Жарықтың жұтылуы. Бугер заңы

1. Жарықтың жұтылуы. Бугер заңы
2. Қорытынды
3. Пайдаланылған әдебиеттер
Оптикалық ортаға (мысалы, зерттелетін заттың ерітіндісі) түскен жарықтың бір бөлігі шағылады, біразы жұтылады не шашырайды, ал қалғаны орта арқылы өте шығады. Сол себепті орта (зат) арқылы өткен кезде жарық ағыны біртіндеп әлсірейді. Кез келген зат электромагниттік толқындарды жұтады және шашыратады. Жарықтың жұтылуы дегеніміз түскен жарық энергиясының энергияның басқа түріне айналуы нәтижесінде жарық интенсивтілігінің бәсеңдеуі. Жарықтың жұтылуы кезінде жарық энергиясы ішкі энергияның басқа түрлеріне айналады, осы кезде затта әртүрлі құбылыстар жүруі мүмкін: жылулық қозғалыстың интенсивтілігі артуы (жылулық эффект), атомдар мен молекулалардың қозуы және иондануы, молекулалардың белсенділігі артуы (фотохимиялық эффект) және т.б.
Белгілі бір қалыңдықтағы жарықты жұтатын орта арқылы өткен жарық пен түскен жарықтың интенсивтіліктерін байланыстыратын жарықтың жұтылуының негізгі заңын француз ғалымы Бугер тәжірибе жүзінде анықтаған және ол Бугер заңы деп аталады:
; (1)
мұндағы - түскен жарықтың интенсивтілігі, - ерітіндіден өткен жарықтың интенсивтілігі, натурал логарифмнің негізі,
k – жұтылу коэффициенті деп аталады, ол жарықтың интенсивтілігіне байланысты емес, ол жарықтың толқын ұзындығына, заттың табиғатына байланысты болатын тұрақты шама.
Монохроматты жарықтың параллель шоғырының біртекті ортада жұтылу заңын Н.Бугер тағайындаған: Ортаның қалыңдығы бірдей әрбір келесі қабатында оған түскен жарық толқынының энергия ағынының бірдей бөлігі жұтылады және ол ортаның абсолюттік шамасына тәуелді емес.
Бугер заңын теориялық жолмен кейінірек неміс ғалымы И. Ламберт қорытып шығарған.
Бугер заңының негізінде қалыңдығы , концентрациясы С болатын жарықты жұтатын ерітінді арқылы өткен жарықтың интенсивтілігін анықтайық. Заттың осы қалыңдығы арқылы өткен жарықтың интенсивтілігі мынадай теңдеумен өрнектеледі:
; (2) - Бугер-Ламберт-Бер заңы
Тәжірибе жағдайында (2)-ші заң былайша жазылады:
; (3)
Мұндағы белгілі бір толқын ұзындығындағы жұтылудың молярлық коэффициенті.
(3)- ші формуладағы қарама-қарсы таңбамен алынған дәреже көрсеткіші оптикалық тығыздық деп аталады:
; (4)
(2)- ші және (3)-ші формулалардан көретіндей, түскен және жұтылған жарықтың интенсивтіліктерінің қатынасын өлшеп және шамасын біле отырып, заттың таралымын С (концентрациясын) анықтауға болады. Егер бір заттың екі ерітіндісінің концентрациялары, қалыңдықтары әртүрлі болып, жарықты бірдей жұтса, онда мына шарт орындалады: D1=D2
1.Физика курсы-Ж.Абдуллаев-Алматы-1994
2. Жалпы Физика курсы-С.Э.Фриш,А.В.Тиморева,Алматы-1971
3.Физика –Ж.Абдулла,Т.Аязбаев-Алматы-2012
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университеті
АГРАРЛЫҚ ... ... ... жұтылуы. Бугер заңы
Орындаған: ғылыми биология мамандығының
2 курс ... ... ... ... ... ... 2015 жыл
Жоспар
* Жарықтың жұтылуы. Бугер заңы
* Қорытынды
* Пайдаланылған ... ... ... ... ... ... ... заттың ерітіндісі) түскен жарықтың бір бөлігі шағылады, біразы жұтылады не шашырайды, ал қалғаны орта арқылы өте шығады. Сол себепті орта (зат) ... ... ... жарық ағыны біртіндеп әлсірейді. Кез келген зат электромагниттік толқындарды жұтады және ... ... ... ... ... ... ... энергияның басқа түріне айналуы нәтижесінде жарық интенсивтілігінің бәсеңдеуі. Жарықтың жұтылуы кезінде жарық энергиясы ішкі энергияның ... ... ... осы ... ... ... ... жүруі мүмкін: жылулық қозғалыстың интенсивтілігі артуы (жылулық эффект), атомдар мен молекулалардың ... және ... ... ... ... (фотохимиялық эффект) және т.б.
Белгілі бір қалыңдықтағы жарықты жұтатын орта арқылы өткен жарық пен түскен жарықтың ... ... ... ... ... ... француз ғалымы Бугер тәжірибе жүзінде анықтаған және ол Бугер заңы деп ... ... - ... ... ... - ... ... жарықтың интенсивтілігі, натурал логарифмнің негізі,
k - ... ... деп ... ол ... интенсивтілігіне байланысты емес, ол жарықтың толқын ұзындығына, заттың ... ... ... тұрақты шама.
Монохроматты жарықтың параллель шоғырының біртекті ортада жұтылу заңын Н.Бугер тағайындаған: Ортаның қалыңдығы ... ... ... ... оған ... жарық толқынының энергия ағынының бірдей бөлігі жұтылады және ол ортаның абсолюттік шамасына тәуелді емес.
Бугер заңын теориялық ... ... ... ... И. ... ... ... заңының негізінде қалыңдығы , концентрациясы С ... ... ... ... ... ... жарықтың интенсивтілігін анықтайық. Заттың осы қалыңдығы арқылы өткен жарықтың интенсивтілігі мынадай теңдеумен өрнектеледі:
; (2) - Бугер-Ламберт-Бер ... ... (2)-ші заң ... жазылады:
; (3)
Мұндағы белгілі бір толқын ұзындығындағы жұтылудың молярлық коэффициенті.
(3)- ші формуладағы қарама-қарсы таңбамен алынған дәреже көрсеткіші ... ... деп ... ... ші және (3)-ші ... көретіндей, түскен және жұтылған жарықтың интенсивтіліктерінің қатынасын өлшеп және шамасын біле отырып, заттың таралымын С (концентрациясын) анықтауға ... Егер бір ... екі ... концентрациялары, қалыңдықтары әртүрлі болып, жарықты бірдей жұтса, онда мына шарт орындалады: D1=D2
Заттарды жарықты жұту ... ... ... ... ... абсорбциялық (жұту) спектрофотометрия деп аталады.
Практикада екі физикалық шаманы өлшейді: өткізгіштік коэффициент және (Т) және оптикалық тығыздық ... ... ... ... жұтылған және түскен жарықтың интенсивтіліктерінің қатынасына тең шама:
; (5)
Оның мәні 0-ден (барлық жарық жұтылса) 1-ге (барлық ... ... ... аралықта өзгереді, әдетте оны пайызбен өрнектейді (0- 100 %).
Оптикалық тығыздықты (2)-ші ... ... ... және оны ... ... арқылы өрнектеуге болады:
; (6)
Оптикалық тығыздық жарықты жұтатын ... ... ... ішкі ... ... ... заттың концентрациясына, ерітіндідегі осы заттың жұту қабілетіне байланысты.
(6)-ші формуладан өткізгіштік коэффициент (Т) 100 %-дан 0 %-ға ... ... ... ... ... ... 0-ден ке дейін артады, яғни оптикалық тығыздықтың мәні кезкелген оң мәнді ... ... ... ке ... бірақ қазіргі заманғы құралдар дейін ғана өлшей алады.
Қорытынды
Қорыта айтқанда,жарықтың жұтылуы ... орта ... ... жарық қарқындылығының сол орта бөлшектерімен өзара әсерлесуі нәтижесінде жарықтың кемуі болып табылады. Жарықтың жұтылуы кезінде ... ... ... не ... иондалады не қозады және де фотохимиялық процестер жүреді.Жарықтың жұтылу заңын ... ... ең ... 1729 жылы француз ғалымы П.Бугер ашқан болатын.Ал кейінірек бұл заңды теория жүзінде 1760 жылы Ламберт жетілдіріп дәлелдеді. Яғни жарықтың жұтылуының ... заңы -- ... -- ... -- Бер заңы ... ... ... ... спектрофотометрдің көмегімен анықтайды.Сөйтіп жарық заттан өткенде толқын ұзындығы әртүрлі сәулелер түрліше жұтылады,яғни жұтылу құбылысының талғамдық ... ... ... ... ... денелер мөлдір емес денелер болып табылады да,ал көрінетін сәулелерді болымсыз аз ... ... ... ... денелер деп аталады.Бұл әдіс арқылы ерітінді арқылы өткен жарық ағынын,өткізу коэффициентін немесе оптикалық тығыздығын өлшеуге болады. ... ... ... және ... ... интенсивтіліктерінің қатынасына тең шама болса,ал оптикалық тығыздық жарықты жұтатын қабаттың қалыңдығына, кюветаның ішкі өлшеміне, жарықты ... ... ... ... осы ... жұту ... ... болады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1.Физика курсы-Ж.Абдуллаев-Алматы-1994
2. Жалпы Физика курсы-С.Э.Фриш,А.В.Тиморева,Алматы-1971
3.Физика - Ж.Абдулла,Т.Аязбаев-Алматы-2012

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Фотометриялық шамалар. Жарықтың жұтылуы. Бугер заңы8 бет
Жарықтың жұтылуы5 бет
Коллоидтық жүйелердің оптикалық қасиеттері4 бет
"Қазақстандағы ветеринария қызметі және ҚР «ветеринария туралы» заңы"6 бет
18.12.00 ж Қазақстан Республикасының «Cақтандыру қызметі туралы» Заңының негізгі мәселелері7 бет
«Қасымханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолы», Әз Тәуке ханның «Жеті жарғысы». Үндістандағы «Ману заңы»12 бет
Адам өмірі Қазақстан Республикасының Қылмыстық Заңымен қорғау объектілері ретінде18 бет
Атом молекулалық ілім. Химияның негізгі түсініктері мен стехиометриялық заңдары (Зат массасының сақталу заңы, құрам тұрақтылық заңы, еселік қатынастар заңы, көлемдік қатынастар заңы, эквиваленттер заңы, Авогадро заңы)13 бет
Ақпараты толық емес техникалық жүйенің басқару заңын синтездеу38 бет
Ақша айналыс заңы38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь