мен үрдістерді ... және ... ... ... ... және ... идеологияны ескере отырып, қазіргі дидактикалық ақпараттық
құралдарды құру және ... оның ... тек ... материалды ғана
емес, оның моделі ретінде оқушыны да ... ... ... Жоғарыда
сипатталған әдісті пайдалану білім қорын, білікті және оқушының әр типтегі
моделін ... ... ... ... әр ... ... ... бойынша бағдарламалық ақпараттық технологиялық құралдарды
жасауда; білімді және ең бастысы ... ... және тест ... реттеу және едәуір жеңілдету; ... пен оны ... ... ... ... ... орнату.
Мұндай дидактикалық ақпараттық құралдар, негізінен, электронды оқу
құралдары нақты әдіснамалық бағытта болады және ... ... ... жас ... пәнінің мұғалімдері үшін аса құнды.
Атақты физик-әдіскер Турышев И.К. табиғат құбылыстарын моделдейтін
компьютерлік дидактикалық ... ... ... ... ... болатын. Ол іргелі физикалық эксперименттер және кейбір
үрдістер жалпы білім беретін мектептерде олардың ... және ... ... ... ... ... деп ... Сондықтан
мектепте оларды оқыту үшін ... ... ... графиктер
пайдаланылады, бірақ олар оның құндылығын төмендетеді. Оның пікірінше, ... ... бір ... ... ... ... ... зерттеу
бойынша ғалымдардың алған нәтижелерін ... ... ... ... модельдеу аса тиімді.
Турышев И.К. ... ... ... ... моделдеуші
компьютерлік дидактикалық құралдар:
• физика бойынша материалдың ғылымилығына сәйкес;
... ... ... ... ... физиканы оқыту үрдісінде ... ... ... ... ... ... ... IT
технологияның физиканы оқытудағы маңызы ең алдымен оның дидактикалық
ақпараттық құралдардың ... жаңа ...... ... қызмет ететін
қуатты құралдар - оқу компьютерлік моделдерді жүзеге ... ... ... ... ... ... эксперименталды сипатын көрсету
әр түрлі эксперименттер жүйесі арқылы жүзеге асырылады: ... ... ... ... физикалық практикум жұмыстары,
эксперименттік есептер.
Қазіргі компьютер эксперименттік зерттеудің қуатты құралы бола отырып,
табиғи ... ... ... және ақпаратты өңдеу сатысында
дәстүрлі әдістермен шешуде қиындық тудыратын физикалық есептерді шығаруда
әмбебап ... ... ... ... ... ... қатар, физика
кабинетінде компьютердің пайда болуы физиканың ... ... ... ... негізі компьютерлік модель бойынша есептеуіш
эксперимент болатын есептеуші ... де ... ... көрсетіп берді.
Ақпараттық графикалық суретін беретін оқу компьютерлік модельдер
физикалық құбылыстар мен ... ... ... ... ... ... гармониялық тербелістердің графикалық қосындысы,
ауыспалы электрлік ток желісіндегі кернеу мен ток ... ... ... және ... ... күш ... бөлу және т.б .
Мектеп курсындағы негізгі тарауларға арналған копьютерлік жобалық
ортаны моделдеуші дидактикалық ... ... баса ... ... ... ... магниттік өрістегі қозғалысты
зерттеуге бағытталған ... ... ... Мұндай
бағдарламалар сандық интеграциялау аппараттарын, есептеу нәтижелерінің
анимациясын және компьютерлік ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалардан ең алдымен ... ... ... ... ... ... күш ... қолданушы қарапайым компьютер тышқанын басқару
арқылы ... ... ... ... профессор Извозчиков В.А. жалпы білім беретін
мектепте ... ... ... ... жеке қағидаларын
қалыптастырды:
• физикалық құбылыстарды компьютерді пайдаланып моделдеуді егер
физика кабинеті ... ... ... ... ... ... бермеген жағдайда ғана жасау.
• жұмыс көлемін оқушылардыі көру органдары мен ... ... ... етіп ... ... компьютермен қатынасын оқытушының басшылығымен
өзіндік қатынас үшін рационалды түрде уақыт бөлгенде ... ... ... ... ... Оқу үрдісіне есептеуіш техниканы енгізу фундаменталды идеяны
анықтауды көздейтін, әр ғылымның құрылымдық элементтерін бір
жүйеге біріктіретін және ... ... әр ... ... ... ... ... мектептегі пәндер курсында көрініс табатын жүйелі-
функционалды ... ... ... ... ... ... ... және жүйелеуге, физика бойынша
білімді және жалпы білім беру міндеттері бойынша генерализация ... ... ... ... ... ... тигізеді.
Физика пәнінің мұғаліміне оқу ... ... ... ... кезінде көмек ретінде компьютерлік техниканы пайдаланудың
келешегі зор болып отыр. Ақпараттық тәсіл ... ... ... ... ХХ ғасырдың 60-шы жылдарының аяғынан бастап қолданыла
бастады. Оны құрушылар - сол ... ... ... ... Ю.О. ... А.М. Сохора және т.б. ... ... ... ... ... ... қолдану мәселесімен әр жылдары физик-
дидактиктер М.В. Вяльдин, Н.А. Мансуров, Д.А. Исаев айналысқан болатын.
Ақпараттық тәсілдегі көзқарас бойынша, оқыту ... оқу ... ... және сақтау үрдісі ретінде қарастырылады. Бұл бір-бірімен
ақпараттық ... ... үш ...... ... ... IT-технологиясынан тұратын жоғары бейімделуші жүйе.
Оқыту мазмұнын IT-тұрғыдан жоспарлау әр оқушы үшін оқу ... ... ... ... ... ... нақты табиғи құбылыстар мен ... ... ... ... ... ... оқу ... өзекті болып отыр. Бұл ... ... ... ... ... ... эксперимент барысында мұғалім немесе оқушының
өзі зертханалық экспериментті орындау кезінде алған физикалық ... ... және ... ... ... ... береді. Ақпарат
бұдан соң физикалық құбылыс немесе үрдістің моделін жасауда пайдаланылады.
Бұл ... ... ... ... ... конструкциялау
техникалары және физикалық шама тетіктерін пайдалану мен физика бойынша ... ... ... ... ... ... физикалық жабдықтарды жасау жұмыстарын біздің елімізде алғаш рет ХХ
ғасырдың 80-ші жылдарының аяғында «Физика ... деп ... ... ұжым ... ... ... ... мұндай оқу
жабдықтары қазақстан, ресей кәсіпорындарының жанынан шығарылады. Әсіресе,
«Школа ... ... қ.), ... ... қ.) және ... қ.) ... өнімдері қызығушылық тудырады. Мәселен, «Школа
будущего» ... ... ... ... мен ... ... сандық
аналогиялық құралдар жасап шығарды. Мұндай құралдар жиынтығымен зертханалық
жұмыс орындау барысында барлық оқушылар қамтамасыз етіледі.
Әртүрлі ... мен ... ... ... ... құралдар мүмкіндігін жүзеге асыру оқытудың жаңа ... ... сан ... ... механизмдер мен құрылғыларға
ұқсас құралдарын жасауға мүмкіндік берді.
Мұндай ... ... ... ... ... ... ... күшейту мен кәсіби бағытты ... ... ... ... ... үрдісі үнемі жетілдіріледі
және әрбір нақты жағдайда мәселені бұл технологияның негізгі компоненттерін
жүзеге ... ... ... ... ... ... ... мектептің физика кабинетінде пән бойынша
дидактикалық ақпараттық құралдар ... ... ... ... ... ... ... болуы;
• физика пәні мұғалімінің сабақты IT-технологияларын пайдаланып
өткізу технологиясы мен әдістемесін меңгеруге ... ... ... ... ... пайдалана
отырып меңгеруге дайындығының деңгейі [28].
2.3 Физиканы оқыту формаларын, әдiстері мен ... ... ... ... ықпалы
Оқу формасы - бұл технологиялық компоненттердiң өзара әрекеттесуі мен
оның iшкi мазмұнын көрсететiн оқу барысының сыртқы ... ... ... ... оқу-тәрбиелiк есептер мен оқу ... ... Оқу ... әр ... ... ... жіктейді:
• сабақтың өткізілу орнына қарай - мектепте, мектептен ... ... ... – сабақ кезінде, сабақтан тыс;
• оқытушы мен оқушының байланысуы бойынша - күндізгі, сырттай;
• оқушыларды қамтуы бойынша - ... ... ... ... ... ... ... - өздiгiнен үйрету,
оқытушының қатысуымен, машинаның ... ... ... түрі ...... ... ... және т.б.
Физика бойынша оқу үрдісін ұйымдастырудың жүйелiк формаларын бөлек
ерекшелейдi. Жалпы білім ... ... ... ... ... ... білім беру мектептеріндегі оқу үрдісіне заманауи IT ... ... ... ... ұмыт ... ХХ ғ. ... қолданылған
зертханалық жүйесі (сабақтар жартылай ... ... ... ... ... жүйе ... жеке ... бойынша жүргізіледі), бірақ
жаңаша әрі өте жоғары деңгейде [29].
Сабақ жүйесінде меңгерілуге тиіс ... ... әр ... ... ... ...... бекітілген уақыт аралығында тұрақты
оқушылар тобының ұжымдық ... ... ... оқытудың
ұйымдастырушылық формасы. Дәстүрлі түсінікте ... ... ... ... ... ... ... формасы сабақ болып табылады. Физиканы
оқытудың сабақтық ... ... ... ... ... сабақ жүйесі сияқты артықшылықтары да, кемшіліктері де бар.
Артықшылықтарына мыналарды жатқызуға болады:
• оның ары қарай ... ... ... дәл, дер
кезiнде, бiртiндеп ұсынылуы;
• сабақ ... ... ... ... және
бағдарламалық құралдарды алдын-ала жөндеу, ол оның жұмысының
физика курсымен тығыз байланыста ... ... ... ... фронталды жұмыстың дидактикалық ақпараттық құралдармен
ұйымдастырылуының мүмкіндігі;
• оқушылардың әртүрлi көзқарастары өзара әсер ... ... ... ... ... ... ... қате жауаптары басқалардың жаңа ойлары мен
сұрақтарын тудырады. Кез ... ... ой ... ... ... ... барлық ұжым үшiн ... ... ... ... қою ... ... ... жүйесінің артықшылығымен қатар кемшіліктері де
кездеседі:
• материалдың толық ... ... ... ... өз ... ... дамыта алмайды;
• сабақта ақпаратты ұсыну барысында алған бiлiмдерін меңгеру
және бекiту ... ... тыс ... да өз ... ... ... үрдісі созылып кетеді, белсенді
шығармашылық оқытуға аз уақыт ... ... ... ... ... көпмақсатты бір оқу
ақпараты екіншісіне ауысып отырады, оқушының дәл ... ... мен ... ... ... ... өз оқу ... уақыт жоспарлай білуін және бұл үрдіс
үшін қажетті ақпаратты өз ... ... ... ... бір ... ... бөлініп қойылған оқу ақпараты
оны меңгерудің дайын сыртқы тәртібін қалыптастырады.
• оқу мәлiметiнiң дербес ... ... ... Оқу ... ... ... жақсы орындалғанымен
әрбір, тіпті үздік оқушыда да ақпаратпен өз ... ... ... туындайды, олардың көпшілігі оқытушы-кеңесші
болмағандықтан жауапсыз қалады, сондықтан ақпараттың одан әрі
меңгерілуін тежейді [30].
Жартылай еркін кесте бойынша ... ... ... және ... ... жұмыстардың жобалық жүйесi бекітілген кесте бойынша
жұмыстардың тағайындалған жүйесiнiң кемшiлiктерiн ... ... ... ... ... ... ... меңгерілуі тиіс материалды жеке
сабақтарға бөлетін, жобалар жүйесінің ... ... ... жатады.
Сабақты ұйымдастырудың жобалық жүйесінде оқушылар өздері немесе ... ... ... ... ... ... оны жүзеге асыру
үшін қажетті теориялық және ... ... ... және ... ... содан соң алған білімдерін сынақ немесе ... ... д.а.) ... Жобалық жүйе оқушыға дербестік ... ... ... Бұл ... ... кеңесші рөлін атқарады.
Теориялық материалдың басым бөлігін оқушылар электронды ... ... ... оқу ... мен ... ... оқушыға есептерді шығару әдісін меңгеруге көмектеседі,
оқытуды бақылайды және эксперименттік және ... ... ... етеді.
Физика бойынша сабақтарды ұйымдастырудың зертханалық жүйелерiн
физикалық құбылыстар мен заңдарды оқушылар өз бетімен ... және ... ... ... ... ... эксперимент кезінде
қарастыратын зертханалық сабақтарда (зертханалық жұмыс-сабақ, физикалық
практикум – сабақ және т.б.) көрініс ... ... ... ... керек.
Сабақтың зертханалық жүйесін оқушылардың өзіндік жұмысына жоғарыда
аталған сабақ жүйесінде орындалатын зертханалық сабақтар ғана емес, ... ... ... ... меңгертуге тиіс оқу ақпаратын алдын ала
толық баяндауынсыз-ақ өз бетімен ... оқу ... өз ... және ... ... зертханалық жүйе бойынша ұйымдастыруда физиканы ... ... ... екіге бөлінеді: бірі сыныптың ... ... ... ... ... ... ... оқытушы
тарапынан кеңес деп аталатын өз бетімен оқуға арналады. Сабақтар мен
консультациялар тікелей ... және ... ... ... да жүргізіледі.
Зертханалық жүйенің басты артықшылығы сабақ жүйесінде тек оқытушыны,
не оқушыны тыңдайтын ... ... ... ... ... көптеген
уақыт мұндай жүйеде оқушының білімді өз бетімен ізденіп, меңгеруіне кетеді,
әрине оқытушы және ... ... жүйе ... ... ... физиканы оқуға қызығушылығы артады, өз жұмысын
жоспарлау дағдысы ... ... ... уақыты мен күшін өз қабілетіне
қарай жұмсайды, яғни ... ... ... ... ... дағдысының негізі
қаланады.
Жобалық және зертханалық жүйені пайдалану белгілі бір ... ... ... ... оқушылар өзіндік жұмыста пайдаланатын
қажетті оқытуда IT-технологияларды жабдықталған жеке орынның болуын, жоғары
кәсіби білікті оқытушы-кеңесшілердің жеткілікті ... ... ... ... ... т.б.
Сабақтың жобалық және зертханалық жүйесінің кемшіліліктері де бар:
• оқушылардың арасындағы әсер тiкелей өзара жанама ... ... ... ... ... ұжымдық
бастама бәсеңдейдi;
• дидактикалық ... ... ... ... ... ... ... жобалық
жоспарларын орындауы қиындық тудырады, сондықтан оны орындау
жоспарына да өзгерістер енеді;
• жеткіліксіз және сапасыз консультация ... ... ... ... ... материалды меңгердудің
тереңдігі әлсірейді, білімді ... ... ... ... ... ... ескермей өте ауыр тапсырма немесе
оның қабілетіне сәйкес келмейтін ... беру ... ... ... ... ... аяқтай алмаймын
деген қорқыныш сезімін тудырып, мазасыз күйге түсіреді.
Зертханалық және жобалық жүйенің кемшіліктерін жою сабақ жүйесінікіне
қарағанда ... ... ... оқу материалын талдауда, физикалық
заңдар мәнін түсінуде, физикалық есептерді шығару ... ... ... мен ... ... баяндау және іс ... ... ... ... ... оқу ... ұйымдастыру формасын және сабақ түрін
таңдау оқу-тәрбиелік мақсатқа қарай анықталады. Бірақ кез ... ... бір ғана ... ... ... мен ... оқытушының
оқушылардың қажеттілігін, эмоционалды-құндылықты дайындығының деңгейін,
оқылатын материалдың маңызын орынды есепке алуына ... ... ... беру ... және оны ... ... сәйкес
оқытушының ұйымдастырған әрекет түріне тәуелділігі [31].
Қазіргі IT-технологиялардың физиканы оқыту әдісіне ... ...... ... ... ... және білім
мазмұнын меңгертуді қамтамасыз ететін танымдық әрекетін ұйымдастыруда
жүргізетін оқытушының ... ... ... ... ... оқыту
әдістері оқытудың мақсаты мен білім мазмұнына байланысты болады. Оқыту
мақсаты қоғамның әлеуметтік ... ... ... бір ... ... ... ... әдісі - әлеуметтік категория.
Қоғамның алғашқы даму сатысында оқушылардың алдында тұрған бір ғана
міндет ... ... ... ... ... ... ... негізінен хабарлау болды. Оқушылар оқу ақпаратын қабылдап, одан ... ... ... ... ... Кейінде білімді іс жүзінде қолдануға
үйрету қажеттілігі туындады. Бұл жағдайда педагог білімді тек меңгерту ... ... ғана ... ... іс ... ... да ұйымдастыруы керек
болды. Қазіргі кезде білім беру ... ... ... ... ... жаппай ақпараттану кезеңін бастан кешіруде. Білім, білік және дағды
қалыптастырумен қатар ... ... ... ... ... ... қазіргі дүниетану түсініктерін қалыптастыру міндеті тұр.
Сәйкесінше физиканы оқыту үрдісінде қолданылатын әдістер ... де ... ... нақты бір оқушының жеке тұлғасына бағытталған танымдық ... ... ... орын ... ... дидактикасында оқыту әдісін жіктеуге ... ... ... ... ... ... жіктейді. Ақпараттық тәсіл
тұрғысынан алғанда негізгі топологиялық белгісі білімді алудың ақпараттық
көзі болатын жіктеу тиімді болмақ:
• Сөздік әдіс – ... көзі ... ... ... ... Көрнекілік әдісі – бақыланатын ... ... ... ... әдіс – практикалық (физикалық есептерді шығару,
жаттығуларды ... және ... ... зертханалық
жұмыстар, физикалық практикумдар, сабақтан тыс ... ... ... ... әдіс ... ... және ... түрде
материалды баяндау болса, ақпараттық құралдардың дамуына байланысты қазір
IT технологияларды пайдаланып, физиканың оқытуда оқу ... ... ... ... ... есептер жинағы, электронды жұмыс
дәптері және т.б.) ұсынылады. Заманауи ақпараттық құралдар ауызша ... ... ... электронды сөзге – дыбыстық немесе визуалды (электронды
мәтін) түрінде ұсынылған білімнің жаңа көздеріне сүйенеді. Электронды ... ... ... ... және ... диск)
жазылуы немесе компьютердің оперативті жадында сақталуы мүмкін. ... ... ... ... формасын жүзеге асыруда
негізгі білім көзі қызметін атқарады.
Физиканы оқытудың көрнекілік ... де ... ... ... мен ... ... ... арқылы көрсету
арқылы байытылуда. «Модель» ұғымы бастапқыда сәулет өнерімен байланысты
болған. ... ол ... ... ... ... ұғымын
білдірген. Кейін «модель» деп өнерде жасалатын үлгі ... ... ... ... ... ... болған, ол нысанға толығымен ұқсас тек
көлемі ғана өзгеше болады [32].
Сөйтіп моделдеу ... ... ... ... бір ... ... мүмкін болмаған жағдайда қолданыла бастады. Бұл жағдайда
зерттелуші ... ... ... және ... үшін ... ... келетін басқамен ауыстырылады.
Моделдеу деп моделдер құруды ... және ... ... ... ... жаңа ... алу ... жүргізілетін танымның
ерекше әдісі саналады. Моделдеудің төмендегідей түрлері болады:
• Пәндік (модель нысанының негізгі геометриялық, ... ... ... ... Физикалық (физикалық үрдістерді еске түсіру);
• Пәндік-математикалық (физикалық үрдісті басқа бір физикалық
табиғатты тәжірибелік жолмен ... ... тура ... ... ... ... жасалады);
• Таңбалық (есептеу, абстрактілі-математикалық).
Модель арқылы эксперименттеудің ерекшелігі уақытқа тәуелді болмау және
өтетін үрдістерді қайталау мүмкіндгі ... ... ... ... ... пәні ... ... заттар,
өрістер және олардың құрылымдық элементтері (молекула, атом, электрон және
т.б.). Физикалық нысан қасиетінің бір бөлігін оқушы ... ... ... ... ... ... ... Мұндай тәсілмен, мысалы, балқу
және кристалдану құбылыстары, қайнау және ... ... ... әртүрлі техникалық нысандар және т.б. ... ... ... ... ... ... ... деп атайды. Бұл
жағдайда оқушының жетекшілігімен оқушы зерттеу нысанымен (физикалық ... ... ... ... ... Кейін алынған ақпаратты оқушы
өзіндік білімге айналдырады.
Әдістің артықшылығы оқушылардың құбылысты ... ... ... ... ... ... болмыстың тікелей көрінісі ретінде сезімдік
образдар жүйесін құру мүмкіндігі ... ... ... ... алынған
білім өзінің шынайылығымен ерекшеленеді.
Табиғи зерттеудің ... ...... ... мен оның
қызметтерінің жеке элементтерін жіктеу, айрықшалау қиындығы.
Көп жағдайда нысанды тек сыртқы ... ... ... физикалық құбылыстың қасиеті мен белгісі ... ... ... сәйкесінше оқушылар да тез меңгере алмайды. Нысанды
алдын ала оны басты мен маңыздыға жіктей ... ... бір ... ... ... ... үшін нысанның өзін емес, моделін
пайдаланудың ... ... ... Оқу моделі – бұл өзіндік
құрылымы және қызметі бар түпнұсқаның жекелеген құрылымдық элементтері ... ... ... Бұл ... ... ... оқушының тікелей
модель арқылы және жанама түрде нысанның өзін зерттей ... ... ... ... ... ... оқу моделдері бірнеше тиімді дидактикалық қасиеттер
қатарына ие, оларды физиканы оқыту әдістемесінде пайдалану төмендегілерге
мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... алдына байқау мүмкін емес түйіндерді ұсынады;
• Үрдістердің кинематикасын ... ... ... түрде
бақылау және олардың қозғалыстарын қажетіне қайталап көрсету;
• Зерттеу ... ... ... жағдайында көрсете алмайтын
құбылысты таңдау;
... ... ... және ... т.б. ... материал ретінде пайдалану.
Компьютерлік модельдердің қызметі – зерттелетін физикалық құбылыс
немесе нысанның құрылымын, ... ... ... ... еске ... ... ... зерттелетін үрдістердің дамуын,
тәуелділігі мен байланысын көрсету). Компьютерлік модель екі ... ... ... ... ... ... ретінде) және теориялық
(шынайы болмыстың логикалық және ... ... және ... ... жеке ... ... ... образы ретінде).
Компьютерлік моделдеу ... ... ... ... графикалық суреттерімен және графикалық есептерді
шығарумен ... оқу ... ... және ... ... ... ... әр сатысында модель нысанның алдын ала ... мен ... ... құбылмалы. Бір жағынан компьютерлік ... ... саны ... ... ... ... мәнін
ғана көрсетеді; екінші жағынан – ... ... ... шынайы құбылыс
немесе шынайы нысан ие заңдылықтар мен өзарабайланысына дейін күрделіленуі
мүмкін.
Компьютерлік модель егер онда оқушылар үшін ... емес ... ... ... ... қатынастарының заңдылығы мен себебін
көрсететін ... реті бар ... ... ... жүйе ... анық ... оқу ... көзі болып табылады.
Физиканы оқытуда алғашқы сатыда әртүрлі ... ... ... ... ... ... мен ... маңызы оларды тану үрдісінде
әсіресе жоғары сыныптардағы физикада қарастырылады. Компьютерлік ... тек ... ... ... ғана емес, сондай-ақ теориялық зерттеу
нысаны болып табылады.
Физикалық білімнің мазмұны мемлекеттік білім беру стандарты негізінде
құрылған оқу ... ... ... ... олар оқытудың қажетті
құралдарының болуы немесе болмауы, оқушылар мен мұғалім әрекетінің түрі ... ... ... және ол әдістерді түзету, оқыту нәтижесін талдау
сияқты оқу үрдісін ... ... ... және ... ... ... оңтайлы жүзеге асырылуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... нақты: білім беруші, дамытушы
және тәрбиелеуші [33].
Физиканы оқыту білімді игеру үрдісі ретінде құбылыстарды, физикалық
экспериментті, ақпаратты қабылдауды ... ... ... ... ... ... ... ақпаратты өңдеу) және одан алған
ақпарат шегінен шығу, есте сақтау, пайдалану, әрекеттің дұрыстығын ... ... ... дайындала отырып тек мақсатын, материал мазмұнын
ойланып, ең тиімді әдістер мен тәсілдерін ғана ... ... ... ... да ескереді. Оқыту тиімділігі үшін жағымды жағдай
туғызу – оқу-тәрбиелік үрдісті ... ... ... ... ... ... ... кіреді:
• материалдық (оқу сабақтары өтетін ғимарат; оқу ақпаратын
жеткізетін бейнефильм, диапозитив, ... оқу ... ... ... оқу ... ... құралдары);
• гигиеналық (санитарлық шарттар, температура, ... және ... ... ... ... оқу ... безендірілуі).
«Шарттар» ұғымын басшылыққа ала отырып, IT-технологияның техникалық
құралдарын оқу ... ... ... материалдық шартына жатқызуға
болады, себебі олардың негізгі қызметі – ақпаратты жеткізу және оқу ... ... төрт ... әсер ... ... ... ... оқу;
оқыту шарты.
Бұрын педагогтар негізінен бастапқы үшеуіне басты назар аударса, оқу
үрдісіне жаңа IT ... ... ... ... ... ... толық құрылымдық бөлімі болып табылады.
Жаңа IT технологияларды педагогикалық жұмыстың формасы мен әдісін
таңдауға ықпал ететіндігі ғылыми ... ... ... құрылымы екі бастапқы компонентіне – оқыту міндеті
мен оларды шешу технологиясына байланысты, олар ... ... ... ... 1) ... 2) ... мақсаттары; 3) оқытудың
мазмұны; 4) оқыту үрдістері; 5) оқытуды ұйымдастыру формалары мен әдістері;
6) оқытудың IT-технологиясының ... ... және ... ... ... үш ... ... міндеттеріне қарай, яғни
әлеуметтік сұранысқа қарай ... ... ... ... ... Қойылған педагогикалық міндет осы міндетке барабар оқыту
технологиясының көмегімен ... оның ... тек ... ... ... ғана қамтамасыз етіледі. Міндеттерді
орындау сәйкес оқытудың ұйымдастырушылық формасының болуымен ... ... ... ... тиімді ұйымдастыру педагогқа оқушының жағымды
әрекетінің коэффициентін ... ... ... ... ... ... ... және тәрбиелік мақсатын анықтау және
тақырып бойынша сабақтар жүйесінде алатын орны;
• Сабақтың түрі мен құрылымын анықтау;
... ... және ... ... ... Жаңа материалды меңгеру әдісінің үйлесімділігін қолдану және
іріктеу;
• Оқушылардың білімін бақылаудың жүйелі және ... ... ... Меңгерген материалды бекіту және қайталау жүйесінің болуы;
• Дидактикалық және демонстрациялық материалдарды пайдалану;
• Оқушыларға білімінің бір бөлігін өз ... ... ... ... бойынша сабақ түрлерін түрлендіру;
• Оқушының жеке қабілеттерін ескеру;
• Алынған білімді өмірмен байланыстыру.
Бұған қосымша оқыту үрдісі шығармашылық ізденіс ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу, эмоционалды
болу, мүмкіндігінше оқушылар әрекетінің түрін өзгертуге мүмкіндік ... ... ... оңтайлы түрде үйлестіру. Сабақта атмосфера
жағымды болып, белсенді ... ... ... ... ... ... ... жүйесі жаңа IT-
технологияларды пайдалану кезінде де, оқыту ... ... ... оқу ... ... өзгерте отырып әрекет етеді.
Көп жағдайда физика кабинетінде жаңа ақпараттық ... ... ... ... ... және
т.б.) пайда болғанда мұғалімдер сабақта мүмкіндігінше аппараттық құралдарды
пайдалануға тырысады және ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... төмендететіндігін
ескермей, өз міндеттерін компьютерлік техникаға жүктейді.
Физиканы оқытуда сабақта оқу ... ... ... ... ... ... педагогтың әдістемелік шеберлігімен
анықталады. Компьютерлік, видеотехникалық, телекоммуникациялық ... ... ... тек ... үшін қолданылмауы тиіс. Сыртқы тартымдылық
оқушыларға тіпті сабақтағы ... ... ... ... ... ... педагогқа жаңа ақпараттық технологияларды мөлшерін және
оның сабақ кезеңдерінің әр ... ... ... оның ... ... ... оқу ақпаратын белсенді қабылдауына ықпал
ететін болуын анықтауы керек.
Физика пәнінің ... ... ... ... кететін уақытын қысқартып, оны сапалы түрде орындауға мүмкіндік
береді. Физика кабинетіндегі орталық компьютердің ... ... және ... ... ... мен зертханалық жұмыстарға
қажетті оқу құралдарының орналасқан жері туралы ақпарат және ... ... ... ... ... ... сабақта қандай
дидактикалық құралдарды, қандай ретпен қолдану ... және ... ... ... жеке қасиеттеріне байланысты олардың мөлшерін
анықтауға көмектеседі.
Компьютер оқушыларды жекелеген тәсіл арқылы оқыту ақпаратты ... ... ... ... ... ... ... оқушылар
бағасына жедел қолжеткізуді жүзеге асырады.
Үнемі ... ... ... ... ... толықтыру физика пәнінің мұғаліміне жабық кеістікте жұмыс
істеуге мүмкіндік бермейді. Заманауи ... ... ... ... ... істейтін педагогтар өзара
телекоммуникация каналдары бойынша немесе жеке ... ... ... ... ... Бұл табиғи түрде оқыту құралдарын саралап,
ең ... ... ... ... бір ... оқу ... ... пайдалану бойынша тәжірибе алмасады.
Ұжымдық әрекет физика пәні мұғалімінің шығармашылығының дамуына ықпал
етеді, өйткені әрбір педагогқа өзіндік ... ... ... ... ... ... оқушылар мен мұғалімнің бірлескен оқу-іскерлік,
сондай-ақ оқушылар мен мұғалімнің арасында ынтымақтастық, ... ... ... ... ... өзара байланыс қалыптасатын
үрдісті әрекетін қамтиды. Мұғалімнің жаңа ... ... ... ... жаңадан қолданып жүргенге оның барлық мүмкіндіктерін ескеру
қиын. ... ... ... оқушылардың өздері көмек көрсетеді
екен. Олар ... ... ... ... ... және ... ... құрастырады; физикалық диктанттарды және физик-
ғалымдардың өмірбаяндарын дауыстап айтып, ... ... ең ... сақталады және көп уақыт бойы сақталады, физика кабинетінен
басқа орындарда да пайдаланылады [35].
Компьютерлік ... ... ... ... ... ... ... келуге, өзі оқытудың жаңа технологиясын құрады,
әдіскерлер ұсынған дайын және өзінің жаңа ... ... ... ... ... физика кабинеті көбінесе құрамына
микрокомпьютерлік автоматтандырылған оқу жүйесі кіретін АКП-мен жабдықтала
бастады.
Өкінішке орай, ... ... ... ... ... ... оқуға деген уәж жоқ. ... ... ... атап ... болады: оқушының таңдаған болашақ мамандығы
физикаға байланысты емес; сабаққа деген ... ... ... ... ... ... ... қиындығы мен
көлемділігі; оқыту ортасы заманауи ... ... ... ... және оқушы ғылыми-танымдық әрекетін қамтамасыз етпейді.
Жалпы білім беретін мектепте физиканы ... жаңа ... ... деп атап ... физик-дидактиктер. Мектептегі физика курсын
гуманизациялау, атап айтқанда сабақта музыканы пайдалану келтірілген барлық
жағдайда оқушылардың қызығушылығын тудырады.
Американдық ... ... ... шт. ... АҚШ) ... ... ... отырып, адам баяу музыка тыңдағанда оның есте
сақтау қабілетінің белсенділігін арттырады. Ғалым баяу ... ... ... ... меңгеру 100-ға дейін артатындығын дәлелдеген.
Мектептегі физика кабинеті жабдықталған замануи аппаратура лазерлі
дисктен музыкалық жазбаларды ... ... ... ... ... ... ... қамтиды.
Сабақта музыканы пайдалану әдістемесі қолжетімділік, оқушылардың ... және жеке ... ... ... ... ... және ... жағдайын көтереді, ол физика ... ... ... ықпал етеді.
Сабақты музыкалық сүйемелдеумен өткізу әрекеті қолданылған болатын,
бірақ көп ... ... ... ... ... ... техникалық құралдар сабақты үнемі музыкамен сүйемелдеуге
мүмкіндік береді.
Әдетте, музыка ... ... ... ... ... жұмыстар мен практикумдарды жазуда, қарапайым практикалық
тапсырмаларды орындауда қолданылады. ... ... ... бөлігін артыратын пьесалар және инструменталды композицияларды,
мәселен, Д.Маруанидің «Ғажайып ұшу» еңбегін ... ... ... ... ... аталғандардан басқа дәріс,
конференция, сұхбат, ... ... да ... болады. Сабақтың
түріне қарай музыканың стилі мен қойылатын орны таңдалады.
Дәрісте минорлы және мажорлы үндестілікке басымдық берілуі тиіс, ... ... ... ... бет алуына психологиялық жағдай
жасалады. Мысалы, физик-ғалымдардың өмірінен қызықты фактілерді ... ... ... ... қарқыны мен стилі кең арнада
құбылатын музыкасын пайдалануға ... бір ... ... ... ... үзілісті пайдалануға болады. Музыкалық үзіліс баяндамаға
дайындалушының жұмысқа дген ынтасын ... ал ... жаңа ... ... ... жұмылдырады. Үзілістерде А.Крол,
А.Кузнецовтардың джаз үлгісіндегі миниатюраларын пайдалануға болады [36].
Оқушылар білімін бақылау мен ... ... ... бір ... ... сигнал ретінде қызмет етеді. Оқушылар белгілі бір
әрекеттерді орындауда сигнал ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, бір музыкалық үзінді: «Қздік жұмысы
басталды, дәптерлеріңді дайындаңдар», басқасы «Бақылау жұмысы аяқталды,
коңырау ... ... 3 мин ... ... ... және т.б.
Үзінді ретінде «Мери Попинс, сау бол!», «Үш ... ... ... жазған
М.Дунаевтың туындыларын пайдалану тиімді.
Физика сабағын музыкамен сүйемелдеп өткізу оқу жұмысының ... ... ... ... жұмылдырады, пәнге деген қызығушылығын
арттырады, мұғалім ... ... ... ... ... ... иеленеді.
Сабақта музыканы пайдалану физикалық білімге кедергі келтірмеуі тиіс,
маңызды белгілердің назардан тыс қауына жол ... ... ... ... пайдалану оқушылардың эстетикалық дамуына,
эрудициясының, мәдени деңгейінің жоғарылауына, мыңдаған жылдар ... ... ... түсінуіне ықпал етеді.
Қазіргі оқу үрдісін бейнематериалсыз елестету мүмкін емес. ... ... ... әдістемелік нұсқаулықты орындау қажет: оқу
бейнефильмін көрсетпестен бұрын оқушыларды дайындау (олармен бірге фильмді
терең түсіну үшін ... ... оқу ... ... ... ... қажетті ескертпелер жасау; үзіліс ... ... ... ... көріп болған соң 2-3 минут сынып тынығуы керек;
талқылауды фильм жайлы әңгіме арқылы ... ... егер ... ... бұрын тапсырма берілсе, сол бойынша пікір алмасу керек.
Қазіргі таңда қарқынды түрде дамушы телекоммуникациялық желіде ... ... ... ... ... ... жаңа
мүмкіндіктерін ашты. Қашықтықтан оқыту үрдісінде ... ... ... құру ... таңда білім беруде ЖАТ-ны ... ... ... ... оқытуға электронды құралды құру үрдісі ресурс қамтамасыз
етуі тиіс міндеттерді анықтаудан, оның ... ... ... мазмұндық
және техникалық блоктарды анықтау және оларды біртұтас құрылымға біріктіру)
және оның жұмысының технологиялық қағидаларын анықтаудан басталады. ...... ... ... ... ... ... модельді шынайы
компьютерлік бағдарламаға айналдыру. Үрдіс қашықтықтан оқытуда жаңа
электронды ... ... ... жасаумен аяқталады. Тиімді
электронды білім беру ... ... ... шарты оқыту әдістемесінің
ақпарат ... ... ... бір ... ... ... ... [37].
Физикалық ғылымның ерекшеліктері және оны оқуға қызығушылық деңгейін
жоғарылату, оқу ... жаңа ...... ... ... ... электронды құралдарын құру мәселесінің ... ... ... ... ... баспа негізіндегі дәптерлерді (шарты
берілгеннен кейін бірден орындалатын тапсырмалар жинағы) оқыту ... ... ... ... Философиялық сабақтастық қағидасын
негізге ала отырып, алматылық №75 мектеп-зертханасының ... ... ... ... ... ... жаңа құралын – физика бойынша
дәстүрлі жұмыс дәптерінің ... және ... ... сандық білім беру құралы электронды жұмыс дәптерін ойлап
тауып, ұсынды. Бұл ... ... ... ... ... мен
оқытушының мүмкіндіктерін кеңейтуге жол ашты және оның ... ... және ... ... құралдар әлдеқашан
жасалған және қазіргі таңда белсенді түрде ... ... ... ... және ұсынылғандардың ішінен біреуін таңдауды талап
ететін белгілі бір тапсырмалар жинағын қамтиды. Бұл ... ... ... жеке ... бұл өз бетімен сабақ жүргізуге мүмкіндік ... ... ... ... үшін ... құралдарды енгізудің болашағы
зор деуге болмайды.
Электронды оқыту құралы педагогқа оқытуда, ал оқушыға үйренуге барынша
көмек ... ... ... оқыту үрдісінде де дәстүрлі оқыту
үрдісіндегідей маңызды рөлді – бұл үрдісті үйлестіру және ... ... ... ... оқыту үрдісі үшін сандық білім беру құралын ... ... ... ... ... ... дәл ... ескеру қажет.
Дәстүрлі оқу-тәрбиелік үрдісте жұмыс дәптері бойынша оқытуды үйлестіру
және бақылауды мұғалім тапсырманы беру және содан соң олардың ... ... ... Бұл ... ... ... ... физика
бойынша электронды жұмыс дәптерінде де қолданылады. Қазіргі IT және
коммуникациялық ... ... мұны ... жол ашады,
педагогты оқытудың жеке ... ... ... ... асырушы
деңгейіне жеткізу бұл үрдістің тиімділігін арқылы ... ... ... ... ... моделінің құрылымы мыналардан тұрады:
• Оқушының мәліметтер қоры (оқушы туралы, ағымдағы тапсырма
және оны орындау және тексеру кезінде ... ... ... бар ... қоры («жаттығулар банкі»);
• Білім қоры (физика бойынша электрнды анықтамалық);
• Мұрағаттық мәліметтер қоры (орындалған және ... ... ... ... ... ... (физикалық құбылыстар мен
үрдістердің компьютерлік моделдері қамтылған);
• Ақпараттық байланыстыру каналы (оқушы мен оқытушы арасында
қашықтықтан ақпарат ... ... ... ... Физика бойынша электронды жұмыс дәптерінің мазмұнды блогын
(«Жаттығулар банкі») Жалпы білім ... ... ... минимумына сәйкес келетін жаттығулар
құрайды. Жаттығуларды жіктеу төмендегідей жүзеге асырылады:
• Түрі бойынша: сұрақ ... ... ... беру бағдарламасы аясында оқытылатын белгілі бір
тақырыпқа қатыстылығына қарай (мысалы, ... ... ... ... және ... ... ... қарай: төмен, орташа, жоғары.
Әрбір жаттығу оқушылардың ойлау әрекетін белгілі бір арнаға бұруға
мүмкіндік беретін нұсқаулықтан тұрады. ... ... ... жоғары
оқушылары нұсқаулықтарды пайдаландырмауы мүмкін. «Жаттығулар банкінің»
мазмұнын педагог оған жаңа ... ... бар ... ... алып тастап өзгерте алады. Көрнекілік қағидасы жаттығуларға ... ... ... ... жеке қажеттілігіне ... ... ... ... туралы толық түсінік қалыптастыруы үшін
анимациялық моделдер қосу арқылы жүзеге ... ... ... көмегімен қашықтықтан оқыту үрдісі мұғалімнің нақты бір оқушы
үшін оның аты-жөні, сыныбы, электронды адресі, тек ... ... қол ... үшін ... ... көрсетілген дәптердің
мұқабасын жасауынан басталады. Осылайша жасалған мұқаба оны ... ... ... ... өз ... атқара береді. Бұл ... ... ... қадам мұғалімнің оқушыларға арнап тапсырмаларды құрастыруы
болып табылады. Бұл ... ... ... тиіс жаттығуларды «жаттығулар
банкінен» іріктеп алумен байланысты. Іріктеу оқушылардың жеке қабілеттерін
ескере отырып жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... Тапсырмадағы жаттығулар санын мұғалім
оқушы әрекетін бақылаудың оңтайлы қарқынын ... ... ... ... ... ... ... әрекетін үйлестіру мақсатында
жаттығуларға түсініктеме жазуы мүмкін.
Мұғалімнің құрастырған ... ... ... ... ... жұмысын қамтамасыз ету үшін екі тәсіл қарастырылған:
1) Интернет арқылы (электронды пошта ... 2) ... ... ... ... ... тапсырмалар файлы сақталатын арнайы ... ... ... ... ... ... (диск, флэш-
карта) қарастырылады, бірақ тәсіл қашықтықтан оқыту формасында ... ... ... ... ... дәстрүрлі жұмыс
дәптеріндегіге ұқсас түрде орындайды. Оқушылар ол үшін ... ... ... ... ... ... параққа орындап, одан соң оны
сканердің көмегімен электронды түрге ... ... бір ... ... ... Суреттер мен кестелерді сызу физикалық тақырып
бойынша суреттер мен кестелер жасауға арнайы жасалған графикалық ... ... не кез ... ... ... ... ... атлғандай параққа сызуға да болады (бұл әдіс үшін ... ... қою және ... Math Type ... ... ... Бұл бағдарлама өте ыңғайлы болып табылады, өйткені кез келген
арнайы символға «жедел пернетақта» енгізуге ... ... ол ... ... барынша жеделдетеді.
Тапсырмаларды орындауды жеңілдету үшін ... ... ... шамалардың кестесі және оқушыға қажетті ақпаратты
тез табу үшін қарапайым физика бойынша ... ... ... ... ... ... оқыту үрдісінде
«Оқушының оқытушымен сұхбаты» деген атпен құрылған қызметтің ... ... мен ... ... сұхбаты да орын алады. Ол мұғалім мен
оқушыға әрбір ... өз ... ... мүмкіндік береді.
Оқушылар тарапынан тапсырманы орындауға қатысты сұрақтар мен ... ... ... ... ... өз ... ... сұрақтарына жауап береді, орындалған жаттығуларға ескерту жазады,
оны орындау бойынша түсініктеме береді.
Физиканы электронды жұмыс ... ... ... үрдісінің келесі
сатысы – оқытушының бақылаушы қызметінен ... ... ... ... соң, ... оны басқа түсті ... ... ... ... үшін баға кез ... бағалау шкаласы
бойынша, оның ішінде әріптік символдармен қойылуы мүмкін (мысалы, «жақсы»
немесе «жарайсың»), бірақ ... өзі ... ... ... немесе
қашықтықтан оқытатын мектептің бағалау жүйесін ұстануы тиіс. Баға туралы
мәлімет бағдарламанығ ... ... ... күнделікте сақталады.
Әрбір бағаға қарама-қарсы бағанда сабақтың ... ... ... жағдайда мұғалім өз ескертпелерін жазады [39].
Мұғалім тапсырманы тексеріп болған соң олар ақпараттық канал көмегімен
оқушыларға жеткізіледі. Оқушылар ... ... өз ... ... сәйкесінше қорытындылар шығарады. Орындалған және тексерілген
тапсырмалар сақталады және ... ... ... талдау мүмкіндігі бар. Ол
үшін электронды жұмыс дәптерінде оқушылар мен мұғалімнің ... ... ... тапсырмалар мұрағаты деп аталатын бөлім жасалған.
Бағалары қойылған соң тапсырмалар автоматты түрде ... ... ... педагог немесе оқушы мұрағатты тазартпағанша сақталады.
Дәстүрлі жұмыс ... ... ... дәптерінің басты
айырмашылығы виртуалды компьютерлік физикалық ... ... ... Бұл ... ... оқушылардың эксперименттік қабілеттерін
дамытуға бағытталған, олардың физикалық білімді игеру деңгейін ... ... ... ... ... келе физика бойынша оқу үрдісінде компьютерлік технологияларды
пайдалану оның ... ... толы ... ... ... атап
өту керек.
Бастапқыда IT-технологияларды пайдалану мұғалімнің ... ... ... ... лазерлі компакт-дискті қосты немесе
жалпы компьютерлік бағдарламаны қосты осымен іс бітті. Бірақ бұл қате ұғым
және ... ... ... ... ... бір ғана ... жүктеген мұғалімдердің өзі олардан тез-ақ
бас тартады.
Біріншіден, ... ... ... оқу үрдісін
дайындау біз ... да ... және тек ... ... пайдалануды
ғана емес, шығармашылықты да қажет етеді. Автоматтандырылған техника кешені
ұсынған сабақтарды тіпті оны тікелей ... ... да ... ... ... жаңа ... ... жүргізілетіндігін және бұл
кешенге олардың жеке қасиеттерін енгізу қажеттігін, оларды сабаққа дайындық
барысында ескеру керектігін естен ... ... ... ... ... ... ... және жеке қабілетке негізделген білім беру болып табылады. Мұғалім
өзінің ... ... ... ... алуы тиіс. Мысалы, оқушылар
тобында негізгі телефон арқылы ... ... ... ... осы ... бір бөлігі компьютерлік минитерминал арқылы оқып жатқандығын,
ал тағы бір бөлігі қысқамерзімді ... ... ... ... ... ... ... Мұғалімге бұлардың барлығын бір уақытта
қамту қиындық тудырады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... атқаратын оқушылар тартылады. Әр сыныпта мұндай
оқушылардың саны екіден кем болмауы тиіс. Олардың қызметі жылдам ... ... табу және ... ... енгізу, зертханалық
құралдарды таратуды ұйымдастыру, сабақ фрагментінің видеожазбасын жасау.
Үшіншіден, бір ғана ... оқу ... әр ... ... Жаңа ... ... бір ... сатысында
атқаратын қызметін мұғалімнің өзі анықтайды.
3 КОМПЬЮТЕРЛІК БАҒДАРЛАМАЛАРДЫ ҚОЛДАНЫП ФИЗИКАДАН ЭЛЕКТРОНДЫҚ ОҚУЛЫҚ
ДАЙЫНДАУДЫҢ ... МЕН ... ... беру ... ... оқулықтың рөлі
Электрондық басылым (ЭБ) - бұл графикалық, тексттік, цифрлік, тілдік,
музыкалық, видео, фото және ... ... ... қолданушының
басылымдық құжаттардың жиынтығы. Электрондық ... кез ... ... - ... ... ... орындалуы
және электрондық компьютерлік желілерде жариялануы мүмкін.
Оқу электрондық басылымы (ОЭБ) - ... ... ... бойынша жүйеленген материалдарды қамтуы керек және ... ... осы ... ... біліктер және дағдыларды белсенді түрде
меңгеруі керек.
Оқулық (О) - мемлекеттік ... және оқу ... ... оқу
пәнінің немесе оның тарауын жүйелі мазмұндаудан тұратын оқу басылымы.
Электрондық оқулық (ЭО) ... ... ... (ЭК) - өз ... ... ... оқу курсын немесе оның бір бөлімін
компьютердің ... ... ... ... ... ... айтады.
Оқу құралы (ОҚ) - бұл берілген басылымның түрі ретінде ресми ... және ... ... ... оны ... ... толық
алмастыратын оқулық.
Электрондық оқу құралы (ЭОҚ) - ... ... ... ... ... толықтыратын және берілген түрдегі ... ... ... ... - ... формада ұсынылған және оның бір фрагментінен
басқа ... дер ... ... ... ететін тармақталған
байланыстар жүйесімен жабдықталған текст.
Визуализация - суреттердің, графиктердің және анимацияның көмегімен
көрнекі түрде ... ... ... ... ... ... ... себепші болды. Бүгінгі күнде мектептегі білім берудің
мазмұнының 60%-ы және кәсіби білім берудің 10%-ы түрлі сандық ... ... беру ... ... ... ... (ЭУ);
мультимедиалық оқыту бағдарламасын ... ... ... ... ... ... (ЭДҚ) және т.б. ... жолымен сандық
форматқа көшірілгені бізді қуантады.
Электронды оқулықтардың, ... ... ... ... болып келеді және педагогика ғылымдарының негізін салушы Ян Амос
Каменский тұжырымдаған: «Барлық мүмкін деген нәрселерді қабылдауды ... ... ... атап ... ... үшін ... ... естуді
есту қабілетімен; иістерді иіс түйсігімен; дәмге тиістіні дәммен; түйсікке
қатыстыны түйсіну ... Егер ... ... ... ... сезіммен
қабылдау керек болса, бірнеше сезімді салу» дидактиканың алтын ережелеріне
сәйкес келеді.
Оқылатын пәннің әр тақырыбын ... ... көру ... ... ... оқу ... көру ... қабылдауды қамтамасыз ететін
түрлі суреттер, сызбалар, фотосуреттерді көре ... ... ... ... көркем экспонаттарды және тағы ... ... ... ... Электронды оқулықта, қарастырылып ... ... ... және ... ... ... ашатын жан
бітірімдер ерекше орын алады. Мысалы, оқушы физика, химия, ... ... ... және ... ... ... отырып компьютерде
орындай алады.
Оқу материалын бірнеше рет көре алу ... ... жеке ... сай: біреулеріне өмір бойы есте сақтап қалу үшін бірақ рет
қарап шығу жеткілікті, екіншілеріне – ... ... рет ... ... Бұның барлығы мүмкін, өйткені оқушы электронды оқулықпен жеке жұмыс
жасайды.
Ал бұның мұғалімге қандай көмегі бар! Оқу ... ... ... ... ... ... ... қажет емес.
Көркемделуі кәсіби деңгейде орындалған. ... – бұл ... ... басып шығаруға болатын қолайлы таратылым материалы..
Электронды оқулықтар және СИМБҚ-ның басқа да түрлері интерактивті,
олар ... ... ... ... ... ... ... қарым-
қатынастың элементтері бар. Оқушы мәтінді оқып қана қоймай, сонымен қатар
тапсырмаларды ... және ... ... бере ... оқу ... ... болады.
Барлық электронды оқулықтар қазақстандық білім беру стандартына сәйкес
жасалған. Олар нақты бір сабаққа ... қана ... ... ... пәнінің мазмұнына бағытталған, бұл оқушыға оқу материалын біртұтас
етіп және олардың өзара ... ... ... ... ... бар интерактивті орта пайда болады.
Әрбір электронды оқулық үлкен авторлық ... ... ... ... мен ... ... мен доценттер,
республикамыздағы қандай да болмасын пән ... ең ... ... қатар, авторлық ұжымға педагог-технолог, әдіскер және ... ... жан ... дизайнер дыбыс операторлары және
басқалар кіреді.
Біздің ... ... ... ... ... ... ... бас директорының орынбасары Абдул Вахид Хан, Азия-Тынық
мұхиты ... ... ... дамыту бойынша ... ... Жу Нан Жао ... ... ... ... менеджері Фуминхико Шинохара мырза, Еуропалық білім беру
қорының (ЕБҚ) ... ... Боб ... ... ... ... баға ... білім беруде АКТ-ны пайдалану бойынша, 6 ... ... ... Моңғолия, Өзбекстан, Тәжікстан)
негізінде Азиялық Даму Банкі (АДБ) ... ... ... ... СИМБҚ жасауда Қазақстан бұл ... озық ... ... тиімділігі зор. Электрондық оқу құралы – бұл оқу
курсының ең маңызды  бөлімдерін, сонымен бірге есептер жинағы, анықтамалар,
энциклопедиялар, ... ... оқу ... ... ... ... және дипломдық жобаларға нұсқау және т.б.
білім беруді басқаратын мемлекеттік органдар тағайындаған арнайы ... ... ... баспаларды қамтитын электрондық оқу басылымы.
Оқытушы үшін  электрондық оқулық – бұл ... - күн ... ... ... әдістемелік жүйе, оны әрбір оқытушы өз педагогикалық
тәжірибесіндегі материалдармен толықтыра ... әрі ... ... ... ... ... үй ... жаңа сабақты түсіндіруге және
тест тапсырмаларын орындауға болады. 
Пән оқытушылары  білім беру ... ... ... ... лицейдің оқу - тәрбие үрдісін ақпараттандыру мен барлық пәндерге 
ақпараттық – коммуникациялық технологияның ... ... ... ... оқытудың сапасын арттыру жағдайында олардың ақпараттық құзырлылығы
қалыптасқан тұлға болуы ... ... бұл ... ең ... еніп, оны жүйелі және кәсіби
бағытта енуін қамтамасыз ететін мұғалім. ... күні ... ... өте
көп. Ақпараттық ортада жұмыс жасау үшін кез келген педагог өз ойын ... ... ... ... және ... мәдениеті дамыған,
интерактивтік тақтаны пайдалана алатын, Он-лайн режимінде жұмыс жасау
әдістерін ... ... ... ... ... ... ақпараттық технологияларды пайдалану мен
оқушылардың ... ... ... атты ... келе ... ... ... білім беретін оқу орындарын қазіргі заманға сай ... ...... ... ... ... мен
мультимедиялық кабинеттермен  және ... ... ... ... ... ... білім саласында оқытудың жаңа ақпараттық технологияларын
пайдалану бойынша білім жетілдіру курстарын жиі ұйымдастыру;
Ақпараттық құзіреттілікті ... ... ... жаңа
заманға сай ақпараттық мәдениеті мен құзіреттілігі қалыптасқан, ... іс ... ... ... ... ... ... пәндермен
байланыстыра алатын жеке тұлға қалыптастыру.
 «Қазіргі заманда болашақ жұмысшы мамандарды ақпараттық технологиямен
байланысты әлемдік ... сай ... жаңа ... беру өте ... ... атап ... жас ... білім беру жолында ақпараттық
технологияны оқу ... ... мен ... арттырудың маңызы
зор.
Білім беру жүйесін ақпараттандыру  мен ақпараттық - ... оқу - ... ... ... ... өз ... мен ... сапасын арттырып, шығармашылық шабытын шыңдап,
ғылыми ... ... ... ... бәсекеге қабілетті
мамандар даярлауда қоғамның даму жолдарын анықтайтыны сөзсіз.
Дамыған елдердегі білім беру жүйесінде ерекше маңызды ... ... бірі - ... ақпараттандыру, яғни оқу үрдісінде ақпараттық
технологияларды пайдалану болып табылады. Қазіргі таңда да ... ... ... ... ... ... ... қүру еніп,
көкейкесті мәселе ретінде күн тәртібінен түспей отырғандығы мәлім.
Ақпараттандыру жағдайында ... ... ... ... ... ... ... күнге артып, мазмұны өзгеріп отыр. Мектептің білім
беру саласында ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы ... ... ... беру үрдісін интенсификациялау мен модернизациялаудың тиімді
тәсілдерін ... ... ... ... Бұл ... ... нәтижелілігі бірнеше оқу-әдістемелік, психологиялық-педагогикалық
мәселелердің шешімін ғылыми түрде негіздеуді ... ... ... ... ... ... оқу үрдісінде ақпараттың технологияларды іске асырудың жүйелі ғылыми-
әдістемелік жолын анықтау;
- оқушылардың тәжірибелік іс-әрекетінде ақпараттық технологияларды
пайдаланудың әдістемесін ... ... ... ... меңгеру және оқу үрдісінде
пайдалану бойынша кәсіби біліктерін жетілдіру;
- оқушыларды білім, білік, дағдыны ... үшін ... ... ... ... ... ... нығайту.
1. Оқу үрдісінде компьютерді пайдалану оқушылардың өзіндік ... ... ... ... де ... ... мүмкіндік береді, мұндай жаңашыл өзгерісті оқулықтардан бастауға
болады. Мұнда дәстүрлі баспа оқулықтарымен қатар оқу үрдісінде ... ... ... ... ... оқу үрдісі ашық дамитын
әдістемелік жүйе екендігі белгілі. Сонымен ... ... ... ... ... жаңа ... ... табылады. Онда оқу ақпараты толық
мазмұндалып, әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... және тақырыптық ресурстарға
сілтемелер беріледі.
Электронды оқулықтың жетістіктері мыналар болып табылады:
- шұғыл кері ... ... ... ... ... көп ... ... ететін тиісті ақпаратты тез
табуға көмектеседі;
- гипермәтінді түсіндірмелерді ... рет ... шығу ... ... ... ... береді;
- қысқа мәтіндермен қатар көрсетеді, әңгімелейді, жобалайды, т.с.с.
(мультимедиа-технологияның ... мен ... тура осы ... ... ... ... тұрғыдан қатынас жасауға мүмкіндік беріп,
олардың өз ... ... ... ... ... белгілі бір бөлім бойынша білімді тексеруге мүмкіндік туады.
2. Моделдеу. Моделдеу идеясы ... ... жаңа ... береді.
Атап айтқанда, оқу үрдісінде компьютерлік моделдеуді ... ... ... тексеруге, сонымен қатар оқушының қоршаған ортамен
байланысын анықтап, адамзат санасын жаңа деңгейге көтеруге ... ... ... ... ... ойын белгілі бір графикалық жүйеге
келтіріп, адамның шығармашылық болжамын шыңдауға көмектеседі. Бұл ... оқу ... ... бағалау жолымен оқушылардың
шығармашылық қасиеттерін және ... ... ... құралы болып
табылады.
Компьютер ақпаратпен ... ... ... ... жөніндегі
мәліметтер модел ретінде оның сөздік, сандық ... ... да ... моделді күрделі жүйе ақпаратының көзі ... ... ... ... бағдарламалары. Олар интерактивті тәртіппен
компьютер арқылы ... да ... ... ... ... болып табылады. Бұл бағдарламаларда теориялық материал мен
блоктар болады, олар оқушылардың берілген білім көлемін меңгеруінің сапасын
анықтауға ... ... ... негізінен білім берудің электрондық басылымдары
болып табылады. Электрондық оқулықтар жоғары ғылыми және ... ... және ... мен ... ... бірліктерін
анықтайтын, мамандықтың білім беру стандарттарына толығымен сәйкес келуі
керек. Одан басқа, ... ... ... кері ... ... физиканы оқыту барысында дидактикалық жүйенің үздіксіздігін
және толықтығын қамтамасыз ету керек. ... ... ... бірі оның ... ... жүзінде шығаруға мүмкіндік жасау
болып табылады ... ... ... ... ... ... білім алушыларға
кәсіби қызметте ақпараттық және телекоммуникациялық технологияларды қолдану
ерекшеліктерін оқытатын пәндер мен ... пәні ... ... ... Бұл пәндер мамандар жұмысының практикасына жақындығымен, жоғары оқу
орындарында дайындаудың барлық бағыттарында кеңінен қолданылуымен, ғылыммен
тығыз байлыныстылығымен және ғылыми-техникалық ... ... ... жетістіктеріне қол жеткізуімен қызықты. Физика мен басқа да ұқсас
пәндер ... ... ... ... жиі ... ... ... А.П.Ершов, В.М.Монахов, А.А.Кузнецов, М.П.Лапчик, ... ... ... М.К. ... С.С..В.Гриншкун,
Ж.А.Караев, С.Кариев, Э.И.Кузнецов және басқа да көптеген ғалымдардың
еңбектерін атап ... ... ... және ... ұсынған білім беру
электрондық ресурстарын тек білім саласында ғана ... ... ... ... ... жалпы түсінігі арқылы екі кезеңмен
анықтаудың ... бар. Бұл ... ... ресурстар ретінде
графикалық, мәтіндік, сандық, сөйлеу, музыкалық, видео-, фото- және ... ... ... деп ... ... Бір электрондық ресурста
ақпараттық немесе ақпаратты-анықтамалық көздер, ... құру және ... ... ... ... ... мүмкін. Электрондық ресурс
кез-келген электрондық тасымалдағышта орындалуы, сонымен бірге электрондық
компьютерлік жүйеде жариялануы мүмкін.
Білім ... ... ... ... айтылған электрондық
ресурстың білім беру саласында қолданылуының нақты бір ... ... ... беру ... ... ... ғылыми-практикалық
саласына сәйкес жүйелендірілген материалдардан тұруы керек, білім алушының
білімді игеруінің шығармашылық және ... ... ... ... мен дағдылығын қамтамасыз етуі керек. ... ... ... ... беру электрондық ресурстары ... және ... ... ... толықтығымен,
әдістемелік нұсқаулардың сапалылығымен, техникалық орындалуының
сапалылығымен, ... ... ... мен ... ... Аталған авторлардың зерттеулеріне сәйкес мұндай
электрондық ресурстар дидактикалық қасиеттерін ... ... ... ... беру электрондық ресурсы жоғарыда айтылған электрондық ресурстың
білім беру саласында қолданылуының нақты бір ... ... ... беру электрондық ресурсы білімнің ғылыми-практикалық
саласына сәйкес жүйелендірілген материалдардан тұруы керек, ... ... ... ... және ... ... білім
саласындағы іскерлігі мен дағдылығын қамтамасыз етуі керек. Кәсіптік ... ... ... беру ... ... ... деңгейімен және көркемдік безендірілуімен, ... ... ... ... техникалық
орындалуының сапалылығымен, көрнекілігімен, баяндаудың қыйсындылығы мен
жүйелілігімен ерекшеленуі тиіс. Аталған ... ... ... ... ... ... ... жоғалтатын қағаз
жүзінде қысқартылмауы керек.
Физиканы оқытуда қолданылатын электрондық ресурстар ... ... ... ... ... көтеріп қана қоймайды,
білімгердің ақпаратпен жұмыс істеу технологиясы мен әдістерін ... ... ... ... ... ... және басқа да ғалымдардың жасаған ... ... жаңа ... қалыптастыру техника жайлы білім, оны
құрудың ... мен ... ... қоғам мен табиғат үшін
шығынсыз пайдалану болып табылатындығы атап көрсетілген [42].
Кәсіптік білім беру жүй ... ... ... мен
телекоммуникациялық технологияларды қолдану жаңа қоғамның дамуындағы
практикалар мен ... ... ... болғандықтан заңды болып
табылады. Қазіргі заманғы ... ... ... ... ... келесідей нәтижелерге қол жеткізеді:
біріншіден, жаңа қоғам, ақпараттық мәдениеттің жоғары деңгейін меңгерген
және ақпараттық орта жағдайында ... ... ... ... ... ... етеді;
екіншіден, осы шарттарды жүзеге асыру үшін, бүгінгі күні ... ... ... ... қабілетсіз болып отырған, жоғары оқу
орындарында бакалаврлар мен ... ... ... өзгеріс енгізу
керек.
Бұл мәселені шешуде, ... оқу ... ... ... оқытуды жекелендіруге, білім алушының ... ... ... ... ... көмегін тигізетін, ақпараттық және
телекоммуникациялық технологияларды енгізу керектігін зерттеулер нәтижесі
көрсетіп отыр.
Кәсіптік оқу орындарында ... ... ... ... ... ... ақпараттық мәдениетті қалыптастыруға сәйкес болуы
керек. Авторлар бұл түсінікті әр ... ... ... ... ... Ю.А.Шрейдердің ойымен келісуге болады. Ол «ақпараттық мәдениет,
осы күні біз кітаптан ... ... ... ... ... ... да ... білім алумен, дәптерге алған білімді қалай жазсақ,
электронды ... ... да ... жазу ... ... ... .
Біздін елімізде электрондық оқулықтар жасауда әлі де көп ... ... яғни ... ... мектептің және қосымша білім беретін
курстар пәндеріне ... ... ... ... ... Бұл
окулықтар қазіргі компьютерлік, коммуникациялық технологияларды пайдалану
арқылы жаңа педагогикалық әдістерді қалыптастыруға ... ... ... ... етеді.
Білім берудің кез-келген саласында "Электрондык оқулықтарды" пайдалану
оқушылар мен студенттердің ... ... ... кана ... ... жүйесін қалыптастыруға шығармашылықпен еңбек етуіне жағдай
жасайды.
Қазіргі ақпараттандыру қоғамында бұл оқулыктарды ... ... ... ... Осы ... ... беруді ақпараттандырудың ғылыми-
әдістемелік орталығының" ... ... ... ... ... ... ... жатқан көп салалы жүмыстарының бір
сатысы "Электрондык ... ... ... ... ... ... ... 11 пәннен электрондық оқулықтар жасалып, оқу жүйесіне енгізіле
бастады.
Электрондық окулықтарды дайындаудың бір жүйеге ... ... ... ... ... электрондық оқулықтарды дайындауда мынадай
дидактикалық шарттарды ескеру ... ... бір ... ... дайындалған электрондык оқулықтың сол
пәннің типтік бағдарламасына ... ... ... оқулықтар курста оқытылатын тараулар мен тақырыптарға
қатысты лекция ... ... ... зертханалық және
практикалық тапсырмаларды орындауға арналған қосымша; ... ... ... ... көмекші; аралық және қорытынды бақылау
сұрақтарынан түратын тест; материалдарды ... ... ... ... қамтуын;
❖ электрондық оқулықтың кәдімгі оқулықтар ... ... ... ... ... ақпараттың нақты әрі қысқа берілуін ескеру
керек;
❖ белгілі бір тақырыпқа қатысты материал 2-3 экрандық ... ... ... Егер мәтін көлемі бірнеше экрандық бетті қамтитын болса онда
экранда пайда ... оң жақ тік, ... ... жылжыту сызықтарын
электрондық оқулықты пайдаланушының көп пайдалануына тура ... ... ... ... ... ойын ... және мәтінді жоғары-
төмен, оңға-солға жылжыта беру пайдаланушының шыдамдылығына да ... ... ... тыс ... ... ... көркемдеу
пайдаланушыға кері әсерін тигізуі мүмкін, бірақ, кейбір пәндерге, атап
айтқанда, физика, химия, биология сияқты ... ... ... ... тіпті, кинофильмдер мен диафильмдер үзінділерін
МРЕG, АVІ типті файлдар ретінде сақтап, оларды гипермәтінді формат ... ... ... оқулықтың көркемдік, әдістемелік деңгейін
арттырады.
3.2 Электрондық әдістемелік кешендерді пайдаланудың тиімді жолдары
Оқу үрдісінде теориялық және ... ... ... ... іздену-бүгінгі ақпараттық қоғамның басты талаптарының бірі. Соның
ішінде электронды ... ... беру ... ... Электронды
оқулық-комплексті емес біртұтас, дидактикалық, әдістемелік, ... ... ... ... сабақта пайдалану кезінде оқушылар
бұрын алған білімдерін кеңейтіп, өз бетімен шығармашылық ... ... ... жағы көп: ... ... сабақты өз деңгейінде білім беруде қиын, ал электронды
оқулықта ... ... ... өмірі, анықтама сөздік және ... ... ... аламыз. Әр тарауда тест ... ... ... ... бар бұл ... ... бақылауда және
оқушының үлкен ізденісін туғызады.
Ал электрондық оқулық арқылы зертханалық ... ... ... оқушыны шығармашылықпен жұмыс істеуге дағдыландырады.
Электрондық оқулықпен оқытудың негізгі мақсаттары:
- Сабақта ... ... ... ... қолдану
тиімділігі артады;
- Ақпараттық ізденіс қабілетін дамытады;
- Оқушылардың пәнге қызығушылығы артады;
- ... ... ... ... дағды деңгейін бағалайды;
- Тақырып бойынша оқушының ... ... ... ... тапсырмалар орындайды және т.б.
- Электрондық оқулық арқылы ... ... ... ... ... музыка тыңдатып көрсетуге болады.
Заман талабына сай ұрпаққа сапалы ... ... ... ... жаңа ... бір түрі ... қарастыруға
болады. Электрондық оқулық ... ... ... ... ... жүйесінің құрылымдылық
диаграммасын қарастырайық. Оның құраушы элементтері ... ... ... Осы ... ... да ... әсер ... ақпараттар ағынымен байланысқан. Заман ағымына ... ... ... ... ... мен теледидарды, компьютерді,
интерактивті тақтаны қолдану айтарлықтай ... ... ... ... ... ... оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып
қана қоймай, логикалық ойлау ... ... ... еңбек
етуіне жағдай жасайды [43].
Электрондық әдістемелік кешен немесе ... ... ... оқу ... ... жеке ... ... жасау үшін қажет.
Өйткені ол: ... ... ... ... түсінуді
жеңілдетеді;
дайындық деңгейіне байланысты студенттің ... ... ... және ... ... ... және ... босатады, есептің мәніне
шоғырланып, есептер шығару және ... ... ... кезеңдеріне байланысты өзін-өзі тексеру үшін ... ... ... және ... ... безендіріп, мұғалімге файл түрінде
өткізуге мүмкіндік туғызады.
Электрондық ... ... ... пән ... ... білім алу
үшін қажет.
ЭК арнайы аудиторияларда өтетін практикалық ... ... ... компьютердің көмегімен көптеген есептер ... ... ... ... ... ... мұғалімге сабақты компьютерде өздік жұмыс ретінде ... ... ... ... ... ... ... деңгейін
бақылауға, бақылау жұмысының қиындық деңгейін және мазмұнын ... ... ... ... ... беру ... ... білім жүйесінің барлық сатылары үшін ... ... ... ... үшін ... ... - мектепте оқыған ... да ... ... ... ... және ... ... көмектесетін мәліметтер базасы болып табылады. Сонымен қатар,
ол студенттердің өз бетімен ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу әрбір студенттің өз мүмкіндігін есепке
ала ... оқып ... ісін жеке дара ... ... ... үшін ... оқулық бұл күнбе-күн дамытылып отыратын ашық
түрдегі ... ... оны ... оқытушы өз педагогикалық
тәжірибесіндегі материалдармен толықтыра ... ары ... ... алады.
Сол себепті электронды оқулықтарды әзірлеп оны дамытудағы ... ... ... жатқан ұсыныстар мен пікірлер арқылы тиімділігін бірте-бірте арттыру.
Электрондық оқулық - дисплей экранында көрінетін жай ғана ... ... ... өз ... керекті материалдарды жеке ... ... ... ... оқулықтың қажетті бөлімдерін қайталап, игеру
тәсілі мен логикасын да өзіне тән етіп таңдап ... осы ... ең ... ... қарап шығуға мүмкіндік береді. Және де электрондық
оқулықтарды жеке тұлғаның ақпараттық ... ... ... ... - ... қадам, яғни бұл білім ... ... ... ол ... ... кездегі рөлін дұрыс түсінуге мүмкіндік
тұғызады.
Қазіргі ақпараттық коммуникациялық технологияларды пайдалану негізінде
жаңа педагогикалық әдістерді ... ... ... беру жүйесін
ақпараттандыруды зерттеу істері оқулықтар шығарумен қатарласа атқарылуда.
Қазіргі заман талабына сай болашақ мұғалімдерді ... ... ... ... ... Мектеп мұғалімдерін жаңа ақпараттық
технологиялармен қаруландыру – бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... оқулықтардың көптеп пайдаланылуын
міндеттейді.
Білім беру жүйесін ақпараттандырудың негізгі талаптарының бірі – оқу
үрдісіне ... ... ... қана ... оны жасау және
пайдалану. Осы уақытқа дейінгі білім беру саласында тек ... ... ... ... ... ... ... отыр. Сондықтан білім беру жүйесінде ... ... алға ... мүмкін емес. Соның ... ... ... ... артып, шығармашылықпен жұмыс жасауына
кең мүмкіндік туғызады [44].
Оқу ... ... ... ... ... ... зор. ... оқулықтарда теориялық тақырыптар кеңінен беріліп
түсіндіріледі. Теориялық материалдарды графикалық иллюстрация түріндегі әр
түрлі суреттер, ... ... ... ... отырса, онда теориялық
білімді оқып, көзбен көріп, түсініп және мида ... ... ... ... ... ... оның тақырыптық мазмұнында.
Кейін сынақ не ... ... тиіс ... онда бір ... үш ... ... ... Мазмұндау - мәтін, сурет, кескін, схема, кесте, графика т.с.с түрінде
беру.Сонымен қатар мұнда аннимация, видео, ... ... ... тән ... де қолдану.
2. Схемокурс – оқулықтың мазмұнын қысқартылған мәтін, ... ... Бұл оқу ... ... ... ... ... септігін тигізеді.
3. Өзін - өзі бақылаудың тесттік жүйесі – оқу ... ... ... ... пайдалану арқылы сұрақтар мен жауаптар түрінде
беріледі.Тесттік жүйе көбіне ... ... ... ... оқушы үшін оқулықтың ең қызықты бөлігі болып табылуы да
мүмкін.
Қорыта ... ... ... ... титул беті;
- мазмұны;
- аннотация;
- оқу материалыңың ... ... ... ... ... автор жөнінде мәлімет;
- праграммамен жұмыс істеу тәсілдері жөнінде нұсқаулар жүйесі болуы
тиіс;
- Оқытудың компьютерлік ... ... мен ... ... ... ... ... сөзсіз. Яғни оны оқу үрдісінде
пайдалану негізінде:
- оқытудың ... ... ... жұмыстарын ұйымдастыру мен жүргізуге кететін шығындар азаяды;
- уақыт үнемделеді;
- мұғалімдердің оқыту ... ... ... алу,
бағалау,білім мен іскерлікті игеру деңгейлерін анықтау сияқты басқару
жұмыстарының шығармашылық іс- әрекетке көшуіне алып келеді;
- түрлі иллюстрациялар пайдаланылады;
- түрлі ... ... ... ... ... ... электорндық оқулықтарды қолдануы
-шығармашылықпен жұмыс ... ... ... ... көп ... ... ... болса, әр ұстаз қауымы осы жаңа ақпараттық технологиялардың қыр –
сырын жетік игеріп, жеке электорндық оқулықтар шығарып, ... нық ... оқу ... – бұл оқу ... ең ... ... ... есептер жинағы, анықтамалар, энциклопедиялар, карталар,
атластар, оқу ... ... ... ... ... ... ... нұсқау және т.б. білім ... ... оқу ... ... ... оқулықтарды сабақта пайдалану кезінде
оқушылар бұрын алған білімдерін кеңейтіп, өз ... ... ... ... ... ... тақырып бойынша тапсырмалар
мен тарау ... тест ... ... ... практика
тапсырмаларымен жұмыс жасауға дағдыланады. Электрондық оқулық арқылы түрлі
суреттер, видеокөріністер, дыбыс және ... ... ... болады.
Бұл, әрине мұғалімнің тақтаға жазып ... ... ... ... Меңгерілуі қиын сабақтарды компьютердің көмегімен оқушыларға
ұғындырса, жаңа тақырыпқа деген баланың құштарлығы ... деп ... ... ... бірі – ... ... Ол оқушыларды
даралай оқытуда жаңа информацияларды жеткізуге, сондай-ақ игерілген білім
мен ... ... ... ... ... ... Компьютерлік оқу құралын жасау әдістемесі
Компьютерлік оқу құралы деп білім берудің компьютерлік технологиясын
кеңінен пайдалануға негізделген электрондық оқып ... ... ... ... ... қарай компьютер қазіргі кезде оқытудың ең
керекті жабдығына айналды, бірақ оны ... ... ... ... ... ... ... сабақтарға қолдану үшін әлі де айқындалатын
жақтары көп екенін ғалымдар да, ... де жиі ... ... ... ... білім саласының мамандары алғашқы дербес
пайдаланылатын компьютер шыққан кездерден ... ... ... ... ... көптеп қолданысқа енуі бұл проблеманың өте өзекті
мәселеге айналғанын тағы да дәлелдеп отыр.
Оқу ... ... ... ... қолданудың мазмұнынан
гөрі оны пайдалану ісі білім беру ... ... ... ... бере ... ... ... табылады.
Компьютермен оқыту әдісін жүзеге асыру жалпы білім беру ісін ... ... ... ... ... ... бір ... өз
ерекшеліктерін де есепке алуды талап ... ... ... ... ... тура ... Олар:
- компьютерді оқыту ісінің қай жақтарын жетілдіру үшін баса
пайдалануға болатынын анықтау;
- оқу процесін компьютерлендірудің қажетті деңгейін ... ... ... ... ... тізбегін анықтау;
- әр пән мұғалімдері мен әдіскерлерінің талап-тілектеріне сәйкес
келетін компьютерлік оқу құралын жасау.
- Компьютерлік технологияны қолдану кезінде оқу материалының ... ... ... ... арқылы беріледі. Оқыту процесін жүргізіп отырған
мұғалім көбінесе компьютерлік оқу құралын жасауға қатыспайды. ... ... ... ... арналған ақпараттық-оқу материалдарын
жасауда оның авторы мен оқыту процесінің ... ... ... ... деп ... ... Бұл ... негізінде берілген
материалдарды оқып үйрену процесі оның ... ... ... ... ұйымдастырылуы жатады, яғни оқу құралы жаңа материал
беріп қана қоймай, оны толық түсіндіре алатындай дәрежеде жасалуы тиіс.
Оқу құралын ... ... ... ... ... ... баса көңіл аудару ісі алдын ала анықталады.
Сонымен компьютер арқылы беруге арналған ақпараттық-оқыту ... ... ... төмендегідей материалдар кіруі тиіс:
- таратылып берілетін оқу материалдары;
- бақылау және тесттен өткізу материалдары;
- ... ... ... ... оқытуға және өздігінен оқып-үйренуге
арналған әдістемелер;
- әрбір материалды немесе ... ... ... ... яғни оның стратегиясы мен тактикасы және оларды
бір-
бірімен алмастыру жолады;
- экраннан ... ... ... ... ... ... және ... сол
арқылы
беру тәсілдеріне қарай бейімдеу.
Компьютерлік оқу құралы жалпы оқу ... ... ... ... ал оның ... ... жоғарыда айтылған
материалдар құрайды. Ол алдын ала жоба бойынша анықталған ... ... ... ... беру ... ... оқыту-үйрету
функциялары мен оқу процесін басқару істерін жүзеге асыруы тиіс [45].
Мұнда мынандай негізгі талаптардың орындалуын атап ... ... ... ... ақпараттық-оқу материалдары мен
тексеру, бақылау сұрақтары айқын, әрі ... ... ... ... ... ... толықтыру немесе жаңа оқу әдістемесін
жасау, яғни оқу процесіне сай компьютердің ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктер болуы қажет;
- оқу құралының жалпы сценарийін және пәннің әрбір
тақырыбының, сабақтың және ... ... ... бір ... ... ... ... болуы қажет;
- даярланған программаның "ашықтық" деңгейін анықтау, яғни оны
пайдаланушылар оқу ... ... бір ... ... ... ... талаптарына сәйкес өзгерте алатындай мүмкіндігі болуы
керек. Мысалы, оқу құралының тексеру ... жаңа ... қосу ... ... басқару бөлігін жетілдіру, т.с.с.
Компьютерлік оқу құралын жасаудың ... ... оны ... яғни ... тілінде кодтау ісі болып табылады. Осындай
қолданбалы программалық жабдықтамалар жасау ... ... ... ... олар: Delphi, Visual Basic, Power Builder, Power Point,
т.б. Бұларды пайдаланудың артықшылықтары:
- программа жасау мерзімін қысқарту;
- ... ... мен оны ... ... ... ... ... ісінің жеңілдігін қамтамасыз ету;
- оқу құралының мазмұны мен құрылымына сәйкес оны
пайдаланушы мұғалімге материалдарды аздап түзету-толықтыру
мүмкіндіктерін беру;
- оқу ... ... ... ... ... ... ... күйде сақталуы.
3.4 Физика пәнін оқытуда электронды оқулықты қолдану
Қоғамның даму процестеріне еркін араласу ... ... ... меңгеруін қажет етеді. Ал, ақпараттық технологияларды физиканы
оқытуда ... ... ... орта ... ... орта
арнаулы және жоғары оқу орындарында тегеурінді түрде жалғасады.
Ақпараттық технологияларды оқу үрдісінде және ... ... ...... ... жауап беріп, оқытуды
мотивациялау және жеке-даралаудың мазмұнын ... ... ... ... ... ... әсер ... өте бір тиімді тәсіл
болып саналады [50].
Білім алу деңгейлерін сапалы ету ... ... ... ... ... ... ... кезек күттірмейтін
мәселеге айналды. Сабақты ақпараттық технологияларды пайдаланып, физикалық
есепті де, зерханалық жұмыстарды да ... және ... ... ...... ... жан-жақты білім алуына, іскер әрі талантты,
шығармашылығы мол, ... ... жол ... ... ... ... үшін де тигізер пайдасы аса мол. Осы мақсатта ақпараттық
технологияларды қолданып құрылған ... ... ... бет ... ... ... оқулық: оқу бағдарламасы, оқулық, ... ... ... тұрады.(қосымша )
Сурет 7- электрондық оқулықтың алғашқы беті
Оқу бағдарламасы - бұл ... ... ... ...... ... ... туралы қысқаша мәлімет.
Нұсқау - электрондық қабықшадағы батырмаларды қолданылу нұсқаулары.
Пайдаланылған әдебиеттер- ... ... ... және ... ... ... әдебиеттер тізімі.
Оқулық батырмасын басып сурет 8ден аламыз.
Сурет 8 - оқулық терезесі
Оқулық терезесі: электромагниттік ... ... ... ... ... толқындар, салыстырмалық
теориясының элементтері, жарық кванттары, атом және атом ядросы ... ... бұл ... өз ... ... дәрістер,
зертханалық жұмыстар тобымен толтырылған. Және де ... ... ... мен есептер, бақылау жұмыстары, анықтама материалдары,
ғалымдардың өмірбаяны, түсініктеме сөздік және ... ... ... ... ... ... сурет 9дан аламыз.
Сурет 9 - бақылау жұмыстары
Сурет 10да көрсетілгендей бақылау жұмысы тест ... ... ... сұрақтарды ұяшықтардан таңдау арқылы келесі тест
сұрағына көше аламыз.
Сурет 10 - ... ... ... ... ... ... газдың сұйықтығы, туындылар және
интегралдар кестесі, заттардың тығыздығы, диалектикалық өтілімдер және
басқа ... ... 11- ... материалдар
Сурет 12де физикалық шамалардың ғарыштық, дене күннің орташа радиусы,
массасы, орташа ... мен ось ... ... ... ... 12 - ... ... 13те физика құбылыстарын, заңдарын, болжамдарын ашқан
ғалымдардың ... ... ... ... 13 - ғалымдардың өмірбаяны
Ғалымдардың өмірбаяны мен ... ... рет ... ... ... 14те Ампер Андре Мари өмірбаянын және ... мен ... ... ... шола ... 14 - ... өмірбаяны терезесі
Түсініктеме сөздікте сөздің мағынасы ғылыми тұрғыдан ашып айтылған.
Сурет 15 - түсініктеме сөздік
Аталған бөлімдерге байланысты тәжірибелер Macromedia Flash ... ... әр ... құбылыстарын байқаймыз.
Сурет 16 - тәжірибе терезесі
Сурет 17 - индукция
құбылысы
Сурет 18 - кернеу мен ток күші арасындағы байланыс
Жасалған электрондық ... орта ... орта ... және
жоғарғы оқу орындарында физиканы оқытуда қолдануға болады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі ақпараттық ... ... ... ... ... ... бағытталған білім беру жүйесін
ақпараттандыруды зерттеу істері оқулықтар шығарумен ... ... ... ... ... үдемелі түрде дамып келеді және
бұл программалық қамсыздандырудың әсер етуде. Әр бір жарты жылда ... ... ... ... ... ... физикалық құрал-жабдықтардың
жетіспеушілігіне байланысты физикадан сабақтарды ... ... ... ... ... төмендеуіне, ой-өрісінің тарылуына әкеліп
соғады. Осы қиыншылықтардан шығудың бір жолы – ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық құралдары қойылған. Ақпараттық тәсілдегі
көзқарас бойынша, оқыту үрдісі оқу ... ... ... және ... ... ... бірге, физиканы оқуға қызығушылығы артады, өз жұмысын
жоспарлау ... ... ... ... ... мен ... өз қабілетіне
қарай жұмсайды, яғни оқумен бірге зерттеу жұмысын жүргізу дағдысының негізі
қаланады.
Физиканы оқытудың ... ... де ... технологияларды
пайдаланып, физикалық құбылыстар мен ... ... ... ... арқылы байытылуда.
Компьютер оқушыларды жекелеген тәсіл арқылы оқыту ақпаратты өңдейді,
компьютер жадында сақталатын ... ... ... ... оқушылар
бағасына жедел қолжеткізуді жүзеге асырады.
Оқушылардың білім алу деңгейлерін сапалы ету мақсатында қолданылып
жүрген ақпараттық ... ... ... ... ... мәселеге айналды. Сабақты ... ... ... ... де, ... жұмыстарды да түсінікті және
қызықты етуге болады. Оның келешек ұрпақтың жан-жақты білім алуына, іскер
әрі талантты, шығармашылығы мол, ... ... жол ... ... жағдай жасау үшін де тигізер пайдасы аса мол.
Электрондық оқулық ... ... ... ... өткізуге
шығармашылық тұрғыдан келуге мүмкіндік береді.
Жұмысты орындау барысында келесі нәтижелер қол жеткізілді:
– білім беруді ... даму ... ... ... ... ... пәнін оқытуда ақпараттық технологияларды
пайдаланудың ерекшеліктері айқындалды;
– оқушылардың білім сапасын арттыру үшін Delphi ... ... ... ... ... оқулық жасалды.
Демек, ақпараттық технологиялар көмегімен физика пәнін оқыту
әдістемесіне ... мен ... ... ... ... ... қол
жеткізе алмаған физикалық процестерді визуалдауға, алынған нәтижелерді
өңдеу процесін автоматтандыруға, ... ... өту ... ... ... ... мүмкіндік беретін жаңаша оқыту
түрін енгізуге қол жеткіздік.
Қорытындылай ... ... ... физика пәнін оқытуда қолданудың
ерекшеліктері мен физиканы оқытуда ақпараттық технологияларды қолдану үшін
жасалған оқулық мұғалімдер мен ... ... беру ... ... ... септігін тигізеді деп сенеміз.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. «Қазақстан Республикасының Индустриалдық-инновациялық дамуының 2003-
2015 жылдарға ... ... ... ... 2003 ... 17 мамырдағы № 1096 Жарлығы
2. Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2008 ... ... №626 ... ... ... Республикасында
техникалық және кәсіптік білімді дамытудың ... ... ... ... Караев Ж.А. Введение к ... ... ... ... ...... ... -1992. Нұрымбетов Ә.Ү.,
4. Смирнов А.В. Средства новых ... ... в ... – М.: ... ... ... И. Г. ... технологии образовании: Учеб. пособие
для студ.высш. учеб, заведений - М.: Академия, 2003.
6. Қараев Ж.А. «Об ... ... ... ... ... №66 2007.
7. Лыткина Н.П. Повышение познавательного интереса ... на ... с ... ... ... обучения.
8. Полат Е.С., Бухаркина М.Ю., Моисеева М.В., ... А.Е. ... и ... ... в ... образования:
Учеб. пособие. – М., 2001.
9. Роберт И.В. ... ... ... в ... ... ... и образование, 1991, № 4. 18-25.
10. ... Ж.А. ... ... ... ... ... применения компьютерной технологий обучения: Автореф.дис...
док.пед.н. – Алматы, 1994.
11. Апатова Н.В. Информационные технологии в школьном образований ... ... Н.В. ... ... в школьном образовании. – М:
ИОШ РАО, 1994.
13. Омарова С. «Ақпараттық технологияларды ... ... ... деңгейін көтеру», Информатика негіздері журналы №5 2006.
14. Өстемиров К., Исаева Г.Б. «Методика использования технических средств
обучения на базе новых информационных ... ...... ... ... М. ... оқыту технологиясы оқушыны дамыту құралы. –
А.: 2002.
16. Құсмұхамбетов Е.М. ... ... ... және
телекоммуникация жүй-есі: оқулық.- Алматы: Дәуір, 2012
17. ... С.И. ... ... ... при ... ... Ниязова Г.Ж. Кәсіптік білім мамандығы оқушыларын оқытуда ақпараттық
технологияларды пайдаланудың психологиялық-мамандық негіздері. «Орта
Азия және ... ... ... ... ... ... атты ... ғылыми-практикалық конференцияның
материалдары. Том 2. Шымкент -2007.
19. Майер Р.В. Применение информационных технологий при ... ... ... А.В. ... ... информационных технологий в обучении
физики. – М.: Изд. центр «Академия», 2008.
21. Лапчик М.П. Информатика и технологи: ... ... // ... и ... –М. ... ... күй физикасы: оқу құралы / А.К.Даулетбекова,
Ә.Т.Ақылбеков, М.В.Здоровец, ж.б.- Астана: ... ... ... ... В.А. ... техника на уроках физики в
средней школе. – М.: ... ... ... В.П. ... ... ... ЭВМ в курсе общей физики
// Методы и средства ... ... ... Сб. ... тр. –М., ... ... А. С. ... технологии в обучении физике». Журнал
«Компьютерные инструменты в образовании», № 2, с.3-12, ... ... ... ... ... В.С., ... А.В.. Компьютеризация учебного процесса по
физике. –Минск.: Выш. школа. -2001.
27. Извозчиков В.М., Мартыненко В.П. ... ЭВМ в ... ... ... // ... физического эксперимента и ЭВМ в
учебном ... Сб. ... ... ... ... конденсированного состояния: учебное пособие / А.Т. Акилбеков,
А.К. Даулетбекова, М.В. ... ... ЕНУ им. ... ... ... А. А. ... учебно-метод. пособие для практ. занятий и
самостоят. работы студ. техн. вузов, 2007.
30. А.А. Жаксылыкова; М-во образования и ... РК. - ... ... ... Б. А. Физика: дидакт. материал; учеб. пособие для 10 ... ... - ... ... 2006.
32. Садилов К. А. Физика. Постоянный ток: метод. указания к лаб. работам
по ... току для ... всех ... / ... ... образования и науки РК. - Усть-Каменогорск: ВКГТУ, 2007.
33. International Conference on Physics and its Applications : ... : Bandung, ... 10-11 Novemb er ... ... Zhou, ... and simulation of optoelectronic devices XXI :
4-7 February 2013, San Francisco, California, United States
35. Новые технологии для преподавания и обучения 2.0 Kurup, Viji, ... ... Ш. ... ... арналған пайдалы
кеңестер». Информатика ... ... ... ... ... ... К.З. ... оқыту әдістемесі. – Алматы.: «Білім», -
2000.
38. Гаевская Е.Г., ... А.А. К ... о ... и ... ... ... ... Добро Л., Митина О.Е., Чижикова В.И. Использование в ... ... по ... ... Нургалиева Г.Г. Страновой отчет о внедрении инфармационно-
коммуникационных технологий в ... ... ... ...... – 2007.
41. Бабешко В.Н. Построение системы оценки ... ... для ... и ... ... ... XIII
Международной конференции "Применение ... ... ... г. ... 28-29 июня ... ... Л. ... учебник “Информатика” / Интернет. ... ... Қ.З., ... Г.А. ... ... ... ақпараттамдыру: Оқулық. –Алматы: Абай ат. ҚазҰПУ, 2007
44. Программирование в Delphi. Трюки и эффекты/ А.А. ... ... ... ... А. Я. ... в Delphi 6. М: “Бином”, 2002.
46. Баженова И. Ю. Delphi 7 ... ... ...... М: “ ... - ... ”, ... Культин Н. «Основы программирования в Delphi 8». - «БХВ-Петербург».
2004.
48. Bovbjerg, Barbara D.;United States. Congress. House. ... ... and ... Reform.; United States. Government
Accountability Office., Delphi ... key events leading ... of the Delphi defined benefit plans: ... before ... on Oversight and Government Reform, House ... ... D.C.], U.S. Govt. ... ... Witt-Hansen, Ole , Object Pascal med Delphi : lærebog i ... Kbh., ... 2001, 440 ... Andronikos, Manol s, Delphi, 1981, Athens
-----------------------
Жөнел ... ... ... ... ... ... ... жеке
поштaлық
жәшігіне
сaлынaды
Хaбaрлaмaлaрды
комп. желі
aрқылы
қaбылдaу және
жөнелту
тәсілі. Құпия
сөзбен
қорғaлғaн.
Компьютерлік желі
Жергілікті желі ...

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 91 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Интерактивті тақта8 бет
Компьютерлік технологияның педагогикалық мүмкіндіктері20 бет
Педагогикалық үрдісте жаңа техпологияларды тиімді пайдалану, білім беру жүйесінде шығармашылық пен ізденістерді іске асыру6 бет
Тәрбие процесінде инновациялық әдістерді қолдану.қазіргі кездегі тәрбиеде қолданатын инновациялық әдістерді схема бойынша анықтап көрсету,мазмұнын түсіндіру,мәнін анықтау5 бет
Ақпараттық (информациялық) қызмет көрсету жүйелері мен компьютерлік технологияны білім беруде қолдану мәселесі54 бет
Ақпараттық жүйе құру арқылы білім беру процесінің тиімділігін арттыру98 бет
12 жылдық білім беру мақсаты6 бет
Ақпараттық технологиялар сұрақ-жауап түрінде30 бет
Білім беру адам капиталын дамытудың алғышарты және факторы ретінде91 бет
Білім беру жүйесі16 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь