Субасудың түрлері. Негізгі себептері

1. Кіріспе
2. Субасудың түрлері. Негізгі себептері.
3. Халықтың сутаскыны мен су басу кезіндегі іс.әрекеті. Сақтық шаралары.
4. Қорытынды
5. Пайдаланылған әдебиеттер
Гидрологиялық сипаттағы табиғи құбылыстар:
- судың жоғары деңгейіндегі субасулар, ондай жағдайда қалалардың төменде орналасқан бөліктері мен басқа елді мекендері , ауылшаруашылық егістіктері және көлік пен өнеркәсіп нысандарынын су басып қалады.
- судың төменгі деңгейіндегі субасулары – кеме қатынастары, қалалар мен халық шаруашылық, жер суаратын нысандардың бұзылуы
- мұздың ерте қатуы және кеме қатынастарындағы су арықтарында мұздың қатуы болып тбөлінеді.
Бұған біз шартты түрде теңіз гидрологиялық құбылыстарын да жатқыза аламыз: цунами, теңіздер мен океандардағы қатты толқындар, тропикалық циклондар (тайфундар), мұздың қыртысы.
Су басу– 1) жер бетіндегі ағын сулардың немесе жер асты сулары деңгейінің көтерілуі; 2) өзен маңындағы жер аумағын су тасу немесе тасқын кезінде (табиғи cу басу), не өзен арнасы мен аңғарына жасанды түрде бөгет салу кезінде (жасанды су басу) судың қаптай жайылуы; 3) гидротех. ғимараттар салудан және жер беті суын тежеуден, сондай-ақ а. ш. жерлерін дұрыс суармаудан ыза деңгейінің көтерілуі. Негізінен белгілі бір алаптағы қар мен мұздың күрт еруінен және жауын-шашынның көп мөлшерде түсуінен болады.
Субасудың болу себептеріне қарай 4 топқа бөлінеді.
1.Өмір – тіршілік қіуіпсізгі: С.Арпабеков. – Алматы, 2004.
2. http://bes-asyl.kz
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
БӨЖ
Орындаған: Кусайнова Б.О
Топ: ... ... ... ... ... ... түрлері. Негізгі себептері.
3. Халықтың сутаскыны мен су басу ... ... ... ... ... ... сипаттағы табиғи құбылыстар:
- судың жоғары деңгейіндегі субасулар, ... ... ... ... ... мен ... елді мекендері , ауылшаруашылық егістіктері
және көлік пен өнеркәсіп нысандарынын су басып қалады.
- судың төменгі ... ... – кеме ... қалалар мен
халық шаруашылық, жер суаратын нысандардың бұзылуы
- мұздың ерте қатуы және кеме қатынастарындағы су арықтарында мұздың ... ... біз ... ... ... ... ... да жатқыза
аламыз: цунами, теңіздер мен океандардағы қатты толқындар, тропикалық
циклондар (тайфундар), мұздың ... ... 1) жер ... ағын ... ... жер асты ... ... 2) өзен маңындағы жер аумағын су тасу ... ... ... cу басу), не өзен арнасы мен аңғарына ... ... ... ... ... су ... судың қаптай жайылуы; 3) ... ... және жер беті суын ... ... а. ш. жерлерін
дұрыс суармаудан ыза ... ... ... ... бір ... мен ... күрт еруінен және жауын-шашынның көп ... ... болу ... ... 4 ... ... түрлері. Негізгі себептері
Субасулар– жердің әлдеқандай бөлшегін су ... су ... ... ... соның нәтижесінде материалдық шығындар пайда
болып, тұрғындардың ... зиян ... ... ... ... ... ... 2000 өзен болып саналады. Жалпы
қашықтығы 10 мың км ... Су 1,5 м 3,0 ... ... ... ... ... 0,3 тен 3,4 ... қашықтықты құрайды. Субасу 2-3 жыл жыл
мерзім аралығында, 10-15 күнде болады.
Қарағанды облысында аса ... ... ... ... ... ауданы мен Нұра ауданына қарасты Самарқанд су қоймасы субасуы
ықтимал өзендері. Онда су 15 ... 3 ... ... ... ... 0,5 тен 3 ... дейін жайылады.
Барынша су шығыны мен деңгейінің көлемін көктемгі су ... ... ... ... ... ... ... ерудің алдында қар жамылғыларындағы судың қоры, қардың ... су ... ... ауа райының жауын-шашыны
- көктемгі қар еруі алдындағы жер қыртысының көктемгі-қысқы ылғалдануы
- жер қыртысының қату тереңдігі
- жер қыртысындағы ... ... қар ... күштілігі
Субасудың болуына байланысты себептеріне қарай 4 топқа бөлінеді:
1-жазық даладағы қардың еруін тудыратын ең үлкен ағыс.
2- тау мұздақтары мен ... нан ... ... ең ... ... ... бұл ... бір жылдың шінде бірнеше рет бақылануы мүмкін.
3- Қатты жаңбыр жаууды ескертетін ең ... ... ... ... ... бірге туындайтын ең үлкн ағыс.
4- қатты желдің әсерінен көлдер мен су қоймаларына судың тұрып қалуы.
Олардың мерзімі қардың еруінен су басып, ... ... ... жауын-шашынның
әсерінен болады.
Субасудың 5-ші түрі де болады, бірақ олар ТЖ ... ... 1-ші, 2-ші ... су ... ... болады. Мөлшері мен
масштабына қарай олар тағы да 4-ке бөлінеді. Бірінші –төменгі субасулар.
Көбінесе ... ... ... олар 5-10 жылда 1 рет ... ... ... ... ... ... ауылшаруашылық
жерлерінің 10 пайызын су басады. Олар қатты әсер ... ... ... және ... ... ... келтіре қоймайды.
Екіншісі – жоғары субасулар. Көптеген жерлердің аумақтарын қамтып,
материалдық ... ... ... ... ... ... ... Кей жағдайларда адамдарды көшіруге тура келеді. Рухани ... ... өте ... ... ... 15-20 ... 1 рет ... - өте маңызды субасулар. Олар толық өзен су хауыздарын
қамтиды. ... ... ... ... рухани және материалдық
шығынға әкеліп соқтырады. Өте жиі ... ... ... ... 50-100 ... 1 рет қайталануы мүмкін.
Тасқын суымен келген субасулары Қазақстанның барлық аймақтарындағы
өзендерінде кездеседі. Осындай ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Оңтүстік-шығыста және ... ... ... ал ... ...... ... ықтиамал.
Халықтың сутаскыны мен су басу кезіндегі іс-әрекеті.
Сақтық шаралары.
Көктем кезінде өзен, көл немесе ... ... ... ... ... су ... қалуына, адам мен малдың өлім – жітіміне алып ... су ... ... ... ... жаңбыр, қардың, мұздқтардың
үздіксіз еруі, қума жел болып табылады. Судың көтерілуінен болатын су басуы
Қазақстанның барлық аймақтарындағы өзендерде ... ... ... ... мұз ... топырақ бөгеттерінің бұзылу жағдайында су басу
қаупіне дер кезінде назар аударуға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... құбылмалы ауа райының созылуы, мұз жүрген
кезде өзен жағалауына тақтамаған дұрыс. Қар ... және ... ауа ... ... үстімен жүру өте қауіпті. Судың қосымша көлемі
батпақтардың өткізгіштігін азайтады, сондықтан тіпті тексерілген учаскенің
өзі кедергіге толы және өте ... ... ... су ... кезінде мүмкіндігінше төменгі жерден жылдам кетіп, ең
болмағанда, жер бедерінің ең биік нүктесіне дейін жету қажет.
Егер сіз суда қалсаңыз, төмен ... ... аяқ ... ауыр ... ... ... ... басқа да су бетінде қалқып жүрген заттарды іздеп,
көмек күтпей-ақ оларды ... ... Егер жаға алыс ... онда ағысқа
қарсы баяу қарқынмен қырындай жүзіп барған жөн. ... ... ... ... ... жағаның бойымен көтеріліп желден қорғайтын жәйлі жерді тауып
алып көмек күту қажет.
Батқан адамға шалқылай жүзіп ... ... Оған ... ... ... жағасынан ұстап, оның шалқылай жатқызып, бос қол мен аяқты сермей
отырып жағаға ... ... ... ... кейін үзілген және ілулі тұрған электротізгіштерін,
зақымдалған газ құбырынан сақтану қажет. Үйге кірірде оның бөліктерінің су
толқынының соққысынан теңселмейтіндігіне көз жеткізу ... ... ...... тасқыннан кейінгі іркілген суды пайдалануға болмайды.
Әкелінетін су болмаған жағдайда жақын ... ... ... дейін сарқып,
ол топырақ сумен толғанша күткен жөн.
Су басу — өзен, көл немесе теңіз суының көтерілу нәтижесінде жердің
белгілі бір ... су ... ... Ол елді мекендердің су астында
қалуына, адам мен ... ... алып ... ... ... себептері нөсер жаңбыр болуы, қардың,
мұздақтардың үздіксіз еруі, қума жел ... ... ... тоғандардың кенет бұзылуынан пайда ... су басу ... Ол өз ... ... ... ұзақ ... ... болып
табылады.
Судың көтерілуінен болатын субасуы Қазақстанның барлық аймақтарындағы
өзендерде болып тұрады. Оңтүстік ... ... ... ... ... және Шығыс Қазақстанда наурыз-шілдеде,
республиканың жазықтағы ... ... ... ... ... ... таза ... негізінен
оңтүстіктегі, оңтүстік-шығыстағы тау етегіндегі және ортасындағы өзендерде,
сайларда, көктемнің ... және жаз ... ... ... Ертіс бассейінің өзендерінде байқалады. Олар көбінесе жойқын болып
келеді. Орта ... ... ... тасқынның ерекшелігі белгілі бір
жағдайларда олардың селге айналуы болып ... ... ... апатты тасқын Қазақстан аумағында Орал өзенінде
және Каспийдің бүкіл солтүстік-шығыс жағалауында болады. Кептелулер ... ... ... ... бар ... ... аудандары
Іле, Жоңғар Алатауының, Шығыс Қазақстан өзендері болып табылады.
Қорытынды
Су басу – қала, елді мекен аумақтарында және ... мен ... ... ... ... ... ... техногендік процесс.
Біздің Қазақстанда ауа-райы құрғақ келеді., сонда да зілзалалаық
субасулардың тізімінде ең соңғы орын алмайды. ... 50 ... 1 ... 800 өзен бар, ... ... ... ... көтерілуінен
болатын субасуы Қазақстанның барлық аймақтарындағы өзендерде болып ... ... жыл ... ... ... олардың
тартылуы мен мен масштабы елулі өзгеріп тұрады., мысалы, 50-100 жылда 1 рет
Қазақстан өзендерінде апаттық субасулары болып тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1.Өмір – ... ... ...... ... http://bes-asyl.kz

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Тамақ өнімдерінің және шикізаттың сапасын бақылау және бағалау» Дәннің биохимиялық бағасы5 бет
Арктикалық және субарктикалық белдеулердің табиғат зоналары9 бет
Еуразияның физикалық географиялық сипаттамасы47 бет
Еуропа6 бет
Италия Республикасы10 бет
Катонқарағай ауданы2 бет
Сыбызғы, қобыз, домбыра атауларының құрылымы мен мән-мағынасы6 бет
ТМД аумағының климаты4 бет
Тынық мұхиттың физикалық географиялық бөлінуі18 бет
Су басу кезінде тұрғындарды қорғауды ұйымдастыру13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь