"Макроэкономикалық көрсеткіштер"

Экономиканың дамуын ұлттық есептер жүйесі (Ұ.Е.Ж.) мен халық шаруашылығының балансы жалпылама сипаттайды. Ұлттық есептің БҰҰ статистикалық комиссиясы жасаған стандарттық жүйесі әлем тәжірибеде 1953 ж. бастап қолданып келеді. Ұ.Е.Ж. мемлекеттің негізгі экономикалық көрсеткіштерін бағалау және әрбір елдердің экономикасын өзара салыстыру үшін халықаралық стандарт рөлінде қолданылады.
Ұ.Е.Ж. негізінде есептелген макроэкономикалық көрсеткіштерде материалдық және материалдық емес өндірістің айырмашылығы есепке алынбайды. Макроэкономикалық көрсеткіштерге жататындар жалпы ұлттық өнім (Ж.Ұ.Ө.), жалпы ішкі өнім (Ж.І.Ө.), таза ұлттық өнім (Т.Ұ.Ө.), ұлттық табыс (Ұ.Т.), жеке табыс (Ж.Т.)және қолда бар табыс (ҚБТ).

Жалпы ұлттық өнім(Ж.Ұ.Ө.) – бір жыл ішінде өндірілген түпкілікті тауарлар мен қызмет көрсетулердің нарықтық бағасы. Қайта, екі рет есепті болдырмау үшін оған аралық өнімді кіргізбейді. Оларға қайта өңдеуге немесе соңғы тұтынушыға ары қарай сату үшін арналған өнімдер жатады. ЖҰӨ -ді есептеу кезінде негізгі екі әдісті қолданады. Ол түпкілікті өнімге жұмсалған барлық шығындарды қосу арқылы және «табыстар ағыны» арқылы өлшенеді.
Шығындарға тұтынушылық шығындар , мемлекеттік сатып алулар, жалпы инвестиция және таза экспорт жатады.
Тұтынушылық шығындарға (С) үй шаруашылықтарының әр түрлі тауар және қызмет көрсетулерге (нан, қант, аяқ киім, телевизорлар, тоңазытқышты жөндеу) шығындары кіреді.
Инвестицияларға шығындар (І) – бұл инвестициялық тауарларға шығындар, оларға құрал жабдық, станоктар, өндірістік ғимараттар, материалды-техникалық қорлар, тұрғын үй құрылысы жатады. Жалпы және таза инвестицияны ажыратады. Жалпы инвестицияға барлық инвестициялар, яғни, істен шығатын құрал жабдықтың орнын толтыруға жұмсалатын инвестициялар да кіреді. Жаңа құрал жабдықты сатып алуға жұмсалған инвестициялар таза инвестиция деп аталады.
Мемлекеттік шығындар (G) – тауар және қызмет көрсетулердің (электроэнергия, мектептер, емханалар, саябақтар, кітапханалар және т.б.) өндірісіне тікелей жүретін шығындар.
Таза экспорт (Хп) – бұл импортты шегергеннен қалған барлық импорт.
Сонымен, шығындар бойынша ЖҰӨ - бұл елдегі барлық төрт шығындардың қосындысы:

ЖҰӨ = C+ G+ I+ Xn

Өндірістің ұлттық көлемін анықтау үшін елдегі барлық табыстардың қосындысын алады. Факторлық табыстардың төрт компанентін ажыратады: жалақы, рента, пайыз және пайда.
Макроэкономика: экономикалық мамандықтарға арналған оқулық/ А.Н. Доғалов, Н.С. Досмағанбетов - 2 бас., өңд. және толықт. - Алматы: ЖШС РПБК «Дәуір», 2012. - 416 б.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі 
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы : Макроэкономикалық көрсеткіштер
Орындаған: Байдаулетов ... ... ... ... ... ұлттық есептер жүйесі (Ұ.Е.Ж.) мен халық шаруашылығының балансы жалпылама сипаттайды. Ұлттық есептің БҰҰ статистикалық комиссиясы ... ... ... әлем ... 1953 ж. ... ... келеді. Ұ.Е.Ж. мемлекеттің негізгі экономикалық көрсеткіштерін бағалау және әрбір елдердің экономикасын өзара салыстыру үшін халықаралық стандарт рөлінде қолданылады.
Ұ.Е.Ж. негізінде ... ... ... ... және ... емес өндірістің айырмашылығы есепке алынбайды. Макроэкономикалық көрсеткіштерге жататындар жалпы ұлттық өнім (Ж.Ұ.Ө.), жалпы ішкі өнім ... таза ... өнім ... ... ... ... жеке табыс (Ж.Т.)және қолда бар табыс (ҚБТ).
Жалпы ұлттық өнім ... - бір жыл ... ... ... ... мен қызмет көрсетулердің нарықтық бағасы. Қайта, екі рет есепті болдырмау үшін оған ... ... ... ... ... ... ... соңғы тұтынушыға ары қарай сату үшін арналған өнімдер жатады. ЖҰӨ -ді есептеу кезінде негізгі екі әдісті қолданады. Ол ... ... ... барлық шығындарды қосу арқылы және арқылы өлшенеді.
Шығындарға тұтынушылық шығындар , мемлекеттік сатып ... ... ... және таза экспорт жатады.
Тұтынушылық шығындарға (С) үй шаруашылықтарының әр түрлі тауар және қызмет көрсетулерге (нан, қант, аяқ киім, телевизорлар, ... ... ... ... ... (І) - бұл инвестициялық тауарларға шығындар, оларға құрал жабдық, станоктар, өндірістік ғимараттар, материалды-техникалық қорлар, ... үй ... ... ... және таза ... ажыратады. Жалпы инвестицияға барлық инвестициялар, яғни, істен шығатын құрал жабдықтың орнын толтыруға жұмсалатын ... да ... Жаңа ... ... сатып алуға жұмсалған инвестициялар таза инвестиция деп аталады.
Мемлекеттік шығындар (G) - ... және ... ... ... ... ... ... кітапханалар және т.б.) өндірісіне тікелей жүретін шығындар.
Таза экспорт (Хп) - бұл ... ... ... барлық импорт.
Сонымен, шығындар бойынша ЖҰӨ - бұл елдегі барлық төрт шығындардың қосындысы:
ЖҰӨ = C+ G+ I+ Xn
Өндірістің ұлттық ... ... үшін ... ... ... ... алады. Факторлық табыстардың төрт компанентін ажыратады: жалақы, рента, пайыз және пайда.
Жалақы - ... мен ... ... ақысы. Бұған ведомость бойынша алынатын жалақы сомасы, әлеуметтік қамсыздандыру бойынша қосымша ... және т.б. ... ... ғимаратты, тұрғын үйді арендаға беру нәтижесінде үй шаруашылықтарымен алынатын ренталық ... ... бұл ақша ... үшін ... ол банкке салым бойынша , несиелер бойынша пайыздар.
Пайда жеке шаруашылықтар, серіктестіктер, кооперативтер иелері алатын пайда.
ЖҰӨ - ... ... пен ... ... ... ... өлшейді. Себебі бұл өлшемдер соңында бірдей болады. ... ... үшін ... көлемі шығын көлеміне тең болуы керек. Негізгі макроэкономикалық тепе-теңдік табыс пен шығынның теңдігін көрсетеді.
Макроэкономикалық талдауларда басқа да ... ... ... мен қор ... ... ... көрсетуге болады. Талдауды жеңілдету үшін жабық экономиканы қарастырамыз. Бұл экономикада мемлекет секторы жоқ деп жорамалдаймыз, демек салық та жоқ ... ... ... ... = ... + Инвестиция
Табыс бойынша:
ЖҰӨ = Қор жинағы + Тұтыну
Қорыта айтқанда ЖҰӨ-де елдің барлық азаматтарының табысы, яғни елдің өндіріс тауарлары мен қызметтерге ... ... ... ... де ... және ... , ... қатар іс жүзіндегі және потенциалды ЖҰӨ ажыратады. Нақты ЖҰӨ - бұл баға деңгейі өзгерісін ескерумен ЖҰӨ. Нақты ... ... ... ... ... ЖҰӨ = ... ЖҰӨ / баға ... :: 100%
Потенциалды ЖҰӨ - бұл толық жұмыспен қамту жағдайында яғни , фрикционды және құрылымдық жұмыссыздық жағдайында алынған ... ... ... Іс жүзіндегі ЖҰӨ - бұл циклдық жұмыссыздық ... ... ... ... көлемі.
Өндірістің ұлттық көлемін өлшеу үшін қолданылатын тағы бір көрсеткіш - жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) . Ол сол ел ... ... ... жыл ... ... ... өнімдер мен қызмет көрсетулердің нарықтық бағасы.
Жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) - ... бір ... ел ... ... барлық тауарлар мен қызметтердің нарықтық құны. Ұлттық иелігіне қарамастан, осы ... ... ... экономикалық субъектілер қызметтерінің нәтижесі жатады.
ЖІӨ =ЖҰӨ - сыртқы экономика операция бойынша сальдо
Егер де мемлекеттің жалпы ішкі өнімі ... ... ... ... болса (ЖІӨ >ЖҰӨ), онда осы елдің шеңберінде қызмет атқаратын шетел ... ... ... артық болғаны.
Таза ұлттық өнім ТҰӨ бұл қолданудан шығарылған жабдықтардың орны толтырылғаннан кейін тұтыну үшін қалған түпкі ... мен ... ... Келесі формула бойынша есептеледі:
ТҰӨ = ЖҰӨ - А,
Мұнда А - амортизациялық жарнаның сомасы. ТҰӨ-нің бік ... ... ... ... ... ... ... ағымдағы үлесін көрсетпейді, сондықтан жанама салықтың көлемі ұлттық табысты ҰТ есептегенде ТҰӨ-нің ақшалай көлемінен алынады.
ҰТ = ТҰӨ - ж.с.
Мұнда: ж.с. - ... ... ... (ЖТ) ... жеке ... ... ақшаның санын және осы жағдайдың ҰТ-тың қозғалысында орын алатын қайта бөлу ... ... Жеке ... ... ... ... ... салынатын салықтар, олардың бөлінбей қалған пайдасы, әлеуметтік сақтандыру жарналарының көлемі алынып тасталады, трансферттік ... ... = ҰТ - ... С - ... пайдасына салынатын салықтар, бөлінбей қалған пайдасы, әлеуметтік сақтандыру ... ... - ... ... бар ... ... ... алатын табыстарын сипаттау үшін қолданылады, осыны есептеу үшін жеке табыстан халық ... ... ... ... алып ... Қолда бар табыс - тұрғындардың билігінде болатын табыс.
ҚБТ= ЖТ - мұраға салық - ... ... - ... ... ... ... ... агрегаттар БҰҰ кеңесімен пайдаланылатын болды. Негізгісі ұлттық байлық, ол тарих бойы жинақталған құндылықтар ... ... ... көрсеткіші қоғамдық өнім. Оны жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ), ұлттық кіріс (ҰК), таза ұлттық өнім (ТҰӨ), ... ішкі өнім (ЖІӨ) ... ... бір жыл ... елде өндірілген товарлар мен қызметтердің рыноктық құнының сомасы.
ҰК жыл көлемінде қайта қалыптасқан өндіріс ... Оны ... үшін ЖҰӨ мен жыл ... ... ... ... ... есептеу керек (амортизация, шикізат, материалдар, т.б.).
ТҰӨ- ұлттық ... ... ... ... ... ... ТҰӨ есептеу үшін ЖҰӨ нен амортизацияны (капиталды тұтыну шығындары) шегереміз.
ЖІӨ- тек ел территориясында өндірілген, тек өз өндіріс ... ... ... мен ... ... табыс (ЖТ немесе өзіндік түсім (ӨТ)) салық төлегенге ... ... бар ... (ҚБТ) ... төлегенннен кейінгі табыс.
Таза экономикалық тұрмыс (ТЭТ (ЧЭБ)) өмір сүру сапасын ескеретін қоғамның экономикалық тұрмыс -жағдайын өлшейтін ... ... үш ... бар: ... құн ... ... немесе шығындар бойынша, кірістер бойынша. Бірінші тәсіл бойынша, бір жыл ішіндегі қосылған құндар сомаланады. Екінші тәсіл жыл көлемінде ... ... ... ... да ЖҰӨ ... ... ... әдіс бойынша жыл көлеміндегі барлық кірістер сомаланады.
ЖҰӨ нің номиналды, реалды, потенциалды түрлерін ажыратып қарауға болады. ... ЖҰӨ ... ... есептелген ЖҰӨ.
Реалды ЖҰӨ баға индексіне (дефлятор) түзетілген ... ЖҰӨ. Баға ... ... ... ... мен қызметтер бағаларының базалық жылдағы сондай бағаларға қатынасы.
Потенциалды ЖҰӨ толық жұмыспен қамтамасыздық жағдайына ... ... ... ... ... мамандықтарға арналған оқулық/ А.Н. Доғалов, Н.С. Досмағанбетов - 2 бас., өңд. және толықт. - Алматы: ЖШС РПБК , 2012. - 416 б.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Макроэкономикалық көрсеткiштер14 бет
Макроэкономикалық көрсеткіштер16 бет
Макроэкономикалық көрсеткіштер жайлы3 бет
Макроэкономикалық көрсеткіштер туралы5 бет
Макроэкономикалық көрсеткіштерге статистика мәліметтері. Инфляция,салдары,қарсы саясат. Инвестиция түсінігі,маңызы.ҚР-ғы инвестициялық қызмет сипаты14 бет
Негізгі макроэкономикалық көрсеткіштерге туризмнің әсері20 бет
Ұлттық шоттар жүйесі, Макроэкономикалық көрсеткіштер6 бет
Еңбекақының экономикалық мәні33 бет
Жалпы ұлттық өнім экономикалық категориясының теориялық аспектілері70 бет
Жұмыссыздық пен инфляцияның байланысы. Филлипс қисығы25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь