Қазақстандағы банктік жүйенің даму тарихы

МАЗМҰНЫ

І КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4

І. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ БАНКТІК ЖҮЙЕНІҢ ДАМУ ТАРИХЫ
1.1 БАНКТЕРДІҢ НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РОЛІ ... ... ... ... ... ... ...5

ІІ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ 1991 ж. БЕРГІ БАНКТІК РЕФОРМА.
2.1 1995 ж. ҚАЗАҚСТАННЫҢ БАНКТІК ЖҮЙЕСІН РЕФОРМАЛАУ
БАҒДАРЛАМАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
2.2 Банктік жүйенің әрі қарай реформалануы ... ... ... ... ... ... ... ..13
2.3 БАНКТІК ҚЫЗМЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ НЕГІЗІ
БАНКТЕРДІҢ ТИПТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16


ІІІ БАНК ҚЫЗМЕТІНІҢ ҚҰРЫЛУЫ МЕН ТОҚТАТЫЛУЫ.
3.1 БАНКТЕРДІҢ ҰЛТТЫҚ БАНКПЕН ҚАРЫМ.ҚАТЫНАСЫ ... ... ... ... .18
3.2 БАНКТЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ КЛИЕНТТЕРІ АРАСЫНДАҒЫ
ҚАРЫМ.ҚАТЫНАС. БАНКТІК ҚЫЗМЕТТІ БАҚЫЛАУ МЕН
ҚАДАҒАЛАУ. БАНК ҚЫЗМЕТІНДЕГІ ТӘУЕКЕЛДІК ... ... ... ... ... ... ... ..21

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
КІРІСПЕ
Кеңес үкіметі кезінде Қазақстанның өзінің банктік жүйесі болған жоқ, себебі республика аумағында КСРО-ның орталықтандырылған несие жүйесінің филиалдары мен бөлімдері қызмет етті. Осыған байланысты банктік жүйенің тарихы КСРО мен революцияға дейінгі Ресей тарихымен тығыз байланысып келді. Патшалық Ресейдін банктік жүйесіне: Мемле-кеттік банк, акционерлік банктер, қалалық банктер, ипотекалық несие банктері мен басқа да несиелік мекелелер кірді.
Ресейдің Мемлекеттік банкі (өз қызметін 1860 жылы бастады) барлық несие жүйесінің Орталық банкі болып табылады. Ол айналымға қағаз ақша шығарудың монополиялық құқығына ие болды. Сөйтіп, 1914 жылы Ресейдің Мемлекеттік банкі бұл іске барлық акционерлік коммерциялық банктердің салымдары мен ағындағы шоттардың жартысынан көбін және есептік-қарыздық операциялардың 1/3 бөлігіне жуығын жұмылдырды. Басқа елдердің орталық эмиссиондық банктеріне қарағанда, Ресейдің Мемлекеттік банкі тек банктерді ғана емес, сонымен бірге, өнеркәсіпті, ?сауданы, қор жинаушыларды да несиелендірді. 1914 жылдың қарсаңында ол 10 кенсе, 124 бөлім мен мемлекеттік қазынашылықтың 791 тіркелген кассасына иелік етті.
Акционерлік коммерциялық банктер (47 банк 743 филиалымен) қарыз капитал нарығында басымдық жағдайға ие болып, 1914 ж. шоғырланудың жоғары дәрежесіне жетті.
Орта және ұсақ буржуазиялық қызмет көрсету үшін мынадай ұсақ несиелік мекемелер қызмет атқарды: өзара несие беру қоғамы (11081), қалалық қоғамдық банктер (343).
Ипотекалық несие жүйесі - мемлекеттік дворяндардың жер банкі мен мемлекеттік жер банкі, 10 акционерлік жер банктері, 36 қалалық несиелік банктер мен ипотекалық несиенің басқа да банктерінен құрылды.
Несиелік мекемелердің ішінен, әсіресе, деревнялардағы дәулетті адамдарға қызмет көрсететін несиелік копперация кеңінен танылды. Ол қарыз-жинақ кассалары мен несиелік серіктестіктерден тұрды.
1917 ж. Қазан революциясынан кейін банк ісін ұйымдастыруда мемлекеттік монополия қағидасы іске асырылды. Елде Мемлекеттік банк құрылды, кейіннен жеке коммерциялық және басқа да банктерді ұлтшылдандыру нәтижесінде, бәрі бір мемлекетке жататын, салалық және аумақтық банктер құрылды. Банктік жүйенің бір құрамдас бөлігі мемлекеттік еңбек жинақ кассалары болды.
        
        Мазмұны
І
Кіріспе.....................................................................
..............................................................4
І. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ БАНКТІК ЖҮЙЕНІҢ ДАМУ ТАРИХЫ
1.1 БАНКТЕРДІҢ НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ
РОЛІ...........................5
ІІ ... 1991 ж. ... ... ... 1995 ж. ... БАНКТІК ЖҮЙЕСІН РЕФОРМАЛАУ
БАҒДАРЛАМАСЫ................................................................
.................................11
2.2 Банктік жүйенің әрі қарай
реформалануы..............................13
2.3 БАНКТІК ҚЫЗМЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ НЕГІЗІ
БАНКТЕРДІҢ
ТИПТЕРІ.....................................................................
...............16
ІІІ БАНК ҚЫЗМЕТІНІҢ ҚҰРЫЛУЫ МЕН ... ... ... ... ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСЫ.................18
3.2 БАНКТЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ КЛИЕНТТЕРІ АРАСЫНДАҒЫ
ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС. БАНКТІК ... ... ... БАНК ... үкіметі кезінде Қазақстанның өзінің банктік жүйесі болған жоқ,
себебі республика аумағында ... ... ... ... мен ... қызмет етті. Осыған байланысты ... ... КСРО мен ... ... ... ... ... байланысып келді.
Патшалық Ресейдін банктік жүйесіне: Мемле-кеттік банк, акционерлік банктер,
қалалық банктер, ипотекалық несие банктері мен басқа да ... ... ... ... (өз ... 1860 жылы ... ... жүйесінің Орталық банкі болып табылады. Ол айналымға қағаз ... ... ... ие болды. Сөйтіп, 1914 жылы Ресейдің
Мемлекеттік банкі бұл іске ... ... ... ... мен ... шоттардың жартысынан көбін және есептік-қарыздық
операциялардың 1/3 ... ... ... ... ... орталық
эмиссиондық банктеріне қарағанда, Ресейдің Мемлекеттік банкі тек банктерді
ғана емес, сонымен бірге, ... ... қор ... да
несиелендірді. 1914 жылдың қарсаңында ол 10 ... 124 ... ... ... 791 ... кассасына иелік етті.
Акционерлік коммерциялық банктер (47 банк 743 ... ... ... ... ... ие ... 1914 ж. ... жоғары
дәрежесіне жетті.
Орта және ұсақ буржуазиялық қызмет көрсету үшін мынадай ұсақ несиелік
мекемелер қызмет атқарды: өзара несие беру ... (11081), ... ... ... ... ... - ... дворяндардың жер банкі мен
мемлекеттік жер ... 10 ... жер ... 36 ... ... мен ипотекалық несиенің басқа да банктерінен құрылды.
Несиелік мекемелердің ішінен, ... ... ... ... көрсететін несиелік копперация кеңінен танылды. Ол қарыз-
жинақ кассалары мен несиелік серіктестіктерден тұрды.
1917 ж. Қазан революциясынан кейін банк ісін ... ... ... іске асырылды. Елде Мемлекеттік банк құрылды, кейіннен
жеке коммерциялық және ... да ... ... нәтижесінде, бәрі
бір мемлекетке жататын, салалық және ... ... ... ... бір ... ... ... еңбек жинақ кассалары болды.
І ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ БАНКТІК ЖҮЙЕНІҢ ДАМУ ТАРИХЫ
1.1 БАНКТЕРДІҢ НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РОЛІ
Кеңес үкіметінің алғашқы жылдарында ... ... ... және ... ... соның ішінде шетел
капиталының қатысуымен де мемлекеттік емес несиелік мекемелер құрылды. ... ... мен ... ... ... ... ... және қарыздық-жинақ серіктестіктері мен олардың ... ... 1924 ж. ауыл ... ... ... ... беру мен есеп айырысудағы ... ... ... ... ... ... 1926 ж. 1 сәуір қарсаңынды КСРО-да 16
185 серіктестіктер кұрылған еді, бұллардың ішінде 2426 - ... ... ... сондай-ақ 12424 - ауыл шаруашылық серіктестіктері болды.
1922 ... бері ... ... ... үшін ... қоғамы, сонымен бірге, Оңтүстік-Шығыс мемлекеттік-капиталистік
акционерлік банк және шетел капиталынын қатысуымен Ресейлік коммерциялық
банк құрылды.
Экономикалық социалистік ... ... ... ... және
жеке несиелік органдар өз маңызын жоғалтты және қызметін тоқтатты, Ауыл
шаруашылығын ұжымдастыру несиелік ... ... ... оны 1931 ... Жеке секторды сауда және өнеркәсіп саласынан ығыстыру өзара
несиелендіру қоғамы қызметінің оралуына әкеп ... ... ... органдар
қызметтері мемлекеттік салалык банктерге: Промбанк, Цекомбанк, Всеком-банк,
Орталық ауыл ... банк және ... жж ... басқа да банктерге
көшеді.
КСРО-да 1930-1932 жж. жүргізілген несиелік реформанын нәтиежесінде
жана қағидаларда салалық банктер ұйымдастырылды. ... ... және ... ... 4 арнайы банктер құрылды.
Өнеркәсіп және электр шаруашылығының ... ... - ... электр шаруашылығының күрделі құрылысын қаржыландыру банкі (Промбанк)
болып қайта құрылды. Ол 1959 ж. КСРО ... ... ... ... жер ... қаржыландыру банкі (КСРО Ауыл шаруашылық
банкі) көптеген несиелік серіктестіктер мен республикалық ауыл ... ... (1959 ж. оның ... КСРО Мембанкі мен ... ... ... құрылысын күрделі қаржыландыру банкі (Всекомбанк) жалпы
Ресейлік кооперативтік банк негізінде (1939 ж. ... өз ... ал оның ... мен ... 1959 ж. ... КСРО ... берілді) құрылған.
Коммуналдық және тұрғын үй құрылысын қаржыландыру банкі ... ж. ... да оның ... КСРО ... банк пен ... ... салалық банктер саланы қаржыландыру және ұзақ ... ... Ал КСРО ... ... ... ... ... мерзімді несиелендіру шоғырландырылды. КСРО Мембанкінің
барлық несие жүйесінің орталық және ... ... ... ролі одан ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардың есеп айырысу мен ағымдық
шоттары КСРО ... ... ... ... ... ... Қазақстанда барлық
банктердің республикалык мекемелсрі ұйымдастырылатын. Бұның өзінде банк
ісінің ұйымдастырылған ... ... ... ... ... ... да бір жергілікті ережелердің бекітілуіне жол бермеу
сақталды.
КСРО-да банктік реформа 1987-1988 жж. жүргізілді. ... ... мен КСРО ... ... ... құру ... Өнеркәеіп
құрылыс банкі (Пром-Стройбанк), Агроөнеркасіп ... және ... ... ... КСРО Мембанкінің құрамына кіретін жинақ кассалары
жүйесінің негізінде: ... ... ал ... ... (Внешторгбанк) негізінде:
Сыртқы экономбанк (Внешэкономбанк) құрылды. КСРО Мембанкі ... ... ... және иесиелік-есеп айырысу қызмет көрсетуін тоқтатты. Ол
елдін Орталық банкі деп жарияланды.
КСРО Өнеркәсіп-құрылыс ... ... ... саясатты
жүргізу, несиелендіру жүйесінің тиімділігі, сондай-ақ өнеркәсіп, құрылыс,
көлік пен ... КСРО ... ... есеп ... сияқты
міндеттер жүктеледі. Банк - шаруашылықтың осы салаларындағы кәсіп-орындар
мен бірлестіктердің есеп айырысу, ... және ... да ... ... ... ... есеп ... қызметін агроөнеркәсіптік
кешеніндегі кәсіпорындарға - КСРО Агроөнеркәсіп банкі; ... ... ... саласының кәсіпорындары мең ұйымдарына - КСРО ... ... ... ... қызметті - КСРО Жинақ банкі көрсетті. КСРО Сыртқы
экономбанкі экспорттық-импорттық операциялар бойынша есеп ... мен ... ... ... ... құрылымы әкімшілік-аумақтық принцип
бойынша құрылды. Одақтас республикаларда ... ... ... ... басқару ұйымдастырылды. Банктердің аудандар немесе
қала деңгейінде өз мекемелері болды. Олар ... мына ... ... ауданда клиенттері басымырақ болса, онда ... осы ... бір ... құрылды. Тек КСРО Жинақ ... ... ... оның ... әр ... ... және ... Мамандандырылған банктердің төменгі буыны (Жинақ банкінен басқалары)
өзінің мамандануына қарамастан, ... ... ... ... ... банктердің мамандануы тек басқару деңгейінде ғана
көрінді, ал төменгі мекемелері әмбебап ... ... ... ... яғни барлық саланың кәсіпорындарына қызмет көрсетулеріне
тура келді.
Олар банктердің саны бойынша 4 ... ... ие ... ... ... жатуы, олардың клиенттерінің эмбебаптығымен қарсы
келді, бұл өз алдына ең алдымен несиелік ... ... ... ... тудырды. Бұл қаражаттардын өзара аймақаралық ... ... ... ... бақылаусыз банке тасқындай құйылуымен
күрделене ... ... банк өз ... ... ... ... үшін ... ашылатын корреспонденттік шоттар бойынша банкаралық есеп
айырысуға көшу қажет болды.
КСРО ... ... ... ... негізінен
мамандандырылғандар ретіңде қызмет етті, әр банк белгілі бір ... ... ауыл ... ... ... монополияға ие болды.
Олар өз кәсіпорындарын қаржыландырып, несиелендіріп отырды, көбіне осы
кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... Осы банктердің активтерінде залалды мемлекеттік
кәсіпорындардың уақыты өткен саласыз қарыздардың мөлшері басымырақ болады.
Жалпы алғанда банктердің ... банк ... ... ... оны монополиядан босатқан жоқ, несиелік механизмге
түбегейлі өзгеріс енгізген жоқ, ... ... және көп ... ... ие ... алғашқы белімнің әлсіреу кезінде бюро-краттық
аппараттық жоғары деңгейлерінің осуі көрініс ... KCPО ... ... ... әлсіреп кетті, ол мамандандырылған банктердің жұмысына ықпал ете
алмады.
70-жыл бойы КСРО-ның ... ... онын ... ... ... мен ... несиелік-банкті ықпал ету әдістемелерінде
әкімшілік, өктемдік, ұсақ-түйек регламенттеу, сондай-ақ ... ... де ... ... басым болды. Қалыптасқан
ақша-несиелік қарым-қатынастар тәжірибесі, пайда болып келе жатқан ... ... сай ... ... тұрғыдан сараптау барысында ғасырлар ... ... ... ... мен ... ... түрде
жойылып отырды. Утопиялық идеологиялық концепция негізінде үлкен көріксіз
КСРО Мембанкі түріндегі бір деңгейлі банктік ... ... ол өз ... ... түгелдей басып алды және бәсекелестіктің элементтерін,
жарыс пен тәуекелдікті ... ... ж. ... ... ... ... ... кооперативтік,
жеке банктер пайда бола бастады. Осы жылы ... ... ... және т.б. коммерциялық банктер құрылды.
Банктік жүйе - ... ... ең ... және ... ... және тауарлы-ақшалай қарым-қатынастардың дамуы тарихи
тұрғыдан қатарлас жүрді және де олар бір-бірімен өзара ... ... ... шаруашылығы қызметінің барлық деңгейіндегі басқарумен тікелей
байланысты болады. Олар арқылы ұдайы өндіріс үрдісіне ... ... ... ... ... Осы кезде банктер
қаржылык делдал ретінде шаруашылық органдардын капиталдарын, ... және ... ... ... ... басқа да бос ақша
қаражаттарын тарта отырып, қарыз алушылардың уақытша ... ... есеп ... ... және ... үшін ... да ... көрсетеді, соның арқасында өндірістің тиімділігі мен қоғамдық
өнімнің ... ... ... ... делдалдар осылай қоғамға ақша капиталын салааралық,
ауданаралық үлестіру ... ... ету ... ... ... ... ... органдар мен тұрғындардың қаржылық-несиелік қызмет
көрсетуін ұйымдастыру және ... ... ... етуі ... ... манызды роль атқарады.
Нарыктық экономикада банктер монополистерге айналады және ... ... ... ... ... Олар тек ... қызметтен
шығып, ұдайы өндірістің барлық фазасының аясына ғана кіреді. Несиелік жүйе
"ертегідей ... ие бола ... ... ... ең ... ... мумкін. К.Маркс келесіде "Ағылшын банкісі сияқты мекеменің сауда
мен өнеркәсіпке билік етуше" ... ... ... ... өмірдің
орталығы, барлық экономиканың негізгі түйіні екеңі ескеріледі.
Банктік жүйенің мақсаты мен ... ... ... ... ... және міндеттерімен бірдей, ... де ... ... ... ретінде экономиканы басқарудың жалпы
мақсатына жетуді қамтамасыз ететін, өзіне тән жеке ... ... ... ... ... ... ролі оның ... қызметтерін
орындау үрдісінде және банк ісін ұйымдастыруда жалпы принциптерді сақтауда
көрініс табады.
Банктер өз ... ... ... ... ... ... компания, фирмалар) және аумақтарды ... ... ... ... тығыз байланыста жұмыс істейді)
Банктер экономикалық басқарудың органы болғандықтан, оның өз
клиенттерінің ... ... де ... ... ... ... ең ... олар қызмет көрсетін меншік
түріне, ведомствалық тәуелділігіне ... ... ... ... өз ... ... және қаржылық
қызметтерінің нәтижелерімен байланысты. Банктердің айналасында өздеріне
әрбір ... ... ... мен ... ... Олар ... ... қамтамасыз етілетін, өзі және клиенттері үшін
операцияларды неғұрлым тиімді жүргізетін ... ... ... басқарудың басқа органдарында жоқ ағымдағы ... Ең ... ол ... көрсетілетін клиенттерінің негізгі қызметі
туралы ақпарат ... ... ... ... ... ... ... банктік несиелерді қайтару үшін қаражаттың ... тек ... ... ... осы шарт ... ... ... екендігінің
күнделікті оперативті көрсеткіші болып табылады. Шотка ақшаның келіп түсуі
жабдықтаушыны, ... ... ... және т.б. ... ... бухгалтерлік есепті құруды ... ... ... ... ... туралы, әрі олардың нәтижелерін
алдын ала көруге мүмкіндік береді. Бұл банктерге өз клиенттерінің ... ... ... және ... ... мен ... анықтауға
мүмкіндік береді.
Ақша айналымы бірлікпен сипатталады. Қолма-қол және қолма-қолсыз ақша
қозғалысының аясы бір ақша бірлігінде қызмет ... әрі ... ... ... ... ... ... жергілікті
халықтың шот есептерін жүргізу арқылы ақша айналымының жи-ынтығын, ал олар
арқылы шаруашылық процестердің барысын қадағалайды, әрі оларға ... ... ... ... қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің
300-ден 250%-ға дейін төмендеуі мен несиелік ресурстар ... ... ... ... ... яғни несие үшін төлем - сұраныс
пен ... ... ... ... ... Тенгенің ресми және
бейресми валюталық бағамдарының ... ... бар. ... ... ... ... сату көлемі жоғарылауда. Инфляция
төлемдерінің жағымды сәті ... ... ... директивті несиелерді
беруден бас тартуын атауға болады және олар тек агроөнеркәсіптік несие үшін
ғана сақталады. Несиелік ресурстар ... ... ... реформа жүргізуде банктердін ролі ... ... мен ... ... ... олар ... клиенттердің қаржылық жағдайына байланысты. Осы орайда ... ... ... жекешелендіру үрдісінен бөлек
жүргізілмеуі керек. Сондықтан, ... ... ... мақсатының бірі -
экономикалық жеке секторын құру және ... ... ... ... табылады. Бұдан келіп шығатыны - банктік реформа мемлекеттік
меншікті жекешелендірудің мүдделеріне бағынуы керек. Өйтпесе олар ... ... ... бұл ... ... көптеген мемлекеттік
кәсіпорындардын несие портфелі сапасының төмендігіне қатысты.
Банктік реформа кәсіпорындарды жекешелендіруді қайта ... және ... ... ... ... ... қайта құруда өз үлесін
алуы керек. Бұл ... және ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарды несиелеу мүмкіндігін
кеңейтеді. Көп ... ... ... ... бөлініп және
олардың жаңадан құрылған даму банкіне берілуі арқылы қызмет ... ... ... ... ... шоғырлануын болдырмауы
тиіс.
Банктік жүйенің реформасы инвестициялық қорлардың ролін жоғарылату
және сауықтыру ... құру ... ... ... ... ... етеді. Сауықтыру банкінің ролі ... ... ... болып табылатын, тиісінше жекешеленген және
көп шығынды кәсіпорындарға корпоративті жетек-шілікті күшейтуге қатысты
арта ... ... ... ... ... ... ... қарыздарын акционерлік капиталға алмастыруы
мүмкін, яғни жеке меншік құқық жеке тұлғаларға көшеді деген ... ... ... жеке ... банктен несие алуларын
қамтамасыз етеді, жеке сектордың дамуына жәрдемін тигізеді Осы мерзімде ... ... ... ... ... ынталандырады.
ІІ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ 1991 ж. БЕРГІ БАНКТІК РЕФОРМА.
2.1 1995 ж. ҚАЗАҚСТАННЫҢ БАНКТІК ЖҮЙЕСІН РЕФОРМАЛАУ БАҒДАРЛАМАСЫ
Банктік жүйеде реформа ... ... ... ... нарыктық қатынастарға көшу
кезеңінде ... ... ... және ... ... ... ... механизмін құру, банктер мен кәсіпорындардың қызметіне
жетекшілік ... ... ... ... банк пен ... ... банктің өз жүйесі шеңберіндегі, оның жекеленген буындарының
арасындағы өзара қарым-қатынаста) жүйесін қайта құру, яғни, жана ... ... ... ... ... түрде реформалау қажеттілігіне
манызы зор.
Қазақстан Республикасында банктік ... ... ... ... ... ... ... мәселелер категориясының бар ... ... ... өз ... ... реформасын жүргізуде кедергі
етуі мүмкін деп санайды. ... ... ... экономикадан мұра боп қалған мақсатты несие мен ... ... ... жүйесінің ескі тәжірибесімен
келісілген ... ... ... орналастырмау мәселесі; екінші
категория мәселелеріне банктердің "сапасыз" (мерзімі ... ... ... ... ... ... Бұл ... өміршең
(несие беруге қабілетті) мемлекеттік және жеке кәсіпорындардың қаржылық
ресурстарға қол ... ... ... ... қаржылық ресурстардың
өміршең емес кәсіпорындардың пайдасына кетуіне жол береді.
Бұдан басқа, бұрынғы жүйе ... мен ... ... төлем
төлеулер мен есеп айырысуларды дұрыс жүргізе алмады.
1992 жыл ішінде Қазақстанның экономикасына несиелік салымдардың көбеюі
байқалады. 1992 жылдың I тоқсанында несиенің ... ... ... ... ... құраса, ал IV тоқсанда - 29,8% құрады. Бұл ... ... және ... ... ... ... ... әрі бұл өз
кезегінде Ресейдің Орталық банкінің ... ... ... ... ... ... ... I тоқсанында ¥лттық ... ... ... ... ... - ... ... IV тоқсанда - ... ... ... ... ... ... арқылы
орталықтанды-рылған әкімшілдік үлестіру - өміршең емес шығынды мемлекеттік
кәсіпорындарға ... беру ... ... ... ... ягни ... несиелік портфелінің ... ... ... соқтырады.
Ұлттық валютаның енгізілуі сәтінен бастап, 1995 ... ... ... ... атқару, жүйе қызметін реттеп отыратын ... ... және ... ... ... ... ... банк дербес түрде ақшалай-несиелік саясат жүргізу тәжірибесін
қолға алды. Бұл ... ... ... ... ... ... орай шарттасылған ақша-несие құралдарының және ... ... ... ... бір ... 1995 ж. 15 ... ... Республикасы Президентінің қаулысымен бекітілген, 1995 ж.
арналған Қазақстандағы банктік ... ... ... ... 1995 ... соңына дейін сәтті жүзеге асырылған
жағдайда келесілерге қол ... ... бол ... Ұлттық банктің негізінен классикалық орталық банктерге тән валюталық
және ақшалай-несиелік реттеулердің барлық құралдар жиынтығын ... және оны ... Бұл өз ... ... ... тиімді акқшалай-
несиелік саясатын жүргізуге және банктік заңдармен анықталған ... ... ... ... толығымен орындалуына мүмкіндік
береді;
- экономикалық ынталандыруды дұрыс қолдану мен нормативтік реттеуді
жетілдіру және Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... сапасын жақсартуды жүзеге асыру; олардың
капиталдандыру денгейін жоғарылату және ... ... ... ... ... ... ... және валюталық нарықтарды дамыту және тереңдету
жолдарымен оларда қалыптасатын пайыздық мөлшерлемелер мен айырбас бағамы
тұрақтылығына кол ... ал ... банк ... тек ... ... және
жанама реттеу құралдарымен ғана ықпал етеді;
- республикалық бюджеттің тапшылығын Ұлттық банктің тарапынан тікелей
несиелеуден бас тартып, оның ішкі және ... ... ... емес ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілер арасында төлемдердің қауіпсіз,
уақтылы және тиімді жүзеге асыру ... ... ... жүйесінің
сапалы қызмет ететін жаңа денгейіне қол жеткізу және ұзақ мерзімді ұлттық
төлем жүйесін дамыту;
- орта және ұзақ ... ... ... ... ... ... ... қалау.
Бағдарламаның өткірлігіне қарамастан, істің нақты ... ... оны ... ... ... ақша-несиелік реттеудің құралдары және әдістері дами түсті.
Банктердің қайта ... ... ... ... 1995 ж. қаңтар айынан бастап директиве несиелерді беру тоқтатылды.
Орталықтандырылған көздер, есебінен берілетін несиелердің ... ... ... ... ... ... негізінен Ұлттық банктен
екінші деңгейлі банктерге ... және олар өз ... ... ... ... субъектілердің бос қаражаттарын, халықтың
жинақ ақшаларын тарту және ... ... ... ... ... ... бейімделеді. Ұлттық банк жалпы ... ... ... ... ден қойды, оларға: банктердің өтімділігін қолдап отыру
мақсатында ... ... ... ... ... ... және ... және валюталық реттеу жатады.
1995 ж. ел экономикасын сауықтыру мақсатында макро-экономикалық реттеу
мен ақшалай-несиелік және салық бюджеттік ... ... ... банк пен қаржы министрлігі арасындағы қатынастары беки ... ... ... ... ... байланыс
практикасы жаксарды, каржылық қарым-қатынастар тәжірибесі келтірілді,
мемлекеттік ... ... ... өткізу бойынша Қаржы
министрлігі агенті функцияларының атқарылуы ... ... ... ... ... ... - Қаржы министрлігі
қазынашылығына беру жөнінде дайындық жұмыстар жүргізілді.
Экономика талаптарына сай келетін ... ... ... ... - тәжірибелік қызметке ендіруге ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп жүйесінің реформасы
бойынша күрделі жұмыс жүргізді.
1997 ж. 6 наурызда "Заң күші бар, ... ... ... ... ... ... 1997 ж. 28 ... "Қазақстан
Республикасындағы вексельдік айналыс туралы", 1997ж. 11 ... ... ... ... Қазақстан Республикасының кейбір заң актілеріне
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заңдары қабылданды.
2.2 ... ... ӘРІ ... ... жылы Қазақстан банктік жүйесін реформалау бағдарламасын ... орта ... ... ... ... ... ... мен міндеттері тұтастай алғанда, 1995 жылғы жасалған
бағдарламамен бірдей. Бірақ еліміздін орталық банк ретінде ... ... ... ... оған ... ... елдерге тән,
нарықтық экономикаға сай келетін ... ... ... көшу ... ... ... банктер, Қазақстан Ұлттық банк жүйелері өздерінің
дамуы барысында мынадай қызметтер атқарады:
1. Ақша-несиелік реттеуді ... Ол ... банк ... ... ... ... реттеу, қайта қаржыландыру мөлшерлемесін
анықтау, міндетті резервтік нормаларды бекіту, ... ... ... қатар, Ұлттық банктің мемлекеттік бағалы
қағаздармен де, ... ... де ... ... ... ақша-несиелік құралдарын неғұрлым тиімді пайдалану.
Республикамыздағы директивті ... беру ... ... ... оның ... 24%-ды ... ... сондықтан
келесіде мұндай несиелерді беру көзделмейді. Бұл ... ... тек ... ... ... ... ... үшін ғана несиелік ресурстар аукциондары, банкаралық нарық,
ломбардтық несиелеу, "репо" операциялары және вексельдерді қайта есепке алу
арқылы берілетін ... ақша ... ... ... ... ... ролі
бәсендейді де, ол канал біртіндеп банкаралық нарық арқылы ығыстырылады.
Ломбардтық несиелердің көлемі, оның экономикалық ... ... емес ... ... себебі оны банктер өте қажет ... ... ... ол ... ... деп те айтылады. Ломбардтық
несиелеудің үлес салмағы 5-8%-ды ... банк ... таза ... ... төмендеуін анықтайтын
Қаржы министрлігімен жаңа қарым-қатынастарды қалыптастыруға айрықша көңіл
бөлетін болады. Соңғысында ... ... ... ... ... ролі артады. Мемлекеттік қазыналық міндеттемелерге
байланысты операциялау ... ... ... ... ... ... сатылатынын ескерсек, онда 1998 ж. Қаржы ... ... ... ... ... ішкі ... ... интервенциялары ішкі валюталық
нарықтағы қысқа мерзімді өзгерістерден туындаған теңгенің алмастыру
бағамының ауытқуларын жабу ... ғана ... ... болады. Бұл
кезде әр кезенгі Ұлттық банктің ішкі активтерінің көбеюі негізінен ... ... ... да ... ал ол өз ... ... операцияларымен орны толтырылады.
Банктік жүйені реформалау кезінде эммисиялық, ... ... ... ... ... құру ... ... ақша айналымының ... ... ала ... ... ... ... ... денгейдегі банктерді ақшалармен
қамтамасыз ету оған деген қажетгіліктердің ... ... ... ... жүзеге асырылады. Эмиссиондық рұксат алынып
тасталады.
Қолма-қол ақша айналымын тиімді басқару тұжырымдамасын қолдану Ұлттық
банктің ... ... ... мен ... сәйкес
номиналдарындағы көлемдерінің құралуын қарастырады.
Қолма-қол ақшаны инкассациялау қызметі екінші денгейдегі банктерге
ішінара берілуде.
2. ... ... ... ... және алтын валюта резервтерін
басқару. Шетел ... ... ... оның ... ... ұлттық
валюталық нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың арақатынасын көрсететін теңгенің
валюталық ... және ... ... ... баға
деңгейіне өзгеруі мен басқа да факторларға қатысты ... ... ... әрі ... ... ... Нарықтағы мемлекеттік ... ... ... ... өсу ... және ... ... тікелей
несиелеу аясының қысқаруын ескере отырып, Ұлттық банкі ... ... ... ... ... мерзімді қажеттілігін етеуге баса назар
аударады. Бұл орайда жоғарыда айтылған ... ... ... ролі әлдеқайда төмен. Ломбардтық несие де маңызы болмайды.
Банкаралық ақша нарығы. Банктерді ... ... ... несие беру мүмкіндігінің азаюы және онкольдық қарыздар нарығындағы
банктердің қызметін реттейтін ережелерді бекіту - банкаралық ақша ... ... мен ... ... ... Осы тенденция орта
мерзімді кезенде сақталады. Бұл жағдайда орта мерзімді бағдарламаны жүзеге
асыруда Ұлттык банктің ең ... ... ... ... әрі қарай
жоғары сапалы деңгейде дамуы болып табылады. Банкаралық ақша ... ... ... бос ресурстарын сатудағы немесе өтімділікке деген
қысқа мерзімді қажеттіліктерін ұйымдасқан түрде өтеуге мүмкіндік береді.
Валюталық нарық. ... ... өз ... алады. Биржадан тыс
валюталық нарықтың ... ... ... атаулы айырбас бағамы
белгілі бір шамада нарыіқтық жағдайлармен анықталады. ... ... ... пен ... ... ... және ... бір қалыпқа келтірумен шектелуі және ақша ... ... ... ... ... ... Бұл орайда айырбас бағам
саясатын еліміздің ... ... және ... ... ... ... ... бәсекелестік жағдайларын құру
бағытында жүргізеді.
Қымбат металдар нарығы. 1995 ж. ... ... ... ... реттейтін Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші ... ... ... республикамызда бұл ... ... ... ... көшу ... ... бастады.
1995 ж. 20 шілдеде Қазақстан Республикасы Президентінің; № 2372 "Асыл
тастармен, қымбат ... ... ... ... ... ... қабылданған Жарлығына сай Ұлттық банк қымбат
бағалыметалдармен жасалатын алғашқы сауда процедураларын ... ... ... ... ... ... ... мен ұйымдастырудағы,
сатушылар мен сатып алушылардың арасындағы қарым-қатынастарды жетілдіру,
қымбат металдар үшін есеп ... ... ... ... ... сауданы жүргізу ережелеріндегі бөлек ережелерді нақтылау бойынша
ұсыныстарды дайындау сияқты т.б. іс-тәжірибе ... ... ... ... ... нарығы. Мемлекеттік қазынашылық
міндетгемелер (МҚМ) серпінді қалыптасуы және әрекет етуі тәжірибесі ... ... іс ... мөлшері жағынан валютамен салыстырарлық ... ... ... ... ... асып ... қаржы нарығына айналды. МҚМ табысты тартудағы жоғары сенімді құрал
және ... ... ... бір күн ... ... есеп айырысу мүмкіндігінің болуымен ғана емес, сонымен қатар,
Ұлттық банк пен ... ... ... ... ... ... алдын ала айтылатын әрі ... ... ... ... мен ... ... ... итермелеуі де оның қатысушыларының сәйкесінше ... ... ... ... БАНКТІК ҚЫЗМЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ НЕГІЗІ БАНКТЕРДІҢ ТИПТЕРІ
Банктік заңдарда, банктердің жарғылық қоры ... ... ... ... ... жеке ... акционерлік,
аралас және шетелдік банктер деп жіктейді.
Банктерді ұйымдастырудың ... ... ... ... ... "Шаруашылық серіктестіктер мен акционерлік қоғамдар
туралы" заңға сәйкес, біріншіден, акционерлік қоғам - бұл құрылтайшылардың
(акционерлік ... ... ... ... ... құқығын,
Ұлттық банк бергей лицензия ... ... ... ... ... Акционерлердің банк меншігіндегі үлесі мен
табысы сатып алынған акциялардың санымен ... ... ... тек ... ... акция сомасымен ғана шектелген. Егер банк
банкротқа ұшыраса немесе өз қызметін ... ... кінә ... ... банкке қойылады.
Банкті басқаруда акционердің жауапкершілігі тек басқарманы сайлау мен
жылдық жиналыстарда банк саясатына қатысты сұрақтар бойынша дауыс ... ... ... емес ... ... жарна формасы)
қатысушылардың меншік құқын куәландыратын қандайда бір ... ... ... БАНК ... ... МЕН ... ... ҰЛТТЫҚ БАНКПЕН ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСЫ
Банкті ұйымдастыру қиын процедураны ... және ол ... ... реттеліп отырады. Ұлттық банк Қазақстан Республикасының
аумағында банктерді ... ... ... және ... ... ... алу кітабын жүргізеді.
Рұқсат Ұлттык банк белгілеген ... ... ... беріледі.
Рұқсат берген кезде Ұлттық банк ... ... ... анықтайды. Банктің заңдар мен заң актілерінде банктердің
қызметінің ... мен ... ... отырады.
Банкті құруға рұқсат алу үшін келесі құжаттар қажет:
- рұқсат беруге арыз;
- экономикалық негіздеме;
- ... 2-3 ... ... ... ... іскерлік болжалды
жоспар;
- құрылтайшылар ұсынатын банк ... ... мен ... кәсіби жарамсыздығы жайлы мәліметтер;
- құрылтайшылардың қаржылық тұрақтылығы жайлы аудиторлық қорытынды;
- ... қор ... ... салғанын растайтын құжат.
Сонымен қатар, бірлескен немесе шетелдік банк және де олардың еншілік
банктерін құруға рұқсат алу үшін ... ... ... құрылтайшы занды тұлғалар үшін: ... ... ... жарғы немесе басқа да ... және ... екі ... ... ... ... шетелдік банк құруға
немесе қатысу жөніндегі шетел ... ... ... ... ... келген елдің бақылау органының Қазақстан
аумағындағы шетелдік ... ... ... ... ... ... ... - құрылтайшы жеке тұлғалар үшін:
шетелдік ... ... осы ... ... қабілеттігін куәландыруы
қажет.
Занды және жеке тұлғалар банктің құрылтайшылары (акционерлер) ретінде
бола алады. Мемлекет тек ... ... ғана ... ... ... бола ... келген құрылтайшылардың, қатысушылардын (акционерлердің) қатысу
үлесі мемлекеттен және ... ... ... үшін ... ... ... тиіс.
Банктер және банктік қызметтер туралы заңға сәйкес, банкті ... ... бас ... ... банктік операцияларды жүргізуге
берілген лицензия келесідей жағдайларда қайта қайтарылып ... ... ... ... ... ... 6 ... аса уақыт ішінде банк өз
қызметін бастамаса;
- Ұлттық банк ... ... ... Қазақстан
Республикасының жұмыс істеп отырған банктік заңдарды жүйелі түрде бұзу,
Ұлттық банк ... ... ... бұзу ... анықталаған
кезде;
- заңмен белгіленген мәліметтер мен есеп берулерді жүйелі түрде
бұрмалау;
- осы ... және банк ... т.б. ... ... ... кезінде.
Банкті ашуға берілетін рұқсатты ... ... алу, ... туралы шешімге сай келеді.
Банк өз қызметін банк құрылтайшыларының ... ... ... ... ... сәйкес тоқтатады.
Банк акционерлері, құрьштайшылары ... ... ... ... жарғысында төмендегідей мәліметтер болуы қажет:
- банк аты және оның ... ... ... ... ... ... тізімі;
- жарғы қорының мөлшері және ... ... ... да ... ... ... органдары, оның бақылау органы, олардың құрылымы,
құрылуы және қызмет ету тәртібі жайлы ереже;
- банкті тарату тәртібі.
Банктің қалыпты жұмыс ... ушін ... ... ... ... да ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық банкпен қарым-қатынастары
"Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... ... ... анықталған қағидалар негізінде қалыптасады. Ұлттық банк ... ... ... ... ... мен ... түсу
мүддесінде - барлық банктік жүйенің қалыпты қызмет етуіне ықпал етеді;
банктерді ... ... ... керекті нормативтік құжаттармен өз
уақытында қамтамасыз етеді; банктік жүйе үшін ... ... ... банктердің жұмысына қажетті әдістемелік көмек көрсетеді.
Ұлттық банктің заңмен қарастырылғаннан басқа жағдайларда банктердің
жедел қызметіне араласу құқы жоқ. Оның ... және ... ... ... ... банкі туралы" заңымен шектеледі.
Банктің қаржылық тұрақгылығын қамтамасыз ету, олардың кредиторлары мен
клиенттерінің мүдделерін қорғау және де ақша ... ... ... банк, дербес балансы бар, олардың филиалдарының міндетті түрде
орындалуы тиіс экономикалық ... ... Бұл ... ... ... банктер және банктік бірлестіктер үшін де қолданвлады.
Ұлттық банк банктердің міндетті нормативтерді ... және ... ... ... ... ... ... өкілеттіктерге
сәйкес, олармен шығарылатын нормативтік ... ... ... ... Ұлттық банкке баланстарды ұсыну, есеп беру және банктік
қызметпен байланысты басқа ... ... ... ... та ... ... жатпайды.
Ұлттық банк өз өкілеттілігіне сәйкес кез келген ... ... ... ... ... бойынша тексеру жүргізе алады. Банктердің
пруденциялық нормативтерді бұзғандағы анықталатын жағдайда, Ұлттық банк бұл
кемшіліктерді жою үшін ... бір ... шара ... ... басқадай
шарттарды бекітеді.
"Қазақстан Республикасының банктер мен банктік қызмет туралы" заңға
сәйкес банктік операцияларды жүргізу үшін мерзімдер мен ... ... ... орындалмауы, есеп берулерді бермеуі немесе олардың толық
емес болуы, жылдың қорытындыларын ... ... ... Ұлттық банк - банк құрылтайшылары алдында банкті қаржылылық
жағынан ... ... ... оның ... ауысуы, банкті
қайта ұйымдастыру немесе тарату жайлы сұрақ қоя ... және де ... ... зандармен бекітілген, ақшалай айыппұлдарды өндіріп алу;
- банк дебиторларының ... ... ... ... ... ... осы ... 42-бабымен қарастырылған кейбір нормативтердің өзгеруі;
- "Қазақстан Республикасы Ұлттық банк ... ... ... ... ... банкті басқаруды қабылдау;
- банктік операцияның кейбір түрлерін жүргізуге берілген лицензияны
қайтарып алу.
- ... ... ... ... ... табыстарды бюджетке
алу.
Банктердегі бухгалтерлік есеп ... ... және ... ... ... мен ... ... банкпен бекітіледі.
3.2 БАНКТЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ КЛИЕНТТЕРІ АРАСЫНДАҒЫ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАС. БАНКТІК
ҚЫЗМЕТТІ БАҚЫЛАУ МЕН ... ... ... ... ... ... жөнінде бәсекенің күшеюі банктердің
клиенттермен өзара қарым-қатынасты ұйымдастыру сұрақтарына ерекше көңіл
бөлуді ... ... ... ... ... және ... ... заңның 33-бабы бойынша банктер тең құқылы ... ... бос ... ресурстары нарығында өз операцияларын жүргізеді.
Олар өз қызметінде, өз ... ... ... несие
алу үшін жаксы жағдайлар, банктік қызметтердің әлде ... кең ... ... бір-бірімен бәсекеге түседі. Банктер өз клиенттері ... ... ... ... - ... ... ... оның шоты ... әр ... ... ... дейінгі банктік қызметтің-барлық жақтарын
қамтиды.
Клиенттерді тарту банктен жарнама жаңа ... ... ... ... келіссөздер жүргізу, қаржылық жағдайды алдын ала талдау,
әр түрлі келісім шоттарды дайындау және т.б, ... ... бір ... ... етеді. Осы аталған жұмыстардың барлығы банкгің активтері
мен пассивтерін басқару қмзметімен тығыз ... ... есеп ... кассалық және нееиелік қызмет көрсету,
бірлескен қызмет, ... ... ашу және ... т.б. әр ... жасасу негізінде құрылады.
Клиенттердің ағымдағы және есеп ... ... ашу, ... ... ... есеп айырысысу жэне есеп ... ... ... ... ... шарт ... ... айырысу қызметін ... ... ... ... ... ... шотты ашу және олар ... ... ... ... Есеп айырысу-каесалық қызмет көрсету туралы
келісім-шартта бұдан басқа, тағы да кассалық операцияларды жүргізу тәртібі
реттеледі.
Есеп ... ... ... ... мерзімде өтуі
кепілдемесін қамтамасьіз ету керек.
Банктік операциялардың орындалуына жатпайтын кезіндегі ... ... осы ... ... ... ... ... және банктік қызмет туралы" заңның 36-
бабына сәйкес банктің несиені өз уақытында қайтару бойынша міндеттемелері
мен ... да ... ... ... ... ... ... құқығы бар:
- қарызды мерзімінен бұрын қайтаруды талап ету;
- осы ... ... бар кез ... ... ... ... өтеу;
- кепілге алынған мүлікті сату;
Қазақстан Республикасының заңдарына сай, мұндай ... олар ... жоқ ... ... деп жариялануы мүмкін.
Банктің өз клиенттеріне берген несиелер мен пайыздар ... ... ... өз ... мен корреспонденттердің операциялары, шоттары
және салымдары бойынша құпияны сақтауға кепілдеме ... ... ... банк ... мен ... ... ... салымдары бойынша құпияны сақтауға міндетті.
Банктің занды тұлғаларының шоттары мен салымдары, операциялары бойынша
анықтамаларды ... ... ... ... ... және
прокуратура органдарына және салық салу сұрақтары бойынша салық ... ... шоты мен ... ... ... өз клиенттері
мен олардың басқа соттар мен тергеу ші органдарға да ... ... ... ... ... ... банктік
депозиттерді ұжымдық сақтандыруды жүзеге асыра алады.
Салымдарды сақтандыру жүйесі банктің банкротқа ұшыраған немесе ... ... ... ... ... иелеріне белгіленген соммаға дейін
зиянның орнын ... ... мен ... ... басқадай клиенттері арасындағы
барлық келіспеушіліктер Қазақстан Республикасының зандарына сәйкес ... ... ... ... экономикасында алатын ролі мен орны ауқымды.
Сондыктан несие-бакнтік сфера мемлекеттік органдар жағынан мұқият бақылау
мен ... ... ... ... ... елде банктік қызметті әр
түрлі аспектілерде реттеп отыратын, өзіндік бақылау мен ... ... ... істейді. Республикамызда банктерді ... мен ... ... банктік және басқа да ... ... ... ... қызметті және банктегі оның
мекелерінде жұмысты ұжымдастыруды ... ... ... ... ... ұсынылады.
Банктер үстінен жасалатын бақылау мен қадағалауды: халықаралық,
мемлекеттік, аудиториялық және ... деп ... ... ... үстінен халықаралық бақылауды Дүниежүзілік банк,
Халықаралық валюталық қор, т.б. жүзеге асырады. Олар ... ... мен ... ... ... барысында қаржылық және ғылыми-
техникалық көмек көрсете отырып, ... бір ... мен ... ... елде инфляцияны белгілі бір ... ... ... реформа
бойынша олардың ұсыныстарын есепке алу, т.б. Сонымен қатар, ... ... ... ... - ... жүйенің жұмысы мен жеке
банктердің қызметін де бақылап отырады.
Мемлекеттік бақылау ведомствадан тыс және ішкі ... ... ... ... тыс ... ... ... бақылау Комитеті, Жоғары Кеңестік бақылау палатасы, бас салықтық
инспекция, құқық қорғаушы органдар жүзеге асырады.
Олар банктік қызметі әр ... ... ... тексереді: шаруашылық
және операциялық, бухгалтерлік есеп пен есеп ... ... ... ... ... ... клиенттер мүдделерінің қорғалуы, ақша-
несие саясатының ... ... және ... ... ... және ... ... мекемелер,
бақылау палаталары, ассоциациялар жүзеге асырады. Аудит өз ... ... ... ... нысаны болып табыла отырып, ол
ішкі және сыртқы болып бөлінеді.
Банк қызметінің сыртқы аудиті ... бар ... ... ... ... ... бар тәуелсіз жеке аудитормен ақы
төлеу келісім-шарты негізінде ... ... ... ... ... ... және оны жүзеге
асыруы үшін банкте арнайы ішкі ... ... ... Оның негізгі
міндеті: бөлімшелерге берген банк жетекшілерінің нұсқауларын ... ... ... және оның жеке қызмет пен бөлімдердің әлсіз
жерлерін анықтау, материалдық және ... ... ... тексеру және ... ету, т.б. Банк ... ... ... ... ... басқарма қызметіне
бақылау кеңесінің жүргізетін; ... ... ... — тәуелсіз федералдық ведомство. Ол ФРЖ-ның мүше ... ... 8,4 мың) ... ... ... ... ДСФК
негізінен сақтандырумен айналысады, бірақ ол кез келген банкті тексере
алады.
Штаттардың ... ... (ШБД) 9,5 мың ... ... ШБД ... ... операцияларға рұқсат береді, тексерулер
жүргізеді.
Жекелеген несиелік құрылтайшылар тобының жұмысын бакылайтын үкіметтік
емес бақылау органдары да бар, ... ... ... ... ... комиттетері, тәуелсіз банктер бірлестігі.
Германияда банктерді, банктер үстінен бақылауды Федералдық ведомство
сияқты арнайы орган жүргізеді.
Бақылаудың ... ... осы ... арнайы декретімен, Орталық
банктің келісімі бойынша анықталады.
Францияда банктерді қадағалау қызметі Франция банкінің ... ... ... ... ... шоғыраландырылған.
Қорытынды
Нарықтық экономикаға көшу жағдайында банктік салада банк әр түрлі
операцияларды жүргізу кезінде ... ... ... ... ... артады. Нарықтық қатынастардың қалыптасуына байланысты
тәуекелдік түсінігі банктер өміріне нақты кіруде. Жоспарлы ... ... ... ... КСРО ... жоспар-нұсқауы бойынша
қызмет етті, сондықтан банктік тәжірибеде "тәуекелдік" деген ... ... жоқ. Егер ... ... есеп ... ... төлеу кезінде
ақша қаражаттары болмаған жағдайда банк автоматты түрде оған төлем несиесін
ұсынатын.
Қазіргі кездегі банктік ... ... ... ... Ол кез ... ... тек тәуекелдік әр түрлі көлемде болуы мүмкін. Сондықтан
банктік қызмет үшін уекелдікті мүлдем жою емес, оны алдын ала ... ... ... ... ... маңызды болып табылады.
Несие тәуекелдік - қарыз ... өз ... ... ... ... қарыз бойынша телем төлемеу
тәуекелдігі.
Ол қарыздар портфелінің сапасымен ... ... ... үш түрге белуге болады: қиянатшылық жасау тәуекелідігі, шетел
несиелері бойынша тәуекелдік, ішкі ... ... ... төлемеу
тәуекелдігі.
Қиялнтшылық жасау - 1991-1993 жж. біздің республикамызда банктің
үмітсіз қарыздарының неғұрлым кеп ... ... ... маусымды егіндік жұмыстарға, астық жинауға,
меншікті қаражаттарды толықтыруға бөлінген мақсатты несиелік ресурстардың
көзделген ... ... ... ... фактілері анықталған.
Мұндай жеңілдік несиелері басқа банктерден алған несиелер бойынша қарызды
өтеуге ... ... ... бағытталған. Со-ндай-ақ бұл ... ... ... коммерциялық құрылымдарға қайта сатып валютаға
айналдыру, т.б. жағдайлар жиі болып отырған.
Қиянатшылық жасау - ... ... ... ... ... тарап,
олардың үлесіне АҚШ-ғы барлық банкротқа ұшыраған банктердің жартысынан
астамы түскен. Бұл жерде банк ... мен ... ... әріптестеріне, туыстарына, достарына, "достық" несиелерді
ешқандай да қамтамасыз ... және ... ... қаржылық жағдайын
тексерусіз бергендігі ... сөз ... ... бойыиша тәуекелдіктер - дамушы елдердің қарыз
алушыларының несиелер бойынша ... ... ... ... ... анықталды. Бұл АҚШ-тың бірқатар ірі банктерінің банкротқа
ұшырауына ... ... ... ... ... ... алушының төлем қабілетіне ықпал
ететін барлық факторларды есепке алу ... ... ... тәуекелдікті төмендетудің бірнеше тәеілдері бар: 1. Банктік
қарыздар портфелін диверсификациялау, яғни бір ... ... ... ... ... ... ... арқылы азайту. Бұл тәсіл банк
клиентінің ... ... ... ... ... ... ... несие мөлшері, оны қайтармаған жағдайда зиян шегу
шамасының қысқаруына ... ... ... ... ... яғни ... ... несиені өтеу
мүмкіндігін талдау. Көптеген банк осы әдісті қалайды, себебі ол несиенің
қайтарылмауына байланысты ... ... ... зиянның алдын алады.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстандағы банктік жүйенің даму кезеңдері19 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Сақтандыру компанияларын қайта ұйымдастыру және олардың банкроттығы және Қазақстанда сақтандыру ісінің тиімділігіне олардың әсері44 бет
Қазіргі кездегі Қазақстан Республикасының банк жүйесі36 бет
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң ақша-несие саясатына талдау44 бет
Қазақстан Республикасындағы банк ісін ұйымдастыру107 бет
Қазақстан Республикасындағы банк жүйесі44 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің депозиттік нарығын талдау49 бет
Қазақстан Республикасының банкілік қызметін мемлекеттік реттеу63 бет
Қазақстан Республикасының банктiк жүйесiнiң даму тенденциясы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь