ҚР жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері


Жекешелендіру- нарықтық қатынасқа өтудің түбірлі мәселесі. Ол жеке меншік секторы мен акционерлік қоғамдардың және бірлескен кәсіпорындардың алдынғы позицияларды алуын көрсететін қозғалысты анықтайды. Оның жүргізуді нарықтық қатынастын пәрменділігіне байланысты болып келеді. Жекемешелендіру- меншіктің барлық түріне мемлекеттік, ұжымдық және жекеменшіктің теңдігі мен құқығына қалыпты жағдай жасайды. Адамдарға меншікті қайтару мен байланысты өндірушілерден бәсекелесуге жарамды¬- жарамсыз өнім түрлерін өндіруге деген ынтасының арта түсуіне сенім білдіруге болады.

Қазақстан Республикасында мемлекеттің алуан түрлері мен формаларын мемлекеттенген меншікті қайта құру жолымен немесе мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру жолымен жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасы 1991 жылы КСРО елдерінен бөлініп, өз тәуелсіздігін алды. Қазақстан тәуелсіз, дербес елге айналған соң, бұрынғы КСРО елдеріндегі жүргізілген жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өту мақсатын көздеді. Ол үшін ең алдымен, барлық тауарлар мен қызметтердің бағасын либерализациялау мен мемлекеттің меншігін жекешелендіру қажет еді. Нарықтық экономика еркін баға мен жеке меншіксіз дамуы мүмкін емес.
Нарықтық экономикада маңызды орын алатын «жекешелендіру» болғандықтан, оған тоқталып кетсек:
Жекешелендіру дегеніміз – азаматтардың және заңды тұлғалардың мемлекеттік меншік объектілерін немесе мемлекеттік акционерлі қоғамдардың акцияларын сатып алу. Жекешелендірудің басты мақсаты – жекшелендірілген кәсіпорындарда экономикалық өсуі арқасында ұлттық экономиканың тиімділігін арттыру. Сонымен қатар, мемлекетік бюджет тапшылығын азайту.
Қазіргі таңда еліміздің экономикасы әлеуметтік-экономикалық модернизация мен дамуының алғашқы сатысында. Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 2007 жылы 28 ақпанда қабылдаған «Жаңа Әлемдегі –Жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына жолдауында айтып өтті: «Үлкен жауапкершілікпен айтуға болады: еліміз ауыспалы кезеңіді сәтті аяқтап, өзінің дамуының жаңа кезеңіне нық басып келеді. Әрине, бұл оңай бастама емес, оны жүзеге асыру үшін экономикада біртұтас жүйені қалыптастырып, жаңа білімді дүниежүзілік рынокта бәсекеге қабілетті бола алатындай инновациялық техника мен технологияға, тауарлар мен қызметтерге, мекемелерді басқарудың формалары мен әдістеріне бұру қажет. Және бәсекелестік күресте маңызды роль атқаратын «Жеке меншік институты және контрактілік қатынастарды дамыту» болатын. Айта кетсек, «Жеке меншік институты мен контрактілік қатынастарды жан-жақты нығайтып, жекешелендіру жүмысын жалғастыру және барлық деңгейде жеке меншік институты мен контрактілік қатынастарға құрмет сезімін тәрбиелеу. Ол бір мезгілде адамның құқықтары мен бостандықтарының кепілдіктері үшін негіз қалау. Мемлекет пен жеке меншік серіктестігінің ережесін айқын анықтайтын контрактілік қатынастарды жетілдіруге қажетті тиісті шаралар қолдануға тиіс»
1. Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік саясаттың басты мақсаты».Дала мен Қала газеті.2008ж.8 ақпан, №5 2б.
2. Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы «Жаңа Әлемдегі – Жаңа Қазақстан Мысль.-2005.-№1 2б.
3. Ж.Х.Ғабит. Методологические аспекты исследования специфической формы собственности рыночной системы хозяйства. Сб.:Международный Евразийский форум (ғыл.конф.) - А.П. Толочко.ред. – Омск: Омск. Гос. ун-т, 2003. б.163-164. ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

СӨЖ

ҚР жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері

Тексерген: Готман Л.А
Орындаған: Іліясов С.Н

Семей қаласы. 2015 жыл.
Қазақстан Республикасындағы жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері:
Жекешелендіру- нарықтық қатынасқа өтудің түбірлі мәселесі. Ол жеке меншік секторы мен акционерлік қоғамдардың және бірлескен кәсіпорындардың алдынғы позицияларды алуын көрсететін қозғалысты анықтайды. Оның жүргізуді нарықтық қатынастын пәрменділігіне байланысты болып келеді. Жекемешелендіру- меншіктің барлық түріне мемлекеттік, ұжымдық және жекеменшіктің теңдігі мен құқығына қалыпты жағдай жасайды. Адамдарға меншікті қайтару мен байланысты өндірушілерден бәсекелесуге жарамды - - жарамсыз өнім түрлерін өндіруге деген ынтасының арта түсуіне сенім білдіруге болады.

Қазақстан Республикасында мемлекеттің алуан түрлері мен формаларын мемлекеттенген меншікті қайта құру жолымен немесе мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру жолымен жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасы 1991 жылы КСРО елдерінен бөлініп, өз тәуелсіздігін алды. Қазақстан тәуелсіз, дербес елге айналған соң, бұрынғы КСРО елдеріндегі жүргізілген жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өту мақсатын көздеді. Ол үшін ең алдымен, барлық тауарлар мен қызметтердің бағасын либерализациялау мен мемлекеттің меншігін жекешелендіру қажет еді. Нарықтық экономика еркін баға мен жеке меншіксіз дамуы мүмкін емес.
Нарықтық экономикада маңызды орын алатын жекешелендіру болғандықтан, оған тоқталып кетсек:
Жекешелендіру дегеніміз - азаматтардың және заңды тұлғалардың мемлекеттік меншік объектілерін немесе мемлекеттік акционерлі қоғамдардың акцияларын сатып алу. Жекешелендірудің басты мақсаты - жекшелендірілген кәсіпорындарда экономикалық өсуі арқасында ұлттық экономиканың тиімділігін арттыру. Сонымен қатар, мемлекетік бюджет тапшылығын азайту.
Қазіргі таңда еліміздің экономикасы әлеуметтік-экономикалық модернизация мен дамуының алғашқы сатысында. Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 2007 жылы 28 ақпанда қабылдаған Жаңа Әлемдегі - Жаңа Қазақстан атты Қазақстан халқына жолдауында айтып өтті: Үлкен жауапкершілікпен айтуға болады: еліміз ауыспалы кезеңіді сәтті аяқтап, өзінің дамуының жаңа кезеңіне нық басып келеді. Әрине, бұл оңай бастама емес, оны жүзеге асыру үшін экономикада біртұтас жүйені қалыптастырып, жаңа білімді дүниежүзілік рынокта бәсекеге қабілетті бола алатындай инновациялық техника мен технологияға, тауарлар мен қызметтерге, мекемелерді басқарудың формалары мен әдістеріне бұру қажет. Және бәсекелестік күресте маңызды роль атқаратын Жеке меншік институты және контрактілік қатынастарды дамыту болатын. Айта кетсек, Жеке меншік институты мен контрактілік қатынастарды жан-жақты нығайтып, жекешелендіру жүмысын жалғастыру және барлық деңгейде жеке меншік институты мен контрактілік қатынастарға құрмет сезімін тәрбиелеу. Ол бір мезгілде адамның құқықтары мен бостандықтарының кепілдіктері үшін негіз қалау. Мемлекет пен жеке меншік серіктестігінің ережесін айқын анықтайтын контрактілік қатынастарды жетілдіруге қажетті тиісті шаралар қолдануға тиіс
Яғни, жекешелендірудің мақсаты - өндірісті монополиясыздандыру, бәсекелестікті дамытуды, сыртқы экономикалық қызмете мемлекеттік монополияны бірте-бірте жоюды және жекешелендіру елге шетелдік инвестициялар мен импорттың қажетті мөлшерін әкелуді қамтамасыз ету.
Меншік туралы заңның бірінші бабында, мемлекет иелігінен алу- мемлекеттік кәсіпорындардың шаруашылық басқару міндетін және тиісті өкілеттіліктерін тікелей шаруашылықты жүргізуге субьектілерді беру арқылы қайта құру. Ал жекешелендіру мемлекеттік меншік обьектілерін азаматтардың және басқа да заңды тұлғалардың жеке меншігіне беру дегенді білдіреді. Әрине, мұнда мемлекеттік иелігінен алу мен жекешелендірудің ара- жігін ажырата білген жөн. Айталық, мемлекеттік иелігінен алу кезінде мемлекеттік мүліктің толық немесе ішінара меншік иесі ретінде қала отырып, шаруашылықты жүргізу субьектілеріне шаруашылықты басқару құқығын ғана береді. Ао, жекешелендіруге келетін болсақ мұнда меншік обьектісі мемлекеттен біржола бөлінеді. Яғни меншік басқару құқығына иелік өзгереді.Бұл субьектілер мемлекеттік тұтқаның иелері емес.
Меншік мемлекет иелігінен алу күрделі, қарама- қайшы және әлеуметтік дай- жанжалды тудыратын порцесс. Ол бұрынғы біздің одаққа кірген республикала соның ішінде Қазақстан Республикасы үшін жаңа процесс, бірақ жиырмасыншы ғасырдағы дүниежүзілік тәжірибесіменсалыстырғанда, бұл бәлеңдей жаңа құбылыс емес, соғыс жылдарында және соғыстан кейінгі шаруашылық орнына тараған мемлекттік меншіктің тиімділігі жоғары еместігін түсінген елдер де меншікті мемлекет иелігінен ала бастады.
Ол бұрынғы социалисттік жүйеден нарықтық экономикаға көшудің өзекті шарты болып табылады,шаруашылық субъектілерінің іс белсенділігін күрт арттыру үшін, экономикалық бәсекелестікті жандандыру үшін жүргізіледі. Мемлекеттік өндіріс орындарын жекешелендіру -- ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
"Қазақстандағы жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері"
Қазақстандағы жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері
Экономикалық теория. Қазақстан Республикасының жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері
Экономикалық теорияның қалыптасуы және даму кезеңдері. ҚР жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері
Экономика саласындағы нобель сыйлығының лауреаты. ҚР-ның жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері. ҚР-ның кәсіпкерлік қызметтерінің дамуы мен ерекшеліктері
Экономикалық теория қалыптасу кезендері.ҚР жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері.Экономика саласындағы Нобель сыйығының лауреаттары
ҚР жекешелендіру мәні, кезеңдері және оның әдістері
ҚР жекешелендіру мәні, кезеңдері
Экономикалық теорияның қалыптасуы мен тарихи даму кезеңдері. Экономика ғылымы бойынша Нобель сыйлық иегерлері .ҚР жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері
ҚР жекешелендіру мәні, кезеңдері және оны жүргізу
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь