Фармацевтикалық терминдердің латын тіліндегі атаулары

Фармацевтикалық терминология /гр. pharmakeia -дәрі-дәрмектің жасалуы және колданылуы/- медицина терминологиясының негізгі бір саласы болып есептелінеді. Фармацевтикалық деген сөз гректің “pharmacon” (дәрі) сөзінен шыққан. Ал фармакология дегеніміз - бұл дәрі-дәрмектердің ағзадағы әсерін тигізу жөніндегі ғылым. Фармация – бұл өсімдіктен, мал өнімдерінен, минералдан және синтез әдісімен алынған дәрі-дәрмектердің өндірісі мен қолданылуы. Фармакопея – кітап. Осы кітапқа дәрі-дәрмектердің атаулары мен дәрі түрлері, препараттар туралы жазылған мемлекеттік заңдардың жинағы кіреді.
Фармацевтикалық терминдер алуан түрлі фармацевтикалық ұғымдарды білдіреді:
1. дәрінің дәрілік түрлерін /ұнтақ, ертінді, таблетка т.б./;
2. дәрілік өсімдіктердің аттарын /ботаникалық номенклатура/;
3. өсімдік пен жануар тектес шикізаттарының түрлерін /тамыр, гүл/;
4. химиялық қосылыстардың жүйелі /ғылыми/ атаулары , химиялық.
номенклатура;
5. дәрі-дәрмектердің тривиальды /шартты/ аттарын.
Кейбір фармацевтикалық терминдердің түсініктемесі
1. Дәрі-дәрмек.Дәрі-дәрмек дегеніміз - бұл өсімдіктен, мал өнімдерінен, адам тіндерінен, минералдан және синтез әдісімен алынған зат.
2. Дәрілік зат– биологиялық зат немесе химиялық қосылыстардан тұратын дәрі.
3. Дәрілік өсімдік шикізаты– медицинада қолданылатын өсімдік шикізаттары (шөп, тамыр, жапырақ, гүл, тамырсабақ және т.б).
4. Дәрінің түрі- өсімдіктің шикізатқа немесе дәрілік затқа айналған қолайлы қалпы (ерітінді, таблетка, экстракт, жағатын май, балауыз дәрі, пилюля, ұнтақ т.б.).
5. Дәрілік препарат– арнайы дәрілік түрлерінен тұратын дәрі-дәрмек.
6. Ықпалды зат- терапевтік, профилактикалық және диагностикалық ықпал ететін дәрі бөлігі.
7. Белгіленген мөлшерде бір немесе бірнеше ықпалды заттың бір дәрілік түрінде кіретін дәрі-дәрмектерді құрастырылған дәрі-дәрмектердеп атайды.
Дәрі-дәрмектердің тривиальды атаулары
Көптеген дәрі-дәрмектердің атаулары химиялық қосылыстар болып есептелінеді. Мысалы, мыс оксиді, фоли қышқылы. Бірақ, олар дәрі-дәрмектердің номенклатурасында ғылыми /жүйелі/ атаулар емес, тривиальді (латын trivialis, е -дағдылы, әдеттегі) атаулар сияқты қолданылады.
Ғылыми, яғни жүйелі атаулар дәрі- дәрмектердің химиялық құрамын қамтып көрсетеді.
1. М.Н. Чернявский, Латинский язык и основы медицинской терминологии, Учебная литература для студентов медицинских вузов, Москва, «Шико», 2013г.
2. Орманов Н.Ж., Сырманова Н.Р., Орманова Л.Н., Жалпы рецептура. Жалпы фармакология, Алматы, 2012г.
3. Н.И. Зуева, И.В. Зуева, В.Ф. Семенченко, Латинский язык и фармацевтическая терминология, Учебное пособие, Москва, «ГЭОТАР - Медиа», 2012 г.
4. Панасенко Ю.Ф., Основы латинского языка с медицинской терминологией: учебник для мед.училищ и колледжей, М., ГЭОТАР, - медиа, 2012 г.
5. Марцелли А.А., Латинский язык: учебное пособие, - 3 –е издание, перераб.и доп.- Ростов- на -Дону: Феникс, 2011г.
6. Д.А.Харкевич, Фармакология, Учебник, Москва, «ГЭОТАР - Медиа», 2010г.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы:Фармацевтикалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі
Орындаған: Қабылахметов ... ... ... - 2016 оқу жылы
Фармацевтикалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі
Фармацевтикалық терминология /гр. pharmakeia -дәрі-дәрмектің жасалуы және ... ... ... ... бір ... ... ... Фармацевтикалық деген сөз гректің "pharmacon" (дәрі) сөзінен шыққан. Ал фармакология дегеніміз - бұл дәрі-дәрмектердің ағзадағы әсерін тигізу жөніндегі ғылым. ... - бұл ... мал ... ... және ... ... алынған дәрі-дәрмектердің өндірісі мен қолданылуы. Фармакопея - ... Осы ... ... ... мен дәрі ... ... туралы жазылған мемлекеттік заңдардың жинағы кіреді.
Фармацевтикалық терминдер алуан ... ... ... ... ... ... түрлерін /ұнтақ, ертінді, таблетка т.б./;
* дәрілік өсімдіктердің аттарын /ботаникалық номенклатура/;
* өсімдік пен ... ... ... ... ... ... химиялық қосылыстардың жүйелі /ғылыми/ атаулары , химиялық.номенклатура;
* дәрі-дәрмектердің тривиальды /шартты/ аттарын.
Кейбір фармацевтикалық терминдердің түсініктемесі
* Дәрі-дәрмек.Дәрі-дәрмек дегеніміз - бұл өсімдіктен, мал ... адам ... ... және синтез әдісімен алынған зат.
* Дәрілік зат - биологиялық зат ... ... ... тұратын дәрі.
* Дәрілік өсімдік шикізаты - медицинада қолданылатын өсімдік шикізаттары (шөп, тамыр, ... гүл, ... және ... ... ... ... ... немесе дәрілік затқа айналған қолайлы қалпы (ерітінді, таблетка, экстракт, жағатын май, балауыз ... ... ... ... ... ... - ... дәрілік түрлерінен тұратын дәрі-дәрмек.
* Ықпалды зат- терапевтік, профилактикалық және диагностикалық ықпал ететін дәрі бөлігі.
* Белгіленген мөлшерде бір ... ... ... ... бір ... ... кіретін дәрі-дәрмектерді құрастырылған дәрі-дәрмектердеп атайды.
Дәрі-дәрмектердің тривиальды атаулары
Көптеген дәрі-дәрмектердің атаулары химиялық қосылыстар болып есептелінеді. Мысалы, мыс ... фоли ... ... олар ... ... ... ... атаулар емес, тривиальді (латын trivialis, е -дағдылы, әдеттегі) атаулар сияқты қолданылады.
Ғылыми, яғни жүйелі атаулар дәрі- дәрмектердің химиялық құрамын қамтып ... ... ... ... - ... -4метиламино-пиразолон - 5 -метансульфонат натрия
1. Анальгин
Транс - 9,13 - Диметил - 7 - 1/1,15 - три ... - 5 мл - 6/ ... - ... ол
2. Ретинол
(Витамин А)
Дәрі-дәрмектердің ғылыми (жүйелі) атаулары күрделі болғандықтан күнделікті қолдануға ыңғайсыз. Соған орай, қысқа, және түсінікті болу үшін тривиальды ... ... ... ... - бір ... бірнеше белгілерінен негізделген жасанды жаңа сөздер. Дәрі-дәрмектердің тривиальды атауларында мынандай белгілер болуы мүмкін: заттың неден жасалғаны, химиялық құрамы, синтез ... ... ... ... ... тобына қатыстылық анатомиялық немесе физиологиялық жағынан сипаты , кездейсоқ ассоциациялар.
Дәрі-дәрмектердің номенклатурасы көп елдерде екі тілде ... ... және ана ... ... аты атау ... ... түріндегі жалғауға аяқталады дa, септеудің IIтүрі /Gen. sing, i / netrum зат ... ... ... Ал ... және қазақша баламасында латын тіліндегідей, бірақ "um"жалғауы түсіп қалған. Мысалы:
лат.
Tetraсyclinum
Analginum
орыс. қаз.
тетрациклин
анальгин
Тривиальды атауларында екпін соңғының алдындағы буынға түседі. ... ... жоқ ... ... патенттелген саудалық атаулар, біркелкі болу үшін -um жалғауын алады, ілік септікте -- і . ... Lasix - Lasixum; ... - ... ... ... ілік ... I септеу зат есімі сияқты септеледі. Мысалы: Nospa - Nospae.
Тривиальды атаулардың жасалу моделі
Жұрнақталу
Menth + ol + ... + ... ... + in + ... + жұрнақ+ жалғау
Ментол
Атропин
Қосымша арқылы
Аn + alg + in + um
приставка +түбір+жұрнақ + жалғау
Анальгин
Түбірлердің ... ... + lас + ... түбір + жалғау
ара + сүт + жалғау
Апилак
Аббревация (қысқарған) сөз)
А. Т. Ф.
Аденазинтрифосфор кышқылы
Сөз құрамында жиі кездесетін сөз бөлшектері
Дәрі-дәрмектерді тез еске ... және ... ... түсіну үшін жиі кездесетін түбірлерді білу қажет. Дәрі-дәрмектердің аттарында бірнеше рет кездесетін түбірлерді жиі ... ... деп ... ... ... ... атауында кездесетін түбірлер
лат. сor -/ жүрек/ - Corvalolum, i n
грек. cardi -/ жүрек/ - Cardiaminum, i n
Латын тілінде етістік ... ... ... ... ... ... Шақ ... 6 түрі бар: (Бірақ, біз бір түрін өтеміз - осы ... - tempus ... Рай ... ... - ... ... ... - ашық рай
modus conjunctivus - шартты рай
modus imperativus - бұйрық рай
* Екі түрі ... ... - ... ... pluralis - ... ... Жақ ... (personae)
Медициналық терминологияда үшінші жақтың жекеше және көпше түрлері қолданылады.
* Етіс ... activum - ... ... passivum - ... ... ... ... жасайтын істі білдіреді (Мен кітап оқып отырмын). Ырықсыз етісте істі кім ... ... (Шөп ... ... ... және ырықсыз етістерде қолданылады.
Салт етістіктер тек негізгі етісте қолданылады.Aegrotus pneumonia laborat (act). ... өкпе ... ... ... ... ... ... негізі қандай дауыстыға аяқталатынына қарай, етістіктер төрт топқа бөлініп, төрт түрлі үлгі бойынша жіктеледі.
І
ІІ
ІІІ
IV


дауыссыз немесе - и
- ... ... ... үшін ... ... рай ... формасының - re жалғауын алып тастау керек. Жіктеудің ІІІ ... ... ... ere алып ... ... ... - е қысқа болып тұр, түбірге де, жалғауға да жатпайды, жай ғана екеуін қосып тұр.
Infinitivus
Негізі
Жіктеудің түрі
curare
habere
dignoscere
diluere
audire
cura ... ... түрі ... ... тұрады:
* осы шақтың 1 жақ ашық райдағы негізі етістегі формасы - о ... ... ... - re ... алдындағы дауысты дыбыспен бірге.
* жіктеудің түрі
Мысалы:
signо, are 1 - белгілеу
habeo, ere II - ... ... ere III - ... су қосу
аudio, ire IV - тыңдау
Ашық ... ... ашық ... ... және ырықсыз етістің формалары (Praesens indicativi activi et passivi) сөздің негізіне жіктік жалғаулары жалғануы арқылы жасалады.
PІA ... - tsing - ... жақ 3 ... - ntpl - ntur
Жіктеудің І түрі
cura - ... - ... - ... - ... ІІ түрі
misce - t
misce - nt
misce - ... - ... ІІІ ... - i- ... - u ... - i- ... - u ... ІVтүрі
audi - t
audi - u - nt
audi - ... - u - ... ... ІІІ ... ... етістерді PІA, PІP формаларының жасалуында түбір мен жалғауының арасында - і - дауысты дыбысы пайда ... ал ... ІІІ және IV ... ... етістіктерде көпше түрінде - u - ... ... ... ... рай
(Conjunctivus)
Шартты райда сөйлеуші іс-әркеттің, қимылдың шартын білдіреді. Рецептурада латынның шартты мағыналарының біреуі ғана беріледі - іске ... ... ... ... ... шартты райдың жалғауымен беріледі:
Араластырылсын
Белгіленсін
Pleft0raesens conjunctivi activi et passivi осы шақтың негізінен және жіктік ... ... ... ... ... ... арқылы жасалады. Жіктеудің І түрінде негізіндегі дауысты дыбысына ауысады. Жіктеудің ІІ, ІІІ, IV ... ... - ... ... шақ ... рай ... ... шақ шартты рай
ырықсыз етіс)
Жіктеудің
І түрі
Жіктеудің
ІІ түрі
Жіктеудің
ІІІ түрі
Жіктеудін ІVтүрі
sign - e - t
sign - e - ... - а- ... - а - ... - a - ... - a ... - a- ... - a - nt
sign - e - ... - e - ... - а - ... - а- ... - a - ... - a - ... - a - ... - a - ntur
Бұйрық рай (Imperativus)
Бұйрық райдың екі формасы бар: екінші жақтың ... және ... ... ... ... ... І, ІІ, I түрлерінде тұйық райдың - re жалғауының алып тасталуы арқылы жасалады, ал ... ІІІ ... ... ... ... ... ... түрінің екінші жағын жасау кезінде жіктеудің І, ІІ, IV түрлерінде етістіктің негізіне - te жалғауы, ал ... ІІІ - ... -ite ... ... ... ... ... жақтың көпше түрі
I cura - ... misce - ... solve - ... audi - ... - te (емдеңдер)
misce - te ... - i - te ... - te ... кездесетін етістіктер
Рецепте етістіктер бұйрық және шартты райда қолданылады. (Іmpеrаtivus et Conjunctivus).
Рецепттерде етістіктердің қолданылуы.
Imperativus
Conjunctivus
Da. Бер. Signa Белгіле Misce. Da. SignaАраластыр. Бер ... ... ... ... ... Араластырылсын Араластыру
Sterilisa. Зарарсыздандыр Repete. Қайтала
Da tales doses numero
Саны осындай мөлшерімен бер
Sterilisetur. Зарарсыздандырылсын Зарарсыздандыру
Repetatur. Қайталансын. ... tales doses ... ... ... ... саны.
Осындай мөлшермен берілсін саны.
Рецепте fierі деген етістіктің қолдану мысалдары
Imperativus
Conjunctivus
Misce, fiant ... fiat ... ... үшін ... ... үшін ... fiat ... май жасау үшін араластыр
Misce, fiat linimentum
Линимент жасау үшін араластыр
Misce, fiat pasta
Паста жасау үшін ... fiat ... ... ... ... үшін ... fiat ... vaginale
Вагинальды суппозиторий жасау үшін араластыр
Латын тіліндегі химиялық номенклатура
Химиялық номенклатураға химиялық элементтері және оның қосылыстары кіреді.
Химиялық элементтер
Химиялық элменттердің ... ... атау ... ... ... да септеудің IIтүріне жататын зат есімдері болып ... ... Kalium, in- ... in - ... тыс: Sulfur, uris n / III ... күкірт
Phosphоrus, i m /II- септеу/- фосфор
Қышқылдар атаулары (қышқыл- Acidum, i n)
Қышқылдың латынша атауы екі сөзден ... ... зат ... ... ... ... I ... сын есімінен болған анықтауыш.
Оттекті қышқылдардың латынша атауының анықтауышының бейметалдың атауының негізіне "іс"- um немесе "os" деген ... ... ... ... ... тотығу дәрежесі жоғары екендігін білдіреді. /қазақ атауында анықтауышы жалғаусыз/.
"os" жұрнақ қышқылдың тотығу дәрежесі төмен екендігін ... ... ... ... - ты, -ті, -лы ... ... Acidum sulfur - ic-um - күкірт қышқылы Acidum sulfur - os-um - ... ... ... ... латынша атауының анықтауышы бейметалл атауына "hydro" деген приставка және "ic-um" жазылады. /қазак атауында анықтауышы деген сөзбен аяқталады.
Қышқылдардың жасалу ... ... ... ... іс ... дәрежесі жоғары
жесікөп
Acidum os (um)
-ты,-ті
тотығу дәрежесі төмен
Acidum hydro...ic (um)
сутек
оттексіз
Кейбір қышқылдардың атауы
Латынша атаулары
Қазақша атаулары
а) Acidum aceticum
A Acidum citricum
A Acidum folicum
Acidum nitricum
сірке ... ... ... фоли қышқылы қышқылы
б Acidum arsenicosum
Acidum nitrosum Acidum sulfurosum
мышьякты қышқыл азотты ... ... ... ... , Acidum ... Acidum ... / ... қышқылы күкіртсутек қышқылы йодсутек қышқылы
Оксидтердің атаулары
Оксидтердің, гидроксидтердің және пероксидтердің атаулары екі зат ... ... ... сыңары- ілік жалғаулы элементтердің атауы, екіншісі- атау күйіндегі оксидтердің тобының аты: oxydum, ... ... ... ... ... - деген түбір құрамында оттегі бар екенін білдіреді.
Жасалу моделі
Химиялық элемент (Gen) +оксид тобының аты
Латынша ... ... ... ... ... ... ... латынша атаулары екі зат есімнен тұрады: бірінші сыңары -ілік жалғаулы катионның немесе дәрілік заттың тривиальды аты; екіншісі -атау ... ... ... ... ... ... қышқылдардың тұздарында аниондардың атаулары септеудің екінші түріне жататын /neutrum/зат есімдерінен болады. / -id;um,id-i/,ал оттекті қышқылдардың тұздарына -- септеудің IIIтүріне ... ... ... ... ... -is-itis/.
Негізгі түздарда аниондардың аттары subдеген приставка арқылы ал қышқыл тұздарда hydroдеген приставка арқылы жасалады.
Аниондардың ... ... ... аты
Nom Gen Род
as atis m
III
sulfas,atis
m
-ат
сульфат
is itis
m
III
sulfis, itis
m
-ит
сульфит
idum idi
n
II
sulfidum.
in
-ид
сульфид
в) sub + nitras, atis m - негiзгi ... hydro + tartras, atis m - ... мен ... ... мен калий тұздарының латынша атауын дәрілік заттың атауына natrium немесе kalium деген сөзді қосып айтады. Сөз дефис арқылы және кіші ... ... ... ... ... ... (i) - natrium ... Натрий кофеин - бензоаты
Coffeinum (i) - natrii benzoas (-atis)
Эфирлердің атаулары (aether, eris m)
Эфирлер тұздар сияқты екі зат есімнен: ілік ... ... ... атау ... ... ... ... түрады. Эфир атауының құрамында yl деген бөлшек міндетті түрде кіреді.
Эфирлердің жасалу моделі
катион
+ анион
Қазақша ... Phenylii ... ... ... ... ... салицилаты амил нитриті
Gen.
Methylii Phenylii Amylii
salicylatis salicylatiss nitritis
метил салицилатының фенил салицилатының амил нитритінің
NB! Қазақ тілінде эфирлердің ... екі ... ... ал орыс тілінде бір
сөзден /фенилсалицилат; амил нитрит./
Рецепт - латын recipio, ere -алу деген мағынаны білдіретін ... ... ... ... ... беру және қолдану тәсілі туралы белгіленген ереже бойынша жазылған дәрігердің фармацевтке ұйғарымы.
Рецепт стандартты қағазда ... ... ... сиямен анық, қатесіз жазылады. Рецептте қателерді түзеуге болмайды. Дәрігердің қолы мен мөрі ... ... ... ... ... ... құрамы төмендегідей:
* Inscriptio емдеу мекемесінің мөрі мен шифры
* Datum-рецептің жазылған күні3.Nomen aegroti-науқастың аты- ... Aestas ... ... Nomen medici - дәрігердің аты-жөні
* Praescriptio -- ... ... ... ... ... - ... ... түрде деген сөзбен үндеу беру.
2) designatio materiarum - ... ... ... ... Subscriptio - дәріні қандай түрде, қай мөлшерде беру жөнінде -дәрігердің фармацевтке нүсқауы.
8. Signatura - ... ... ... ... ... арналған дәрігердің нүсқауы. Орыс және ана тілінде жазылады.
* Nomen medici et sigilum medici - дәрігердің қолы мен жеке ... ... ... ... жүйесі
Рецептте дәрі-дәрмектердің мөлшерлерін белгілеу жүйесі төмендегідей:
а) сусымалы
заттарға 1 грамм - 1,0 (gramma)
2 грамм - 2,0 duogrammata
1 дециграмм -0,1 decigramma
3 ... - 0,3 tria ... ... ... миллиграмм- 0,001 milligramma
1 децимиллиграмм - 0,0001 decimilligramma
1 микрограмм - 0,00001 ... ... ... заттардың мөлшерлерінің миллилитр арқылы араб цифрмен белгілейді:
1 мл- 1 ml ... мл- 3 ml (tria ... мл- 5 ml (guingue ... мл- 0,1 ml ( ... : Recipe : Liguoris Ammonii anisati 1 ml
1 ... кем ... ... дәрілік заттың мөлшері рим цифры арқылы белгіленеді және оның алдында guttam (Ace. sing) немесе guttas (Acc.pl) ... ... сөз ... Olei Menthae ... guttas III
в) Антибиотиктердің мөлшерлері қысқаша түрде Е. Д. / бірлік әсері/ ... Rp: ... natrii 250000 ... екі я ... ... ... ... болатын болса, олардың дозасы тек бір рет ақырғы дәрілік заттан кейін, сонымен бірге цифрдің алдында гректің ana ... ... ... сөзі ... ... Rp: ... ana 0, 25
Рецепт үлгісі
Приложение №2
к приказу Минздрава ... ... А6 Код ... по ОК ... ... по ... ... Казахстан
Наименование учреждения
Медицинская документация
Форма № 107/у
утверждена Минздравом РК
20.10.93г. №437
МЕКЕМЕНІҢ ... ... ШИФР ... Е Ц Е П ... ... ЕРЕСЕККЕ АРНАЛҒАН
ДЛЯ РЕБЕНКА ДЛЯ ВЗРОСЛОГО
(сызып қою керек. подчеркгуть.)
19 ... жыл ... ... ... ... ... ... жасы
___________________________________________________________________________
Ф.И.О. больного, возраст _____________________________________________________
Дәрігердің аты-жөні _________________________________________________________
Ф.И.О. врача _______________________________________________________________
теңге
тиын
Rp.
теңге
тиын
Rp.
теңге
тиын
Rp.
Дәрігердің қолы мен жеке мөрі ... ... ... - профилактикалық мекемесінің шифры типографиялық әдіспен басылады не болмаса мөр ... ... ... ... ... немесе пасталы қаламмен латын тілінде жазылады, жөндеуге болмайды;
* бір бланкада мыналар жазуға рұқсат етіледі:
* сандық санаққа жататын бір ... ... ... ... ... бір дәрі; немесе есепке жатпайтын 1-3 дәрі;
* қысқартылған белгілер тек қабылдаған ереже ... ғана ... ... және ... ... - ... (0,001; 0,02; 0,5; 1,0) ... заттар - миллилитрмен, граммен және тамшылармен көрсетіледі;
* қабылдау тәсілі қазақ және орыс ... ... ... ... ... және т.б. осы сияқты жалпы нұсқаулар орын алмайды;
* рецепт толтырғанда дәрінің толық құнын төлеу үшін ... не ... ... ... алу үшін (ОСМ, ... ... ... тегін);
* қажеттілерінің астын сызу керек және жеңілдік ... ... ... ... қолы оның жеке мөрімен расталуы қажет.
дара дайындалған дәрінің № ... ... ... ... ... ... тез жасап беру қажеттігі болса, дәрігер рецепттің оң жағының ... Cito! ... Statim ... / деген сөздер жазады.
2. Егер емдеу мерзімі ұзақ ... ... оң ... ... Repete! /Қайталау/ деген белгі қояды.
Рецепттің латын тілінде жазу ережесі
Рецепттің латын тілінде жазылатын бөлімі Recipe: /Ал:/ деген сөзбен басталады. Одан ... ... ... ... ... Әр ... аты жаңа ... басталады да бас әріппен жазылады. Сонымен бірге дәрілік заттардың аттары міндетті түрде ... ... ... ... ... ... ... тілі грамматикасына негізделген:
Сөздердің өзара грамматикалық байланысу моделі:
left0left0не? қанша?
Рецепт жолының жазылуы
Рецептте бас әріппен жазатын мынадай сөздер: ... әр ... ... бірінші сөз, дәрілік өсімдіктердің аттары, дәрі-дәрмектердің тривиалды аттары, химиялық элементтердің атаулары.
Кіші әріппен төмендегі ... ... ... бөлшектерінің түрлері,
аниондар атаулары, сын есімдер, калий немесе натрий /калий мен натрий органикалық тұздар/
Мысалы: Recipe : ... ... ... tales doses numero 10 in ... Decocti radicis ... 20,0 -200 ml
Natrii hydrocarbonatis 4,0
Liguoris Ammonii anisati 20 ... ... 20 mlMisce. Da. ... терминдерде қиыспай байланысқан анықтауыш жекеше түрінде түрады, ал қиыса байланысқан жекеше немесе көпше түрінде.
Мысалы: ... ... ... ... ... майы ... меңдуана майы(беленное)
3. майсана майы (кастровое)
4. ментол майы(ментоловое)
5. бұрыш жалбызы майы (мяты перечной)
6. шырғанақ (облепиховое)
7. күнбағыс (подсолнечное)
8. терпентин ... ... ... (шиповника )
10. эвкалипт (эвкалиптовое)
11. бадам (миндальное)
12. зәйтүн (оливковое)
13. шабдалы (персиковое)
14. ... ... эфир ... (i) ... ... Ricini
----------- Mentholi
----------- Menthae piperitae
----------- Hippophaes
----------- Helianthi
----------- Terebinthinae
----------- Rosae
----------- Eucalypti
----------- Amygdalarum
----------- Olivarum
----------- Persicorum
----------- Lini
----------- Citri
Ережеден тыс: какао майы - Oleum (i) ... май - solutio (onis) ... oleosa ... май ... Ріх (icis) liquida ... Үш және одан көп ... ... сөздердің орын тәртібі былай болады: Басыңқы сөзден кейін қиыспай байланысқан анықтауыш тұрады -- қиыса байланысқан анықтауыш соңында тұрады.
ненің? 2 ... 3 ... 4 ... ... қышқылының спиртті ерітіндісі
Nom. Solutio Acidi salicylici spirituosa
Gen. solutionis Acidi ... ... ... ... us m, ... аты
Латынша аты
1. бор спирті /бор қышқылының
Spiritus Acidi borici
спирті/
2. қүмырсқа спирті
Spiritus Acidi formicici
/қүмырсқа қышқылының спирті/
3. салицил спирті
Spiritus Acidi ... ... ... ... спирт
6.ментол спирті
7.мүсәтір спирті
8.сабын спирті
Spiritus aethylicus (i)
Spiritus camphoratus (i)
Spiritus Mentholi
Solutio (onis) Ammonii ... ... ... ... ... ... ... жиі кездесетін түбірлер
Түбір
Терапевтік, анатомиялық, физиологиялық, фармакологиялық, сипаттамасынан хабар
Мысалдар

Латын тілінде
Орыс және қазақ тілінде
1
-aesthes-
-естез-
жансыздандырғыш дәрі-дәрмектер
Anaesthesolum, i ... ... ... , i n
3
-anth-
-ант-
өсімдіктен жасалған дәрі-дәрмектер
Strophanthinum, i n
4
-asthm-
-астм-
демікпеге қарсы дәрі-дәрмектер
Asthmatinum, i n
5
-barb-
-барб-
ұйықтатқыш дәрі-дәрмектер
Barbamylum, i ... ... ... ... бір ... ғана ... ... дәрі-дәрмектер
Trimecainum, i n
7
-cill(in)-
-цилл(ин)
антибиотиктер- пенициллиндер
Phenoxymethyl-
penicillinum, i n
8
-cycl(in)-
-цикл (ин)
антибиотиктер-тетрациклиндер
Cyclobarbitalum, i n
9
-ephedr-
-эфедр-
қылқанның алкaлоидтері
Ephedrolum, i n
10
-erythr-
-эритр-
антимикробтық дәрі-дәрмектер
Erythromycinum, i n
11
-lax
-лакс-
іш өткізетін
Laxatolum
12
-glyc-
-глиц-
қантқа, ... ... ... i ... ... ... i ... дәрі-дәрмектер
Morphocyclinum, i n
15
-myc(in)-
-mycet(in)-
-strept-
-миц (ин)-
-мицет (ин)-
-стрепт-
антибиотиктер-стрептомициндер
Mycoseptinum, i n
Streptomycinum, i n
16
-oestr-
-эстр-
әйел жыныс гормондық препараттары
Octoestrolum, i n
17
-phyll-
-филл-
жапырақтардан бөлінген алкалоидтар
Euphyllinum, i n
18
-poly-
-поли-
бір тектес ... ... i ... ... ... i ... сульфаниламидтер
Sulfadimezinum, i n
21
-synth-
-синт-
синтез әдісімен алынған препараттар
Synthophyllinum, i n
22
-thyr-
-тир-
қалқанша безін емдеуге арналған гормондық препараттар
Methothyrinum, i ... ... i ... vir, ... ... ... гормондық препарат
Testosteronum, i n
Химиялық сипаттамасынан хабар
25
-aeth-
-эт-
этил тобының болуы
Aethamidum, i n
26
-benz-
-бенз-
бензол тобының ... i ... ... ... ... i ... ... болуы
Ichthуolum, i n
29
-meth-
-мет-
метил тобының болуы
Methylenum, i n
30
-naphth-
(-phth-)
-нафт-
-(фт-)
нафталан және оның туындыларының болуы
Naphthizinum, i ... ... ... ... болуы
Phenolum, i n
33
-phthor-
-фтор-
фтордың қосылыстары
Phthophenazinum,
i n
34
-thi- (o)
-ти- (о)
құрамына күкірт атомы кіретін ... i ... ... ... ... i ... ... және глюкозидтер
Theophyllinum, i n
37
-zol-
-zin-
-zid-
-zon-
-зол-
-зин-
-зид-
-зон-
азот тобының болуы
Methylsulfazinum,
i n
Papazolum, i n
Әдебиеттер
+ М.Н. ... ... язык и ... ... ... ... ... для студентов медицинских вузов, Москва, , 2013г.
2. Орманов Н.Ж., Сырманова Н.Р., Орманова Л.Н., ... ... ... ... ... ... Н.И. Зуева, И.В. Зуева, В.Ф. Семенченко, Латинский язык и ... ... ... пособие, Москва, , 2012 г.
4. Панасенко Ю.Ф., Основы латинского языка с медицинской терминологией: учебник для мед.училищ и колледжей, М., ГЭОТАР, - ... 2012 ... ... А.А., ... язык: учебное пособие, - 3 - е издание, ... доп.- ... на ... ... ... ... ... Учебник, Москва, , 2010г.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Фармацевтикалық терминдердің латын тілінде дәріптелуі5 бет
Фармацевтикалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі4 бет
"Анатомиялық терминдердің латын тілінде дәріптелуі"4 бет
XIX ғасырдың соңы XX ғасырдың басындағы Латын және Солтүстік Америкадағы халықаралық қатынас12 бет
«Кеңістік» концептісіндегі жер-су атауларының вербалдануы3 бет
«Ойын-сауық объектілері атауларының ерекшеліктері»58 бет
І.есенберлиннің “көшпенділер” романындағы жылқы атауларының этнолингвистикалық мәні41 бет
Айнымалылар, файлдар атауларын таңдау және оларға берілетін түсініктеме. Программалау стилі, деректерді енгізу және шығару18 бет
Анатомия терминдерінің латын тіліндегі дәріптелуі8 бет
Анатомия терминдерінің латын тіліндегі дәріптелуі жайлы17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь